س 1 ـ از آنجا كه در عرف قانون حقوقى كشور ما و بسيارى از كشورهاى جهان سن رشد متعاملين براى ذكور و اناث 18 سال شمسى تمام دانسته شده، همينطور در قوانين جزايى كشور ما و اكثر كشورها، اطفال كسانى هستند كه بيش از 6 سال تمام و تا 18 سال تمام سن دارند و بايد طبق قانون در دادگاه اطفال به جرايم آنها رسيدگى شودُّ لطفا فتواى مبارك را بفرماييد:
آيا حاكم شرع در محاكم قضايى مىتواند در احكام كيفرى اين افراد كه از نظر شرعى بالغند ولى زير سن قانونى 18 سال هستند، تخفيفاتى قائل شود؟
ج 1 ـ بلوغ شرعى همان است كه در كتب فقهيه مقرّر شده (تمام شدن پانزده سال قمرى در پسر ونه سال قمرى در دختر) كه همين مطلب در قانون مدنى نيز تصريح شده است.
اگر جواب منفى است، با توجه به اينكه در اكثر كشورهاى جهان براى بزهكاران زير سن 18 سال رژيم حقوقى و كيفرى خاصى اعمال مىشود كه بيشتر مبتنى بر اقدامات تأمينى و تربيتى است و اين امر به عنوان عرف قانونى در سطح بين المللى شناخته شده است بفرماييد:
س 2 ـ آيا حاكم شرع مييتواند با توجه به عناوين ثانويه (پيشگيرى از وهن اسلام و نظام اسلامى و نيز جلوگيرى از بهانه جوييهاى سازمانهاى بين المللى و معاندين اسلام و نظام اسلامى و به منظور عمل اجمالى به تعهدات بين المللى) در بعضى از مجازاتهاى اين دسته، تخفيف قائل شود؟
ج 2 ـ در تمام مسائل كيفرى افرادى كه به سن مذكور رسيده اند مانند ديگران داراى مسؤوليت كيفرى مىباشند و غير از جنون رافعى براى مسؤوليت آنان نيست. مگر در موارد استثنايى.
س 3 ـ آيا در موارد مذكور بين پسر و دختر تفاوتى وجود دارد؟
ج 3 ـ بهانه هاى مذكور در سؤال رافع احكام شرعى نخواهد بود. بلى هر گاه اجراى حكمى مستلزم مفسده اعظم باشد، طبق موازين ميتوان اجراى حكم را موقتاً با تشخيص حاكم شرع به تأخير انداخت.
س 4 ـ بين حد و قصاص چطور؟
ج 4 ـ در امور فوق الذكر فرقى بين حدود و قصاص و يا پسر و دختر چنانچه واجد ساير شرايط باشند نخواهد بود.
س 5 ـ قرارداد مضاربهاى با توافق سود مثلا يك ساله على الحساب منعقد مىشود. البته به طور قرار داد مستقل يا در ضمن عقد مضاربه شرط مىشود در صورتى كه سود حاصل از مبلغ تعيين شده به صورت على الحساب، بيشر باشد
صاحب سرمايه مقدار اضافه را به عامل هبه كند، و در فرضى كه سود حاصل كمتر از مقدار تعيين شده باشد، عامل نقصان را جبران كند. از لحاظ شرعى حكم اين نحوه قرار داد يا شرط مستقل يا ضميمه چيست؟
ج 5 ـ مشكلى ندارد و مىتوانيد سهم سود متعلق به مالك را به مقدارى خاص مصالحه كنيد.
س 6 ـ اگر كسى به عكس زنان لخت كه نمىشناسد نگاه كند، و بداند كه خودش و ديگرى را به گناه نمىاندازد، حرام است؟
ج 6 ـ از نگاه كردن به اين عكس ها اجتناب كنيد، و بايد بدانيد كه نگاه كردن به اين مناظر مهيّج شهوت است و خواه ناخواه انسان را به ورطه گناه مياندازد.
س 7 ـ نظر شما در مورد كسى كه نماز را سبك مىشمارد چيست و چگونه مىتوان او را به خواندن نماز وا داشت؟
ج 7 ـ بهترين راه براى تقويت عبادت، تقويت و تحكيم اعتقادات يك انسان است. هر چه اعتقادات يك شخص را با صحبت كردن و استدلال نمودن قوى تر سازيد در انجام عبادات او بيشتر تلاش مىنمايد. ضمناً لازم است آثار نماز و نيز اسرار نماز را براى او بازگو نماييد. بايد او بفهمد لذيذترين عمل براى يك انسان حالت نماز است و اولياء خداوند بهترين وقت خود را وقت مناجات و عبادات مىدانند.
س 8 ـ قرار است ما براى انجام مأموريت ادارى به مدت 40 روز به شهر ديگرى برويم. اما آخر هر هفته براى خريدن وساير كارها بايد به مركز استانى كه با آن شهر حدود 40 كيلومتر فاصله دارد برويم. آيا نماز ما در اين مدت شكستهخواهد بود؟
ج 8 ـ آرى، نماز شما در فرض سؤال شكسته است.
س 9 ـ آيا استفاده از كراوات كه سابقا مظهر مسيحيت بود اما اكنون برخى مسلمانان براى رعايت شخصيت اجتماعى وبرخى مصالح آن را مىزنند حكمش حرمت است؟
ج 9 ـ در فرض سؤال حرام نيست.
س 10 ـ آيا خواندن نماز با كراوات صحيح است؟
ج 10 ـ خواندن نماز با كراوات اشكالى ندارد.
س 11 ـ زنى كاملاً از شوهرش متنفر شده و اصلاً نمىخواهد با او زندگى را ادامه دهد تمامى سعى و كوششهايى كه بين آنها صلح و تفاهم ايجاد شود بىسود مانده است و زن ديگر اقدامات مصلحتآميز را نمىپذيرد در حالى كه شوهرش مىخواهد با او زندگى را ادامه دهد و تمامى هزينه و نان و نفقه و نيازهاى او را تأمين كند و حاضر است تمام كوتاهىهاى گذشته را جبران كند و عذرخواهى كند آيا در اين صورت حاكم شرع مىتواند صيغه طلاق را اجرا كند.
ج 11 ـ مجرّد تنفّر زن از مرد مجوّز طلاق حاكم نميشود و حاكم در صورتى ميتواند طلاق دهد كه زندگى براى طرفين موجب عُسر و حرج باشد، و با اين فرض ابتدا بايد زوج را اجبار بر طلاق كند والاّ خودش طلاق دهد.
س 12 ـ يك جوان 22 ساله هستم و فكر مىكنم كه از نظر جنسى احتياج به ازدواج دارم. اما شرايط مالى اجازه نمىدهد. چه بايد بكنم؟
ج 12 ـ روزه بگيريد، ورزش كنيد، كتابهاى مفيد و سرگرم كننده از قبيل تاريخ انبيا و تاريخ سياسى دنيا را بخوانيد، با تفريحات سالم خود را سرگرم كنيد.
س 13 ـ در شرع مقدس اسلام مجازات دزد چيست و با وجود چه شرايطى دزد مستحق مجازات است و در چه مواردى دزدى جايز است ؟
ج 13 ـ دزد در هر حال بايد مال مسروقه را به صاحب آن بازپس دهد. و با وجود هشت شرط دست او قطع مى شود كه شرائط مذكور در كتب مفصله ذكر شده است.
س 14 ـ موارد جواز دروغ را بيان فرماييد ؟
ج 14 ـ در مواردى كه جان مؤمن در خطر باشد يا دروغ نگفتن باعث ضرر عظيم به آنان شود.
س 15 ـ نگاه كردن بدون ريبه به موى زنى كه عمداً موى خود را آشكار كرده اشكال دارد؟
ج 15 ـ جايز نيست.
س 16 ـ سيدى به كشورى هجرت كرد. در شهرى كه زندگى مىكرد جماعت بزرگى از خوجههاى شيعه اثنى عشرى وجود داشت. به گمان اين كه خوجه هست وى را در مقبره مخصوص خوجههاى شيعه اثنى عشرى دفن كردند. از زمان تدفين وى تقريباً ده سال مىگذرد. حالا برادرش مىپرسد كه چه بايد كرد؟
ج 16 ـ اگر قبرستان وقف خاص بر خوجه ها نباشد ايرادى ندارد.
س 17 ـ در فقه شيعه پايه و اساس اين كه مرد مىتواند زن را از اشتغال بازدارد چيست؟ آيا آيه شريفه الرجال قوامون على النساء است؟ يا روايت هايى خاص در اين زمينه وجود دارد؟
ج 17 ـ اشتغال زن نوعاً مستلزم تضييع حقوق مرد است، و مدرك اين حكم روايات زيادى است كه ميتوانيد به وسائل الشيعه باب 79، 80، 81، 82، 83، 91، از أبواب مقدمات نكاح مراجعه فرماييد، البته زن ميتواند ضمن عقد نكاح شرط كند كه اجازه خروج از منزل را داشته باشد. و نيز ميتواند مسأله اشتغال خود را نيز شرط كند.
س 18 ـ آيا زن مسلمان ميتواند پيش زن اهل كتاب (غير مسلمان) بدون حجاب باشد.
ج 18 ـ آرى مگر آنكه بداند خصوصيات او را براى مردان غير مسلمان نقل كند.
س 19 ـ عدهاى از دوستان اقدام به تأسيس صندوق قرض الحسنههاى نمودهاند و به اعضاء خود وام پرداخت مينمايند، و براى تأمين هزينههاى صندوق (مانند حقوق كارمندان،اجاره مكان، تهيه لوازم االتحرير، امكانات و ...) از وامهاى پرداختى خود مبلغى را (بصورت درصدى) به عنوان كارمزد دريافت مينمايد. آيا دريافت اين پول كه بصورت درصدى از وام ميباشد و جهت تأمين هزينههاى صندوق مىباشد اشكالى دارد يا خير؟
ج 19 ـ به مقدارى كه براى پرداخت هزينه ها باشد اشكالى ندارد.
س 20 ـ صندوق فوق براى اشخاصى كه در موعد مقرر اقساط ماهيانه خود را پرداخت ننمودهاند به ازاء هر روز ديركرد مبلغى را به صورت يكسان فارغ از مبلغ قسط دريافت مينمايند.اين كار به دو دليل زير انجام ميشود.
ج 20 ـ اخذ ديركرد حرام است.
س 21 ـ آيا كارمزد مورد اشاره در بند 2 پرسش را ميتوان بصورت فرمول زير دريافت نمود.
(تعداد اقساط + 1) × سود × ميزان وام پرداختى 2400
ج 21 ـ پرداخت وام و قرض به صورت مشروط ولو اينكه شرط آن افتتاح حساب پس انداز باشد جايز نيست مگر آنكه اين نحوه عمل به صورت شرط در ضمن قرض نباشد.
س 22 ـ اگر موسسه براى پرداخت وام به شكل زير عمل نمايد حكم آن چيست.(در اين كار نفعى عايد موسسه نمىشود)
ج 22 ـ اخذ ديركرد حرام است.
س 23 ـ وام به اعضاء پرداخت ميشود و اعضاء بايد حساب پس انداز داشته باشند و مؤسسه براى حساب پس انداز، شرايطى بگذارد و وام را با توجه به يكى از شرايط پرداخت نمايد.
ج 23 ـ اشكالى ندارد.
س 24 ـ اگر موسسسه بگويد ميزان وام دوبرابر موجودى فلان وقت است حكم آن چيست؟ (در اين كار نفعى عايد موسسه نمى شود)
ج 24 ـ هيئت مديره مؤسسه اگر وكالت تامه در قرض دادن پول به هر نحوى از طرف اعضا داشته باشد جايز است.
س 25 ـ در مواردى كه توبه مسقط حد است آيا اظهار لفظ دال بر توبه از طرف مجرم براى سقوط حد كافى است يا بايد عملى دال بر ثبوت توبه از او سر زده باشد ؟
ج 25 ـ ظاهراً لفظ كافى است.
س 26 ـ در مواردى كه توبه قبل از اقامه بيّنه، مسقط حد است آيا ثبوت توبه قبل از بيّنه كافى است يا اظهار توبه عند الحاكم نيز بايد قبل از بيّنه باشد ؟
ج 26 ـ اصل توبه كافى است و اظهار توبه نزد حاكم لازم نيست.
س 27 ـ آيا در توبه مسقط حد، احراز توبه لازم است يا در صورت شبهه توبه نيز حاكم شرع مييتواند با تمسك به قاعده الحدود تدرء بالشبهات، حد را اجرا نكند؟
ج 27 ـ ظاهراً احراز توبه لازم است.
س 28 ـ اين جانب در كشور هلند زندگى مىكنم. و مقلد امام خمينى هستم كه بنابر فتواى شما و آقاى اراكى در زمينه تقليد بقاى بر ميت را جايز دانستيد سؤال من اين است آيا اهل كتاب پاك هستند و ما مىتوانيم با آنها ارتباط داشته باشيم؟
ج 28 ـ هر چند اهل كتاب به نظر آقا پاك مىباشند ولى به نظر مرحوم امام نجس ميباشند لذا براى مقلدين امام لازم است در مراوده با آنها رعايت نجس و پاكى را بنمايند يا در اين مسأله به آقا رجوع نمايند.
س 29 ـ اگر شخصى دست راست ديگرى را قطع نمايد، به هنگام قصاص چنانچه جانى فاقد دست راست باشد دست چپ او و در صورت فقدان دست چپ، پاى او قطع مييگردد
آيا اين حكم در مورد پا و ديگر اعضاى زوج بدن نيز قابل اجرا مىباشد؟ (مثلا اگر جانى پاى راست ندارد و پاى راست ديگرى را قطع كرده باشد، آيا اينجا نيز ابتدا پاى چپ وى و در صورت فقدان آن، دست او قطع مىگردد)؟
ج 29 ـ كسى كه پا ندارد چنانچه پاى شخص ديگرى را قطع كند دست او به جاى پا قطع ميشود اما انتقال از اعضاء راست به همان اعضاء از طرف چپ و يا بالعكس مشكل است و نيز انتقال به ساير اعضاء در غير از دست و پا جايز نيست.
س 30 ـ اگر شخصى نزد حاكم به سرقت اقرار نمايد، آيا در صورت وجود ساير شرايط اجراى حد، صرف اقرار،
براى قطع يد كفايت مىكند، يا نياز به مرافعه مال باخته نيز دارد؟
ج 30 ـ نياز به مرافعه مال باخته دارد.
س 31 ـ در صورت نياز به شكايت، آيا براى اجراى حد، صرف مرافعه كافى است، يا مطالبه قطع يد از سوى مال باخته نيز لازم است؟
ج 31 ـ صرف مرافعه كافى است والله العالم.
س 32 ـ در صورتى كه عدم بكارت (ثيوبت) عيب محسوب شود، آيا صرف عدم بكارت (ولو بكارت به صورت شرط يا وصف در نكاح نيامده باشد) موجب حق فسخ يا تقليل مهريه به نفع زوج مىشود؟
ج 32 ـ عدم بكارت هر چند فى نفسه عيب محسوب ميشود ولى عيب مجوز فسخ عقد نكاح نمىشود مگر اينكه در ضمن عقد شرط بكارت شده باشد.
و على اى حال اگر دخول صورت گيرد مهريه به مقدار تفاوت بين مهريه دختر باكره و غير باكره كسر مىشود.
س 33 ـ آيا در بانكها اعتبار و ارزش قراردادى پول به نام اشخاص ثبت و جابجا مىشود يا اجازه در تصرف به عين اسكناس داده مىشود؟
ج 33 ـ ظاهراً اجازه تصرّف به عين اسكناس داده ميشود.
س 34 ـ آيا حكم شكلهاى مختلف حسابهاى بانكى (جارى، سپرده ثابت، مشاركتهاى بانكى و...) يكسان است؟
ج 34 ـ بلى ظاهراً فرقى نداشته باشد.
س 35 ـ حكم سودهاى على الحساب كه در مشاركتهاى بانكى به سپرده گذار پرداخت مىشود چيست؟
ج 35 ـ مانعى ندارد و حكم ربا را ندارد.
