رجعت در لغت به معناى «بازگشت» بكار مىرود و در اصطلاح به بازگشت گروهى از مردگان به اين جهان همزمان باقيام جهان حضرت مهدى (ع) گفته مىشود، و طبعاً بازگشت اين گروه قبل از فرا رسيدن رستاخيز خواهد بود. روى اين اصل گاهى از رجعت در شمار رويدادهاى قبل از قيامت ياد مىشود و گاهى در زمره حوادث مربوط به ظهور مهدى منتظر مذكور مىگردد. ولى بايد دانست كه مسأله رجعت از ديدگاه شيعه رويدادى است مستقل از دو موضوع ياد شده (قيامت - و ظهور حضرت مهدى«عج»)، اگر چه بين هر سه موضوع پيوند زمانى برقرار است .
محدث گرانقدر شيعى شيخ حر عاملى مىنويسد:
«مراد از رجعت در نزد ما همانا زندگى بعد از مرگ و پيش از قيامت است، و همين معنى است كه از لفظ رجعت به ذهن خطور مىكند و دانشمندان بر آن تصريح كردهايد» 1.
فقيه و متكلم تواناى شيعى شيخ مفيد مىفرمايد:
«خداوند شمارى از امت محمد (ص) را بعد از مرگشان و پيش از برپائى قيامت بر مىانگيزد، و اين از اختصاصات مذهب آل محمد عليهم السلام مىباشد و قرآن بر درستى آن گواهى مىدهد».2
دانشمند متبحر شيعه در قرآن چهارم سيد مرتضى علم الهدى پيرامون رجعت از نظر شيعه مىنويسد:
«عقيده شيعه اماميه چنين است كه خداوند متعال به هنگام ظهور امام زمان حضرت مهدى (عج) گروهى از شيعيان را كه پيش از قيام آن حضرت از دنيا رفتهاند، به دنيا باز مىگرداند تا آنان به پاداش ياورى و همراهى و درك حكومت آن وجود مقدس نائل آيند؛ و نيز برخى از دشمنان حضرتش را زنده مىكند تا از ايشان انتقام گيرد، بدين ترتيب كه آشكارى حق و بلندى مرتبت پيروان حق را بنگرند و اندوهگين شوند» 3.
علامه مجلسى - قدس سره - پس از نقل روايات فراوان و ذكر اقوال بزرگان درباره رجعت مىنويسد:
«از ديدگاه ما (شيعيان) رجعت به (گروهى از) مؤمنان راستين و كافران فرو رفته در گرداب كفر والحاد اختصاص دارد و كسى غير از اين دو گروه به دنيا باز نخواهد گشت».4
از اين بيانات و با توجه به احاديثى كه در كتب معتبر شيعه گردآورى شده به روشنى بر مىآيد كه شيعيان رجعت را منحصر به بازگشت گروهى از مؤمنان و كافران مىدانند و بس. اينان با استناد با دلائل متقن و خللناپذير معتقدند كه بنا بر وعده حتمى الهى، آخرين ذخيره خداوندى، حضرت مهدى (عج) كه همنام و هم كنيه پيامبر خاتم و از نسل آن حضرت مىباشد - در روزگارى كه زمان آن بر ما پوشيده است، پرده غيبت را كنار مىزند و با ظهور خويش كاخ ستمگران را درهم مىشكند خداجويان را به عزت مىرساند، شوكت مسلمين را زنده مىكند و خفاشان شبهاى تيره را براى هميشه از صفحه روزگار محو مىنمايد. آنگاه همزمان با قيام اين رادمر عدل گستر گروهى از مؤمنان و منكران به جهان مادى بازگشته و هر گروه براساس كردار پيشين خود به ثواب و عقاب نائل مىآيند. 5