نگاشته هاى مسلمانان در آستانه قرآن و در تبيين و توضيح دانشهاى مرتبط با آن و آنچه مرتبط با قرآن است يكى از فصول درخشان آثار مكتوب فرهنگ اسلامى است بخش عظيمى از اين نگاشته ها را كتابهايى شكل مى دهد كه درباره ناسخ و منسوخ و مسائل مرتبط با آن به قلم آمده است. اينكه آيا در آيات قرآن كريم آيه اى و يا آيات منسوخ وجود دارد يا نه؟ از كهنترين دلمشغوليهاى مفسران بوده است, كسانى از پيشينيان و پسينيان چون ابومسلم اصفهانى و شيخ عبدالمتعال جبرى يكسر منسوخ را در آيات قرآنى انكار كرده اند و كسانى چون نحاس و… دامنه ان را بس گسترده اند برخى مانند آيت الله العظمى خويى به حداقل رسانده اند و برخى واقع نگرانه تعداد معدود منسوخ گزارش كرده اند. آنچه در اين گشت و گذار فراهم آمده است كتابها و مقاله ها درباره (ناسخ و منسوخ) است.
در شكل گيرى و تدوين اين مقاله چهار مجموعه كتابشناختى را در پيش رو داشتم كه كتابشناسى آنها به قرار ذيل است:
1. البرهان فى علوم القرآن, بدرالدين محمد بن عبداللّه الزركشى, تحقيق: يوسف عبدالرحمن المرعشلى و جمال حمدى الذهبى و ابراهيم عبدالله الكردى, بيروت, دارالمعرفة, 1410هـ, 1990م.
2. معجم مصنفات القرآن الكريم, على شواخ اسحاق, رياض, دارالرفاعى, 1403هـ, 1983م.
3. معجم الدراسات القرآنيه قسم المقالات, عبدالجبار الرفاعى, قم, مركز فرهنگ و معارف قرآن, 1413هـ, 1993م.
4. الفهرس الشامل, للتراث العربى الاسلامى المخطوط علوم القرآن مخطوطاة التفسير وعلومه عمان, المجمع العلمى لبحوث الحضارة الاسلاميه, 1989م, المخطوطاة كه اختصاراً در پانوشت كتابها با عنوان الفهرس از آنها ياد كرده ام.
داده هاى اين مجموعه ها را با آنچه كه خارج از اين منابع بدانها دست يافته ام به هم آميخته و آنگاه براى تدقيق و استوارسازى به منابع شرح حالنگارى چون معجم المؤلفين و كشف الظنون عن اسامى الكتب و الفنون با دو ذيلش (ايضاح المكنون و هدية العارفين اسماء المؤلفين و آثار المصنفين) و الذريعة الى تصانيف الشيعه و معجم المفسرين و الاعلام و ديگر منابعى كه در ذيل كتابهاى معرفى شده از آنها ياد نمودم مراجعه نموده و كاستيها را تكميل و ناسره ها را افكندم و در تاريخ وفيات دقت لازم را مبذول داشته و در موارد شك و ترديد معجم المؤلفين را ملاك قرار دادم و در آثار مدوّن علوم قرآنى تكاپو كرده و هر اثرى كه به تفصيل و توجه به اين موضوع پرداخته است از يادكرد آنها دريغ نورزيدم. و مقاله را در چهار بخش عرضه كرده و تنظيم الفبايى هر بخش را جداگانه بوسيله رايانه شكل داده ام. كه اين چهار بخش بدين شرح مى باشد:
الف: كتابهاى چاپى ب: مقالات ج: كتابهاى خطى با نام مؤلف د: كتابهاى خطى بدون نام مؤلف. به هرحال آنچه در پيش رو داريد صرفاً تلاشى است كه از منابع در دسترس انجام يافته است. و ادعاى استقصاء تام را نداشته و فرزانگان اين طريق را جهت تكميل و تتميم و تنقيح اين وجيزه فرامى خوانم. در فرجام سخن ياد مى كنم كه اگر راهنماييهاى سودمند و كارآمد استاد ارجمندم جناب حجةالاسلام والمسلمين محمد على مهدوى راد نبود و كتابخانه پرارج و كم نظير وى در اختيارم نبود توان سامان بخشيدن به اين مجموعه را نمى يافتم, خداوند را بر لطف عميم و فضل جسيمش سپاسگزارم و براى همه جستجوگران معارف قرآن مجيد آرزوى توفيق دارم.
احكام النسخ فى الشريعة الاسلامية,محمّد وفا,قاهره, المكتبة الازهرية للتراث, دارالطباعة المحمدية, 1984م, 179ص.
افادة الشيوخ بمقدار الناسخ والمنسوخ,ابوالطيّب محمد صديق خان بن حسن على بن لطف اللّه الحسينى الجناري(م1248ق),قاينپور, 9ـ 1288هـ ق و 1297هـ ق, لاهور, 1900م.
الاتقان فى علوم القرآن,جلال الدين عبدالرحمن السيوطى(م911ق),بيروت, دار ابن كثير, 1414هـ, 1993,مبحث چهل و هفتم از مجلد دوم اثر ياد شده ناسخ و منسوخ در قرآن را آورده است.
الاِحكام فى اصول الاحكام,ابن حزم ظاهرى,تحقيق: احمد محمّد شاكر,قاهره, مطبعة الخانجى, 1345هـ.
الإحكام فى اصول الأحكام,ابى محمد على بن حزم الاندلسى الظاهرى,تحقيق: جنة من العلماء,بيروت, دارالجيل, 1407هـ, 1987م.باب بيستم اثر ياد شده با عنوان (الكلام فى النسخ) از ناسخ و منسوخ بتفصيل ياد كرده است.
الادلة المطمئنة على ثبوت النسخ فى الكتاب والسّنة,عبدالله مصطفى العريس,لبنان, مكتبة الحياة, 1407هـ, 1987م.
الادلة المطمئنه على ثبوت النسخ فى الكتاب والسّنه,عبدالله مصطفى العزّه,بيروت, دار مكتبة الحياة, و نيز المكتب العالمى.
الآيات التى فيها الناسخ والمنسوخ,ابواسحاق ابراهيم بن الامير ناصرالدين محمد بن ابى بكر بن على بن ايوب المقدسى برهان الدين ـ ابن ابى شريف ـ(م833ق),بيت المقدس, 923هـ, 1517م
الايضاح لناسخ القرآن ومنسوخه ومعرفة اصوله واختلاف الناس,ابومحمد مكى بن ابى طالب حموش بن محمد بن مختار القيسى(م437ق),تحقيق: احمد حسن فرحات,جدّه, دارالمنارة (دارالقلم), 1986هـ, 469ص,رياض, جامعة الامام, 1976م,دمشق, مجمع اللغة العربية, 1394هـ,با تحقيق: محيى الدين رمضان. از اين اثر با عنوان (الايجاز فى الناسخ القران ومنسوخه) هم ياد شده است.