س 36 ـ حكم جوايز و هدايايى كه بانك به سپرده گذار پرداخت مىكند چيست؟
ج 36 ـ مانعى ندارد و حلال است.
س 37 ـ شخصى به قصد كشتن فرد «الف» بمبى را در كيف دستى جاسازى و مهياى انفجار نموده و مخفيانه در حياط منزل وى قرار داده است. فرد «الف» با مشاهده كيف به آن مشكوك شده و نيروى انتظامى را از موضوع مطلع مىسازد. دو
نفر از مأمورين نيروى انتظامى كه متخصص خنثى سازى بمب نيز بودهاند به محل عزيمت و در حين انجام مأموريت خنثى سازى ناگهان انفجار صورت گرفته و هر دو مامور در جا كشته مىشوند.
با در نظر گرفتن اين كه فرد الف و هر دو مامور محقون الدم بودهاند و اگر فرد «الف» در اين انفجار كشته مىشد قتل، عمد محسوب مىشد آيا كشته شدن مأمورين به شيوه فوق نيز از نوع قتل عمد محسوب مىشود يا شبه عمد؟
ج 37 ـ ظاهراً عمد محسوب ميشود و احتياط در تصالح و ديه است.
س 38 ـ آيا در متخصص بودن مأمورين در خنثى سازى يا عدم تخصص آنها در حكم تفاوتى است؟
ج 38 ـ تفاوتى نمىكند
س 39 ـ اينجانب رضا رضائيان كارمند بانك صادرات در سال 1373 يك باب منزل مسكونى به قيمت 2800000 تومان كه 2300000 تومان با استفاده از وام بانكى و 500000 تومان بقيه را با رهن دادن منزل مذكور خريدارى نمودم. ابتدا قصد سكونت در آن داشته ولى به لحاظ كسرى پول مجبور به رهن دادن آن با مبلغ فوق الذكر شدم كه بالاجبار براى سكونت خود مجبور شدم زمينى را كه قبلاً در روستاى محل تولد توسط خانواده در اختيار اينجانب گذاشته شده بود به شكل قرض و صرفه جويى در هزينه هاى زندگى در حد دو اتاق آشپزخانه ساخته و تا كنون در آنجا سكنى گزيده ام.
حال با توجه به اينكه تا اين زمان خمس مربوط به اين خانه مشخص نشده بود وجوهى را پرداخت نكرده ام لازم به توضيح است قسط ماهيانه آن 8000 تومان ميباشد و مدت 30 سال هم اقساط آن طول مىكشد. 1. با توجه به يكى از فتاوى امام مبنى بر عدم تعلق خمس به وام بانكى نظر جنابعالى را نسبت به تعلق و يا عدم تعلق خمس به منزل خريدارى شده اعلام فرماييد
ج 39 ـ به وام بانكى خمس تعلق نمى گيرد، مگر آنكه در سرمايه و كسب صرف شود و اقساط آن را از درآمد خودتان بازپرداخت كرده باشيد.
س 40 ـ با توجه به مدتى كه طول ميكشد اقساط بانك به اتمام برسد ممكن است خانه به فروش رفته و قيمت آن به صورت نقد در آيد در آن صورت نسبت به خمس چه حكمى جارى است؟
ج 40 ـ چنانچه خانه از ابتدا مورد نياز نبوده و از آن استفاده نكرده ايد در صورت فروش بايد خمس آن را بدهيد البته بعد از كسر مقدارى از وام كه بابت آن مصرف كرده ايد و هنوز آن را بازپرداخت نكرده ايد.
س 41 ـ اگر بعد از چند سال قسمتى از آن مبلغ 500000 تومان رهن منزل به مستاجر پرداخت گردد.وضعيت به چه شكلى در مىآيد.
ج 41 ـ رهن مانند وام متعلّق خمس نيست.
س 42 ـ آيا در رجوع زوج به زوجه مطلقه خود علاوه بر قصد فعل، قصد رجوع نيز لازم است؟
آيا در قصد رجوع فرقى بين عمل وطى با اعمال تقبيل و لمس و امثال اين دو هست؟
ج 42 ـ به نظر اينجانب فرق وجود دارد، در وطى قصد رجوع لازم نيست به خلاف سائر اعمال.
س 43 ـ آيا شخص بلا وارث مىتواند در بيش از ثلث تركه وصيت نمايد؟
ج 43 ـ اگر وصيت به امور خيريه نموده است از قبيل فقرا و مساكين، نافذ است و لازم است طبق نظر حاكم شرع به آن عمل شود. امّا اگر وصيّت به غير امور خيريه نموده ظاهراً نافذ نيست و مازاد بر ثلت در اختيار مجتهد جامع الشرائط قرار مىگيرد.
س 44 ـ در صورتى كه شخصى مال معيّنى را جهت عزادارى حضرت ابا عبداللّه الحسين (عليه السلام) در دهه عاشورا وقف و فرد خاصى را بعنوان متولّى تعيين نمايد و متولّى نيز بعد از مدتى كه به وقف عمل نمود، موقوفه را تبديل نمايد بفرماييد:
آيا تبديل موقوفه بدون مجوّزات مقرّره شرعيّه جايز است ؟
ج 44 ـ خير جايز نيست.
س 45 ـ در موارد تحقّق مجوّزات تبديل، آيا تغيير و تبديل آن منوط به اذن يا اجازه حاكم شرع است؟
ج 45 ـ خير.
س 46 ـ در اين صورت، فرقى بين وقف عام و خاص وجود دارد ؟
ج 46 ـ خير البته اگر وقف متولى نداشته باشد حاكم شرع براى آن متولى معين مىكند.
س 47 ـ هرگاه موقوفه، زمين شاليزارى بوده و تبديل به باغ مركبات گردد، حكم درختان مذكور در هر يك از صور اذن و عدم استيذان از حاكم شرع در صورت لزوم استيذان چيست ؟
ج 47 ـ درختان براى كسى است كه نهال آن را تهيه نموده است و بايد اجاره زمين وقف را بدهد تا صرف موقوف عليهم شود.
س 48 ـ آيا درختان تحت مالكيّت متولّى مييباشد يا جزء موقوفه محسوب مييگردد؟
ج 48 ـ خير. جزو مالكيت متولى يا موقوفه نمى شود.
س 49 ـ در صورت تحقّق شرايط تبديل، آيا تبديل «اقرب به غرض واقف» ضرورى است؟
ج 49 ـ بلى. در صورت امكان لازم است.
س 50 ـ در صورت مثبت بودن پاسخ، در فرض تبديل شاليزار به باغ مركبات آيا ملاك فوق وجود دارد؟
ج 50 ـ بلى. در اين مورد هم لازم است رعايت شود.
س 51 ـ آيا زينت كردن در عده وفات براى زوجه منقطعه حرام است؟
در مورد زوجه صغيره يا مجنونه چطور؟
ج 51 ـ بر زنى كه در عدّه وفات شوهر است، واجب است كه از تزيين و پوشيدن لباس هايى كه در مراسم جشن و سرور استفاده مىشود اجتناب كند و در اين مسأله فرقى بين زوجه دائمه و منقطعه يا صغيره و كبيره نيست. البته مجنون در اين مورد تكليفى ندارد.
س 52 ـ در صورت فوت موجرى كه ملك خود را به منظور كسب و تجارت اجاره داده است آيا احد از ورثه مىتواند بدليل نياز شخصى يا تخلف مستاجر از مفاد قرارداد تقاضاى تخليه عين مستاجره نمايد؟
ج 52 ـ اجاره با موت يكى از طرفين فسخ نمى شود و كماكان باقى است. لذا ورثه موجر يا مستأجر حق فسخ اجاره را به هر علتى ندارند و مستأجر در فرض سؤال حق دارد تا پايان مدّت اجاره در ملك مورد اجاره بماند.
س 53 ـ آيا مشابه سازى حيوان زنده توسط تكثير سلولهاى وى (كلوناز) جايز است؟
(سلولى از حيوان زنده اخذ مىشود و با تكثير آن سلول از طريق اطلاعات DNA، حيوانى با همان خصوصيات قبلى ايجاد مىكنند.)
ج 53 ـ دليلى بر حرمت اين عمل بر حسب عنوان اوّلى به نظر نرسيده است گر چه بر حسب عناوين ثانويه اشكال دارد.
س 54 ـ آيا پرداخت نقد زوجهاى كه در عقد بستگى تمكين تام نمىكند بر زوج لازم است؟
ج 54 ـ اگر زوجه بدون دليل موجّه تمكين نكند، حق نفقه او ساقط است، بلى زوجه حق دارد براى دريافت تمام مهريه تمكين نكند كه در اين صورت ناشزه محسوب نشده و حق نفقه او ساقط نميشود. والله العالم.
س 55 ـ من جوانى 25 ساله هستم، عزم جدى بر ترك گناهان دارم، من مجرد مىباشم و امكان ازدواج كردن را ندارم، با توجه به اين كه قبلا يك سرى فيلمهاى غير مجاز را ديدهام، يادآورى آن فيلمها من را سخت آزار مىدهد، و حفظ خود و عفتدارى را برايم مشكل مىكند، با توجه به اين مسأله براى حفظ ايمان خود و از ياد بردن صحنه چه بايد بكنم؟
ج 55 ـ اينكه گفته ايد كه عزم جدّى بر ترك گناه داريد، نشانه بيدارى فطرت خداجو و پاك شما است كه از سر گردانى و افتادن در دام گناه خسته شده و اكنون اين فطرت همانند دوستى مشفق دست خود را براى بيرون آوردنتان از ورطه هولناك گناه به سوى شما دراز كرده است، برادر عزيز قدر اين بيدارى و تنبّه را بدانيد، و توجّه داشته باشيد كه طبق روايات نعمت توبه هميشه و براى همه كس حاصل نمى شود، شكر اين نعمت آن است كه هر چه بيشتر دعوت خدا را كه شما را به خير و نيكى و عمل صالح و اخلاق پاك مىخواند پاسخ گوئيد. امّا براى مبارزه با افكارى كه نوشته ايد، بهترين وسيله پيدا كردن جايگزين مناسب براى آن افكار است، تا آنكه ظرف فكر شما از آنها پاك شده و جاى آن را توجّه به معنويات، ذكر خدا، همّت بلند، خدمت به بندگان خدا، صله رحم، شوق مطالعه، و امثال آن بگيرد، در عين حال شما ورزش كنيد، سفر زيارت در صورت امكان برويد، با دوستان مناسب و متديّن رفت و آمد كنيد، به مساجد و اماكن مذهبى برويد، تا آنكه انشاء الله از چنگ افكار گذشته رها شويد.
س 56 ـ خارج شدن منى از انسان در صورتى كه روى عمد و با شرايط بالا چه حكمى دارد؟
ج 56 ـ غسل كنيد و سعى كنيد از آن افكار دورى كنيد.
س 57 ـ آيا در تحقق سرقت، قصد تملك مال مسروقه نيز شرط است؟ مثلا فردى اتومبيل را بربايد و آن را در دره سرازير كند يا آتش بزند نه اين كه آن را تحت مالكيت خود درآورد. در اين موارد آيا سرقت محقق شده است؟
ج 57 ـ در تحقق سرقت، قصد تملك معتبر نيست.
س 58 ـ نظر شما در رابطه با بازى شطرنج چيست ؟ منظورم حكم شرعى آن است.
ج 58 ـ در صورتى كه شطرنج در بين عامّه مردم از آلت قمار بودن خارج شود ، و در بازى با آن پولى در بين نباشد اشكالى ندارد.
س 59 ـ آيا فكر كردن به همسر در غياب او كه موجب تحريك شهوت و خروج مذى از انسان مىشود حرام است؟ (حتى اگر غير ارادى باشد). آيا اصولا كارى كه موجب خروج مذى از انسان شود حرام است؟
ج 59 ـ خير، حرام نيست - اگر ملاعبه با همسر باشد حرام نيست.
س 60 ـ در چه شرايطى جايز است؟ آيا اگر صرف فكر كردن موجب شود حكم آن چيست؟ و تفاوتى بين فكر كردن به همسر يا افكار ديگر وجود دارد؟
ج 60 ـ فكر كردن به همسر اشكالى ندارد، و بايد از فكر حرام
اجتناب كرد.
س 61 ـ اگر بعد از خروج مذى انسان بول كند و همراه بول ذرات منى خارج شود آيا مرتكب حرامى شده است و آيا غسل دارد؟
ج 61 ـ اگر با همسر خود بوده، مرتكب حرامى نشده، و اگر يقين كند كه منى از او خارج شده بايد غسل كند، لكن در فرض سؤال بعيد است كه يقين حاصل شود.
س 62 ـ بعد از اين كه در خواب محتلم شدم ساعت ده صبح غسل كردم ولى شك داشتم كه براى نماز صبح بايد در وقت نماز غسل نمود، آيا بايد دوباره غسل كنم؟
ج 62 ـ غسل شما صحيح است و لازم نيست دوبار غسل كنيد.
س 63 ـ نگاه به دست و پاى نامحرم حرام است، يعنى در جامعه امروز، هرگز نمىبايست فوتبال و بسكتبال نگاه كرد؟
ج 63 ـ نگاه كردن به عكس و فيلم مانعى ندارد.
س 64 ـ با توجه به اين كه نمىبايست هيچ گونه تماس بدنى بين زن و مرد نامحرم وجود داشته باشد پس فلسفه تماس فيزيكى زنان و مردان در مراسم حج چيست؟
ج 64 ـ در آنجا هم نبايد تماس ايجاد شود هر چند ممكن است در اثر ازدحام جمعيت اين اتفاق بيفتد.
س 65 ـ آيا پوست كنده شده از مثلاً نوك انگشتان دست و پا حرام است و آيا پوست گوسفند چون ذبح اسلامى شده حلال است؟
ج 65 ـ پوست هاى جزئى نجس نيست ولى پوست هاى زياد محكوم به نجاست است و پوست هاى گوسفند با ذبح اسلامى پاك است.
س 66 ـ اگر دخترانى كه بنا به تشخيص والدين كه آنها هنوز قدرت جسمانى چندانى براى گرفتن روزه كامل را ندارند و از سن نه سالگى تا سن دوازده و يا سيزده سالگى روزه شان قضا شده باشد، حال كه بزرگ شدهاند علاوه بر كفاره روزه، قضاى روزه نيز بر آنها واجب است؟
ج 66 ـ قضاى روزه ها را بگيرند و اگر مطمئن باشند كه روزه در آن زمان براى آنها ضرر داشته، كفاره ندارد.
س 67 ـ آيا اين درست است كه فرزندان در خانه به امورى به جز خانه و والدينشان مشغول شود به طورى كه پدر و مادر پيرش را فراموش كند؟
ج 67 ـ ترك پدر و مادر به نحوى كه عرفاً قطع رحم محسوب شود، حرام است و اگر آنها منبع درآمد ندارند، علاوه بر صله رحم بايد مخارج آنها را هم در صورت توانايى تأمين نمود.
س 68 ـ اگر خانمى 2 الى 3 روز قبل از عادت ماهانه لكى بسيار كم رنگ ببيند، آيا غسل حيض جهت خواندن نماز بر او واجب است؟ و آيا اگر بعد از حمام دوباره لك ببيند براى اداى نماز هم بايستى غسل كند و اين در حالى است كه 2 الى 3 روز بعد از ديدن لك هفت دور كامل عادت بوده است.
ج 68 ـ لك بينى كه قطع ميشود حيض نيست، بلكه استحاضه است، و در صورتى كه به قدرى كم باشد كه به باطن پنبه نفوذ نكند استحاضه قليله است و غسل لازم ندارد، بلكه بايد براى نماز وضو بگيرد.
