ويژگى‏هاى ستاره شعرى

پرسش :

چرا خداوند، خود را «رب الشعرى» مى‏خواند؟

قرآن مجيد خدا را چنين معرفى مى‏كند: «و انه هو رب الشعرى؛ و اين كه اوست پروردگار ستاره شعرى!»[1] در اين صورت اين سؤال پيش مى‏آيد: در ستاره شعرى چه خصوصيتى وجود دارد كه خداوند خود را مالك و پديد آورنده آن معرفى مى‏كند و چرا از ستاره‏هاى ديگر نام نمى‏برد در صورتى كه خدا خالق همه آنهاست؟

پاسخ

اين معرفى به خاطر دو جهت است كه به آنها اشاره مى‏نماييم:

الف: گروهى از عرب مانند قبيله «خزاعة» ستاره نامبرده را مى‏پرستيدند و آن را تقديس مى‏نمودند و مبدأ آثار در روى زمين مى‏دانستند. از اين جهت قرآن مجيد براى بيدار كردن افكار اين جمعيت و اين كه اين ستاره، با همه قدرت و درخشندگى - بسان موجودات ديگر - مخلوق خداست؛ مى‏فرمايد: خداوند است كه آفريدگار ستاره شعرى است، يعنى اين گروه مخلوق را با خالق اشتباه كرده و به جاى پرستش آفريدگار دانا و تواناى جهان، يكى از مخلوقات او را پرستش مى‏كنند.[2]

ب: ستاره شعرى يك از ستارگان درخشان آسمان است كه در اصطلاح دانشمندان نجومى به آن «آلفا» و يا پادشاه ستارگان مى‏گويند؛ اين ستاره عجيب الخلقه داراى شگفتيهايى است كه به برخى از آنها اشاره مى‏نماييم:

1- مطابق تحقيقاتى كه در رصد خانه پاريس به عمل آمده است، شدت حرارت در سطح شعرى 120000 درجه سانتى گراد و در سطح ستاره مصاحبش 8000 درجه است، درصورتى كه شدت حرارت در سطح كره خورشيد كه سيارات منظومه شمسى را روشن مى‏كند و حيات مى‏بخشد 6500 درجه مى‏باشد اين خود يكى از مطالبى است كه عظمت «شعرى» را مى‏رساند.

2- جرم مخصوص اين ستاره قريب پنجاه هزار مرتبه سنگين‏تر از آب است، در صورتى كه ميان سيارات منظومه شمسى ما «عطارد» كه از همه متكائف‏تر است، جرم مخصوص آن شش برابر آب مى‏باشد. با اين توصيف و خصوصيت بايد توجه نمود كه اين ستاره عجيب الخلقه از چه عنصرى تشكيل يافته است.

3- ستاره شعرى در زير ذوزنقه زيبايى كه در وسط آن سه ستاره تقريبا در امتداد يك خط مستقيم ديده مى‏شوند، واقع شده است؛ ذوزنقه مزبور كه از زيباترين قسمتهاى آسمان واز ثوابت و دو ستاره پر نور در دو گوشه آن فروزان است، موسوم به صورت جبار يا جواز است.

4- شعرى درخشانترين ثوابت آسمان است، موقع ظهر شعرى در اين قرن فصل زمستان است؛ ليكن در عصر منجمين قديم مصر كه قريب هفت هزار سال قبل مى‏زيستند ظهور اين كوكب در آسمان با آغاز تابستان مقارن بوده است.

5- ضمنا طبق مطالب فوق و تحقيقات امروز ستاره «شعرى» كره بسيار بزرگى است كه حجم آن بيست مرتبه از كره خورشيد بزرگتر مى‏باشد (جرم كره خورشيد 1310000 برابر زمين است) ولى فاصله آن از ما، نسبت به فاصله خورشيد از زمين بى نهايت زياد است بطورى كه فاصله كره مزبور را يك ميليون برابر فاصله خورشيد مى‏دانند. مى‏دانيم كه سرعت نور در ظرف يك ثانيه 300000 كيلومتر است؛ يعنى 50000 فرسخ فاصله را طى مى‏كند و نور آفتاب بعد از طى 150 ميليون كيلومتر در ظرف هشت دقيقه و 13 ثانيه به زمين مى‏رسد، ولى نخستين شعاع كره «شعرى» پس از ده سال به زمين مى‏رسد![3]

البته پاره‏اى از اين مشخصات در ستارگان ديگر نيز هست ولى مجموعه آنها گويا از مشخصات ستاره شعرى مى‏باشد.


[1]. النجم، آيه 49.

[2]. البيان، جلد 5، صفحه 183.

[3]. المعارف الاسلاميه، ماده «شعرى» و فرهنگامه، ماده «ستاره» و غيره.

نويسندگان: ‌آيت الله‌ مكارم شيرازى و ‌آيت الله‌ سبحانى

, پاسخ به پرسشهاى مذهبى , ص: 575

بازگشت