البرهان فى علوم القرآن,بدرالدين محمّد بن عبداللّه الزركشى(م794ق),تحقيق: يوسف عبدالرحمن المرعشلى والشيخ جمال حمدى الذهبى والشيخ ابراهيم عبداللّه الكردي.
بيروت, دارالمعرفة, 1410هـ, 1990م,بحث سى و چهارم از مجلد دوم كتاب ياد شده با بحث (معرفة ناسخه ومنسوخه) آمده است.
البيان فى تفسير القرآن,ابوالقاسم الموسوى الخوئى,قم, انوار الهدى, 1401هـ, 1981م,عنوان (النسخ فى القرآن) از صفحه 275 اثر ياد شده آمده است.
التمهيد فى علوم القرآن 6ج,محمد هادى معرفت,قم, انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسين, 1411هـ,مجلد دوم از اثر فوق بحثى مفصل با عنوان (الناسخ والمنسوخ فى القرآن) آورده است.
الرّأى الصواب فى منسوخ الكتاب,جواد موسى محمّد عفانه,عمان, دارالبشير, 1412هـ, 1992م, 184ص.
القول السّديد فى تفسير آيات النسخ والطلاق والربا فى القرآن المجيد,محمد الحسينى الظواهرى,قاهره, مطبعه مصر, 1359هـ, 1940م.
المصفى باكف اهل الرسوخ من علم الناسخ والمنسوخ,عبدالرّحمن بن على بن محمد ـ ابن جوزى ـ (م597ق),تحقيق: حاتم صالح ضامن,اين كتاب در بغداد چاپ شده است,و نيز, مجلة المورد, ج3, ش اول,و نيز, لبنان, مؤسسه الرسالة, 1405هـ, 1984م,اثر مذكور برگرفته و اختصارى است از كتاب (عمدة الراسخ فى معرفة المنسوخ والناسخ) كه هم اصل كتاب و هم اختصار كتاب به خامه مؤلّف ياد شده است.
الموجز فى الناسخ والمنسوخ,ابن خزيمة الفارسى المظفر بن الحسين,قاهره, مطبعة السعادة, 1323هـ, 1905م,قاهره, مطبعة مصر, 1357هـ, 1938م,اين اثر همراه الناسخ والمنسوخ, به قلم نحاس, چاپ شده است.
الناسخ والمنسوخ بين الاثبات… والنفى,عبدالمتعال محمد الجبري,قاهره, دارالعلوم, 1368هـ, 1949م,و نيز, دارالجهاد, 1380هـ, 1960م,و نيز, دارالعروبه, 1961م, 368ص,و نيز, مكتبة وهبة, 1407هـ, 1987م
الناسخ والمنسوخ فى القرآن الكريم 2ج,قاضى ابى بكر بن العربى المعافرى,تحقيق: عبدالكبير العلوى المدغري,قاهره, مكتبة الثقافة الدينية, 1413هـ, 1992م.
الناسخ والمنسوخ فى القرآن الكريم,ابى عبدالله محمد بن حزم اندلسى,تحقيق عبدالعفار سليمان البنداري,بيروت, دارالكتب العلمية, 1406هـ, 1986م.
الناسخ والمنسوخ فى القرآن,محمد بن مسلم بن عبداللّه بن عبداللّه ـ ابن شهاب الزهرى ـ(م124ق),تحقيق: حاتم صالح الضامن,اين كتاب در مجله معهد الدراسات الشرقيه والافريقية بجامعة لندن و نيز در مجله المجمع العلمى العراقى نشر شده است.
الناسخ والمنسوخ فى كتاب اللّه تعالى,قتادة بن دعامة بن قتادة بن عزيز السدوسى البصرى(م118ق),تحقيق: حاتم صالح ضامن,بيروت: مؤسسة الرسالة, 1406هـ, 1985م.
الناسخ والمنسوخ فى كتاب اللّه عزوجلّ واختلاف العلماء فى ذلك,ابى جعفر احمد بن محمد بن اسماعيل ـ نحاس ـ(م338ق),اين اثر با سه تحقيق و چاپ عرضه شده است:,الف) تحقيق: شعبان محمّد اسماعيل,قاهره, مكتبة عالم الفكر, چاپ اول, 1407ق, 1986م, در يك جلد چاپ شده است.,ب) تحقيق: سليمان بن ابراهيم بن عبداللّه اللاحم بيروت, مؤسسة الرسالة, چاپ اول, 1412هـ, 1991م, در سه جلد چاپ شده است. ج) با تصحيح و تعليقى كه توسط ناشر انجام شده و با مقدمه عبدالحفيظ فرغلى على القرنى به چاپ رسيده است. قاهره, مطبعة الانوار المحمدّية, 1987م.
الناسخ والمنسوخ من القرآن,ابوالقاسم هبةاللّه بن سلامة بن نصر بن على الضرير(م410ق),قاهره, مكتبة المتنبى,مصر, 1315هـ,اين كتاب در حاشيه اسباب نزول القرآن, اثر واحدى, نيز چاپ شده است. در برخى از فهرستها با عنوان (الآيات الناسخة والمنسوخه) از آن ياد شده است.,فهرست ميكروفيلمهاى كتابخانه مركزى و مركز اسناد دانشگاه تهران:70/3 .
الناسخ والمنسوخ,ابوحفص, عمر بن احمد بن عثمان(م385ق),تحقيق: سمير بن امين الزهيرى,عمان, مكتبة المنار, 1408هـ, 538ص,از اين مؤلف كتاب ديگرى با عنوان (ناسخ الحديث ومنسوخه) نيز ياد شده است.,معجم المصنفات الوارده فى فتح البارى: 425.
الناسخ والمنسوخ,ابوعبيد القاسم بن سلاّم الهروى (م224ق),تحقيق: محمد بن صالح المديفر,رياض, مكتبة الرشد, 1411هـ, 1990م, 412ص.
الناسخ والمنسوخ,ابى عبدالله محمّد بن احمد بن حزم(م320ق),قاهره, مطبعه مصر, در حاشيه تفسير الجلالين, 1321هـ, 1903م, و 1297هـ, 1879م,و نيز, مطبعة الازهرية, در حاشيه تنوير المقباس, 1216هـ, 1891م,از اين كتاب با عنوان (معرفة الناسخ والمنسوخ) نيز ياد شده است.,البرهان فى علوم القرآن: 152/2 .
الناسخ والمنسوخ,ابى عبداللّه محمد بن عبداللّه بن على ـ اسفراينى ـ,تحقيق: صالح بن عبدالله المحيمد,آستانه, 1290هـ, 1873م,اين كتاب با لباب النقول سيوطى در يك مجلد چاپ شده است.