س 69 ـ نظر شما پيرامون كسى كه نماز نمىخواند چيست؟ و چگونه مىتوان او را به نماز خواندن ترغيب كرد؟
ج 69 ـ نماز از ضروريات دين است، و ترك آن گناه بزرگى است و در حقيقت ناسپاسى در مقابل نعمت هاى الهى است، و اگر كسى آن را انكار كند مرتدّ مىشود. لازم است شما او را امر به معروف كنيد، و به او تذكّر بدهيد كه همين كه خداوند اذن داده است كه بشر با او مناجات كند و سخن بگويد مقام بزرگى براى او است. و كسى كه نماز نمى خواند هم خود را از اين مقام والا محروم كرده است، و هم شخص ناسپاسى است، ضمناً امر به معروف بايد به زبان نرم و ملائم و با منطق و دليل باشد.
س 70 ـ اگر آهنگى در خارج كشور ضبط شود و معلوم نباشد كه در مجلس لهوى بوده يا خير گوش دادن به آن چه حكمى دارد؟
ج 70 ـ ملاك حرمت آهنگى است كه مناسب مجلس لهوى باشد امّا اينكه كجا ضبط شده فرقى ندارد.
س 71 ـ آيا شنيدن صداى زن در آهنگهاى غربى بدون غنا و لهو براى خانمها اشكال دارد؟
ج 71 ـ اشكال ندارد، گرچه در شأن زن هاى مؤمنه نيست.
س 72 ـ مجلس لهو چه مجلسى است؟
ج 72 ـ مراد از مجالس لهو كه غناى مناسب با آن حرام است مجالس خوشگذرانى است كه در آنها آوازها و موسيقى مناسب با آن نواخته ميشود.
س 73 ـ بنده يك سال است كه در تبريز تدريس مىكنم و در خانهاى در اين شهر ساكن هستم ولى اهل عجبشير هستم كه فاصله آن با تبريز بيش از 23 كليومتر است و هر هفته به آنجا مىروم. نماز و روزهام مىبايست چگونه باشد؟
ج 73 ـ در صورتى كه در تبريز قصد اقامه ده روز بفرماييد نماز شما تمام و روزه شما صحيح است، در غير اين صورت بنابراحتياط واجب بايد نماز را قصر بخوانيد و روزه شما نيز درست نيست.
س 74 ـ خانمى فوت كرده و وراث وى عبارتند از:
شوهر، عمه ابى و دايى ابوينى نحوه تقسيم ماترك متوفيه را ارشاد نماييد؟
ج 74 ـ در فرض سؤال نصف اموال متوفى به شهور او مىرسد و نصف ديگر به دائى ابوينى مىرسد و عمه ابى در فرض سؤال ارث نمى برد.
س 75 ـ آيا ذبح با استيل جايز است؟
ج 75 ـ بلى، جايز است.
س 76 ـ اگر مامايى با اخذ پول عمداً كارى كند كه موجب مرگ نوزداد هنگام ولادت شود آيا قصاص مىشود؟
ج 76 ـ خير قصاص نمى شود لكن علاوه بر حرمت و معصيت بايد ديه او را بپردازد.
س 77 ـ در صورتى كه مهريه زنى پول رايج كشور باشد و مثلا سى سال بعد از عقد ازدواج مهريهاش را مطالبه نمايد، با عنايت به اين كه بعد از مرور زمان مذكور ارزش پول به قدرى كم شده است كه اكنون آن مهريه ارزش مطالبه ندارد، احتساب آن به قيمت و نرخ روز و در نظر داشتن ميزان تورم چه حكمى دارد؟
ج 77 ـ همان مقدار مهريه اى را كه عقد روى آن خوانده شده مىتواند مطالبه كند ، و تورم و كم شدن ارزش پول اثرى ندارد.
س 78 ـ آيا مىتوانيم خمس را خود پرداخت كنيم به شخصى كه خود مىشناسيم؟
ج 78 ـ لازم است خمس به مرجع تقليد يا نماينده وى پرداخت شودو يا با اجازه از او مصرف شود.
س 79 ـ اگر كسى يك نرم افزار داشته باشد و به صورت قفل شكسته باشد، اگر ما آن را بخريم و استفاده كنيم درست است يا نه؟
ج 79 ـ حق امتياز در كتاب و نرم افزار از حقوق ثابته عقلائيه است كه رعايت آن لازم است و تخلف از آن ضمان آور است.
چنانچه دليل اثبات جرم، منحصر به نظريه كارشناس - مانند كارشناس انگشت نگارى يا پزشكى قانونى - باشد:س 80 ـ آيا از نظر شرعى چنين دليلى حجيت دارد؟ و در صورت حجيت، آيا دليل مستقلى محسوب مييشود يا حجيت آن منوط به داشتن شرايط بيّنه است؟
ج 80 ـ نظر كارشناسى فى نفسه حجّت نيست بلكه ملاك در باب قضاوت علم حاكم شرع يا اقرار مجرم يا بيّنه معتبره است. بنابراين در مورد سؤال چنانچه كارشناس واجد شرائط بينيه باشد حجّت و دليل مستقل محسوب ميشود. مورد صغار و مجانين كه مورد ضرب و جرح يا توهين قرار گرفته باشند فتواى مبارك را ارسال نمايند
س 81 ـ آيا اولياى آنان با رعايت غبطه مولّى عليه حق گذشت دارند؟ملاك در رعايت غبطه مولّييعليه چيست ؟ (آيا صرف عدم الضرر كافى است يا بايد نفع صغير لحاظ گردد)؟
ج 81 ـ ولايت، در حق قصاص يا عفو و گذشت ديه اى كه حقّ مولّى عليه است ثابت نشده و بايد با اخذ وثيقه و كفيل مطمئن يا ديه مشروط جانى را آزاد كنند و صبر كنند تا صغير پس از كبير شدن، خود تصميم بگيرد، و مجنون هم با احتمال عقلائى بر رفع جنون نيز چنين است و بايد صبر كنند، بلى در خصوص حق الديه ميتوانند از مال خودشان به مقدار ديه به مولّى عليه بدهند و مسأله را خاتمه دهند و چنانچه امور مذكوره مقدور نباشد و مصلحت ايجاب كند مىتوانند عفو و مصالحه كنند و ملاك آن، چنانچه ولىّ، پدر و جدّ باشند عدم مفسده است و احتياط آن است كه براى مولّى عليه نفع داشته باشد. امّا اگر ولى منصوب از طرف پدر و جدّ يا حاكم شرع است بايد براى مولّى عليه نفع داشته باشد و بدون آن جايز نيست و در غير اين صورت به حاكم شرع مراجعه كند.
س 82 ـ در مورد زن و شوهرى كه متخصصين فرزنددار شدن آنان را غير ممكن مىدانند و سالهاى طولانى فرزنددار نشده اند آيا لازم است زن مذكور بعد از جدايى از شوهرش عده نگهدارد؟
ج 82 ـ مسأله عدّه فقط به جهت اطمينان از نبودن فرزند نيست بلكه علل و جهات ديگرى نيز دارد و در موردسؤال لازم است زن بعد از طلاق عدّه نگه دارد و توجّه نماييد كه اختلاف بين زمان عدّه مثلا اختلاف بين زمان عدّه در عقد موقّت با زمان عدّه در عقد دائم بهترين شاهد است بر اينكه عدّه از جهت فرزند دار بودن نيست در حالى كه اين دو عقد در همه استمتاعات مشتركند.
س 83 ـ در مورد سوال فوق آيا بين نابارور بودن زن و اين كه فرزنددار نشدن ناشى از عيبى در مرد باشد تفاوتى هست؟
س 84 ـ آيا در موارد فوق بين نابارورى دايمى و موقت فرقى وجود دارد؟
س 85 ـ آيا در موارد فوق بين نابارورى طبيعى و نابارورى ناشى از مصرف دارو،تزريق آمپول، جراحى و غيره هست؟
ج 83 ـ ج 84 ـ ج 85 ـ بين اين موارد هيچگونه فرقى وجود ندارد.
س 86 ـ در مورد زن غير مدخوله اى كه از طريق تلقيح مصنوعى فرزند دار شده است آيا عده نگه داشتن ضرورى است؟
ج 86 ـ خير عدّه در اين فرض لازم نيست. والله العالم.
س 87 ـ فروش يك ملك به صورت زمانى به چند نفر چه حكمى دارد؟ مثلاً ملكى به 4 نفر فروخته شده، اين ملك در هر فصل سال در اختيار مالك همان فصل است كه خودش استفاده كند يا اجاره دهد و يا ...
ج 87 ـ چند نفر ميتوانند چيزى را به صورت مشاع بخرند و در نحوه استفاده از آن به صورت مهاباتى تقسيم كنند. مثلا 12 نفر يك چيز را به صورت مشاع بخرند و قرار بگذارند هر كدام يك ماه از سال را از آن استفاده كنند بنابراين فروش ملك به صورت زمانى به نحو غير مشاع تصوير صحيح فقهى به طورى كه جميع آثار بيع به آن مترتب شود ندارد.
در صورتىكه شخصى مالى را بصورت نسيه يا اقساط بفروشد و قبل از تحويل به خريدار آن را مجدّداً از او به مبلغ كمترى بصورت نقد خريدارى نمايد، بفرمائيد :
س 88 ـ آيا معامله فوق ربوى است؟
ج 88 ـ اگر قصد جدّى در معامله مستقل را داشته باشند و در معامله اوّل شرط معامله دوم نشده باشد اشكالى ندارد و ربا محسوب نميشود.
س 89 ـ در صورت مثبت بودن پاسخ، آيا محكوم به بطلان است ؟
ج 89 ـ در فرض سؤال اوّل صحيح نيست.
س 90 ـ هرگاه مورد معامله بصورت كلى يا كلى در معين باشد، آيا تعيين يا عدم تعيين مصداق كالاى فروخته شده تأثيرى در صحّت يا بطلان معامله دارد ؟
ج 90 ـ بلى اگر كلّى باشد و بخواهد نسيه بخرد معامله باطل است و فروش مجدّد آن نيز به تبع اصل باطل ميباشد.
س 91 ـ قصد اوّلى فروشنده بر خريد مجدّد مبيع به مبلغ كمتر، بصورت نقد چه اثرى در صحت يا بطلان معامله مييتواند داشته باشد؟
ج 91 ـ اگر شرط نشود اشكالى ندارد.
س 92 ـ آيا فرقى بين تصريح و عدم تصريح قصد وجود دارد ؟
ج 92 ـ بلى اگر قصد مذكور به صورت شرط صريح يا ضمنى باشد معامله باطل است.
س 93 ـ در صورت مثبت بودن پاسخ، هرگاه خريدار بدون تصريح فروشنده از قرائن، علم به قصد مذكور پيدا كند، چه اثرى بر حكم معامله دارد ؟
ج 93 ـ اگر معامله مبنى بر آن واقع نشود اشكالى ندارد.
اگر خريد منزل مسكونى مطابق شأن، از وجوهى باشد كه به انحاء مختلف - كلاهبردارى، قرض و غيره - از مردم گرفته شده و يا اينكه آن وجوه به صورت وديعه نزد او بوده مستدعى است فتواى شريف را درباره اين سوالات بفرمائيد:
س 94 ـ آيا منزل مسكونى مطابق با شأن مطلقا از جمله مستثنيات دين محسوب مييشود؟
ج 94 ـ منزل مسكونى مورد نياز كه انسان مالك آن است از مستثنيات دين است ولى توجّه كنيد كه اگر انسان با مال غصبى يا مال حرام يا مال مردم كه به طور امانت نزد اوست چيزى را بخرد اصلا مالك آن نميشود تا از مستثنيات دين باشد يا نباشد.
س 95 ـ در صورتى كه خريد خانه به قصد فرار از دين يا به قصد عدم ردّ وجوه متعلق به ديگران باشد اصل معامله چه حكمى دارد؟
ج 95 ـ فرقى نميكند كه با چه انگيزه اى منزل را تهيّه كرده باشد. بلى اگر با پول خود يا پولى كه قرض كرده استخانه را بخرد مالك آن مىشود و جزء مستثنيات دين ميشود.
س 96 ـ در صورت صحت معامله مذكور، آيا مىتوان آن را به نفع طلب كاران به فروش رساند؟
ج 96 ـ خير.
س 97 ـ آيا بين صورتى كه، شخص از ابتدا به قصد خريد واحد مسكونى اقدام به اخذ وجوه تحت عناوين مختلف نموده با صورتى كه بعد از اخذ وجوه و به قصد فرار از دين اقدام كرده، تفاوتى وجود دارد؟
ج 97 ـ خير بلكه ملاك اين است كه شرعاً مالك پول خريد باشد يا خير.
س 98 ـ هرگاه طلب مزبور مهريه زوجه باشد آيا مشار اليها مييتواند منزل مسكونى را جهت استيفاى حق خود توقيف كند؟
ج 98 ـ اگر از مستثنيات دين باشد همانطور كه افراد ديگر نميتوانند آن را بابت طلب خود بگيرند زن هم نمى تواند آن را بابت مهريّه خود بگيرد.
س 99 ـ ولى دختر باكره اى با اصل ازدواج و نامزدى دخترش با پسرى راضى گرديده و مراسم نامزدى آندو انجام گرفته اما پدر تحت تأثير شرايط عرفى اجازه نمى دهد قبل از اقدام به برگزارى مراسم عروسى صيغه عقد شرعى اجرا گردد با توجه به اينكه در مدت نامزدى فيما بين دختر و پسر مراوده وجود دارد آيا مىتوانند بدون اجازه پدر دختر صيغه عقد شرعى را اجرا نمايند يا نه ؟
ج 99 ـ اذن پدر در عقد دختر باكره بنابر احتياط واجب لازم است.
س 100 ـ آيا اقرار يا شهادتى كه از طرق غير قانونى مثلا با تهديد يا ايراد ضرب اخذ مىشود حجيت دارد؟
ج 100 ـ خير، حجّيت ندار و منشأ اثرى نمى تواند باشد.
س 101 ـ آيا بين فرضى كه قراينى بر صحت چنين اقرار با شهادتى باشد مثل اين كه متّهم به سرقت در اثر تهديد يا ضرب اقرار به سرقت كند و محل اخفاى مال مسروقه را نيز نشان دهد و مال مسروقه نيز در آن محل يافت شود و بين فرضى كه قراينى وجود نداشته باشد تفاوتى هست؟
ج 101 ـ اگر علم براى قاضى حاصل شود حجّيت مربوط به علم است، نه اقرار با تهديد و ضرب، لكن گرفتن اين نحوه اقرار به هيچ وجه جائز نيست. و وجود قرائن مجوّز آن نمى شود.
در مورد اشخاصى كه از بانكها وام دريافت مىكنند بعضاً مبلغ دريافتى را در جهتى غير از متن قرارداد مصرف مىكنند. مثلا وام جعاله يا مضاربه را براى خريد منزل مسكونى يا اتومبيل استفاده مىكنند.
س 102 ـ نقض قرارداد از سوى دريافت كننده وام و مصرف مبلغ دريافتى در جهتى غير از مورد توافق شده شرعاً چه حكمى دارد؟
ج 102 ـ چون بانكها پول را قرض نميدهند بلكه فرد را وكيل ميكنند كه آن پول را در جهت خاصى مصرف كند. استفاده از آن پول در هر امر ديگرى جايز نيست.
س 103 ـ در فرض مذكور قرارداد از حيث وضعى چه حكمى دارد؟
ج 103 ـ معاملاتى كه با آن پول انجام مىشود حكم بيع فضولى را دارد كه با اجازه مسئولين مربوطه تصحيح مى شود و الاّ باطل است.
س 104 ـ در مورد فوق بين صورت جهل و علم وام دهنده از قصد دريافت كننده وام تفاوتى هست؟
ج 104 ـ خير
س 105 ـ قرار دادن انسان داراى بيمارى لاعلاج در حالت انجماد و احياء مجدد او بعد از چندين سال بعد از كشف درمان بيمارى او، چه حكمى دارد؟
ج 105 ـ اگر انجماد عرفاً كشتن باشد يا به منزله آن باشد جايز نيست ولى اگر عرفاً و واقعاً بى هوشى تلقى گردد دليلى بر حرمت آن وجود ندارد.
س 106 ـ آيا در جنايت بر مرده بين جنايت بر جسد زن يا مرد از حيث ديه تفاوتى وجود دارد؟
ج 106 ـ خير تفاوتى وجود ندارد.
