در آغوش پيامبر (ص )
هر گاه مجموع عمر
امام (ع ) را به پنج بخش قسمت كنيم , نخستين بخش آن را زندگى امام پيش از بعثت
پيامبرتشكيل مى دهد. عمر امام در اين بخش از ده سال تجاوز نمى كند, زيرا لحظه اى
كه حضرت على (ع ) ديده به جهان گشود بيش از سى سال از عمر پيامبر (ص ) نگذشته بود;
و پيامبر در سن چهل سالگى به رسالت مبعوث شد.(1)
حساسترين حوادث زندگى امام در اين بخش همان شكل گيرى شخصيت حضرت على (ع) و تحقق
ضلع دوم ازمثلث شخصيت وى به وسيلهء پيامبر است . اين بخش از عمر, براى هر انسانى ,
از لحظه هاى حساس و ارزندهء زندگى اوشمرده مى شود. شخصيت كودك در اين سن , همچون
برگ سفيدى , آمادهء پذيرش هر شكلى است كه بر آن نقش مى شود; و اين فصل از عمر,
براى مربيان و آموزگاران , بهترين فرصت است كه روحيات پاك و فضايل اخلاق كودك راكه
دست آفرينش در نهاد او به وديعت نهاده است پرورش دهند و او را با اصول انسانى و
ارزشهاى اخلاقى و راه و رسم زندگى سعادتمندانه آشنا سازند.
پيامبر عاليقدر اسلام , به همين هدف عالى , تربيت حضرت على (ع ) را پس از تولد او
به عهده گرفت . هنگامى كه مادر حضرت على (ع ) نوزاد را خدمت پيامبر آورد با علاقهء
شديد آن حضرت نسبت به كودك روبرو شد. پيامبر از وى خواست كه گهوارهء حضرت على را
در كنار رختخواب او قرار دهد از اين جهت , زندگانى امام از روزهاى نخست بالطف خاص
پيامبر توأم شد. نه تنها پيامبر گهوارهء حضرت على را در موقع خواب حركت مى داد,
بلكه در مواقعى ازروز بدن او را مى شست و شير در كام او مى ريخت , و در موقع
بيدارى با او با كمال ملاطفت سخن مى گفت . گاهى او رابه سينه مى فشرد و مىگفت :
اين كودك برادر من است و در آينده ولى و ياور و وصى و همسر دختر من خواهد بود.
به سبب علاقه اى كه به حضرت على داشت هيچ گاه از او جدا نمى شد و هر موقع از مكه
براى عبادت به خارج شهر مى رفت حضرت على (ع ) را همچون برادر كوچك يا فرزند دلبندى
همراه خود مى برد. (2)
هدف از اين مراقبت ها اين بود كه دومين ضلع مثلث شخصيت حضرت على (ع ) كه همان تربيت
است , به وسيلهء اوشكل گيرد و هيچ كس جز پيامبر در اين شكل گيرى مؤثر نباشد.
امير مؤمنان در سخنان خود خدمات ارزندهء پيامبر (ص ) را ياد كرده , مى فرمايد:
و قد عملمتم موضعى من رسول الله (ص ) بالقرابة القربية و المنزلة الخصيصة, وضعنى
فى حجره و انا ولد يضمنى الى صدره و يكنفني في فراشه و يمسني جسد و يشمني عرفه و
كان يمضغ ثم يلقمنيه .(3)
شما اى ياران پيامبر, از خويشاوندى نزديك من با رسول خدا و مقام (احترام ) مخصوصى
كه نزد آن حضرت داشتم كاملاًآگاه هستيد و مى دانيد كه من در آغوش پر مهر او بزرگ
شده ام ; هنگامى كه نوزاد بودم مرا به سينهء خود مى گرفت ودر كنار بستر خود از من
حمايت مى كرد و دست بر بدن من مى ماليد, و من بوى خوش او را استشمام مى كردم , و
او غذادر دهان من مى گذاشت .
1- برخى مانند ابن
خشاب در كتاب مواليد الائمة مجموع عمر على (ع ) را شصت و پنج و مقدار عمر آن حضرت
را پيش ازبعثت دوازده سال دانسته است . به كتاب كشف الغمة نگارش مورخ معروف على بن
عيسى اربلى (متوفاى سال 693ه ـ ق ) ج 1ص 65مراجعه شود.
2- كشف الغمة, ج 1 ص 90
3- نهج البلاغهء عبده , ج 2 ص 182 خطبهء قاصعه .