الناسخ والمنسوخ,عبدالرحمن بن محمّد العتائقى الحلّى(م781ق),تحقيق: عبدالهادى الفضلى,نجف, مكتبة الصادق, 1390هـ, 1970م, 86ص.
الناسخ والمنسوخ,على بن احمد ـ واحدى ـ, (م468ق),قاهره, 1315هـ, 1897م,اين كتاب با عنوان طيبات النزول نشر يافته است.
الناسخ والمنسوخ,محمد شريف الموسوى الونكى الاصفهانى,اين كتاب با اثر ديگرى از همين مؤلف با عنوان نسيم السحر, در سال 1323ش چاپ شده است.,الذريعة: 11/24 .
النسخ بحث و تحليل,عثمان احمد مريزق,قاهره, دارالعلوم, 1362هـ, 1943م.
النسخ بين الاثبات والنفى,محمد محمود فرغلى,قاهره, دار الكتاب الجامعى, 1396هـ, 1976م.
النسخ فى القرآن الكريم 2ج,مصطفى زيد, بيروت, دارالفكر, 1383هـ, 1963م,و نيز; دارالوفاء, 1408هـ, 1987م.
النسخ فى القرآن الكريم,محمد صالح على مصطفى,دمشق, دارالقلم, 1409هـ, 1988م, 72ص.
ايضاح الناسخ والمنسوخ فى القرآن,ابوالحسن على بن احمد بن على بن متويه و احدى نيشابورى ساوجى,(م400ق),نيشابور, 468 يا 469هـ ق,كتابنامه بزرگ قرآن كريم: 674/2 .
بيّنات الفريد, شرح تفسير نعمانى,حسن الفريد گلپايگانى,اين اثر در سال 1339هـ چاپ شده است و مباحث نسخ را در يك فصل آورده است.
تحقيق درباره نسخ در قرآن,سيد مهدى حسينى نژاد نورى,تهران, دانشگاه آزاد اسلامى, 1370ش, 130ص.
ترجمه و تحقيق (البرهان فى علوم القرآن باب سى وچهارم ـ مبحث نسخ)نادعلى عاشورى,تهران, دانشكده الهيات و معارف اسلامى, 1369ش, 156ص.
اثبات الآيات يا نسخ النسخ عن كرامة القرآن,ولى الله بن هاشم السرابى(م1330ق),سراب, كتابخانه اميد يزدانى, 1373هـ, 222ص.
دراسات الاحكام والنسخ فى القرآن الكريم,محمّد حمزة,دمشق, دار قتيبة, 223ص.
درآمدى بر علوم قرآنى,محمدرضا صالحى كرمانى,تهران, انتشارات جهاد دانشگاهى 1369ش,فصل دوازده اثر فوق به موضوع نسخ پرداخته است.
رسالة فى مباحث النسخ,محمد السيد يوسف اباظة,قاهره, دارالعلوم, 1359هـ, 1941م.
صفوة الراسخ فى علم المنسوخ والناسخ,محمد بن احمد بن محمد بن احمد بن الحسين الموصلى ـ شعله ـ (م656ق),تحقيق: محمد ابراهيم عبدالرّحمن فارس,مكتبة الثقافيه الدينيه, 1415هـ, 1995م.
علوم القرآن الكريم,غانم قدورى حمد,بغداد, وزارة التعليم, 1983م,فصل چهارم اثر ياد شده حاوى (معرفة الناسخ والمنسوخ) مى باشد.
علوم القرآن دراسات ومحاضرات,محمد عبدالسلام كفافى وعبدالله الشريف,بيروت, دارالنهضة العربية, 1972م,اثر مذكور به موضوع ناسخ و منسوخ در صفحه 115 پرداخته است.
علوم القرآن مدخل الى تفسير القرآن وبيان اعجازه,عدنان محمّد زرزور,بيروت, المكتب الاسلامى, 1401هـ, 1981م,فصل ششم اثر ياد شده (الناسخ والمنسوخ) را آورده است.
علوم القرآن,سيد محمّد باقر الحكيم,قم, مجمع الفكر الاسلامى, 1417هـ,در صفحه 191 كتاب مذكور (النسخ فى القرآن) آمده است.
علوم القرآن,عبداللّه شحّاته,قاهره, دارالاعتصام, 1985م,فصل دوازده كتاب مذكور با عنوان (النسخ فى القرآن الكريم) آمده است.
علوم قرآن و فهرست منابع,سيّد عبدالوهاب طالقانى,قم, دار القرآن الكريم, 1361ش,بخش هشتم اثر مذكور ناسخ و منسوخ را عنوان كرده است.
فتح المنان فى نسخ القرآن,على حسن العريض,قاهره, مكتبة الخانجي, 1393هـ, 1973م, 350ص.
فى رحاب القرآن الكريم,محمّد سالم محيسن,قاهره, مكتبة الكليّات الازهرية, 1400هـ, 1980م,فصل پنجم از جزء دوم كتاب ياد شده مبحث (النسخ فى القرآن) را دارد.
قبضة البيان فى ناسخ و منسوخ القرآن,ابى القاسم جمال الدين بن عبدالرحمن البذورى,تحقيق: محمد كنعان و زهير الشاويش,بيروت, المكتب الاسلامى, 1404هـ, 1984م, 39ص.,اثر ياد شده با اثر ديگرى از همين مؤلف به نام (اخبار اهل الرسوخ فى الفقه والحديث بمقدار المنسوخ من الحديث) در يك جلد منتشر شده است.
لا… نسخ فى القرآن لماذا…؟,عبدالمتعال محمّد الجبرى,قاهره, مكتبة وهبة, 1400هـ, 1980م, 160ص.
لا نسخ فى القرآن,احمد حجازى السقّا,قاهره, دارالفكر العربى.
مباحث فى علوم القرآن,صبحى صالح,بيروت, دارالعلم للملايين,فصل شش اثر مذكور از ناسخ و منسوخ ياد كرده است.
مباحث فى علوم القرآن,منّاع القطّان,رياض, مكتبة المعارف, 1413هـ, 1992م,مبحث چهارده اين اثر با عنوان (الناسخ والمنسوخ) آمده است.
مرآة الآيات در ناسخ و منسوخ,محمد شريف بن كريم موسوى حسينى,شيراز, 1323ش.
مناهل العرفان فى علوم القرآن,محمد عبدالعظيم الزرقانى,قاهره, دار احياء الكتب العربية,مبحث چهارده از مجلد دوم اثر ياد شده بحث ناسخ و منسوخ را آورده است.
