نزول قرآن در هر سال
پرسش :
پيامبر اكرم(صلى الله عليه و آله و سلم) فرمودند قرآن هر سال يكبار بر من نازل ميشد و امسال كه آخرين سال عمر من است دو بار نازل شد. سؤال اين است كه در نقل فوق آيا منظور كل قرآن بوده است يا نه؟ و اگر جواب مثبت است پس چرا پيامبر قسمتى از قرآن را بر مردم ميخواند؟
پاسخ :
انسان كامل از آن جهت كه ولى اللّه است، آنچه را كه ذات اقدس اله به او عطا ميكند ميگيرد ولى از آن جهت كه رسولاللّه است بايد دو كار انجام دهد: اول اينكه تدريجاً مردم را آگاه كند دوم اينكه به اندازه سطح فهم مردم با آنها صحبت كند.
تمام قرآن هر سال بر آن حضرت نازل ميشد اما رسالت او در اين نبود كه همه آيات را براى همه مردم نقل كند. حتى آن چه را هم كه نقل ميكرد به اندازه فهم مردم بود. پيامبر اكرم(صلى الله عليه و آله و سلم) الفاظ را ذكر ميكرد ولى هركسى به اندازه درك و ظرفيت خود مطالب را ميفهميد. همان مطلبى كه وجود مبارك حضرت امير به كميل فرمود: «إنّ هذهِ القُلُوبُ اَوْعِيَةٌ فَخَيرُها اَوْعاها» [1] اى كميل! اين دلها ظرفيتهاى گوناگون دارند و بهترين دل آن است كه ظرفيتش بيشتر و حافظ اسرار باشد.
مرحوم شيخ صدوق رضوان اللّه تعالى عليه در كتاب شريف «معانى الاخبار» نقل ميكند كه شخصى آمد در محضر وجود مبارك امام صادق(عليه السّلام) و عرض كرد چرا پيامبر اكرم(صلى الله عليه و آله و سلم) را ابوالقاسم مىنامند. حضرت ابتدا جواب سادهاى داد، فرمود آن حضرت پسرى داشت به نام قاسم و به اين دليل كنيه آن حضرت ابوالقاسم است. شاگرد امام عرض كرد اين را ميدانم، توضيح بيشترى بدهيد. حضرت فهميد كه او آمادگى و ظرفيت بيشترى دارد، معنايى را برايش بيان نمود كه به ذهن هيچكدام از ما خطور هم نميكند.
فرمودند به اين علت پيامبر اكرم(صلى الله عليه و آله و سلم) را ابوالقاسم گفتهاند كه:
1. على بن ابى طالب(عليه السّلام) تقسيم كننده بهشت و جهنم است «قَسيمُ النّارِ والجَنّة». آن حضرت در روز قيامت به بهشت دستور ميدهد اين شخص دوست من است او را بپذير و به آتش جهنم دستور ميدهد فلان شخص دشمن من است او را بگير.
2. على بن ابى طالب(عليه السّلام) شاگرد پيامبر است و علوم فراوانى از پيامبر فراگرفته است.
3. هر شاگردى فرزند معلم است و هر معلمى حق پدرى بر گردن شاگرد خود دارد (پدر معنوى اوست).
از اين سه مقدمه اين نتيجه حاصل ميشود كه اگر على بن ابى طالب(عليه السّلام) قاسم (تقسم كننده) بهشت و جهنم است و پيامبراكرم(صلى الله عليه و آله و سلم) پدر (معنوي) اين قاسم است پس كنيه پيامبر اكرم(صلى الله عليه و آله و سلم) ابوالقاسم ميشود. ببينيد اينگونه معنا كردن آيا به ذهن احدى ميآيد، يا اگر غير امام اينگونه معنا ميكرد كسى قبول مينمود؟
بنابراين پيغمبر اكرم(صلى الله عليه و آله و سلم) مأمور بود در هر هفته يا در هر ماه مقدار مشخصى از قرآن را بيان كند. متناسب با قدرت دريافت و درك مردم و ظرفيت محدود آنها.
پى نوشت:
[1]. بحار، ج 1، ص 188.
|