در ششمين آيه سوره حمد كه شبانه روز در نمازها مىخوانيم عرضه مىداريم :اهدنا الصراط المستقيم:«خداوندا ما را به راه راست بدار».
راهى كه مارا به تو وبه آنچه موجب رضاى تو است برساند، راهى جداى از راه كسانى كه غضب تو آنها را فرو گرفته و همچنين جداى از راه گمراهان .
خدايا مارا هم به اين راه هدايت فرما، و هم در اين راه ثابت و پايدار و برقرار دار.
بى شك «صراط مستقيم »مفهوم بسيار وسيع و گستردهاى دارد و لذا بعضى آن را به معنى اسلام و بعضى قرآن و بعضى پيامبر (ص) و امامان راستين و بعضى به «آيين الله» و بعضى به معنى راه و روش انبياى الهى تفسير كردهاند كه هر كدام از اينها مىتواند بخشى از مفهوم وسيع آيه را تشكيل دهد.
ولى درروايات متعددى كه به طرق مختلف از پيامبر اكرم (ص) نقل شده است انگشت روى يكى از بارزترين مصاديق آن گذشته شده، زيرا صراط مستقيم به راه و روش على بن ابى طالب (ع) و يا محمد و آل محمد (ص) تفسير شده است .
«حاكم حسكانى» در«شواهد التنزيل» از «جابربن عبدالله انصارى» از پيغمبر اكرم (ص) نقل مىكند كه فرمود:
ان الله جعل عليا وزوجته و ابنائه حجج الله على خلقه و هم ابواب العلم فى امتى، من اهتدى بهم هدى الى صراط مستقيم :
«خداوند على (ع) و همسرش (فاطمه زهرا «س»)و فرزندان او را حجتهاى الهى بر خلقش قرار داده، و آنها درهاى علم در امت منند، هر كس به وسيله آنها هدايت شود به صراط مستقيم هدايت شده است.(561)
و در حديث ديگرى از ابن عباس از رسول خدا(ص) چنين نقل مىكند كه به على بن ابى طالب (ع) فرمود: انت الطريق الواضح و انت الصراط المستقيم و انت يعسوب المؤمنين!: «تو راه روشن و صراط مستقيم و رهبر مؤمنان هستى».(562)
و نيز در حديث سومى از «ابن عباس» نقل مىكند كه در تفسر «اهدنا الصراط المستقيم »مىگفت قولوا - معاشر العباد اهدنا الى حب النبى و اهل بيته!:
«اى بندگان خدا بگوييد خدايا مارا هدايت به محبت پيامبر و اهل بيتش كن».(563)
و در حديث چهارمى از «ابوبريده» در ذيل اين آيه نقل مىكند كه گفت: «منظور صراط محمد و آل او است».(564)
اين حديث را علامه ثعلبى در تفسيرش نيز آورده است.(565)
«شيخ عبيدالله حنفى» در كتاب «ارجح المطالب» نيز آن را از «ابوهريره» نقل كرده است.(566)
در حديث پنجمى كه در «شواهد التنزيل»آمده از «عبدالرحمن بن زيد» از پدرش در تفسير آيه صراط الذين انعمت عليهم نقل مىكند كه گفت: هو النبى ومن معه وعلى بن ابى طالب و شيعته».(567)
در منابع شيعه و پيروان مكتب اهل بيت نيز روايات متعددى در اين زمينه وارد شده از جمله در روايتى از امام صادق (ع) در تفسير صراط الذين انعمت عليهم آمده است كه فرموده: يعنى محمدا و ذريته عليهم السلام:«مقصود محمد (ص) و ذريه او است».(568)
به اين ترتيب بارزترين و روشنترين مصاديق صراط مستقيم راه پيامبر و على (ع) و فرزندان معصوم او از نسل فاطمه زهرا(س) است كه هر كس دست به دامن و لاى آنها زند ودر خط آنها حركت كند، قدم در راه مستقيمى گذارده است كه او را به خدا نزديك مىسازد، و از گمراهى و انحراف دور است .