ناسخ القرآن العزيز ومنسوخه,هبةاللّه بن ابراهيم بن البارزى, (م738ق),تحقيق: حاتم صالح الضامن, بيروت, مؤسسة الرسالة, 1403هـ, 1983م, و 1405هـ, 1985م, 67ص,اين اثر در مجله المجمع العلمى العراقى نيز منتشر شده است.
ناسخ القرآن و منسوخه,عبدالرحمن بن على بن عبداللّه ـ ابن جوزى(م597ق),تحقيق حسين سليم اسد الدارانى,دمشق, دارالثقافة العربية, چاپ اوّل, 1411هـ, 1990م, 635ص.
ناسخ القرآن ومنسوخه,ابى بكر محمّد بن عبدالله العربى المعافرى الاشبيلى(م543ق),اين اثر در يمن چاپ شده است.
ناسخ و منسوخ در قرآن و ديدگاه علامه طباطبايى,سيد محسن موسوى شمس آباد,تهران, دانشكده الهيات و معارف اسلامى, 1374ش, 285ص.
ناسخ و منسوخ در قرآن,سيد حسين سجادى,تهران, دانشگاه امام صادق(ع), 1371ش, 213ص.
نظرية النسخ فى الشرائع السماوية,شعبان محمد اسماعيل,قاهره, مطابع الدجوى, 1397هـ, 1977م,و نيز, دارالسّلام, 1408هـ, 1988م.
نواسخ القرآن,جمال الدين ابوالفرج عبدالرحمن بن الجوزى(م597ق),بيروت, دارالكتب العلميه, 256ص.
اثبات النسخ على منكريه,عبدالحميد شهاب,مجلة الرسالة الاسلاميه, سال18, ش174 و175
احدى دعاوى النسخ فى سورة البقرة,عبدالحميد المنيف,الرفاعى, معجم الدراسات القرآنية, قسم المقالات:2و637/1 .
الآية المنسوخه,محمد فؤاد عبدالباقى,مجلة الازهر, ج27, ش9, 1375هـ, 1956م.
الآية والنسخ فى القرآن,محمد البهى,مجلة الفكر الاسلامى, سال دوم, ش5, 1391هـ, 1971م.
الفلسفة التربوية للناسخ والمنسوخ,عدنان زرزور,الرفاعى, معجم الدراسات القرآنية, قسم المقـالات:2و637/1 .
الناسخ والمنسوخ فى القرآن الكريم,بهاءالدين الزهورى,الرفاعى, معجم الدراسات القرآنية, قسم المقالات:2و638/1 .
الناسخ والمنسوخ فى القرآن فى كتاب جديد,رضوان السيد,الرفاعى, معجم الدراسات القرآنية, قسم المقالات: 2و638/1 .
الناسخ والمنسوخ فى القرآن,بى نام,الرفاعى, معجم الدراسات القرآنية, قسم المقالات: 2و 638/1 .
الناسخ والمنسوخ,محمد محمد الشرقاوي,الرفاعى, معجم الدراسات القرآنية, قسم المقالات: 2و 638/1 .
النسخ بين القرآن والسنّة,حسن عبدالغنى ابوعزة,الرفاعى, معجم الدراسات القرآنية, قسم المقالات: 2و 638/1 .
النسخ توقيت للأحكام,محمد محمد الشرقاوى,الرفاعى, معجم الدراسات القرآنية, قسم المقالات: 2و 638/1 .
النسخ فى الشريعة الاسلامية,محمّد محمّد عبداللطيف جمال الدين,الرفاعى, معجم الدراسات القرآنية, قسم المقالات: 2و 638/1 .
النسخ فى القرآن الكريم,راشد عبداللّه الفرحان,الرفاعى معجم الدراسات القرآنية, قسم المقالات: 2و 639/1 .
النسخ فى القرآن الكريم,محمد باقر الحكيم,الرفاعى, معجم الدراسات القرآنية, قسم المقالات: 2و 639/1,اين اثر توسط آقاى آرش مردانى پور ترجمه شده است و در مجله صحيفه مبين, شماره 6و7 منتشر شده است.
النسخ فى القرآن الكريم,محمد سعاد جلال,الرفاعى, معجم الدراسات القرآنية, قسم المقالات: 2و 639/1 .
النسخ فى القرآن,رشدى عليان,الرفاعى, معجم الدراسات القرآنية, قسم المقالات: 2و 639/1 .
النسخ فى القرآن,محمد حسن شمس,الرفاعى, معجم الدراسات القرآنية, قسم المقالات: 2و 638/1 .
النسخ والتعارض والترجيح,محمد سلام مدكور,الرفاعى, معجم الدراسات القرآنية, قسم المقالات: 2و 639/1 .
پژوهشى پيرامون نسخ در قرآن مجيد,على حجتى كرمانى,روزنامه جمهورى اسلامى, 1372/6/18,و نيز, 1372/7/8 .
تحقيقى پيرامون وجود نسخ در قرآن,محمد ابراهيم جنّاتى,اين تحقيق ذيل عنوان (كتاب, منبع متقن اجتهاد) آمده است.كيهان انديشه, ش16, 1366, ص19 .
ديدگاه امام غزالى در مورد تعريف نسخ و شرايط آن,ابوالقاسم گرجى,معارف, سال اول, ش3, 1363ش در اين مقاله با عنوان (آراء غزالى در علم اصول فقه) بحث نسخ نيز از ديدگاه امام غزالى در پى آن آمده است.
سورة المزمل وقصة الناسخ والمنسوخ,حسن حسين,مجلة الازهر, ج15, ش9, 1363هـ, 1944م
شأن نزول آيات و ناسخ و منسوخ در قرآن مجيد,محمد حيدر خزاعي,الرفاعى, معجم الدراسات القرآنية, قسم المقالات: 2و 637/1 .
ظاهرة النسخ فى القرآن, الشروط, الاهداف, الدروس,سلام زين العابدين,رسالة القرآن, ش11/12 .
كلمة فى النسخ,عبداللّه صديق الغمارى,الرفاعى, معجم الدراسات القرآنية, قسم المقالات: 2و 637/1 .
مدى امكان القول بالنسخ فى القرآن الكريم,نظام الدين عبدالحميد,الرفاعى, معجم الدراسات القرآنية, قسم المقالات: 2و 637/1 .
نسخ از ديدگاه علامه طباطبايى,نادعلى عاشورى,صحيفه مبين, ش4, ص19 .
نسخ در قرآن از ديدگاه شيخ مفيد,صائب عبدالمجيد,رسالة القرآن, ش72/12 .
ابطال التناسخ اَو بطلان المسخ والنسخ,ابوالقاسم بن حسين بن نقى رضوي(م1324ق),بكائى, كتابنامه بزرگ قرآن كريم: 1027/3 .
