فطحيه

دكترمحمدجوادمشكور

پيروان عبد الله بن جعفر الافطح (در گذشته در 148) بود.

وى پس از اسماعيل بزرگترين فرزند امام جعفر صادق (ع) بود ولى منزلت و احترامى پيش پدرش نداشت و متمايل به «حشويه‏» و «مرجئه‏» بود.

چون او در هنگام رحلت پدرش مهمترين فرزند بود و در مجلس آن حضرت مى‏نشست دعوى امامت و جانشينى پدر كرد و پيروان او حديثى از آن حضرت روايت كردند كه فرمود: «امامت در مهمترين فرزندان امام است‏» از اين جهت‏بسيارى از كسانى كه پيش از اين به امامت جعفر بن محمد (ص) قايل بودند به پسرش عبد الله گرائيدند جز شمارى اندك كه امام راستين را مى‏شناختند.

عبد الله را به پرسشهايى درباره حلال و حرام و ديگر چيزها بيازمودند چون در نزد او دانشى نيافتند از پذيرفتن امامت او سرباز زدند.

بارى آن دسته را كه به امامت عبد الله بن جعفر گرائيدند «فطحيه‏» نامند و چون عبد الله را سرى پهن بود و به قول بعضى پاهاى پهن داشت از اين رو او را عبد الله افطح خواندند. برخى گويند: اين گروه به نام عبد الله بن فطيح يا عبد الله بن افطح نامى كه از پيشوايان ايشان و اهل كوفه بوده «فطحيه‏» ناميده شدند.

بارى بيشترين بزرگان شيعه و فقيهان ايشان به اين مذهب گرويدند و در امامت وى شك نكردند و گفتند: پسر او نيز پس از وى امام است ولى چون عبد الله بمرد و او را پسرى نيافتند همگى «فطحيه‏» جز اندكى از گفتار به امامت وى بازگشتند و به حضرت موسى بن جعفر (ع) بگرائيدند.

گويند: زندگانى عبد الله پس از پدرش هفتاد روز يا بيشتر بود.

كتاب: فرهنگ فرق اسلامى، ص 253