س 107 ـ خانمى فوت كرده و وراث وى عبارتند از: شوهر، عمه ابى، دايى ابوينى، نحوه تقسيم ما ترك متوفيه را بيان نماييد
ج 107 ـ در فرض سوال نصف اموال متوفى به شوهر او ميرسد و نصف ديگر به دائى ابو نبى و عمه ابى در فرض سؤال ارث نمى برد.
س 108 ـ آيا فكر كردن به همسر در غياب او كه موجب تحريك شهوت و خروج مذى از انسان مىشود حرام است؟ حتى اگر غير ارادى باشد.
ج 108 ـ خير، حرام است - اگر ملاعبه با همسر باشد حرام نيست.
س 109 ـ در چه شرايطى جايز است. آيا اگر صرف فكر كردن موجب شود حكم آن چيست و تفاوتى بين فكر كردن به همسر يا افكار ديگر وجود دارد .
ج 109 ـ فكر كردن به همسر اشكالى ندارد، و بايد از فكر حرام اجتناب كرد.
س 110 ـ اگر بعد از خروج مذى انسان بول كند و همراه بول ذرات منى خارج شود آيا مرتكب حرامى شده است و آيا غسل دارد؟
ج 110 ـ اگر با همسر خود بوده، مرتكب حرامى نشده، و اگر يقين كند كه منى از او خارج شده بايد غسل كند، لكن در فرض سؤال بعيد است كه يقين حاصل كند.
س 111 ـ آيا فروش خنزير توسط كشور اسلامى به ممن يستحله جايز است؟
ج 111 ـ فروش خوك جايز نيست، بلى اگر مسلمانى صاحب خوك باشد مىتواند آن را در اختيار كفّار قرار دهد و بابت رفع يد پولى از آنها مطالبه كند.
س 112 ـ حكم اسقاط جنينى كه نمو آن براى مادر خطرناك است جيست؟
ج 112 ـ فقط در صورتى سقط جنين توسط مادر جايز است كه بقاء بر آن موجب مرگ مادر شود، يا موجب عسر و حرج شديد در حدّ مرگ براى مادر شود.
س 113 ـ در برخى از جرايم(مانند ارتشاء و اختلاس)، مجازاتهاى مالى و جزاى نقدى منظور شده است درصورتى كه فرد محكوم به جزاى نقدى قبل از اداى آن فوت كندآيا جزاى نقدى ساقط مىشود يامانند ديون از ماترك محكوم عليه اخذ مىشود؟
ج 113 ـ ظاهراً اين مجازات ها جهت تنبيه فرد مرتشى و مختلس است، و بعد از فوت او موضوعى جهت تنبيه باقى نمى ماند، بلى اگر عين اموال ديگران و يا عوض آن از او گرفته نشده بايد از ما ترك او اخذ شود.
س 114 ـ در آخر رساله مترجم به زبان آذرى در جواب سؤال مسلمانان جمهورى آذربايجان راجع به رقص مرد در حضور مردها و رقص زن در حضور زنها فرموده اند كه جايز مىباشد. در بين مؤمنان شايع شده كه رأى حضرتعالىتغيير كرده است خواهشمنديم نظر مبارك را براى رفع شبه بيان فرمائيد.
ج 114 ـ نظر شريف معظم له در اين رابطه تغييرى ننموده است و رقص مرد براى مرد يا زن براى زن در صورتى كه مقارن با عمل حرامى نباشد و يا مقدمه براى حرام نباشد و موجب تهييج شهوت نباشد اشكالى ندارد لكن اخيراً در جواب استفتاءات توصيه بر ترك آن ميشود و مؤمنين مناسب نيست اين عمل را انجام دهند.
فقهاى عظام فرمودهاند غير مسلمان در صورت تظاهر به شرب مسكر تازيانه (حد) مىخورد. اكنون سؤالهايى در همين مورد وجود دارد:
س 115 ـ در صورتى كه غير مسلمانى از ظرف مخصوص شراب; آب بنوشد و تظاهر به شرب مسكر نمايد حكمش چيست؟ در حالتى كه غير مسلمانى علناً شراب بنوشد و تظاهر به آب خوردن نمايد چه حكمى دارد؟ موضوع حد مسكر در كفار آيا تظاهر به شرب خمر است يا خوردن علنى مسكرات؟
ج 115 ـ موضوع حدّ عبارت است از تظاهر به شرب خمر . بنابراين اگر از ظرف مخصوص شراب آب بنوشد از مصاديق تظاهر به شرب خمر نيست و همينطور اگر تظاهر به آب خوردن نمايد و ولو در واقع خمر باشد از مصاديق تظاهر به شرب خمر نيست.
س 116 ـ آيا زوجه مىتواند قبل از نزديكى با استفاده از حق حبس ، كل مهريه را مطالبه كند يا اين كه حق حبس مطالبه دين مستقر (نصف مهريه) را مشروعيت مىبخشد؟
ج 116 ـ به مجرّد تحقّق عقد، زن مالك جميع مهريه است و مىتواند قبل از تمكين، تمام آن را مطالبه نمايد. آرى اگر قبل از دخول طلاق تحقّق پيدا كند نصف مهريه فقط مستقر مىشود.
س 117 ـ آيا براى كسى كه متأهل است نگاه كردن فيلم و عكس سكسى از زنان غير مسلمان در صورتى كه مقدمه حلال مثل نزديكى با همسر شود جايز است
ج 117 ـ جائز نيست.
س 118 ـ آيا اگر مرد بجاى اينكه با قبل همسرش نزديكى كند با دست يا ساير اعضا او استمنا كند اشكال دارد؟ اگر اين عمل از روى لباس انجام شود حكم آن چيست ؟
ج 118 ـ انسان مىتواند با هر يك از اعضاى بدن خود از همسر خود استمتاع كند و فرقى نميكند كه از روى لباس باشد يا بدون لباس.
فردى مبلغى را به عنوان مشاركت در سرمايه تحويل كاسبى مىدهد .آن دو در شرط ضمن عقد قرارداد ،با هم توافق مى كنند در انتهاى مدت يكسال ، منافع حاصله از مشاركت باضافه اصل مبلغ اوليه پرداخت شود. جهت اطمينان ،فرد اول ، مبلغى بعنوان على الحساب ربع منافع حاصله از مشاركت راتعيين نموده است. البته تعيين قطعى اين مبلغ بعد از انقضاى مدت مورد توافق (1 سال) و انجام حساب رسى و بررسى هاى مالى توسط كاسب خواهد بود.
علاوه بابت تضمين بازبرداخت سرمايه اوليه و مبلغ ربع سود حاصله از مشاركت ، 2 فقره جك با سررسيد 1 ساله از سوى كاسب به فرد اول داده شده است.
س 119 ـ آيا اين قرارداد و توافق شرعا صحيح است؟
ج 119 ـ فى نفسه اشكال ندارد.
س 120 ـ استدعا مىشود عنوان شرعى اين قرارداد رابيان فرماييد.
ج 120 ـ اين قرارداد تحت عنوان مشاركت قرار مىگيرد و البته ممكن است مضاربه هم باشد.
س 121 ـ آيا ربع منافع منظور شده ،فقط از منافع حاصله از سرمايه برداختى جهت مشاركت محاسبه مىشود يا از محل منافع حاصله از مجموع سرمايه فرد اول و كاسب؟
ج 121 ـ ظاهر قضيه اين است كه قرارداد مربوط به مقدار سرمايه شريك است نه مجموع سرمايه شركاء.
س 122 ـ آيا به اصل مبلغ و سود على الحساب و قطعى آن خمس تعلق مىگيرد؟و در صورت تعلق، بر ذمه كداميك است؟
ج 122 ـ بلى و به عهده مالك آن است البته سود حاصله اگر در طول سالِ دريافت صرف مؤونه نشده بايد تخميس شود.
س 123 ـ تصاوير منتشر شده از ائمه در بين مردم آيا تصوير واقعى آنهاست؟
ج 123 ـ خير هيچ دليل و مدرك تاريخى در دست نيست كه ثابت كند اين تصاوير مربوط به اين امامان باشد.
س 124 ـ من يك سنى بودم كه به طريقت شيعه روى آوردهام. عاشق يك دختر شيعه شدهام، او هم نسبت به من علاقه زيادى دارد. رابطه فيزيكى با هم نداشتهايم. والدين دختر از ازدواج من با آن دختر مخالف هستند و پدر و مادر او حاضر به ديدن من و خانوادهام نيستند. مىخواهم بدانم كه آيا پدر و مادر اجازه چنين كارى را دارند؟ و آيا بدون كسب اجازه از آنها مىتوانم با دخترشان ازدواج كنم؟
ج 124 ـ به نظر آيت الله العظمى فاضل لنكرانى احتياطاً اذن پدر در ازدواج دختر لازم است لكن در يك مورد استثناء است و آن موردى است كه دختر و پسر از هر جهت مناسب يكديگر باشند هم از نظر دينى و اعتقادى و هم اخلاقى و اجتماعى.
س 125 ـ آيا استعمال دخانيات حلال است؟
ج 125 ـ مقتضى احتياط ترك هر نوع مواد مخدر و سيگار است.
س 126 ـ آيا مىتوان از سفره اهل كتاب چه مسيحى و چه يهودى اطعام كرد؟
ج 126 ـ اگر غذاى آنها از گوشت غير مذكى تهيه شده باشد جايز نيست.
س 127 ـ اگر مسلمانى چيزى نجس بخورد چه بايد بكند تا جسمش را از آن تطهير كند؟ آيا مىتواند در حين اين كه جسمش نجس است نماز بخواند؟
ج 127 ـ توبه كند و اگر ظاهر بدن او آلوده شده تطهير كند و با تطهير ظاهر بدن واجب است نماز بخواند.
س 128 ـ آيا پيامبران، امامان، اهل بيت ايشان و دوستان آنان در آن دنيا زندگى مىكنند؟
ج 128 ـ بلى
س 129 ـ آيا بهشت سياره است؟
ج 129 ـ نمىدانيم ـ ظاهراً بهشت از زمين و سيارات امثال آن نيست.
س 130 ـ چه كلماتى سب شديد محسوب مىشوند؟
ج 130 ـ هرچه عرف آن را سب و دشنام مىداند.
س 131 ـ اطلاع دارم كه هر كس مىبايست دعا، ذكر و تكبير را به نحوى ادا كند كه حداقل همچون صداى نجوا شنيده شود. اما آيا اين حالت شامل حال نماز جماعت هم مىشود؟ برخى از برادران مؤمن معتقدند كه صداى ذكر و تسبيحات اربعه نبايد به گوش ديگر مؤمنان برسد. آيا شما هم چنين نظرى داريد؟
ج 131 ـ مانعى ندارد ولى اگر آهستهتر هم بگويد اشكالى ندارد. بلى مكروه است كه مأمور اذكار نماز را به قدرى بلند بگويد كه امام جماعت بشنود.
س 132 ـ آيا رعايت حق كپى رايت در مورد تأليفات واجب و يا مستحب است؟
ج 132 ـ به فتواى ايشان رعايت اين حقوق واجب است.
س 133 ـ آيا وضو با آب زمزم جايز است؟ اگر داخل مسجد الحرام باشيم چطور؟
ج 133 ـ فى نفسه ايرادى ندارد، لكن بايد توجه داشت كه با حقوق ساير زوار تزاحم نداشته باشد.
س 134 ـ آيا اگر دختر بىگناهى برخلاف خواستهاش مورد تجاوز قرار گرفته و سپس باردار شود، آيا در صورتى كه آبرو و يا آينده او در خطر باشد، اسلام اجازه سقط جنين را به آن دختر مىدهد؟
ج 134 ـ خير، حتى در فرض سؤال، سقط جنين جايز نيست مگر اين كه به هر علتى بقاء جنين موجب مرگ مادر يا چيزى در حدود مرگ مادر باشد كه در اين صورت مادر مىتواند در دفاع از خود جنين را ساقط كند.
س 135 ـ آيا مىتوان با بيش از يك زن ازدواج موقت كرد؟ اگر جواب مثبت است آيا تعداد زنهايى كه يك فرد مىتواند متعه كند، محدود است؟
ج 135 ـ بلى مىتوان با بيش از يك زن ازدواج موقت كرد و تعداد آن محدود نيست. لكن بايد به اين نكته توجه داشت كه اصل تشريع متعه به جهت آن بوده است كه كسانى كه تمكن مالى ندارند بتوانند با ازدواج موقت خود را به نحو مشروع ارضا كنند و به عبارت ديگر متعه به جهت جلوگيرى از فساد و فحشاء تشريع شده است و در عين حال نوعى ازدواج است كه داراى قوانين است كه بايد رعايت شود و احترام و كرامت زن و اصل بقاى خانواده بايد حفظ شود.
س 136 ـ ولايت فقيه چيست؟
ج 136 ـ ولايت فقيه به اين معنى است كه در زمان غيبت كبرى، به تصريح امام زمان(عليه السلام) فقيه داراى اختياراتى است كه به وسيله آن مشكلات مسلمانان حل مىشود.
س 137 ـ آيا فتواى ولى فقيه بر فتاوى ديگر مراجع رجحان داشته و آنها را فسخ مىكند؟
ج 137 ـ فتواى ولى فقيه در مسائلى كه مربوط به حكومت مىشود بر فتاوى ديگران مقدم است مگر اين كه فقيهى ولايت فقيه را محدود بداند و على اى حال با قطع نظر از ولايت فقيه همه فقها قائل هستند در مواردى كه فقيهى تصرف مىكند، فقيه ديگر حق مزاحمت با وى را ندارد.
س 138 ـ اگر چنين است چه احتياجى به مراجع ديگر داريم؟ بنده كه در يك كشور خارجى هستم كه تحت اختيار ولى فقه نيست، چه حقوقى او بر زندگى من و حقوق من نسبت به او چيست؟
ج 138 ـ بر حسب قانون اساسى ايران ولايت فقيه در محدوده كشور ايران نفوذ دارد اما از نظر شرعى ولايت فقيه محدود به مكان خاصى نيست بنابراين يك فقيه مىتواند در مواردى كه مصلحت اسلام و مسلمين باشد تصرف نمايد ولو اين كه در آن كشور حضور نداشته باشد .
س 139 ـ آيا كشورهاى مختلف بايد ولى جداگانه داشته باشند؟
ج 139 ـ بحث مربوط به ولايت فقيه مفصل است و بايد به كتب مربوطه مراجعه فرماييد.
س 140 ـ آيا مردى كه دو زن دارد مجاز است در يك تخت با هر دو همسر خود بخوابد و يا در زمان واحد با هر دو مجامعت نمايد؟ حد اعمال ممنوعه و مجاز را تعيين نماييد.
ج 140 ـ كراهت دارد، لكن نگاه كردن يكى از دو زن به عورت ديگرى حرام است.
س 141 ـ فتاواى شما در خصوص قوانين پوششى زن مسلمان را بيان نماييد.
ج 141 ـ اصل حجاب از مسلّمات دين مقدس اسلام است و در قرآن كريم بر آن تأكيد شده است، و تمام بدن «مگر گردى صورت و دستها تا مچ» و موى سر زن بايد پوشش لازم و مناسب را داشته باشد و پوشيدن لباسهاى مهيج، در معرض ديد نامحرم جائز نيست، شما مىتوانيد از مانتو و روسرى، يا چادر استفاده كنيد.
س 142 ـ قانون كلى محاسبه خمس را بيان فرماييد.
ج 142 ـ اگر انسان از طريق كارى كه انجام مىدهد ولو تدريس و تعليم باشد چنانچه سودى نصيب انسان شود اگر بر اين سود يكسال بگذرد و شما آن را در امور زندگى خود مصرف ننماييد بايد يك پنجم آن را به عنوان خمس به مرجع تقليد بپردازيد تا صرف مواردى كه دين تعيين نموده است بشود.
س 143 ـ آيا بازى شطرنج حرام است يا خير؟ دليل حرمت و يا عدم حرمت را توضيح دهيد.
