فلسفه انقطاع موقت وحى

پرسش :

فلسفه انقطاع موقت وحى چه بود؟

از جمله سوالات در مورد وحى بر پيامبر اسلام(ص) اين است كه چرا وحى‏موقتا قطع مى‏شد؟

در پاسخ بايد گفت: از برخى آيات روشن مى‏شود كه پيامبر(ص) هرچه‏دارد از خداست‏حتى در نزول وحى از خود اختيارى ندارد هر زمان خدابخواهد وحى قطع مى‏شود و يا برقرار مى‏شود شايد علت اين باشد كه‏پاسخى بوده به آنهائى كه از پيامبر تقاضاى معجزاتى اقتراحى طبق‏ميل خود داشتند يا پيشنهاد تغيير آيه‏اى را مى‏كردند مى‏فرمود در اين‏مورد اختيارى از خود ندارم (1) .

پرسش :

آيا قطع شدن وحى محروميت‏بزرگى براى انسانها نيست ؟

نزول وحى و ارتباط با عالم غيب و ماوراى طبيعت علاوه بر اين كه‏موهبت و افتخارى است‏براى جهان بشريت روزنه اميدى براى همه مومنان‏راستين محسوب مى‏شود. آيا قطع شدن اين راه ارتباطى و بسته شدن اين‏روزنه اميد محروميت‏بزرگى براى انسانهائى كه بعد از رحلت پيامبرخاتم زندگى مى‏كنند، محسوب نخواهد شد ؟

پاسخ

اولا: وحى و ارتباط با عالم غيب وسيله‏اى است‏براى درك حقائق اماهنگامى كه گفتنى‏ها گفته شد و همه نيازمنديها تا دامنه قيامت دراصول كلى و تعليمات جامع پيامبر خاتم بيان گرديد، قطع اين راه‏ارتباطى ديگر مشكلى ايجاد نمى‏كند.

ثانيا: آنچه بعد از ختم نبوت‏براى هميشه قطع مى‏شود، مساله وحى براى شريعت تازه و يا تكميل‏شريعت‏سابق است نه هرگونه ارتباط با ماوراى جهان طبيعت. زيرا هم‏امامان با عالم غيب ارتباط دارند و هم مومنان راستين كه بر اثرتهذيب نفس حجابها را از دل كنار زده‏اند و به مقام كشف و شهود نائل‏گشته‏اند (2) . فيلسوف بزرگ «ملا صدرا» در اين زمينه مى‏گويد: «وحى يعنى نزول فرشته بر گوش و دل به منظور ماموريت و پيامبرى‏هرچند منقطع شده است و فرشته‏اى بر كسى نازل نمى‏شود و او را ماموراجراى فرمانى نمى‏كند، زيرا به حكم «اكملت لكم دينكم‏» آنچه ازاين راه بايد به بشر برسد، رسيده است ولى باب الهام و اشراق هرگزبسته نشده و نخواهد شد و ممكن نيست اين راه مسدود گردد» (3) .

1. تفسير نمونه: ج‏27، ص 100.

2. همان مدرك: ج‏17، ص 348.

3. مفاتيح الغيب: ص 13.