احكام آب قليل
عبدالرحيم موگهى

1ـ اگر(1) آب قليل روى چيز نجس بريزد, يا چيز نجس به آن برسد نجس مى شود, ولى (2) اگر از بالا روى چيز نجس بريزد, مقدارى كه به آن چيز مى رسد نجس , و هر چه بالاتر از آن است پاك مى باشد... (م 29)

2ـ آب (3) قليلى كه (4) روى چيز نجس ريخته شود و از آن جدا گردد نجس است . و همچين بنابر اقوا(5) بايد از آب قليلى هم كه بعد از برطرف شدن عين نجاست براى آب كشيدن چيز نجس روى آن مى ريزند و از آن جدا مى شود(6), اجتناب كنند...(م 30.

3ـ ظرف نجس (7) را با آب قليل بايد سه مرتبه شست (8), (ولى در كر و جارى يك مرتبه كافى است )...(9) (م 154) (10).

4ـ ظرف (11) نجس را با آب قليل دو جور مى شود آب كشيد: يكى آنكه سه مرتبه پر كنند و خالى كنند; ديگر آنكه سه دفعه قدرى آب در آن بريزند و در هر دفعه آب را طورى در آن بگردانند كه به جاهاى نجس آن برسد و بيرون بريزند. (م 159.

5ـ اگر بخواهند چيزى را كه به بول نجس شده با آب قليل آب بكشند(12), چنانچه يك مرتبه آب روى آن بريزند و از آن جدا شود, در صورتى كه بول در آن چيز نمانده باشد, يك مرتبهء ديگر كه آب روى آن بريزند پاك مى شود. ولى در لباس و فرش و مانند اينها(13) بايد بعد از هر دفعه فشار دهند تا غُسالهء آن بيرون آيد. و غُساله آبى است كه معمولاً در وقت شستن و بعد از آن از چيزى كه شسته مى شود خود به خود يا به وسيلهء فشار مى ريزد (م 162.

6ـ اگر(14) جايى از بدن يا لباس را با آب قليل آب بكشند, اطراف آنجا كه متصل به آن است و معمولاً موقع آب كشيدن (15) آنجا نجس مى شود, در صورتى (16) كه آبى كه براى پاك شدن محل نجس مى ريزند به آن اطراف جارى شود, با پاك شدن محل نجاست پاك مى شوند(17). و همچنين است اگر چيز پاكى را پهلوى چيز نجس بگذارند و روى هر دو آب بريزند. پس اگر براى آب كشيدن يك انگشت نجس , روى همهء انگشتها آب بزيزند و آب نجس به همهء آنها برسد, بعد از پاك شدن انگشت نجس , تمام انگشتها پاك مى شود(18) (م 176.

يادآورى اگر چيزى به غير بول (مانند خون ) نجس شود, چنانچه بعد از(19) برطرف كردن نجاست يك مرتبه آب خروى آن بريزند و از آن جدا شود پاك مى گردد. و(20) نيز اگر در دفعهء اولى كه آب روى آن مى ريزند نجاست آن ح برطرف شود(21) پاك مى شود. ولى در هر صورت لباس و مانند آن را بايد فشار دهند تا غسالهء آن بيرون آيد(22) (م 164. اگر(23) ظاهر برنج و گوشت يا چيزى مانند اينها نجس شده باشد, چنانچه آن را در ظرفى بگذارند وخ سه (24) مرتبه آب روى آن بريزند و خالى كنند پاك مى شود و ظرف آن هم پاك مى گردد. ولى اگر بخواهند لباس ديا چيزى را كه فشار لازم دارد در ظرفى بگذارند و آب بكشند, بايد(25) در هر مرتبه كه آب روى آن مى ريزند آن را فشار دهند و ظرف را كج كند تا غساله اى كه در آن جمع شده بيرون بريزد(26) (م 168.توجه غير از آب , پاك كننده هاى ديگرى مانند زمين و آفتاب هست كه طبق شرايطى چيزهاى نجس را پاك جمى كنند. براى آشنايى بيشتر با احكام آن به رسالهء توضيح المسائل مرجع تقليد خود مراجعه كنيد.


