مالياتهاى اضطرارى‏

نوع ديگر ازمنابع حكومت اسلامى مالياتى است كه حاكم در حال اضطرار وضع مى‏كند. حكومت اسلامى تمام مالياتهاى دريافت شده از اين طريق را در مصارف حكومتى و مخارج مملكتى مصرف مى‏نمايد و اگر موقعيتى پيش آمد كه اين ماليات هم براى اداره مملكت و انجام كارهاى لازم و وظايف اجتماعى و فرهنگى و اصلاحى كافى نبود، يا احتياط فوق‏العاده و حالات استثنايى به علت مواجه شدن با حوادث داخلى و خارجى براى جامعه پيش بيايد، حاكم مى‏تواند مالياتهاى فوق‏العاده ديگرى به قدر رفع ضرورت وضع نمايد. اين قسم از ماليات حد معين و زمان خاص ندارد و بسته به نظر حاكم و از اختيارات حكومت اسلامى است كه قرآن درباره پيامبر اكرم (ص) مى‏فرمايد :پيامبر نسبت به مؤمنان از خود آنها اولى است.457

حاكم اگر بتواند شهرها را آباد سازد به طورى كه مردم در رفاه و آسايش زندگى كنند در آن صورت اگر نياز مادى بيشترى داشته باشد مى‏تواند ماليات ديگرى كه صلاح مى‏داند و مصلحت عمومى اقتضا مى‏كند از مردم دريافت نمايد. چنان كه محمد بن مسلم و زرارة بن اعين از امام باقر و امام صادق (ع) روايت مى‏كنند كه فرمود: امير مؤمنان (ع) بر گله اسبهاى نجيبى كه در بيابان مى‏چريدند، بر هر اسب در هر سال دو دينار و بر اسبهاى معمولى يك دينار ماليات 458وضع كرد.


پى نوشتها:

457-سوره احزاب ،آيه 6.
458-الحرالعاملى، محمد بن الحسن، وسائل الشيعه، بيروت، منشورات داراحياء التراث العربى، 1391 ه'ق، ط 4، ج .6 كتاب الركاة، ص 51، حديث 1.

منابع مالى اهل بيت (ع)،نورالله عليدوست خراسانى