كروى بودن زمين

پرسش

چگونه قرآن بر كروى بودن زمين گواهى مى‏دهد؟

آيا در قرآن و روايات، شواهدى بر كروى بودن زمين داريم؟

پاسخ

يكى از اسرار هستى كه در قرآن به آن اشاره شده موضوع كروى بودن زمين است و اين حقيقت از آيات زير استفاده مى‏شود.

1- «و اورثنا القوم الذين كانوا يستضعفون مشارق الارض و مغاربها؛ و مشرقها و مغربهاى پر بركت زمين را به آن قوم به ضعف كشانده شده (زيرا زنجير ظلم و ستم)، واگذار كرديم!»[1]

2- «رب السماوات و الارض و ما بينهما و رب المشارق؛ پروردگار آسمانها و زمين و آنچه ميان آنهاست، و پروردگار مشرقها!»[2]

3- «فلا اقسم برب المشارق والمغارب انا لقادرون؛ سوگند به پروردگار مشرقها و مغربها كه ما قادريم.»[3]

توضيح اين كه: اين آيات همان طور كه در بحث گذشته اشاره شد همگى حاكى از تعدد مشرقها و مغربها و نقطه طلوع و غروب آفتاب است كه لازمه آن كروى بودن زمين مى‏باشد؛ زيرا بطور مسلم اگر زمين مسطح و هموار باشد، براى جهان جز يك مشرق و يك مغرب نخواهد بود و تنها در صورت كروى بودن زمين، به نسبت انحناى آن، هر نقطه‏اى داراى مشرق و مغرب جداگانه‏اى خواهد بود و طلوع خورشيد بر جزئى از اجزاى آن، ملازم با غروب آن از جزء ديگر است و بنابراين، تعدد مشرق و مغرب دلالت روشنى بر كروى بودن زمين دارد.

روايات و كروى بودن زمين

از رواياتى كه از پيشوايان معصوم ما وارد شده است، بخوبى مى‏توان كروى بودن زمين را استفاده كرد؛ از آن جمله روايتى است كه از امام صادق (ع) به مضمون زير نقل شده است:

امام صادق (ع) فرمود: «در مسافرتى، مردى با من همسفر گرديد. او مقيد بود كه نماز مغرب را در تاريكى شب و نماز صبح را در تاريكى كامل (آخر شب) بخواند، اما من بر خلاف او بودم؛ هر موقع آفتاب غروب مى‏كرد نماز مغرب را مى‏خواندم و هر موقع فجر طلوع مى‏نمود، نماز صبح را به جا مى‏آوردم. آن شخص از من خواست كه من نيز مانند او رفتار كنم و عمل خود را چنين توجيه مى‏كرد: آفتاب پيش از آن كه به سرزمين ما طلوع كند، بر ديگران طلوع مى‏نمايد و هنگامى كه از سرزمين ما ناپديد مى‏شود هنوز بر گروهى ديگر طالع و نورافشان است.

امام صادق (ع) مى‏فرمايد من به او گفتم: وظيفه ما اين است كه هر موقع آفتاب از افق ما ناپديد شد، نماز مغرب را بخوانيم و نبايد در انتظار غروب خورشيد از نقاط ديگر باشيم و هر موقع فجر طلوع كرد، بر ماست كه نماز صبح را بخوانيم اگر چه خورشيد در همان موقع بر نقاط ديگر طالع باشد، چنان كه بر مردم همان نقاط لازم است نمازهاى خود را موقع طلوع فجر و غروب آفتاب در افق خود انجام دهند.»[4]

اين حقيقت را امام در حديث ديگر چنين فرموده است: «انما عليك مشرقك و مغربك؛ تو بايد كه مشرق و مغرب منطقه خود را ملاك عمل قرار دهى!» و اينها همه به خاطر كرويت زمين مى‏باشد.


[1]. اعراف، آيه 137.

[2]. صافات، 5.

[3]. معارج، 40.

[4]. الشيعه، جلد 1، صفحه 237.

نويسندگان: ‌آيت الله‌ مكارم شيرازى و ‌آيت الله‌ سبحانى

, پاسخ به پرسشهاى مذهبى

بازگشت