پى‏نوشت‏ها:

1ـ مكارم : هرگاه چيز نجسى به آب قليل برسد, آن را نجس مى كند بنابر احتياط واجب , اما اگر از بالابريزند,فقط از آن مقدار كه به نجس رسيده نجس مى شود... (م 32.
2ـ تبريزى :... ولى اگر با فشار روى چيز نجس بريزد مقدارى كه به آن چيز مى رسد نجس است و مقدارى كه به آن چيز نرسيده پاك است (م 26 بهجت :... ولى اگر از بالا با فشار بلكه با مطلق حركت از بالا به پايين روى چيز نجس بريزد مقدارى كه به آن چيز مى رسد نجس , و هر چه بالاتر از آن است پاك مى باشد... (م 31.
3ـ مكارم : اگر با آب قليلِ پاك چيزى را كه نجس شده بشويند پاك مى شود (با شرايطى كه بعداً گفته خواهدشد), اما آبى كه از آن جدا مى شود و آن را غُساله گويند نجس است ... (م 33.
4ـ زنجانى (م 27 و بهجت (م 32 و تبريزى (م 27: آب قليلى كه براى برطرف كردن عين نجاست روى چيز نجس ريخته شود... .
5ـ بهجت : بنابر احتياط واجب (م 32 زنجانى : بنابر احتياط (م 27.
6ـ تبريزى :... از آن جدا مى شود در صورتى كه محل به مُجَرّد شستن با او پاك مى شود آن آب , پاك است ,مثلاً اگر محل نجس چيزى باشد كه به يك مرتبه شستن پاك شود و عين نجس هم نداشته باشد, غُسالهء آن يعنى آبى كه از او در وقت شستن جدا مى شود پاك است . و اما چيزى كه دو مرتبه شستن آن لازم است , از غُسالهء شستن ];::ّّاول بنابر احتياط واجب اجتناب لازم است و غسالهء شستن دوم پاك است (م 27.
7ـ زنجانى : كاسهء نجس و مانند آن از ساير ظروف شُرب را با آب قليل بايد سه مرتبه شست ... (م 151.
8ـ بهجت : ظرفى كه به غير بول نجس شده , اگر يك مرتبه شسته شود پاك مى شود, حتى اگر با آب قليل باشد بنابر اقوا... (م 152.
9ـ زنجانى : و بنابر احوط در كر و جارى نيز سه مرتبه معتبر است ... (م 151.
10ـ ظرفى كه به وسيلهء سگ و خوك و شراب نجس شده است , احكام ديگرى دارد. براى دانستن آنها به رسالهء توضيح المسائل مرجع تقليد خود مراجعه كنيد.
11ـ بهجت : ظرفى را كه به غير بول نجس شده , با آب قليل به دو صورت مى توان اب كشيد: اول آنكه بنابراقوا يك مرتبه از آب پر كنند و خالى كنند; دوم (آنكه ) يك دفعه قدرى آب در آن بريزند و آب را طورى در آن بگردانند كه به جاهاى نجس آن برسد و بيرون بريزند. و اگر به بول نجس شده باشد اين كار را دوبار انجام دهند(م 157 زنجانى : كاسهء نجس ... (م 156.
12ـ مكارم : براى تطهير (= آب كشيدن و پاك كردن ) چيزى كه با بول نجس شده با آب قليل دو مرتبه و درآب كر و جارى و آب لوله كشى يك مرتبه كفايت مى كند (و كافى است ), اما در غير بول يك مرتبه با آب قليل يا كركافى است (م 181 (و) براى شستن لباس و فرش و مانند آن با آب قليل بايد آن را مقدارى فشار دهند تا آب از آن خارج شود (م 182.
13ـ زنجانى : بنابر احتياط بايد بعد از هر دفعه فشار دهند تا غسالهء آن بيرون آيد... (م 161.
