خطابات قرآنى

خطابات قرآنى

پرسش :

چرا خطاب‏هاى قرآنى همه جا با مردان است؟

در فرهنگ محاوره، كلمه مردم اختصاص به مردان ندارد، گاه مي‏گويند مردان، گاه مي‏گويند زنان، گاه مي‏گويند مردم. مردم يعنى همه افراد جامعه، اعم از زن و مرد. اگر گفتند مردان، اين در مقابل زنان است و اگر گفتند زنان، اين در مقابل مردان است.

پاسخ :

در فرهنگ محاوره در غرب و شرق عالم مي‏گويند مردم اين چنين‏اند، مردم انقلاب كردند، مبارزه كردند وأ وقتى مي‏گويند مردم، اختصاص به مردان ندارد. قرآن كريم هم سه گونه سخن مي‏گويد، گاهى كه خطاب به عموم جامعه است به مذكر اشاره دارد مثل «الّذينَ» و «المُؤمِنون» گاهى كه تعبير به «رجال» دارد وظيفه اختصاصى مردان را ذكر مي‏كند، گاهى هم تعبير به «نساء» دارد كه وظيفه اختصاصى زنها را بيان مي‏كند.

فرهنگ محاوره، فرهنگ مردم است نه مردان و قرآن كريم هم بر اساس همين فرهنگ محاوره سخن مي‏گويد. گاهى ذات اقدس اله مي‏فرمايد مريم عليها السّلام نمونه مردم خوب است، يا آسيه نمونه مردم خوب است "وَضَرَبَ اللّهُ مثلاً للذينَ آمَنُوا امْرأةَ فِرْعَون" [1] در مورد زن نوح و لوط هم فرمود اينها نمونه مردم بد هستند. "ضَرَبَ اللّهُ مَثلاً للّذِينَ كَفَرْوا امْرَأةَ نُوحٍ وامْرَأةَ لُوطٍ" [2] ائمه(عليهم السّلام) نمونه مردم خوبندو همه افراد جامعه، چه زن و چه مرد بايد به آنها اقتدا كنند، فاطمه زهرا(سلام اللّه عليها) هم اين‏چنين است، نمونه مردم خوب است، نه نمونه زنان خوب. ذات اقدس اله در آيه‏اى كه تلاوت شد نفرمود نمونه زنان خوب زن فرعون است، نفرمود نمونه زنان خوب مريم است بلكه فرمود مريم و آسيه نمونه مردم خوب هستند.

خلاصه انسان خوب، نمونه انسان‏هاى ديگر است چه مرد باشد چه زن. خداوند متعال در سوره مباركه نحل مي‏فرمايد: "مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثى وهُوَ مؤمِنٌ فلنحييَنّهُ حَيَوةً طَيّبةً" [3] اگر كسى داراى جان و عقيده سالم بود و كارهاى صالح انجام داد، زن باشد يا مرد، ما به او حيات طيبه مي‏دهيم. در اواخر سوره آل‏عمران (كه مستحب است انسان موقعى كه براى نماز شب بر مي‏خيزد آن جملات را قرائت كند) آنجا آمده است "فَاسْتَجابَ لَهُمْ رَبّهُمْ اَنّى لا اُضْيعُ عَمَلَ عامِلٍ مِنكُمْ مِنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنثى بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ" [4]اگر كسى مؤمن باشد و عمل خير انجام دهد چه زن و چه مرد، اجر او را ضايع نمي‏كنيم. در سوره مباركه احزاب هم مفصلاً مردان و زنان را كنار هم ذكر مي‏كند. "اِنّ المُسلِمينَ والمُسِلماتِ والمؤْمِنينَ وَالمؤمِنات والقانتينَ والقانتات‏أ" [5] بنابراين هرگز خطاب‏هاى قرآنى به مردان نيست، خطاب به مردم است.


پى نوشت ها:

[1]. سوره تحريم، آيه 11.

[2]. سوره تحريم، آيه 10.

[3]. سوره نحل، آيه 97.

[4]. سوره آل‏عمران، آيه 195.

[5]. سوره احزاب، آيه 35.

(حضرت آية اللّه جوادى آملى)


بازگشت