براى وجود، سه نوع تخصّص وجود دارد
ترجمه
وجود، با سعه و شمولى كه دارد (سه نوع تخصص دارد. اول:) تخصصى كه به سبب حقيقت خارجى بسيط خود مىيابد. (دوم:) تخصصى است كه به مرتبهاى از مراتب هستى بودن دارد، مرتبهاى كه ما بهالامتيازش عين ما به الاشتراك مىباشد. (سوم) تخصصى از سوى ماهياتى كه برانگيخته از وجود و محدود كننده اويند، مىيابد.
بديهى است تخصص از نوع اول و دوم ذاتاً بر وجود، ملحق مىشود. اما تخصص از نوع سوم به واسطه ماهيات بر وجود عارض مىشود.
شرح
در مرحله اول، ذات هر چيز، آن چيز را از چيزهاى ديگر جدا مىكند. به عبارت ديگر به حقيقت خود تخصيص يافته واقعيت خود را پيدا مىكند. وجود هم مانند ساير چيزها به سبب حقيقت خود، كه عبارت از حيثيت خارجيت و بساطت باشد، تخصص يافته و از چيزهاى ديگر جدا مىشود.
در نوبت دوم اينكه هر وجودى در مرتبهاى از مراتب هستى واقع است كه آن مرتبه عين ذات آن است و از آن جدا نمىشود، همچون اعداد، كه هر كدامشان در يك جايى واقعند و از جاى خود بيرون نمىروند. مثلاً عدد دو به جاى سه و بالعكس نمىنشيند. بدين سبب، وجود، تخصصى ديگر پيدا مىكند. مرتبه وجود علت، سابق بر مرتبه وجود معلول است. تبديل مرتبه اين دو و مقدم داشتن وجود معلول بر وجود علت، امرى محال است. اين دو تخصص، ذاتى وجود بوده، بىواسطه براى آن حاصل است.
اما تخصص سومى براى وجود به واسطه عروض ماهيات، حاصل مىگردد. مثلاً يك موجود، انسان است و چيز ديگر نيست، ديگرى درخت است و چيز ديگر نيست و سومى سنگ است و هكذا. اين تخصيص، به واسطه ماهيات، كه خارج از حقيقت وجودند، براى وجود حاصل مىشود.
به سؤالات زير پاسخ دهيد.
1 - تشكيك در وجود به چه معناست؟
2 - دليل بر تشكيكى بودن حقيقت وجود چيست؟
3 - اطلاق و تقييد در مراتب وجود به چه معناست؟
4 - بساطت و تركيب در باب وجود چه معنايى دارد؟
5 - وجود به چه چيز تخصص مىيابد؟