ارشاد الرّحمن لاسباب النزول والنسخ والمتشابه وتجويد القرآن,عطية اللّه بن عطية البرهانى الشافعى ـ اُجهُورى ـ (م1190ق),الاعلام: 238/4,الصفّار, معجم الدراسات القرآنيه: 56,الفهرس: 778/2 .
الانوار الهية فى الحكمة الشرعية 5جلد,ابوالقاسم بهاءالدين على بن غياث الدين عبدالكريم بن عبدالحميد العلوى الحسينى النيلى النجفى ـ نسّابه ـ,جلد دوم اثر ياد شده مباحث ناسخ و منسوخ, عام و خاص, مطلق و مقيد, و… را دارد,الذريعه: 415/2 و 417 .
الآيات الناسخة والمنسوخة,ابوالقاسم الشريف المرتضى على بن الحسين بن موسى الكاظم الحسينى الموسوى(م436ق),بكايى, كتابنامه بزرگ قرآن كريم: 69/1,الفهرس: 94/1 .
الآيات الناسخة والمنسوخة,احمد بن عبدالله بن متوج بحرانى ـ ابن متوّج ـ(م810ق),بكايى, كتابنامه بزرگ قرآن كريم: 70/1,از اين مؤلف اثر ديگرى به نام (الناسخ والمنسوخ من القرآن) نيز ياد شده است.,معجم المؤلفين: 187/1, معجم المفسرين: 46/1 .
الايجاز فى ناسخ القرآن ومنسوخه,ابى عبدالله محمد بن بركات بن هلال, السعدى المصرى, (م520ق),الاعلام: 51/6,ايضاح المكنون: 615/2 .
الايجاز فى ناسخ القرآن,مكى بن ابيطالب حموش قيسى(م437ق),معجم المؤلفين: 908/3 .
البيان فى الناسخ والمنسوخ من القرآن,عبداللّه بن محمد بن ابى النجم ـ صعدى ـ(م646ق) بكايى,كتابنامه بزرگ قرآن كريم: 1084/3 .
التبيان فى الناسخ والمنسوخ من القرآن,عبدالرحمن بن محمد ـ القرداغى ـ(م1335ق),الاعلام: 334/3 .
الطود الراسخ فى المنسوخ والناسخ,علم الدين على بن محمد بن عبدالصمد ـ سخاوى ـ(م643ق),كشف الظنون: 1118/2 .
الفسخ على من اجاز النسخ,ابوعلى محمد بن احمد ابن الجنيد(م381ق), الطوسى, الفهرست: 269 .
الموجز فى الناسخ والمنسوخ,ابوالقاسم محمود بن ابى الحسن النيسابورى الغزنوى,محمد صالح على مصطفى, النسخ فى القرآن الكريم: 26 .
الناسخ والمنسوخ 30ج,عبدالرحمن بن محمد بن عيسى بن فطيس بن اصبغّ(م402ق),معجم المؤلفين: 118/2,الاعلام: 325/3,الداوودى, طبقات المفسرين: 291/1 .
الناسخ والمنسوخ فى القرآن,ابى بكر محمد بن عبدالله ـ بردعى ـ(م350ق),ابن النديم, الفهرست:295,الاعلام: 224/6,الداوودى, طبقات المفسرين: 178/2 .
الناسخ والمنسوخ فى القرآن,شمس الدين ابوعبدالله محمد بن احمد بن محمد بن احمد بن حسين موصلى حنبلى ـ شعله ـ(م656ق),فهرست موضوعى نسخه هاى خطى عربى كتابخانه هاى جمهورى اسلامى و تاريخ علوم و تراجم دانشمندان اسلامى علوم قرآنى:401 .
الناسخ والمنسوخ فى القرآن,محمد بن احمد الزهروى (م370ق),معجم المؤلفين: 64/3,الفهرس: 54/1 .
الناسخ والمنسوخ فى القرآن,محمّد بن عثمان ابى بكر الشيبانى ـ جعد ـ(م320ق),ابن النديم, الفهرست:41,الاعلام: 260/6 .
الناسخ والمنسوخ من القرآن,ابى محمّد حسن بن على بن فضال الكوفى(م224ق),ايضاح المكنون: 615/2, الداوودى, طبقات المفسرين: 141/1,معجم المؤلفين: 570/1,الذريعة: 11/24,الفهرس: 26/1 .
الناسخ والمنسوخ من القرآن,تقى الدين عبداللّه بن محمد بن حمزة بن ابى النجيم(م560ق),الفهرس: 205/1,به اين مؤلف اثر ديگرى در اين موضوع با عنوان (البيان فى الناسخ والمنسوخ) نسبت داده شده است.,الصفار, معجم الدراسات القرآنيه: 627 .
الناسخ والمنسوخ من القرآن,عبداللّه بن عبدالرّحمن الاصم المسمعى البصرى,الذريعة: 12/24,ايضاح المكنون: 615/2 .
الناسخ والمنسوخ من القرآن,كمال الدين بن محمد البغدادى الناصرى,ايضاح المكنون: 615/2 .
الناسخ والمنسوخ من القرآن,محمد بن على, ابن بابويه قمى(م381ق),ايضاح المكنون: 341/2,معجم المفسرين: 577/2 .
الناسخ والمنسوخ,ابراهيم الشافعي,الفهرس: 833/2 .
الناسخ والمنسوخ,ابن الشواش ابى عبداللّه محمد بن احمد(م619ق),الصفّار, معجم الدراسات القرآنيه: 629 .
الناسخ والمنسوخ,ابوالحجاج مجاهد بن جبر ـ مجاهد ـ(م103ق),محمد صالح على مصطفى, النسخ فى القرآن الكريم:26 .
الناسخ والمنسوخ,ابوالقاسم الزاهد ـ حلاج ـ,البرهان فى علوم القرآن: 155/2,پانوشت .
الناسخ والمنسوخ,ابوالنضر سعيد بن ابى عروبة (م133ق),محمد صالح على مصطفى, النسخ فى القران الكريم:26 .
الناسخ والمنسوخ,ابوعبدالله البربريّ ـ عكرمة ـ(م105ق),محمد صالح على مصطفى, النسخ فى القرآن الكريم:26 .
الناسخ والمنسوخ,ابومحمّد المكى,الفهرس: 888/2 .
الناسخ والمنسوخ,ابومسلم احمد بن بحر الاصفهانى(م322ق),الذريعه: 13/24,معجم المؤلفين: 158/3,معجم الادباء: 36/18,الاعلام: 50/6 .
الناسخ والمنسوخ,ابى الحارث سريج بن يونس المروزى العابد البغدادى(م235ق),ابن النديم, الفهرست: 287,معجم المؤلفين: 755/1 .
الناسخ والمنسوخ,ابى الوليد الباجى سليمان بن خلف التجيبى القرطبى(م474هـ),معجم المؤلفين: 788/1, الداوودى, طبقات المفسرين: 210/1 .
