در آيه 19 سوره حديد مىخوانيم: و الذين آمنوا بالله و رسله اولئك هم الصديقون و الشهداء عند ربهم لهم اجرهم و نورهم:«كسانى كه به خدا و رسولان او ايمان آوردند، آنها«صديقون» (بسيار راستگويان و تصديق گويان) و گواهان نزد پروردگارشان هستند،براى آنها است پاداششان و نورشان»!
در«شواهد التنزيل» از«ابن ابى ليلى» از پدرش، چنين نقل مىكند: قال رسول الله (ص) الصديقون ثلاثة: حبيب النجار مؤمن آل ياسين، و جزبيل (حزقيل) مؤمن آل فرعون و على بن ابى طالب الثالث و هو افضلهم :
«رسول خدا (ص) فرمود: صديقان سه نفرند: حبيب نجار مؤمن آل ياسين، و حزقيل مؤمن آل فرعون، و على ابن ابى طالب سومين نفر آنهاست و از همه آنان افضل و برتر است».(381)
اين حديث در كتاب «فضائل »احمد حنبل $ و «معرفة الصحابه» ابونعيم،«مناقب» ابن مغازلى نيز آمده است.(382)
در همان كتاب «شواهد التنزيل» چهاز حديث ديگر به همين مضمون از طرق ديگر نقل كرده است.(383)
در كتاب «ينابيع المودة» شيخ سليمان قندوزى، حديث فوق از مسند احمد و ابونعيم و ابن مغازلى و موفق خوارزمى، از «ابوليلى» و «ابو ايوب انصارى» نقل شده است. كه اين هر دو گفتند پيامبر خدا(ص) فرمود: الصديقون ثلاثة، حبيب النجار... و حزقيل ومن آل فرعون... و على بن ابى طالب و هو افضلهم.(384)
در «كنزالعمال» نيز همين معنى از ابن عباس نقل شده است.(385)
«احقاق الحق» نيز اين حديث را از كتب مختلف و از طرق مختلف نقل كرده است.(386)
گرچه احاديث فوق به طور مستقيم سخنى درباره مساله خلافت نمىگويد، ولى اثبات مقام صديقامت بودن براى على (ع) چنان فضيلتى است كه هرگاه در كفه ترازوى مقايسه او با ديگران گذارده شود برترى آشكارى را نشان مىدهد كه او را از همه شايستهتر براى مقام خلافت پيامبر معرفى مىكند.
عجب اينكه مطابق اين روايات كثيره، صديق اين امت على (ع) است اما گروهى اين لقب را به ديگران دادهاند، درست است كه در ذيل اين ايه روايتى نقل كردهاند كه صديقون هشت نفرند، از جمله ابوبكر و على (ع). ولى اين روايت از پيامبر (ص) نيست، رواياتى كه از پيامبر (ص) نقل شده، على (ع) را صديق اين امت معرفى مىكند.
اين نكته نيز لازم به يادآورى است كه عموميت مفهوم آيه، تضادى با روايات فوق ندارد زيرا بارها گفتهام كه اين گونه روايات ناظر به فرد اكمل است، يعنى مىگويد: كملترين مصداق «صديق»، در امت اسلامى على (ع) كسى كه بسيار صادق و راستگو بود، و قبل از تمام مردان امت ايمان آورد و تصديق پيامبر (ص) نمود و پيامبر عنوان «صديق» در امت اسلامى به او داد.
در تفسير آيه بعد نيز مطالب فراوانى در اين زمينه مطالعه خواهيد فرمود.