فروغ حكمت

شرح نهاية الحكمة (1)

مرحله اوّل / احكام كلى وجود (مشتمل بر پنج فصل)

الفصل الأوّل

فى انّ الوجود مشترك معنوى
وجود، مشترك معنوى است
ابطال نظريه اشتراك لفظى وجود
اشتراك مفهوم وجود ميان واجب و ممكن

الفصل الثانى

فى أصالة الوجود واعتباريّة الماهيّة
وجود، امر اصيل است
تعليل بر اصالت وجود
دفع اشكالات وارده بر اصالت وجود
اشكال دوم و جواب آن
اشكال سوم و جواب آن
اشكال چهارم و جواب آن
نتيجه بطلان اصالت ماهيت
نظريه دوانى در مورد اصالت وجود يا ماهيت
رد نظريه دوانى
در حمل لوازم ماهيت بر ماهيت، وجود نيز حيث تقييدى است
احكام ماهيت به وجود سرايت نمى‏كند
وجود، برابر است با شخصيت
وجود، مثل ندارد
وجود، ضد ندارد
وجود نه جزء چيزى است و نه جزء دارد
صفات وجود، بيرون از او نيست
انقسام وجود به بالذات و بالعرض
تغاير وجود با ماهيت
تغاير وجود و ماهيت تحليلى است نه خارجى
نفس الامر چيست؟
اضطرارى ديگر براى عقل
حاصل سخن در باب نفس الامر
نظريه دوم در باب نفس الامر
نظريه سوم در باب نفس الامر
شيئيت، مساوى وجود است
حقيقت وجود، علت ندارد
وجود، عين خارجيت است

الفصل الثالث

فى أنّ الوجود حقيقة مشكّكة
اقسام كثرت
تشكيك در وجود
دليل بر تشكيك در وجود
نتيجه بحث
اطلاق و تقييد در مراتب وجود
نسبت وجود شديد به ضعيف
مراد از تركيب در مراتب وجود
سعه و ضيق در مراتب عالى و دانى وجود
دو ساحل براى وجود
براى وجود، سه نوع تخصّص وجود دارد

الفصل الرابع

فى شطر من أحكام العدم
طرح يك شبهه
پاسخ به شبهه
طرح شبهه معدوم مطلق
موارد ديگرى كه ايهام تناقض در آنها مى‏رود

الفصل الخامس

فى أنّه لا تكرّر فى الوجود
در وجود تكرار نيست
در تمايز دو وجود، تميّز وهمى كفايت نمى‏كند
اشكال وحدت دو وجود، به وحدت صورت علمى آن، به همراه پاسخ آن
دليل اول بر امتناع اعاده معدوم
دليل دوم
دليل سوم
دليل چهارم
نظر متكلمان درباره اعاده معدوم 149