الناسخ والمنسوخ,ابى جعفر احمد بن محمد بن عيسى الاشعرى القمى,الذريعه: 10/24 .
الناسخ والمنسوخ,ابى على الحسين بن واقد المروزى(م157ق),الداوودى, طبقات المفسرين: 164/1 .
الناسخ والمنسوخ,ابى محمد القاسم بن ابراهيم الرسي,مؤلفات الزيدية: 89/3 .
الناسخ والمنسوخ,ابى مسلم ابراهيم بن عبدالله بن مسلم بن ماعز البصرى الكجى(م292ق),شواخ, معجم مصنفات القرآن الكريم: 238/4,معجم المفسرين: 15/1 .
الناسخ والمنسوخ,ابى نصر عبدالوهاب بن عطاء العجلى الخفاف البصرى(م206ق),ابن النديم, الفهرست: 284,الداوودى, طبقات المفسرين: 370/1 .
الناسخ والمنسوخ,ابى بكر بن ابى داود, عبداللّه بن سليمان بن الاشعث السجستانى(م316ق),ابن النديم, الفهرست:40,كشف الظنون: 1921/2,معجم المؤلفين: 245/2,تاريخ بغداد: 464/9 .
الناسخ والمنسوخ,ابى منصور عبدالقاهر بن طاهر بن محمد بن عبداللّه البغدادى(م429ق),الاعلام: 48/4,كشف الظنون: 1921/2,معجم المفسرين: 295/1,الفهرس: 92/1 .
الناسخ والمنسوخ,احمد بن حنبل(م241ق),ابن النديم, الفهرست: 40 و 285 .
الناسخ والمنسوخ,احمد بن على ـ ابن حجر العسقلانى ـ,(م852ق),شوّاخ, معجم مصنفات القران الكريم: 246/4 .
الناسخ والمنسوخ,احمد بن عمر بن محمد بن ابى الرضى الحموى(م791ق),معجم المؤلفين: 218/1,معجم المفسرين: 54/1 .
الناسخ والمنسوخ,اسماعيل بن عبدالرحمن ـ سدى ـ (م127ق),ابن جوزى, نواسخ القرآن: 75 .
الناسخ والمنسوخ,الحسين بن المنصور ـ حلاّج ـ (م309ق),ابن النديم, الفهرست:40 .
الناسخ والمنسوخ,الحسين بن على ـ جعل ـ (م369ق),الداوودى, طبقات المفسرين: 159/1,معجم المفسرين: 155/1 .
الناسخ والمنسوخ,المقرىء ـ ابونصر ـ,الفهرس: 892/2 .
الناسخ والمنسوخ,حافظ ابومنصور,فهرس مخطوطات دارالكتب الظاهرية علوم القرآن الكريم: 328/2,الفهرس: 806/2,و نيز بنگريد به الفهرس: 894/2 .گويا مؤلف اثر ياد شده و دو اثر ديگر با عناوين:رسالة الناسخ والمنسوخ و كتاب فى الايات الناسخ والمنسوخه يكى باشد.
الناسخ والمنسوخ,حسين بن محمد السلمى (م318ق),الناسخ والمنسوخ بين الاثبات والنفى: 122 .
الناسخ والمنسوخ,دارم بن قبيصة بن نهشل بن مجمع التميمى ـ ابوالحسن الدارمى ـ,الذريعة: 11/24 .
الناسخ والمنسوخ,زبيدى ابى اسماعيل,ابن النديم, الفهرست: 40 .
الناسخ والمنسوخ,سليمان بن الاشعث بن شداد بن عمرو بن عامر(م275ق),الناسخ والمنسوخ بين الاثبات والنفى: 122 .
الناسخ والمنسوخ,شمس الدين احمد بن سليمان الرومى ـ ابن كمال باشا ـ(م940ق),الفهرس: 568/1 .
الناسخ والمنسوخ,شهاب الدين احمد بن فهد الاحسائى,شرح: عبدالجليل الحسينى القارى,الذريعه: 10/24 .
الناسخ والمنسوخ,طاهر بن نبى ـ رهاوى ـ,الفهرس: 858/2 .
الناسخ والمنسوخ,عبدالرحمن بن ابى بكر,جلال الدين السيوطى(م911ق),كشف الظنون: 1921/2 .
الناسخ والمنسوخ,عبدالرحمن بن زيد بن اسلم العدوى(م182ق),ابن النديم, الفهرست: 40 و 281,معجم المفسرين: 265/1 .
ناسخ القرآن على منهج ابن سلامة,عبدالرحمن بن ابى الحسين على بن محمد بن على ـ جمال الدين ـ (م597ق),الناسخ والمنسوخ بين الاثبات والنفى: 125 .
الناسخ والمنسوخ,عبدالعزيز بن يحيى الجلودى (م332ق),الذريعة:11/24,معجم المفسرين:290/1 .
الناسخ والمنسوخ,عبدالله ابوالحسين بن القاسم بن ابراهيم بن اسماعيل بن ابراهيم,الفهرس: 870/2 .
الناسخ والمنسوخ,عبدالله بن الحسين بن القاسم الزيدى الحسنى (صاحب الزعفران)(م284ق),مؤلفات الزيدية: 89/3,معجم المفسرين: 306/1,الفهرس:31/1 .
الناسخ والمنسوخ,عبدالله بن عبدالخالق,الفهرس: 870/2 .
الناسخ والمنسوخ,عبدالملك بن حبيب بن سليمان(م238ق),الداوودى, طبقات المفسرين: 356/1, معجم المفسرين: 332/1 .
الناسخ والمنسوخ,عطاء بن مسلم بن ميسرة الخراسانى (م135ق),الداوودى, طبقات المفسرين: 385/1, الاعلام: 235/4,الفهرس: 18/1 .
الناسخ والمنسوخ,على الحزين,الذريعة:12/24 .
الناسخ والمنسوخ,على بن ابراهيم بن هاشم القمى (م329ق),الذريعة:12/24,معجم المؤلفين:389/2 .
الناسخ والمنسوخ,على بن شهاب الدين الحسينى العلوى الهمدانى(م786ق),الذريعه: 12/24 .
الناسخ والمنسوخ,عيسى الجلودى,الصفار, معجم الدراسات القرآنيه: 632 .
الناسخ والمنسوخ,قاسم بن اصبغ بن محمد بن يوسف بن ناصح بن عطاء(م340ق),الداوودى, طبقات المفسرين: 35/2, الاعلام: 173/5 .
الناسخ والمنسوخ,قاضى ابى جعفر التنوخى, احمد بن اسحاق بن بهلول بن حسان(م318ق),معجم المؤلفين: 101/1, الاعلام: 95/1 .