14ـ مكارم : اين مسأله در رسالهء ايشان ديده نشد.
15ـ تبريزى :... و معمولاً موقع آب كشيدن , آب به آنها سرايت مى كند با پاك شدن جاى نجس پاك مى شود,به اين معنا كه آب كشيدن اطراف مستقلاً (و جداگانه ) لازم نيست . بلكه اطراف و محل نجس به آب كشيدنِ با هم پاك مى شوند. و همچنين است ... (م 175.
16ـ بهجت (م 177 و تبريزى (م 175 و زنجانى (م 175: عبارت (در صورتى كه آبى كه براى پاك شدن محل نجس مى ريزند به آن اطراف جارى شود) در رسالهء آنان ديده نشد. ];;;ّّ116ـ بهجت :... با پاك شدن جاى نجس پاك مى شود. و در صورتى كه بيش از يك مرتبه بايد شسته شود, آب دوم بايد به تمام جاهايى كه آب اول رسيده و با آن نجس شده بود برسد. و همچنين است ... (م 17.
18ـ زنجانى : اگر جايى از بدن يا لباس را با آب قليل آب بكشند, بنابر احتياط بايد به اطراف آنجا كه متصل به آن است و موقع آب كشيدن آنجا نجس مى شود, آب پاك برسد. و همچنين اگر چيز پاكى را كنار چيز نجس بگذارند و روى هر دو آب بريزند, بنابر احتياط به قسمتهايى از چيز پاك كه در هنگام آب كشيدن نجس شده آب پاك برسد. پس اگر براى آب كشيدن يك انگشت نجس , روى همهء انگشتها آب بريزند و آب نجس به همهء آنهابرسد, بنابر احتياط بايد آب پاك به تمام انگشتان برسد (م 175.
19ـ تبريزى :... نجس شود, چنانچه با برطرف كردن نجاست يك مرتبه آب روى آن بريزند و از آن جداشود... (م 163.
20ـ تبريزى : از عبارت (و نيز اگر...) تا عبارت (پاك مى شود) در رسالهء ايشان ديده نشد (م 163.
21ـ بهجت :... نجاست آن برطرف شود, و بعد از برطرف شدن نجاست هم آب روى آن بيايد پاك مى شود...(م 164.
22ـ مكارم :... براى تطهير (= آب كشيدن و پاك كردن ) چيزى كه با غير بول نجس شده , يك مرتبه (شستن ) باآب قليل يا كر كافى است (با استفاده از: م 181 زنجانى : اگر چيزى به غير بول نجس شود و يك مرتبه آب روى آن بريزند كه با آن , نجاست برطرف شود و از آن جدا شود پاك مى گردد, ولى در شستن لباس و مانند اينها در آب قليل بنابر احتياط بايد آنها را فشار دهند تا غسالهء آن بيرون آيد... (م 163.
23ـ مكارم : اگر چيزى نجس شود چنانچه آن را در ظرفى بگذارند... (م 187.
24ـ بهجت :... چنانچه آن را در ظرفى بگذارند و يك مرتبه آب روى آن بريزند و خالى كنند... (م 168.
25ـ بهجت :... بايد بعد از آنكه آب روى آن مى ريزند آن را فشار دهند و ظرف را كج كنند... (م 168.
26ـ زنجانى : اگر ظاهر برنج و گوشت و مانند اينها نجس شده باشد, در جايى كه تعدد لازم نيست , چنانچه آن را در كاسه و مانند آن بگذارند و يك مرتبه آب روى آن بريزند و خالى كنند پاك مى شود, و لباس و مانند اينهابنابر احتياط, در آب قليل بايد فشار داده شود (م 167.
احكام جوانان و نوجوانان ويژه پسران

بازگشت