ج 143 ـ بازى با شطرنج حرام است مگر آن كه: 1 ـ بازى بر سر پول نباشد.2 ـ مسلم شود كه شطرنج از آلت قمار بودن خارج شده است.شما مىتوانيد با يك بررسى كوتاه ببينيد كه در اثر بازى قمار چه سرمايههايى از بين رفته است و چه مقدار فكر و وقت انسانها صرف يك امر بيهوده شده است. از اين جهت است كه بازى با آلت قمار ولو اين كه پول هم در بين نباشد حرام است.
س 144 ـ آيا ازدواج مرد شيعى بدون رضايت مادر اشكالى دارد؟
ج 144 ـ رضايت مادر در ازدواج لازم نيست.
س 145 ـ زنى كه مىخواهد موقتاً از بچهدار شدن اجتناب كند آيا گذاشتن دستگاه توسط پزشك مرد يا زن براى او جايز است؟
ج 145 ـ اين كار جايز نيست و فقط در صورتى مجاز است كه اين كار را شوهر او انجام دهد.
س 146 ـ آيا روزه گرفتن در روز نوروز مستحب است. آيا نوروز عيد مذهبى محسوب مىشود؟ و نظر شريعت در اين باره چيست؟
ج 146 ـ بلى روزه گرفتن در عيد نوروز مستحب است. نوروز عيد ملى ايران است كه جنبههاى مثبت آن مثل نظافت، لباس نو پوشيدن، ديد و بازديد و... مورد تأييد اسلام است.
س 147 ـ شخصى يك جلد رساله خريدارى نموده، و براى مدتى از آن مرجع تقليد مىكند. بعد از مدتى متوجه مىشود كه مجتهد دومى وجود دارد كه از مجتهد اول باسوادتر و اعلمتر است. چه كار بايد كرد؟ آيا بايد از آن مجتهدى كه اعلمتر بوده تقليد نمايد؟ ملاكهاى اعلم بودن و با سوادتر بودن يك مجتهد نسبت به علماى ديگر چيست؟ ايا بايد شهادت يك شخص عادل را شنيد؟ و آيا مىبايست خود شخص دو رساله را بخواند و در مقام مقايسه قرار گيرد و خود تصميم بگيرد؟
ج 147 ـ در مسأله تقليد لازم است از شخص اعلم تقليد نماييد و اعلم كسى است كه قدرت او بر فهم و استنباط احكام شرعى بيشتر از ديگران باشد و اين امر با رجوع به اهل خبره كه منصف و خبير هستند روشن مىشود مثلا گروه جامعه مدرسين حوزه علميه قم كه مركب از مجتهدين سابقه دار هستند افرادى را براى تقليد معرفى نمودهاند سعى نماييد اعلم را از ميان آنها پيدا كنيد.
س 148 ـ حكم رقص مرد با مرد چيست؟ رقص به تنهايى و يا گروهى در مقابل نامحرمها چه حكمى دارد؟ يادگيرى و اجراى رقصهاى فرنگى بر روى سن چه حكمى دارد؟ اين گونه رقصها «كلاسيك» نام دارند و عمدتاً از مذهب هندو نشأت گرفتهاند.
ج 148 ـ در روايتى كه از نبى اكرم(ص) نقل شده از هر نوع رقصى نهى شده است و با توجه به اين كه رقص نوعاً منشأ فساد و از بين رفتن شرم و حياء است لذا به هر صورت و عنوانى باشد از آن اجتناب نماييد و اگر در مقابل نامحرم باشد قطعاً حرام است.
س 149 ـ چرا عده زن بيوه چهار ماه و ده روز است. لكن براى زن مطلقه سه دوره كامل (حيض) مىباشد.
ج 149 ـ شايد به جهت احترام به شوهر متوفى و نيز مسائل جانبى فوت باشد البته نكته اصلى در عده و مقدار آن تعبد شرعى آن است.
س 150 ـ اگر مرد يا زن مسلمانى خودكشى كند حكم نماز بر جنازه وى چگونه است؟ آيا مىتوان او را كفن كرد و در قبرستان عمومى دفن كرد؟
ج 150 ـ بايد مثل ساير مسلمانان او را غسل بدهيد، كفن كنند و نماز بر او بخوانند و در قبرستان مسلمانان دفن كنند.
س 151 ـ لطفاً در مورد چگونگى اجراى احكام وقف و نيز توزيع اموال موقوفه و همچنين پيرامون ضرورت وجود امين وقف توضيح دهيد.
ج 151 ـ وقف عبارت از اين است كه انسان اصل مالى را كه منافعى دارد باقى بگذارد از منافع آن در جهت خاصى كه خود واقف تعيين مىكند، استفاده شود كه در اين صورت ديگر نمىتوان اصل مال را فروخت يا تبديل نمود بلكه بايد آن را حفظ نمود و منافع آن را در موردى كه واقف معين نموده مصرف كرد; لذا اصل مال موقوفه را نمىتوان فروخت مگر در موارد خاص كه در كتب تفصيلى بيان شده است و منافع آن را هم تنها در مواردى كه واقف تعيين نموده بايد مصرف كرد كه اگر وقف براى افراد خاصى شده فقط بايد بين همان افراد تقسيم شود; و چون اصل مال بايد محفوظ بماند و منافع آن بايد مصرف شود طبيعتاً بايد كسى باشد كه به آن رسيدگى نمايد كه او را متولى مىنامند; متولى اگر از جانب واقف معين نشده باشد حاكم شرع كسى را قرار مىدهد كه امور مربوط به آن را انجام دهد و طبيعى است كه مال را بايد به دست كسى سپرد كه امين باشد و مطمئن باشيم كه طبق نظر واقف عمل مىكند و آن را به نفع خود تملك نمىكند يا نسبت به آن خيانت نمىورزد.
س 152 ـ نظر قرآن و سنت را در مورد پرداخت نفقه زن بعد از طلاق بفرماييد؟
ج 152 ـ بعد از ايام عده، نفقه زن بر عهده خودش مىباشد و بر عهده شوهرى كه طلاق داده نيست آرى در طلاق رجعى بايد مرد نفقه زن را در زمان عده بدهد.
س 153 ـ در اينجا دو مسجد وجود دارد كه فاصله بين اين مساجد 5/5 كيلومتر بوده و مدت 45 سال است كه در اين مساجد نماز برگزار مىشود. حالا مسجد سومى بنا شده كه فاصله آن تا مسجد اول 2/5 كيلومتر بوده و تا مسجد دومى 6/4 كيلومتر است. متوليان مسجد نيز هر جمعه نماز جماعت برگزار كرده. اما بايد بگويم كه نماز را قبل از دو مسجد شروع مىكنند. حالا مىخواستم بدانم كه آيا نماز و فعل اين گروه از صحت و درستى برخوردار بوده و يا نماز و فعل دو مسجد اول و يا آيا نماز هر سه گروه درست است؟
ج 153 ـ فاصله در نماز جمعه حداقل بايد يك فرسخ و اگر كمتر از اين مقدار فاصله بين دو نماز جمعه باشد نماز جمعه دوم باطل است لذا مسلمين سعى كنند به نحوى عمل كنند كه موجب تفرقه نشود و در يك جا نماز جمعه بخوانند.
س 154 ـ ازدواج سيد و غير سيد؟
ج 154 ـ ازدواج سيده و غير سيد ايرادى ندارد
س 155 ـ تقليد هم زمان از دو عالم؟
ج 155 ـ تقليد از دو نفر به اين صورت كه مثلا يكى در عبادات و ديگرى در معاملات اعلم باشد اشكال ندارد.
س 156 ـ زنجير زنى و عزادارى در محرم؟
ج 156 ـ سينه زنى و زنجير زنى در محرم جزو شعائر دين است، چون خاطره شهادت امام حسين(عليه السلام) را زنده نگاه مىدارد و ثواب زياد دارد.
س 157 ـ ذكر گفتن على ولى الله در تشهد نماز؟
ج 157 ـ اشهد أن علياً ولى الله در اذان گفته مىشود، نه در تشهد نماز، در اذان هم به قصد جزئيت اذان گفته نمىشود.
س 158 ـ كهنترين زبان روى زمين چيست؟ زبان حضرت آدم چه بوده است؟ زبان امروز بشرى چطور خلق شدهاند؟
ج 158 ـ از كهنترين زبان بشر اطلاع درستى در دست نيست، در اين مورد بايد به كتب زبانشناسى مراجعه كرده از زبان حضرت آدم نيز اطلاعى نداريم، در مورد اين كه زبان بشر و طريقه محاوره به چه صورت به وجود آمده است در اصول فقه شيعه در مبحث «وضع الفاظ» بحث شده كه آيا واضع لغات يك نفر است، يا چند نفر، يا خداوند متعال كه طبق اطلاع اين بحث در غرب نيز در بحث زبانشناسى و آواشناسى همزمان با علماى اسلام مورد بحث قرار گرفته و درباره هر سه نظريه بحث شده است، مىتوانيد به كتب مربوطه كه در غرب چاپ شده مراجعه فرماييد، و آنچه مىتوان از تحقيقات استفاده كرد آن است كه بشر به جهت نياز به تفهيم مقاصد خود به تدريج الفاظ را به كار برده است، به هر حال تكلّم انسان كه از نعمتهاى الهى مسألهاى است پيچيده و تقريباً بدون تاريخ و نمىتوان درباره پيدايش و كيفيت به تاريخ آن اظهار نظر قطعى نمود.
س 159 ـ آيا سنيان با پيروى از قوانين قرآن به بهشت مىروند؟ آيا بايد به اهل بيت اعتقاد داشت تا به بهشت برويم؟ و آيا تنها پيروى از اصول قرآن براى اين منظور كافى است؟
ج 159 ـ هر كس به وصيت پيامبر اكرم (صلى الله عليه وآله) كه فرمود: «دو چيز گرانبها در بين شما به يادگار مىگذارم 1 ـ كتاب خداوند 2 ـ اهل بيت و عترتم» كه همان امامان معصومند، عمل كند به بهشت مىرود.
س 160 ـ دو خليفه اصلى حضرت موسى و مسيح چه كسانى بودهاند؟
ج 160 ـ وصى حضرت موسى «يوشع بن نون» و حضرت عيسى «شمعون بن حمون الصفا» بوده است.
س 161 ـ چه كسى انجيل را تحريف كرد و چرا؟ آيا هنوز نسخهاى اصل از انجيل وجود دارد؟
ج 161 ـ همانها كه قصد داشتند حضرت عيسى را بكشند انجيل را نيز تحريف كردند، و آنچه مسلم است اين است كه پس از آن حضرت تحريف صورت پذيرفت و علت اين كار منافع دنيا پرستان بود كه با تعليمات اين پيامبر الهى در تضاد بود، و تا آنجا كه ما اطلاع داريم نسخههاى موجود در اين زمان تحريف شدهاند و نسخه اصلى نه تنها در اين زمان بلكه در صدر اسلام هم در دست مردم نبوده است.
س 162 ـ آيا صحت دارد كه در بقاياى كشف شده از كشتى حضرت نوح، اسامى محمد(صلى الله عليه وآله) على، فاطمه، حسن، حسين(عليهم السلام)به دست آمده است؟
ج 162 ـ برخى از اهل اطلاع چنين خبرى را نقل نمودهاند.
س 163 ـ مىخواستم نظر شيعه درباره صوفى گرى را بدانم و نيز اين كه آيا يك مسلمان مىتواند متون صوفى را مطالعه كند؟
ج 163 ـ صوفى گرى در نظر شيعه و كلاً از نظر اسلام بنيان و اساس دينى ندارد، و در تعليمات پيامبر اسلام حضرت محمد(صلى الله عليه وآله) اثرى از آن نيست، شما بهتر است به جاى كتب صوفيه روايات پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) و نهج البلاغه امير المومنين(عليه السلام) را به دقت مطالعه كنيد، و در مراحل بعد از كتابهاى تاريخ اسلام استفاده كنيد، و در همه مسائل از خاندان پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) يعنى امامان معصوم كه از خطا و گناه معصومند پيروى كنيد.و براى اين كه وظيفه شرعى خود را طبق آن چه خداى سبحان خواسته، انجام دهيد به رساله توضيح المسائل مراجعه و طبق آن عمل كنيد و توجه كنيد كه تمام فرقهها و دستههائى كه تشكيل شدهاند اساساً انحرافى هستند و افرادى از روى جهالت يا جلب منفعت و سوء استفاده از مردم ساده انديش آنها را ايجاد كردهاند.
س 164 ـ در شرايطى كه نمىتوان ازدواج كرد آيا مىتوان فاحشه را متعه كرد؟ آيا اين عمل زنا محسوب نمىشود؟ و يا گناهى ندارد؟
ج 164 ـ ازدواج موقت با زن مسيحى اشكال ندارد، البته بايد به او تفهيم كنيد كه اين يك نوع تزويج است و بايد براى اجراى صيغه از او وكالت بگيريد، و ازدواج موقت با فاحشه بنابر احتياط واجب جايز نيست.
س 165 ـ كدام فصل سوره قرآن كريم با بسم الله قاصم الجبارين آغاز مىشود و جبارين به چه معناست؟ و حكم كافرى كه اسلام را رها كرده و مذهب ديگرى گرويده است چيست؟
ج 165 ـ هيچ سورهاى در قرآن با اين جمله آغاز نشده، و جبار به معنى ستمگر است. مسلمان اگر كافر شود مرتد است و احكام مرتد در فقه بيان شده است از قبيل اين كه اگر مرتد فطرى باشد يعنى پدر و مادر او مسلمان بوده يا يكى از آنها مسلمان بوده و اين شخص بعد از اسلام، كافر شده است بايد كشته شود و اموال او به ارث مىرسد.
س 166 ـ من مسلمان و شيعه هستم و گوشت حلال مىخورم. ما در آمريكا زندگى مىكنيم و رستورانى داريم كه تنها گوشت حرام براى كافرين سِرو مىكند. اگر مسلمانى به اين فروشگاه بيايد و ما مطمئن هستيم كه او مسلمان است به او خواهيم گفت كه اين گوشت حرام است. آيا پولى كه ما از اين كسب و كار به دست مىآوريم حلال است؟
ج 166 ـ شما مىتوانيد براى در اختيار گذاشتن گوشت ميته و امثال آن پول دريافت كنيد و حلال است ولى توجه كنيد كه شراب براى آنها نبريد.
س 167 ـ مطمئن هستم كه در جايى در قرآن خواندهام كه شخص تنها مجاز است كه مشاركت تجارى با شخص ديگرى داشته باشد كه تنها آن شخص از اعضاى خانوادهاش باشد. آيا اين مطلب درست است اگر چنين است آيا مىتوانيد آيههايى از قرآن كه در آنها اين مطلب آمده بگوييد؟
ج 167 ـ مشاركت در تجارت با هر كس باشد صحيح است، و چنين آيهاى در قرآن نداريم.
س 168 ـ مىخواهم بدانم كه گوش دادن به موسيقى و آوازها حرام است؟ مىخواهم بدانم كه در كدام آيه و شماره آيه موسيقى ممنوع شمرده مىشود. و حديثى كه از پيغمبر روايت شده باشد كه گوش دادن به موسيقى و آواز حرام هستند را بيان نماييد.
ج 168 ـ (وَمِنْ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللهِ بِغَيْرِ عِلْم وَيَتَّخِذَهَا هُزُواً أُولَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُهِينٌ)(لقمان / 6) واضح است كه ترانهها و موسيقىهايى كه مطرب و مهيج و مناسب مجالس لهو و لعب مىباشند انسان را از ياد خداى سبحان باز مىداد و باعث گمراهى انسان مىشود و روايات زيادى نيز به تحريم آن وارد شده است كه مىتوانيد به كتب روائى مانند «وسائل الشيعة» مراجعه كنيد.