الناسخ والمنسوخ,قاضى ابى سعيد السيرافى, الحسن بن عبدالله المرزبانى(م368ق),ابن النديم, الفهرست:40 .
الناسخ والمنسوخ,مجاهد بن اصبغ بن حسان (م382ق),معجم المؤلفين: 14/3,الاعلام: 277/5, معجم المفسرين: 462/2 .
الناسخ والمنسوخ,محمد بن السائب الكلبى (م146ق),ابن النديم, الفهرست:40 .
الناسخ والمنسوخ,محمّد بن العباس بن على بن مروان البزّاز ـ ابن حجام ـ,معجم المؤلفين: 381/3,الذريعة: 13/24 .
الناسخ والمنسوخ,محمد بن القاسم بن بشار (م328ق),الناسخ والمنسوخ بين الاثبات والنفى: 123,معجم المفسرين: 604/2 .
الناسخ والمنسوخ,محمد بن خرّم ـ ابوعبدالله ـ,الفهرس: 885/2 .
الناسخ والمنسوخ,محمد بن طاهر بن على بن احمد, المقدس الشيبانى(م507ق),معجم المفسرين: 540/2 .
الناسخ والمنسوخ,محمد بن محمد بن محمد زنكى الاسفرائينى العراقى ـ صدر شعيبى ـ(م747ق),الاعلام: 35/7, شواخ, معجم مصنفات القرآن الكريم:244/4 .
الناسخ والمنسوخ,محمد بن موسى بن عثمان الحازمي(م584ق),المنتخب من المخطوطاة العربية فى حلب: 151 .
الناسخ والمنسوخ,محمد مهدى بن جعفر الكاشانى الموسوى,الذريعة:13/24 .
الناسخ والمنسوخ,مصلح الدين محمد بن صلاح بن جلال ـ اللارى ـ(م979ق),الفهرس: 617/1 .
الناسخ والمنسوخ,مقاتل بن سليمان بن بشر ـ ابوالحسن بلخى ـ(م150ق),ابن النديم, الفهرست: 40,الداوودى, طبقات المفسرين:330/2,معجم المفسرين:683/2 .
الناسخ والمنسوخ,منذر بن سعيد بن عبدالله بن عبدالرحمن(م355ق),بغيه الوعاة: 301/2,معجم المؤلفين: 911/3,معجم المفسرين: 686/2 .
الناسخ والمنسوخ,نصر بن على البغدادى,الذريعة: 13/24 .
الناسخ والمنسوخ,هبة الله بن محمد بن عبدالواحد الحموى ـ ابن رواحه ـ(م622ق),الفهرس: 243/1 .
بيان الآيات الناسخة,على اصغر بن سنجر بن عباس ميرزا بن فتحعلى شاه قاجار ـ پيروز ـ(م1377ق),بكايى, كتابنامه بزرگ قرآن كريم: 1056/3 .
بيان الناسخ والمنسوخ,كاظم رشتى(م1259ق),بكايى, كتابنامه بزرگ قرآن كريم: 1095/3 .
جامع المنسوخات,شير محمد, شيرجان بن ابراهيم بن سليمان غزنوى حنفى قادرى,اين كتاب مباحث ناسخ و منسوخهاى قرآن كريم را در سال 1237ق به نظم كشيده است.,فهرست نسخه هاى خطى كتابخانه گنج بخش: 423/1 .
جامع سور القرآن كلها وبيان مانزل بمكة والمدينة وعدد آى السور والناسخ والمنسوخ,محمد بن احمد اليعقوبى,الصفار, معجم الدراسات القرآنيه: 372 .
جواب الناجى عن الناسخ والمنسوخ,ابراهيم بن محمد بن محمود بن بدر برهان الدين ـ ناجى ـ(م900ق),الاعلام: 65/1 .
رسالة فى الناسخ والمنسوخ,عمر بن محمد بن يوسف ـ فقيهى ـ,الصفار, معجم الدراسات القرانيه: 627,الفهرس: 876/2 .
رسالة فى بيان الناسخ والمنسوخ من القرآن,فيض اللّه بن عبداللّه(م1170ق),الفهرس: 767/2 .
رفع الحجاب عن الناسخ والمنسوخ من آى الكتاب,محمد بن سليمان المدنى ـ الكردى ـ,الفهرس: 781/2 .
عقود العقيان فى الناسخ والمنسوخ فى القرآن,محمد بن المطهر بن يحيى بن المرتضى المهدى الزيدى (م728ق),ايضاح المكنون:114/2,معجم المؤلفين:725/3, الاعلام: 103/7 و104 .
عمدة البيان فى زبدة نواسخ القرآن,محمد بن سلامة بن عبدالخالق بن حسن الجمل ـ رشيدى ـ,معجم المؤلفين: 328/3, الاعلام: 146/6 .
عمدة البيان فى زبدة نواسخ القرآن,محمّد رشيد بن مصطفى,الفهرس:817/2 .
عمدة الراسخ فى معرفة المنسوخ والناسخ,مولى احمد بن على بن عبدالرشيد الشريف,الذريعة: 336/15 .
قلائد المرجان فى الناسخ والمنسوخ من القرآن,مرعى بن يوسف بن ابى بكر المقدسى الحنبلى ـ كرمى ـ (م1033ق),الاعلام:203/7, معجم المفسرين:669/2, از اين مؤلف كتاب ديگرى با عنوان: فرائد فوائد قلائد المرجان و موارد منسوخ القرآن ياد شده است.,البرهان فى علوم القرآن: 157/2 .
كتاب الايات التى فيها الناسخ والمنسوخ,محمد بن محمد بن ابى بكر بن على, كمال الدين الشافعى ـ ابن ابى شريف ـ(م923ق),شواخ, معجم مصنفات القرآن الكريم: 233/4 .
كتاب الناسخ والمنسوخ,ابوطاهر محمد بن احمد الاصبهانى(م482ق),الفهرس: 116/1 .
كتاب الناسخ والمنسوخ,ابومنصور عبدالملك بن محمد ابن اسماعيل النيسابورى ـ الثعالبى ـ(م429ق),الفهرس: 93/1 .
كتاب الناسخ والمنسوخ,بركات بن احمد ـ المرتيني,الفهرس: 812/2 .
كتاب الناسخ والمنسوخ,محمد بن ابى بكر بن يوسف ـ ابوعبدالله ـ,الفهرس:885 .
ناسخ القرآن و منسوخه و محكمه و متشابهه,سعد بن عبدالله بن ابى خلف الاشعرى القمى(م301ق),الذريعة: 8/24,معجم المؤلفين:756/1,ايضاح المكنون:615/2 .
ناسخ القرآن و منسوخه,ابراهيم بن اسحاق ـ حربى ـ(م285ق),ابن النديم, الفهرست:40,معجم المفسرين: 10/1 .