س 169 ـ اگر براى كسى مسلم باشد كه يك مجتهد در مسائل عبادات اعلم نيست اما تنها در تقليد و ديگرى در نماز و ديگرى در وضو و ديگرى در معاملات و... آيا مىتوان در مسائل مختلف از مراجع مختلف تقليد كرد؟
ج 169 ـ آرى چنانچه واقعاً به اين نتيجه برسيد كه مثلاً شخصى در باب نماز اعلم است و شخص ديگر در باب زكات و شخص سوم در باب حج و غيره بايد در هر كدام مستقلاً تقليد نماييد لكن توجه داشته باشيد كه وقوع و تحقق اين امر بسيار نادر است.
س 170 ـ نظر فقه شيعه در مورد خالكوبى چيست؟ آيا خالكوبى در صورتى كه كلمات يا سمبل هاى كفار و يا تصاوير مستهجن باشد اشكال دارد؟
ج 170 ـ خالكوبى بر روى بدن چنانچه موجب ضرر و زيان براى بدن نباشد اشكالى ندارد، لكن خالكوبى عكسها و تصاويرى كه در آخر سؤال نوشتهايد بر روى بدن حرام است.
س 171 ـ حكم نگاه كردن عكسهاى سكس و فيلمهاى سكس به قصد لذت چيست؟
ج 171 ـ حرام است.
س 172 ـ مسائل پيرامون وقف اولاد را بيان فرماييد.
ج 172 ـ وقف اولاد هم قوانين وقف عام را دارد، فقط موقوف عليهم افراد خاصى هستند كه اولاد شخص واقفند، بنابراين وظيفه معتمدان وقف عمل به وقف نامه است.
س 173 ـ زن و شوهر هر دو مشغول كار هستند و شوهر مقدارى بدهى دارد آيا بر همسر وى لازم است كه وى را در پرداخت آن كمك كند يا زن مىتواند مطابق ميل خود از آن استفاده كند؟
ج 173 ـ لازم نيست زن از حقوق خود بدهى شوهرش را پرداخت كند و زوج هم حق اجبار ندارد، لكن اگر به او كمك كند كار پسنديدهاى است.
س 174 ـ آيا پوشاندن قسمت بالايى پا واجب است؟
ج 174 ـ پوشاندن همه پا در مقابل نامحرم واجب است، و اگر كسى نپوشاند كار حرامى كرده است.
س 175 ـ اگر در كشورى كلفت مسلمان سخت يافت شود آيا مىتوان كلفت مسيحى داشت؟
ج 175 ـ اشكالى ندارد، چون آنها شرعاً پاك هستند.
س 176 ـ آيا اعتقاد به والا بودن على(عليه السلام) بر ديگران پيغمبران از ضروريات و اركان ايمان است؟
ج 176 ـ خير، از ضروريات نيست.
س 177 ـ اقسام مختلف پيغمبرى چيست؟ مطمئناً مقام امام على(عليه السلام) از رسول اكرم(صلى الله عليه وآله) بالاتر نبوده ولى از ساير پيامبران والاتر بوده است اساس اين ادعا در كجاست؟
ج 177 ـ پيامبران دو دستهاند:دسته اول: پيامبران اوالعزم از طرف خداوند مبعوث شدهاند كه صاحب شريعت و دين بودهاند، كه عبارتند از: حضرت نوح، حضرت ابراهيم، حضرت موسى، حضرت عيسى، حضرت محمد(صلى الله عليه وآله) كه علاوه بر آن كه صاحب شريعت بودهاند در محدوده گستردهاى از زمين دين آنها رواج داشته، و خاتم پيامبران حضرت محمد(صلى الله عليه وآله) است و دينى جهانى آورده كه از نظر مكان همه دنيا و از نظر زمان تا روز قيامت را در بر مىگيرد و بعد از آن پيامبرى نخواهد آمد. دسته دوم: پيامبران غير صاحب شريعت كه مبلغ پيامبران اوالعزم بودهاند، و محدوده رسالت آنان نيز گسترده نبوده است.مقام حضرت على(عليه السلام) به واسطه اينكه داراى منصب امامت بوده است از ساير پيغمبران بالاتر است، اما از رسول اكرم بالاتر نيست به اين جهت كه حضرت محمد هم داراى نبوت بود و هم مقام امامت و ولايت.
س 178 ـ آيا بر امام وحى نازل مىشود؟ اگر چنين است تفاوت ميان وحى بر رسول و حى بر امام چيست؟
ج 178 ـ خير، بر امام وحى نازل نمىشود، و خود حضرت على در نهج البلاغه بعد از رحلت پيغمبر خدا چنين مىگويد: «با رحلت تو چيزى قطع شد كه با مرگ هيچ كس قطع نشد، و آن وحى است». يعنى با رحلت پيامبر و و وحى براى هميشه تمام شد، البته ممكن است امام با ملائكه پروردگار تماس داشته باشد، اما به عنوان وحى.
س 179 ـ چه كتابى را به يك شخص سنى پيشنهاد مىكنيد تا از حقيقت شيعه آگاه شود؟
ج 179 ـ كتاب المراجعات سيد شرف الدين مراجعه نماييد.
س 180 ـ آيا مسافر اجازه دارد تا در نماز جمعه شركت كند؟
ج 180 ـ بلى جايز است و به جاى نماز ظهر محسوب مىشود
س 181 ـ گرفتن قرض بهرهدار از يك كافر در شرايط نياز به پول و با قصد نپذيرفتن شرايط بهره، چه حكمى دارد؟
ج 181 ـ جايز است.
س 182 ـ آيا خواند شهادت ثلاثه اشهد ان امير المؤمنين و امام المتقين على ولى الله وصى الرسول الله و خليفة الله بلافصل ـ نماز را باطل مىكند؟
ج 182 ـ اشكال ندارد.
س 183 ـ آيا استفاده از كپسولهاى ژلاتين مشكلى دارد؟ (همانطور كه مىدانيد ژلاتين را از حيوانات مىگيرند)
ج 183 ـ اگر از استخوان خوك تهيه شده باشد نجس و حرام است، ولى اگر از استخوان حيواناتى مثل گاو و گوسفند استفاده شده باشد پاك است و خوردن آن حرام نيست.
س 184 ـ آيا خواندن تشهد ثلاثه در تشهد نماز جايز است؟
ج 184 ـ تشهد را همان طور كه در ساله نوشته شده است بخوانيد و از شهادت ثالثه در نماز اجتناب كنيد و به گفتن آن در اذان و اقامه اكتفا نماييد.
س 185 ـ نظر خود را در مورد مصرف گوشت در كشورهاى غير اسلامى بيان فرماييد. آيا مىتوانيم فقط به نوشته ذبح اسلامى و يا حلال اطمينان كنيم؟
ج 185 ـ صرف نوشتن كفايت نمىكند، مگر آن كه از قرائن اطمينان به صحت آن پيدا كنيد.
س 186 ـ آيا مسيحيان و يهوديان فعلى به عنوان اهل كتاب شمرده مىشوند؟
ج 186 ـ بلى، اهل كتابند، ددر كتابهاى آنها تحريف واقع شده است لكن مطالب اصولى كه عبارت از يگانه پرستى و خداشناسى و معاد و نبوت است در آنها وجود دارد، و مطالب درست ديگرى نيز در آنها هست، و به همين جهت چون معتقد به خدا و معاد و نبوت يكى از انبياء بزرگ الهى هستند اهل كتاب شمرده مىشوند.
س 187 ـ آيا جايز است كه از امامان اطهر طلب رزق ، فرزند ، پشتيبانى و شفاعت كنيم؟
ج 187 ـ انسان بايد هر چه مىخواهد از خداوند متعال بخواهد، لكن خداوند خود در قرآن فرموده است: «وابتغو اليه الوسيله» بنابراين مىتوان از امام معصوم(عليهم السلام) خواست كه به عنوان افراد مقرب و آبرومند درگاه خداوند براى انسان دعا كنند، و اين مثل آن است كه پدرى براى فرزند خود دعا كند و از خداوند چيزى براى او بخواهد كه مسلم اين كار اشكالى ندارد.
س 188 ـ اغلب مىبينيم كه برخى در حين صبحت پيرامون جبروت خداوند انگشت خود را يا سر خود را به سمت آسمان گرفته گويى كه خداوند آنجاست. و با اين كار خدا را محدود قلمداد مىكند؟ آيا اين فعل حرام است؟ با توجه به اين گفته على(عليه السلام)كه فرموده است: كسى كه به او اشاره كند او را محدود قلمداد كرده است.
ج 188 ـ مسلم است كه خداوند متعال در همه جا حاضر است و آنچه در نهج البلاغه آمده است به اين معنى است كه اشاره به خداوند به اين صورت كه او در جايى مستقر و يك موجود محدود است اشكال دارد، اما به عنوان يك كار سمبليك كه اشاره به عظمت خداوند متعال است مردم دست خود را به طرف بالا براى دعا بلند مىكنند كه اين نشانه اعتقاد آنان به احاطه پروردگار بر كل هستى است. علاوه بر اين در روايات هم دستور به اين كار رسيده است.
س 189 ـ چطور مىتوان بدون تقليد از يك مرجع به اعلميت مرجع دوم برسيم؟
ج 189 ـ در مسأله تقليد اعلم، اول بايد اعلم را تشخيص دهيد و اين يك موضوع است و در تشخيص موضوع هم بايد احتياط كرد يعنى يا خودتان را به اعلميت شخص اطمينان پيدا كنيد يا به قول دو نفر كه معارض نداشته باشد اكتفا كنيد.
س 190 ـ شوهرم مبتلا به ايدز شده و با توجه به تجويز پزشكان مدت شش سال است كه جداى از هم زندگى مىكنيم. با اين كه حاضر شدهام از مهرم چشم بپوشم اما او حاضر به طلاق نيست. نظر حضرت عالى چيست؟
ج 190 ـ شما براى اجتناب از ابتلاى به اين بيمارى حق امتناع از تمكين را داريد ولى براى طلاق از شوهر خود بايد يا او را راضى به طلاق نماييد (ولو به بخشيدن مهريه) يا عسر و حرج شديد شما از وضع موجود و اين كه شما نمىتوانيد به طلاق خلع از او جدا شويد، ثابت شود تا حاكم شرع بتواند شما را طلاق دهد.
س 191 ـ نظر شما در مورد توليد انسان و حيوان از راه غير جنسى چيست؟
ج 191 ـ توليد حيوان از راه غير جنسى اشكالى ندارد اما توليد انسان به عنوان ثانوى جايز نيست.
س 192 ـ خانهاى داشتم كه به مبلغ هزار دلار فروختهام منزل ديگرى را در شهرى ديگر به ارزش پانصد دلار خريدارى كردهام. از اين طريق نصف آن پول را براى ادامه تحصيلات در خارج از كشور ذخيره كرده و تا زمانى كه تحصيلاتم را در خارج از كشور شروع نكنم به اين مبلغ دست نخواهم زد آيا تا پايان سال به اين مبلغ خمس و زكات تعلق مىگيرد؟
ج 192 ـ اگر قبل از فروش يك سال در خانه سكونت داشتهايد اين پول خمس ندارد، در غير اين صورت اگر اصل آن را با پول خمس داده خريدهايد، باز خمس ندارد، و اگر از پول خمس نداده خريدهايد سر سال خمسى بايد خمس آن را بدهيد.
س 193 ـ گاهى اوقات، وقتى دست همسرم را مىگيرم مقدارى رطوبت از من خارج مىشود در اين صورت آيا من مىبايستى براى انجام نماز غسل جنابت انجام دهم؟ بعضى اوقات رطوبت به خاطر فكر و تصورات خارج مىشود. در اين صورت آيا بايستى براى نماز غسل جنابت انجام دهم؟ آيا اين رطوبت نجس است؟
ج 193 ـ غسل لازم نيست مگر آن كه نشانه و صفات منى را داشته باشد، يا اطمينان پيدا كند كه منى خارج شده است. و اين رطوبت نجس نيست.
س 194 ـ مىخواستم پيرامون اسم فطرس اطلاعات كسب كنم.
ج 194 ـ بنابر آنچه در بعضى روايات در زيارت آمده فطرس نام ملكى است كه وقتى ملائكه آسمان براى تهنت ولادت امام حسين(عليه السلام) به زمين خدمت پيامبر مىآمدند با اجازه پروردگار متعال به زمين آمد و به اين نوزاد مبارك تبرك جست.
س 195 ـ امام جمعه خطبه خود را به پايان رسانده شخصى ديگر ترجمهاى كوتاه را به زبان انگليسى ايراد مىكند آيا اين ترجمه بخشى از خطبه تلقى مىگردد؟ در خلال اين ترجمه اگر فردى نماز مستحب به جا آورد، آيا نمازش مورد قبول است؟ آيا جايز است كه نماز قضا به جا آورد و يا باطل شمرده مىشود؟
ج 195 ـ خير ترجمه خطبه جزو خطبه نيست و آوردن نماز مستحبى اشكالى ندارد و همين طور نماز قضا.
س 196 ـ دليل سلام فرستادن براى حضرت محمد، امام حسين، امام رضا، امام مهدى بعد از اتمام نماز چيست؟ چرا براى ديگر امامان سلام نمىفرستيم؟
ج 196 ـ در روايات متعددى وارد شده است كه اگر نمىتوانيد نزد قبور پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) و فاطمه زهرا(عليها السلام) و ائمه اطهار(عليهم السلام) حاضر شويد و از نزديك زيارت كنيد از دور با اشاره به قبور آنان سلام دهيد و زيارت كنيد. و روايات دلالت دارند بر استحباب زيارت و سلام بر آنان در تمام حالات و هر چند مرتبه در شبانه روز بلكه سزاوار است بعد از هر نماز واجب حضرت رسول(صلى الله عليه وآله) را زيارت و به آن حضرت سلام كرد. و در اين جهت فرقى ميان امامان معصوم نيست.
س 197 ـ دخترى شيعه و ايرانى هستم با يك سنى ازدواج كردم. شوهرم از من مىخواهد تا طبق سنن اهل سنت عمل نمايم ولى از سوى ديگر او مرد خوبى است و من نمىخواهم كه احساساتش جريحه دار شود با اين كه نسبت به مذهبم بىاعتنا نيستم اما فعلا طبق اوقات شرعى آنها نماز مىخوانم چرا كه نمىخواهم مذهبم مورد رنجش خاطر همسرم شود و مرا راهنمايى كنيد.
ج 197 ـ شما لازم نيست حتماً در اولين لحظه نماز بخوانيد بلكه مىتوانيد با چند دقيقه تأخير نماز بخوانيد كه قطعاً وقت داخل شده باشد و سعى كنيد مسائل شرعى خود را كاملاً رعايت كنيد.
س 198 ـ آيا پوشيدن كفش سياه مكروه است؟
ج 198 ـ پوشيدن كفش سياه مكروه نيست؟
س 199 ـ در ميان مسلمانان در اين كه چه روزى را عيد الأضحى بگيرند اختلاف افتاده است؟ آيا مىبايست بر اساس رؤيت هلال عيد گرفت و نماز خواند يا با توجه به روزى كه حجاج آن را عيد مىگيرند؟
ج 199 ـ ملاك در شروع ماه قمرى، رؤيت هلال است لكن در ايام حج و در مكه، حكم حاكم اهل سنت براى ديگران نيز نافذ است و بر طبق همان عمل كنيد.
س 200 ـ متعاقب فاجعه يازدهم سپتامبر آمريكا مسلمانان قاره آمريكا و اروپا آماج كشتار و حملات غير مسلمانان قرار گرفتهاند. اين احتمال وجود دارد كه اگر مسلمانى ظاهر اسلامى نداشته باشد درصد شناسايى و مضروب شدنش كاهش مىيابد. آيا در اين شرايط مسلمانان ساكن در غرب اجازه دارند تا به جهت انجام تقيه صورت خود را بتراشند و يا حجاب خود را بردارند؟
ج 200 ـ حفظ ظاهر اسلامى براى هر مسلمان واجب است، و حجاب نيز از ضروريات دين مقدس اسلام است، لكن در شرايط فعلى اگر مىتوانيد كمتر از خانه بيرون بياييد و اگر نمىتوانيد در تراشيدن ريش، و برداشتن حجاب به اندازه ضرورت اكتفا كنيد و بعد از آن كه اوضاع به حالت عادى برگشت شما هم طبق نظر شرع مقدس ظاهر اسلامى خود را حفظ كنيد.
س 201 ـ مىخواستم بدانم كه چطورى بايست سؤال «خداوند كجاست» را پاسخ داد؟
ج 201 ـ اگر قبول داريد كه از كوچكترين ذرهها، تا بزرگترين موجودات عالم با نظم خاصى كه بشر را به حيرت وا داشته هر كدام كار خود را انجام مىدهند و اين جهان زيبا از اين كوشش و فعاليت روياروى ما قرار دارد، و هر نظمى نياز به ناظم و مدبر دارد، پاسخ سؤال خود را يافتهايد. آن وقت بايد بپرسيد كه: خدا را كجا نمىتوان يافت. و پاسخ هم طبعاً منفى خواهد بود، زيرا هر جا برويد، و در هر ميدان علمى وارد شويد آثار خداوند متعال را در آنجا خواهيد ديد.
س 202 ـ وظيفه مسلمانى كه تا چند سال بعد از سن بلوغ نماز نخواند چيست؟ آيا مىبايست قضاى آن را ادا كند؟ اگر نداند كه از سن تكليف به بعد چه تعداد از نمازهايش قضا شده، مىبايست چه كند؟
ج 202 ـ به مقدارى كه يقين دارد نخوانده بايد قضا كند تا براى او اطمينان به قضا كردن همه آنها پيدا شود.
س 203 ـ بنده يك كارمند هستم كه دو روز از هفته از ساعت 7 الى 3 بعد از ظهر كار مىكنم و اين در حالى است كه محل كارم در 24 كيلومترى از منزلم است با فرار رسيدن ماه رمضان روزههاى من مىبايست به چه صورتى باشد؟
ج 203 ـ بنابر احتياط واجب نمىتوانيد روزه بگيريد، مگر آن كه در آن محل قصد اقامه كنيد و ده روز بمانيد. در اين مسأله مىتوانيد از يكى از مراجع كه روزه شما را صحيح مىداند تقليد كنيد.
س 204 ـ آيا ناپسرىها و نادخترىها مجاز به ازدواج با هم هستند؟
ج 204 ـ فرزند خوانده فرزند انسان نمىشود، بنابراين ازدواج آنها اشكالى ندارد.
س 205 ـ مىخواستم پيرامون حدود وظيفه شوهر در باب نفقه و مخارج همسر جويا شوم؟
ج 205 ـ غذا و لباس و مسكن زوجه كه مطابق شأن او باشد بر زوج واجب است.
س 206 ـ هميشه براى مسح پا در وضو تا نيمه روى پاى خود را مسح مىكردم. اما اخيراً متوجه شدهام كه براى مسح پا مىبايست تا مفصل مچ پا را مسح نمود. آيا نمازهايى را كه خواندهام باطل است؟
ج 206 ـ در اين مسأله به مرجعى ديگر كه مسح پا را تا برآمدگى مىداند مراجعه كنيد كه در اين صورت نمازهاى شما قضا ندارد، چون بنابر نظر آيت الله فاضل احتياط واجب مسح تا مفصل است و يا به اندازهاى كه يقين داريد با چنين وضويى نماز خواندهايد قضا كنيد.
س 207 ـ آيا ذبح حيوان حلال گوشت با دستگاه در حالى كه مسلمان دستگاه را روشن كرده باشد و ديگر شرايط چون قبله و گفتن اسم الله انجام شده، جايز است؟
ج 207 ـ با شرايطى كه نوشتهايد اشكالى ندارد و خوردن آن جايز است.
س 208 ـ آيا مىتوان نماز ميت را در اوقاتى چون طلوع، غروب و زوال كه منع شدهاند، به جا آوريم؟
ج 208 ـ نماز بر ميت را در هر يك از اوقات مىتوان به جا آورد.
س 209 ـ آيا اقامه نماز در مسجدى كه در ميان قبرستان واقع شده جايز است؟
ج 209 ـ نماز در مسجد خواندن مستحب است، و نماز در قبرستان خواندن مكروه است. و اگر در قبرستانى كه وقف نباشد مسجد ساخته باشند آنجا حكم مسجد را پيدا مىكند.
س 210 ـ به نظر اسلام آيا مىتوان دوباره متولد شد و به دنيا بيايم؟
ج 210 ـ اگر مقصود زنده شدن در همين دنيا است، با معجزه امكان دارد و نظير آن نيز واقع شده است. همان طور كه حضرت عيسى با معجزه مرده را زنده مىكرد. و اگر مقصود حلول و تناسخ باشد كه روح يك مرده در بدنى ديگر زنده شود و به دنيا بيايد از نظر اسلام و از نظر واقع نظريهاى مردود و باطل است.
س 211 ـ يكى از دوستانم عاشق جوانى شده كه او نيز عاشق اوست. آيا نحوه رفتارى كه اين جوان با دوستم داشته و اين كه در مقابل دو نفر پذيرفته كه او همسر اوست به عنوان نكاح پذيرفته است؟
ج 211 ـ ازدواج در اسلام امر مقدسى است كه سنگ بناى خانواده با آن گذاشته مىشود، و صرف عاشق شدن و امثال آن باعث نمىشود كه دو نفر زوج يكديگر باشند، بلكه نياز به صيغه مخصوص دارد كه حتماً بايد خوانده شود.
س 212 ـ چرا خداوند متعال اجازه مىدهد تا در اين دنيا بدبختى به وجود آيد؟
ج 212 ـ خداوند متعال به عقيده شيعه عادل است و اجازه ظلم را به هيچ كس نداده است، و در سر تا سر قرآن كريم سرنوشت ظالمان و ستمگران و عقوبتى كه خداوند در اين دنيا براى آنان فرستاده است براى عبرت ديگران بيان شده است بلى، خداوند متعال بشر را آفريده و به او راه راست را نشان داده و در عين حال اختيار دارد كه خود كدام راه را انتخاب كند ، و در اين بين عدهاى هستند كه بدون توجه به دستورات خداوند بر مردم ظلم مىكنند، و اين ظلم هيچ نسبتى با دستورات الهى ندارد.
س 213 ـ آيا زمان ظهور امام زمان نزديك است؟
ج 213 ـ زمان ظهور را غير از خداوند كسى نمىداند.
س 214 ـ حكم اسلامى افرادى كه حامى كشت و كشتار هستند چه مىباشد؟ به خاطر داشته باشيد كه آنها خود دست به كشتار نمىزنند بلكه حامى اعمالى چون بمباران آمريكايى هيروشيما هستند؟
ج 214 ـ هر كس به كار گروه يا فردى راضى باشد جزو همانها است بنابراين حامى ظلم خود ظالم است.
س 215 ـ برهان تولد على(عليه السلام) در كعبه چيست؟
ج 215 ـ روايات زيادى كه از طريق شيعه و سنى به دست ما رسيده است در اين مورد به كتاب مستدرك الصحيحين ج 3 ص 483 و نور الابصار ص 69 و كنوز الحقائق ص 188 اسد الغابة ج 4 ص 31 از كتب اهل سنت مراجعه كنيد.
س 216 ـ حديث هزار در يعنى چه؟
ج 216 ـ در آخرين لحظات حيات پيامبر(صلى الله عليه وآله) آن حضرت با امير المومنين(عليه السلام) نجوى كرد، و حضرت على(عليه السلام)فرمود: «پيامبر خدا بابى از علم بر روى من گشود كه از آن در هزار در از علم به رويم باز شد»، و اين حديث را شيعه و سنى نقل كردهاند. در اين مورد مىتوانيد از كتب اهل سنت به تفسير فخر رازى ذيل آيه مباركه (إِنَّ اللهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحاً وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ) و كتاب كنز العمال ج 6 ص 392 مراجعه فرماييد.
س 217 ـ اهل سنت مسح پا را بر روى كفش انجام مىدهند و زمانى كه از ايشان سوال مىشود پاسخ مىدهند اين فعل از چهل سنت صحيح از پيغمبرمان در كتب موثق گزارش شده است و مشكل در اين موضوع نيست. چرا ما شيعيان اين سنن را نمىپذيريم؟
ج 217 ـ اين كار جعلى است، و دليل آن علاوه بر قرآن كريم كه مىفرمايد: (وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ) سوره مائده آيه 6، يعنى مسح كنيد سر و پاهاى خود را، روايات زيادى است كه در اين باره رسيده است. تذكر اين كه همان طور كه از مسح سر مىفهميم كه بايد مسح بر روى سر باشد نه كلاه، از مسح پا نيز مسح بر پا فهميده مىشود نه كفش. به اين نكته توجه داشته باشيد كه بهترين كسانى كه آشنا به اسلام و قران و دستورات پيامبر هستند ائمه معصومين(عليهم السلام) هستند كه هيچكدام اجازه مسح در پا از روى جوراب را نمىدهند و ما بايد از اين گروه كه حجّت خدا هستند تبعيت كنيم، علاوه بر اين كه بسيارى از رواياتى كه در كتب اهل سنت آمده است داراى راوى معتبر نيست.
س 218 ـ آيا جايز است كه براى كشتن ديگران دست به انتحار بزنيم؟ مثل عملياتهاى انتحارى ملت فلسطين
ج 218 ـ مسأله فلسطين مسأله دفاع است، و دفاع از خود و حريم و ناموس و كيان اسلام به هر نحوى كه باشد جايز است.
س 219 ـ از آنجايى كه مجازات سرقت قطع انگشتان دست است؟ آيا اين حكم شامل انواع سرقت مىگردد؟
ج 219 ـ انگشتان دست دزد در صورتى قطع مىشود كه سرقت داراى شرايطى باشد كه در كتابهاى تفصيلى بيان شده است و در سرقت از بانك اگر به صورت علنى باشد يا جيب برى باشد دست دزد قطع نمىشود.
س 220 ـ ما مىخواهيم تا در ماه رمضان امسال به كشور سوئد برويم به ما گفتهاند كه در آنجا هيچ طلوع و غروب و يا تاريكى وجود ندارد. چطور مىتوان زمان شرعى مغرب و فجر را مشخص ساخت؟
ج 220 ـ شما مىتوانيد اوقات اعمال دينى خودتان از قبيل نماز را با نزديكترين افق كه داراى شب و روز است تنظيم فرماييد.
س 221 ـ در غرب زنانى هستند كه به اسلام مىگروند حال آن كه هنوز در ازدواج شوهران غير مسلمان خود مىباشند، سؤال اين كه آيا براى ايشان لازم است كه فوراً از شوهران غير مسلمانان خود جدا شوند؟
ج 221 ـ اگر زن مسلمان شود بايد از شوهر خود بلافاصله جدا شود بلى اگر شوهر او تا پايان عده مسلمان شود زوجيت آنها باقى مىماند والا از هم جدا مىمانند.
س 222 ـ آيا اقتدا كردن به يك امام جماعت سنّى اشكالى ندارد؟ يا اين كه جواز اين مسئله در شرايطى است كه مسئله اتحاد و همبستگى يك مسلمانان مطرح مىگردد؟ (كه هر كدام از اين مسلمانان به عنوان نمايندگان مذهب خود مىباشند).
ج 222 ـ در مذهب شيعه لازم است امام جماعت عادل و معتقد به ولايت ائمه معصومين(عليهم السلام)باشد و اقتداء اهل سنت جهت حفظ اتحاد مسلمين اشكالى ندارد.
س 223 ـ من چندين دوست دارم كه همگى نمازخوانند. آيا امكان دارد كه نماز را با هم به جماعت برگزار كنيم و يكى از ما چندتن به عنوان امام جماعت باشد. و اطمينان به برترى هيچكدام از نظر خصوصيات شخصى نداريم. معيار گزينش امام جماعت چيست؟
ج 223 ـ مستحب است نماز را به جماعت بخوانيد و در صورت نبود يك شخص روحانى، مىتوانيد به يكى از دوستان خود كه عادل است و قرائت او صحيح است اقتدا نمائيد.
س 224 ـ خوشحال مىشوم كه بدانم آيا احضار روح به عنوان سحر و جادو به حساب مىآيد. و نظر شما در رابطه با احضار روح از عالم برزخ چه مىباشد؟
ج 224 ـ بين احضار روح و مسئله سحر و جادو فرق است و امكان احضار روح به طورى كه معروف است ثابت نيست.
س 225 ـ دوست دارم بدانم كه كداميك از آلات موسيقى براى استفاده كردن و يا براى گوش كردن در اسلام مجاز مىباشد؟
ج 225 ـ آلاتى كه مختص براى استفاده حرام باشد يعنى منحصر در استفاده در مجالس فساد و لعب و لهو باشد حرام است و غير آن جايز است.
س 226 ـ زمان مناسب براى خواندن نماز عصر چه وقتى است؟ آيا ترجيحاً بايد فوراً بعد از نماز ظهر خوانده شود و يا اين كه بهتر است فاصله اندازيم و همانند اهل تسنن وقتى كه سايه شاخص دو برابر گرديد نماز عصر را ايجاد آوريم.
ج 226 ـ بنابر نظر مشهور وقت فضيلت نماز عصر هنگامى است كه سايه شاخص دو برابر گرديده باشد البته برخى از فقهاء شيعه معتقدند كه وقت فضيلت نماز عصر بعد از خواندن نماز ظهر شروع مىشود.
س 227 ـ من قبلا نماز را مرتب نمىخواندم. اخيراً يك چيزى مىخواستم و براى رسيدن به آن هيچ راهى جز نماز را نداشتم. و اين كار را انجام دادم. من حالا نمازم را مرتّب مىخوانم. ولى نگرانم كه نمازم به خاطر دليلى كه در بالا ذكر گرديد مورد قبول خداوند قرار نگيرد. البته هميشه قصد داشتم كه نماز را بخوانم ولى اين مسئله مرا بيشتر باعث گرديد و جرقهاى براى شروع مرتب خواندن نماز بود. الان نمازم را مىخوانم و با توجه و اعتقاد و احترام آن را بر پاى دارم. آيا نمازهاى من قبول درگاه الهى است؟
ج 227 ـ نمازهاى خود را به ترتيب بخوانيد كه انشاءالله مورد قبول خداى سبحان قرار مىگيرد و نمازهاى قضاى خود را نيز بتدريج بجا آوريد.
س 228 ـ اخيراً مشكلى بوجود آمده كه مايه تأسف، اندوه و نيز مايه دردسر بنده و سايرين شده است و آن اين است كه مسلمانانى كه فرهنگ و نژاد متفاوتى با ديگر مسلمانان دارند به دختران خود اجازه ازدواج با فردى از نژاد و فرهنگ ديگر را نمىدهند و اين در حالى است كه هر دو طرف «مسلمان» هستند! در اين مورد خاص چه فتوايى وجود دارد؟ به عنوان مثال اعراب دختران خود را مجاز به ازدواج با مسلمان غيرعرب نمىدانند، تنها به اين كه او عرب نيست. آيا بر طرق شريعت ما اين شيوه، خطا نيست؟ ما معتقديم كه اسلام چنين تبعيضى را بين مسلمانان مردود دانسته و ارزش نژادها را يكسان تصور مىكند. لطفاً با يك فتوا به بنده پاسخ دهيد.
ج 228 ـ هر كس كه با فرهنگ اصيل اسلامى آشنا باشد مىداند كه در اسلام فرقى بين عرب و عجم وجود ندارد و هر مرد مسلمانى حق دارد با هر زن مسلمانى ازدواج كند چه عرب باشد و چه عجم و چه سياه و چه سفيد.