ناسخ القرآن و منسوخه,ابن الحصّار على بن محمد بن ابراهيم الانصارى الخزرجى ـ فقيه اشبيلى الاصل ـ (م611ق),الاعلام:330/4,معجم المفسرين:377/1 .
ناسخ القرآن و منسوخه,ابى الحسين احمد بن جعفر بن محمد ـ ابن المنادى ـ(م336ق),كشف الظنون: 1921/2,معجم المؤلفين:115/1 .
ناسخ القرآن و منسوخه,ابى العباس احمد بن خلف الاشبيلى(م531ق),الداوودى, طبقات المفسرين: 140,معجم المفسرين:35/1 .
ناسخ القرآن و منسوخه,اسماعيل بن ابى زياد (سكونى),ابن النديم, الفهرست: 40,الداوودى, طبقات المفسرين:108/1 .
ناسخ القرآن و منسوخه,حارث بن عبدالرحمن,ابن النديم, الفهرست:40,الداوودى, طبقات المفسرين: 131/1 .
ناسخ القرآن و منسوخه,حجاج بن محمد المصّيصى الاعور(م205ق),الداوودى, طبقات المفسرين,132/1, معجم المفسرين:134/1 .
ناسخ القرآن و منسوخه,سليمان بن عبدالناصر بن ابراهيم بن محمد ـ الابشيطى ـ(م811ق),معجم المفسرين: 217/1 .
ناسخ القرآن و منسوخه,شهاب الدين احمد بن اسماعيل بن ابى بكر الشافعى(م883ق),الاعلام: 97/1,ايضاح المكنون:615/2,معجم المفسرين: 30/1 .
ناسخ القرآن ومنسوخه,ابى عبدالله الزبير بن احمد بن سليمان الزبيري(م317ق),ابن النديم, الفهرست: 40, الداوودى, طبقات المفسرين: 182/1 .
ناسخ القرآن ومنسوخه,ابى الحسين محمد بن محمد المقرىء النيسابورى ـ حجّاجى ـ(م368ق),كشف الظنون: 1921/2,معجم المؤلفين:698/3 .
ناسخ القرآن ومنسوخه,جعفر بن مبشر الثقفى (م234ق),ابن النديم, الفهرست: 40 و208, الداوودى, طبقات المفسرين:128/1 .
ناسخ القرآن ومنسوخه,محمد بن اسماعيل بن يوسف السلمى ـ ابو اسماعيل الترمذى ـ(م280ق),الداوودى, طبقات المفسرين:109/2,معجم المفسرين:494/2 .
ناسخ القرآن ومنسوخه,هشام بن على بن هشام,ابن النديم, الفهرست: 40,الداوودى, طبقات المفسرين: 353/2 .
ناسخ القرآن ومنسوخه,يحيى بن عبدالله بن عبدالملك الشافعى (واسطى)(م738ق),معجم المؤلفين: 103/4, الاعلام:154/8,ايضاح المكنون: 615/2 .
ناسخ و منسوخ,عبدالوهاب,الفهرس: 870/2 .
اعلام اهل العلم بتحقيق ناسخ القرآن و منسوخه,البرهان فى علوم القرآن: 158/2, پانوشت.
الرسوخ فى علم الناسخ والمنسوخ,البرهان فى علوم القرآن:155/2,پانوشت.
الناسخ والمنسوخ فى القرآن,اين اثر منسوب به يكى از شاگردان ابى اسحاق الاسفرائينى (م418هـ) مى باشد.الفهرس: 1012/2 .
الناسخ والمنسوخ من القرآن,الفهرس: 1013/2 .
الناسخ والمنسوخ,الذريعة: 11/24 .
الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1012/2 .
الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1012/2 .
الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1012/2 .
الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1012/2 .
الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1012/2 .
الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1012/2 .
الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1013/2 .
الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1013/2 .
الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1013/2 .
الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1013/2 .
الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1013/2 .
الناسخ والمنسوخ,مخطوطات المكتبة العباسيّه فى البصرة:30,الفهرس: 1013/2 .
بيان سور القرآن التى فيها الناسخ والمنسوخ والسور التى ليس فيها لا ناسخ ولا منسوخ,الفهرس: 1013/2 .
تفسير الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1013/2 .
حاشية على الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1012/2 .
رسالة الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1012/2 .
رسالة الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1012/2 .
رسالة الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1013/2 .
رسالة الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1013/2 .
رسالة الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1013/2 .
رسالة فى الناسخ والمنسوخ فى القرآن العظيم شواخ, معجم مصنّفات القرآن الكريم: 229/4,الفهرس: 1012/2 .
رسالة فى الناسخ والمنسوخ فى القرآن,الفهرس: 1011/2 .
رسالة فى الناسخ والمنسوخ من القرآن الكريم,الفهرس: 1012/2 .
رسالة فى الناسخ والمنسوخ,الصفار, معجم الدراسات القرآنية: 627 .
رسالة فى الناسخ والمنسوخ,الصفار, معجم الدراسات القرآنية: 628 .
رسالة فى الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1012/2 .
رسالة فى الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1012/2 .
رسالة فى الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1012/2 .
رسالة فى الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1013/2 .
رسالة فى الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1013/2 .
رسالة فى الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1013/2 .
رسالة فى بيان الناسخ والمنسوخ,الصفّار, معجم الدراسات القرآنيه: 627,الفهرس: 1011/2 .
رسالة فى بيان السورة التى فيها الناسخ,الصفّار, معجم الدراسات القرآنية: 627,الفهرس: 1012/2 .
رسالة فى بيان الناسخ والمنسوخ من القرآن,الفهرس: 1013/2 .
رسالة فى سجدات الكتاب العزيز وبيان الناسخ والمنسوخ شواخ, معجم مصنّفات القرآن الكريم: 229/4,الفهرس: 1000/2 .
عمدة الراسخ فى علم المنسوخ والناسخ,الفهرس: 1011/2 .
فائدة فى الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1012/2 .
فائدة فى نسخ فى القرآن الكريم,الفهرس: 1013/2 .
فى الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1013/2 .
كتاب الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1013/2 .
كتاب فى الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1012/2 .
كتاب فى الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1013/2 .
مبحث الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1013/2 .
مجموعة الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1013/2 .
مختصر الناسخ والمنسوخ لابن العربى المعافرى,الفهرس: 1013/2 و193 .
معرفة احوال امر الناسخ والمنسوخ,الفهرس: 1012/2 .
ناسخ و منسوخ,الفهرس: 1013/2 .
ناسخ و منسوخ,فهرست نسخه هاى خطى كتابخانه گنج بخش: 130/1 .