س 229 ـ فتواى شما راجع به يادگيرى قرآن كريم زير نظر برادران چيست؟ قابل توجه است من يك خواهر انگليسى هستم، چندين سال براى يادگيرى و خواندن قرآن كريم كوشش نمودهام.در گذشته بيشتر كسانى كه آموزش مىدادند از برادران بودهاند اخيراً شنيدم كه سايتى وجود دارد كه در آن خواهران از نقاط مختلف دنيا زير نظر يك برادر مصرى و دو خواهر آموزش مىبينند.امروز شنيدم كه خواندن ترتيل قرآن براى خواهران كه صداى آنها را برادران مىشوند حرام است. فتواى شما در اين مورد چيست؟ به دنبال پاسخ شما هستم. انشاءالله
ج 229 ـ به طور كلى خواندن قران يا متن ديگر با صدا يا آوازى كه شنيدن آن براى مردان مفسده داشته باشد و آنها را تحريك كند در جائى كه مردان صداى آنان را بشنوند ولو به واسطه وسائل ارتباطى جايز نيست بلى اگر آموزش قرآن مستلزم خواندن با آواز خوش نباشد، مانعى ندارد.
س 230 ـ نظر شما درباره بخت آزمايى چيست؟ اگر كسى هدف بردن در ذهنش نباشد و فقط پول بگذارد تكليفش چيست؟
ج 230 ـ برد و باخت و شركت در اين كار جايز نيست.
س 231 ـ آيا گرفتن شغل در فيلمهاى تبليغاتى همانند توليد كننده، كارگردانى اجازه داده مىشود؟لازم به تذكر است كه در اين فيلمهايى كه ساخته مىشود هيچگونه عمل گناه ديده نمىشود؟
ج 231 ـ اگر اين كار مستلزم هيچ فعل حرامى نباشد اشكالى ندارد.
س 232 ـ اگر شخصى به طور روشن و واضح اعلام مىدارد كه به خداوند يا مذهبى اعتقاد ندارد آيا مسلمانان مىتوانند اموال و اجناس آن كافر را بدون پرداخت بهاى آنها بگيرند؟
ج 232 ـ هر چند اين افراد از اهل كتاب و اهل ذمه محسوب نميشوند و اموال آنها محترم نيست ولى از هر عملى كه باعث بد جلوه دادن مسلمانان شود بايد اجتناب شود.
س 233 ـ من يك مرد متأهّل هستم. من شنيدهام كه زوجهاى غيرمسلمان عمل و طى در دُبر را نيز انجام مىدهند.نظر اسلام در اين مورد چيست؟ آيا يك مسلمان اجازه چنين عملى را دارد؟ و اگر اين عمل را عمداً و يا سهواً انجام دهد تكليف چيست؟ لطفاً اين مطلب را براى من روشن فرماييد.
ج 233 ـ بنابر مشهور بين علماء شيعه اين كار كراهت شديده دارد و مناسب شأن و منزلت انسان مسلمان نيست.
س 234 ـ نوجوانى كه در شرايط اجتنابناپذير جنسى قرار دارد و نمىتواند اميال جنسى خود را كنترل كند و ازدواج موقت نيز براى او دست نيافتنى است و از طرفى نمىخواهد به كارهاى خلاف از قبيل فاحشهبازى، زنا و غيره آلوده شود، آيا مجاز است دست به استمناء بزند؟
ج 234 ـ خود ارضائى و استمناء حرام است، بهتر است براى كم شدن شهوت روزه بگيرد، كتاب بخواند، ورزش كند، و تفريحات سالم ديگر داشته باشد.
س 235 ـ زنى را مىشناسم كه با يك مرد خارجى ازدواج كرده ولى شوهرش مصمّم شده تا حضانت دخترش را بدست گيرد و با فرزندش به كشور باز گردد. با اين خواسته پدر، مادر هرگز فرزندش را نخواهيد ديد. پدر به طور منظم به ديدن فرزندش نمىآيد و همسرش را تهديد كرده كه شخصى را اجير كرده تا او را به بيمارى ايدز مبتلا كند پدر در يك دادگاه غيراسلامى بدنبال كسب حضانت فرزند دو رگه خود مىباشد.آيا راهى حلال براى سرپرستى دائم مادر وجود دارد؟ آيا از نظر اسلام جايز است كه پدرى فرزندش را به كشور بومىاش بازگرداند ـ به نحوى كه مادر براى ديگر باز طفلش را نبيند؟نظر شما در اين زمينه چيست؟ البته شوهر اين زن داستان خود را دارد ولى صحبتهاى مادر براى من قابل قبولتر است. لطفاً او را در اين مسئله راهنمايى كنيد و اگر مايل هستيد از روى دلسوزى و احساس همدردى به اين موضوع رسيدگى كنيد.
ج 235 ـ نگهدارى و حضانت دختر تا پايان سن هفت سالگى حقّ مادر است، و بعد از آن براى پدر، و راهى در اسلام براى كسب حضانت دائم از طرف مادر وجود ندارد، بلى اگر پدر فوت كند ـ فرزند چه دختر باشد و چه پسر ـ حق الحضانه او با مادر است.امّا در مورد اين مسأله خاص بايد بگوئيم كه پيامبر گرامى اسلام از طلاق و جدائى به عنوان مبغوصترين چيزها ياد فرمودهاند، بنابراين بهتر است با راهنمائى شما و ديگر دوستان اين خانواده و به جهت سعادت آينده فرزندشان در كنار هم زندگى كنند.
س 236 ـ آيا «صلاة الجُمعَة» در زمان غيبت (ولى عصر عج) واجب عينى است و يا هميشه و در همه حال واجب اختيارى است؟
ج 236 ـ به نظر حضرت آيتالله العظمى فاضل لنكرانى نماز جمعه در زمان غيبت به نحو واجب تخييرى مطرح است.
س 237 ـ آيا سر سفرهاى كه گوشت حرام در آن است مىتوان نشست؟
ج 237 ـ بهتر آن است كه اجتناب شود.
س 238 ـ آيا رعايت قوانين راهنمايى و رانندگى كشورمان حتى در مسايل جزئى واجب است و آيا اگر رعايت نكنيم گناهى مرتكب شدهايم؟
ج 238 ـ رعايت مقررات نظام جمهورى اسلامى لازم است.
س 239 ـ در صورتيكه مطمئن شويم در مورد ژلاتين استحاله صورت گرفته (مستحيل شده)، آيا پاك مىشود يا نه؟
ج 239 ـ آرى پاك است.
س 240 ـ مىخواستم بدانم آيا حضرتعالى مىتوانيد دلايلى تاريخى از منابع سنّى و يا در صورت عدم وجود، از منابع شيعه مبنى بر پيشينه اعمال زير كه ما شيعيان در دهه اوّل محرّم انجام مىدهيم، ارائه دهيد:كدامين امام و يا طرفدارانش اولين كسى بود كه از زنجير براى عزادارى و ماتم استفاده كرد؟ كدامين امام و يا پيروش بود كه اولين باره «عَلَم» را به عنوان علامت وقايع كربلا برپا كرد؟ بدين نحو كه مردم آن را مىبوسند، غذاى خود را در زير آن متبرّك مىسازند و يا در زير سايه آن نماز برپا مىكنند؟كدام امام و يا همراه او بود كه اوّلين بار از «تابوت» استفاده كرد، كه پس از آن مؤمنين آن را در ماتم و عزادارى حمل كرده و احترام نهادند؟
ج 240 ـ حكمت عزادارى براى حضرت امام حسين(عليه السلام) تعظيم شعائر الهى و يادآورى مظلوميت و همچنين فداكارى آن بزرگوار و اصحاب ايشان به جهت دفاع از اسلام است، و اگر آن حضرت چنين قيامى نكرده بودند دين اسلام توسّط بنىاميّه نابود مىشد، و از اين جهت در روايات زيادى تاكيد بر زنده نگاه داشتن ياد مصيبت عاشورا شده است، امّا آنچه سئوال كردهايد كه آيا كدامين امام و يا طرفدارانش از زنجير و علم و يا تابوت در عزادارى استفاده كردهاند؟ اينها شيوههاى عزادارى است و همه به صورت سبمليك است و لزومى ندارد كه در مورد شيوه عزادارى دستور خاصى از امامى داشته باشيم، بنابراين هدف از عزادارى و گريه زنده نگاه داشتن ياد عاشورا است، البتّه اين مراسم بايد به نحوى انجام شود كه علاوه بر تأمين اين هدف جنبه تبليغى داشته و باعث جلب توجّه ديگران نيز بشود و جنبه شعاريت آن حفظ شود، و بايد از انجام اعمالى كه قابل فهم دشمنان اسلام نيست و موجب سوء برداشت و هتك دين و مقام مقدس امام حسين(عليه السلام) و اصحاب آن حضرت مىشود خوددارى كرد. بعد از اين مقدّمه در پاسخ به سؤالاتى كه نمودهايد بايد اينچنين گفت:اوّلا: لازم نيست اعمالى كه به عنوان شعائر و زنده نگهداشتن عاشورا است از امام معصوم(عليه السلام) به همان نحوى كه امروزه مطرح است صادر شده باشد.ثانياً: از برخى كلمات ائمه كه به صورت عمومى فرمودهاند بايد جريان عاشورا زنده نگهداشته شود مىتوان دليل روشنى براى اين موارد دانست البته روشن است كه بايد امورى باشد كه موجب ضرر و زيان نباشد و همينطور موجب وهن مذهب نباشد.ثالثاً: زنجير زدن پيام مهمى كه دارد آن است كه ما شيعيان حاضريم در هر زمانى جان خود را در راه خدا و اهداف امام حسين(عليه السلام) فدا كنيم.
س 241 ـ سؤال بنده اين است كه آيا در اسلام تراشيدن موى گونه و كنارههاى صورت مجاز است يا خير؟
ج 241 ـ به احتياط لازم تراشيدن ريش به صورتى كه از ته تراشيده شود جائز نيست، لكن تراشيدن موى روى گونه و كنارههاى صورت غير از چانه اشكالى ندارد.
س 242 ـ نظر شما راجع به حضرت مريم مادر مسيح كه در قرآن از آن به عنوان سيدة نساءالعالمين اشاره مىكند، چيست؟ اما ما شيعهها معتقديم كه حضرت فاطمه(عليها السلام) سيده نساء العالمين است. و مىدانيم كه آيات الهى قرآن براى هميشه است. لطفاً در اين مورد توضيح دهيد.
ج 242 ـ باره در تفاسير قرآن توضيحات مفصّلى داده شده است. رواياتى داريم كه برخى گفتهاند مراد از اينكه مريم برترين زنهاى عالمين است مراد خصوص عالمين در زمان خودش است اما حضرت فاطمه زهرا(عليها السلام) نسبت به همه زنهاى عالم از ازل تا ابد.بر طبق برخى از رواياتى كه در تفسير آيه وارد شده است مراد آن است كه حضرت مريم از اين جهت كه بدون شوهر، فرزندى را بدنيا آورد نسبت به همه زنها برترى دارد و اين خصوصيت در حضرت زهرا(عليها السلام) نيست ولو اينكه حضرت زهرا داراى فضائلى است كه حضرت مردم هرگز نداشته است.
س 243 ـ آيا مطابق فتواى آيت الله لنكرانى بازى شطرنج مجاز است؟ و آيا اگر مجتهدى آن را حرام بداند و ديگر مجتهد مجاز، آيا مىتوان در اين مسأله به مجتهدى كه مجاز مىداند رجوع كرد؟
ج 243 ـ طبق فتواى ايشان بايد اولا احراز شود كه شطرنج آلت قمار نيست، و تا وقتى كه اين موضوع محرز نشده بازى شطرنج جائز نيست و ثانياً پول در بين نباشد، فتواى امام خمينى (ره) نيز چنين بود. شما بايد از مجتهدى كه مقلّد او هستيد پيروى كنيد.
س 244 ـ آيا نتراشيدن ريش واجب است؟ چرا؟
ج 244 ـ تراشيدن ريش بنابر احتياط واجب حرام است. دليل حرمت آن مربوط به فقه است و بحث مفصّلى دارد.
س 245 ـ آيا مقلّد حق دارد تقليدش را از يك مجتهد به علّت برخى دلايل (شخصى و نه چندان مهمّ) به مجتهد ديگرى تغيير دهد؟
ج 245 ـ در صورتى كه مجتهد ديگر اعلم باشد تغيير لازم است و در صورت تساوى تغيير جائز است و اشكالى ندارد ولو اينكه دليل مهمّى نداشته باشد.
س 246 ـ اگر فرد هنگامى به امام جماعت اقتدا كند كه امام در حال قيام ركعت سوم و يا چهارم است بايد حمد و سوره را بخواند. آيا مأموم بايد نمازش را با صداى بلند قرائت كند و يا آهسته؟ (با توجه به اين كه برخى نمازها بايد بلند ادا شوند.)
ج 246 ـ بايد آهسته بخواند اگرچه نمازى باشد كه قرائت آن را بايد با صداى بلند بر جا آورد.
س 247 ـ آيا ذكر «اعوذ بالله من الشيطان الرجيم» قبل از قرائت سوره حمد ركعت اوّل مستحب است؟ همچنين مىخواستم بدانم آيا مستحب است اين ذكر بلند قرائت شود يا بهتر است آهسته قرائت شود؟
ج 247 ـ بلى مستحب است.فرقى نمىكند.
س 248 ـ چند روز قبل يك فلسطينى در يك پاساژ اسرائيلى با انفجار خود دست به انتحار زد. سوال من اين است: آيا طبق قوانين جهاد در اسلام جايز است مردى دانسته (آگاهانه) زنان و كودكان را بكشد؟
ج 248 ـ اگر دزدى به حريم خانه كسى تجاوز كرد با او مقابله مىكنند اگرچه با زن و بچه خود آمده باشد، امّا در مورد سئوال شما بايد توجه داشته باشيد كه اين اشغالگران صهيونيست هستند كه كودكان فلسطينى را در آغوش پدران و مادرانشان شهيد مىكنند و خانه آنها را بر سرشان خراب مىكنند. و اين كودكان فلسطينى هستند كه يا در زير سلطه اشغالگران و يا در دادگاهههاى بيرون از فلسطين با حقوق پايمال شده روزگار مىگذرانند. گذشته از همه اينها شما به عنوان يك خبر مسلّم فرض كردهايد از هيچ رسانهاى شنيده نشده است. لكن در نظر اسلامى لازم است مجاهدين فلسطينى با نظاميان اسرائيلى و يا غير نظاميانى كه پشتيبانى و حمايت از صهيونيست مىكنند مبارزه و جهاد نمايند.
س 249 ـ حكم صريح درباره سيگار كشيدن چيست؟
ج 249 ـ بهتر است كسانى كه سيگار نمىكشند شروع نكنند، و افراد سيگارى در صورت احساس ضرر معتدّبه ترك كنند.
س 250 ـ اگر مسلمانى كه چند مرتبه غذاى حرام خورده و خود بر اين واقف بوده است، روزى تصميم بگيرد كه حرام خورى را ترك كند، آيا خداوند او را خواهد بخشيد، و آيا بدن و جسم او تا ابد نجس خواهد بود؟ اگر اين طور باشد چكار كند كه بدن خود را از نجاسات تزكيه كند؟ آيا هنگامى كه از غذاى حرام استفاده مىكند حق دارد نماز بخواند؟ و آيا بزاق دهان او نيز نجس است؟
ج 250 ـ بلى خداوند با توبه همه گناهان را مىبخشد و سعى نمائيد براى تطهير باطن مقدارى روزه بگيريد. 2 ـ بدن و جسم او نجس نمىماند. 3 ـ نماز در هيچ حالتى از انسان ساقط نمىشود. 4 ـ بزاق دهان او نجس نيست، مگر آنكه همراه آن عين نجاست باشد.
س 251 ـ برخى از مردم به هنگام ذكر صلوات (الّلهم صلّ على محمّد وآل محمّد) دستهاى خود را بر صورت مىكشند. معنى اين كار چيست؟
ج 251 ـ در كتاب شريف كافى، ج2، ص471 در حديثى از امام صادق(عليه السلام) چنين آمده است: هيچ بنده خدائى دست خود را به سوى خدا بالا نمىبرد مگر آنكه خداوند متعال شرم مىكند كه آن را خالى برگرداند، بلكه از رحمت و فضل خود چيزى در آن قرار مىدهد، بنابراين وقتى يكى از شما دعا كرديد دست خود را به سر و صورت خود بكشيد.با توجه به اين حديث و با عنايت به اينكه ذكر صلوات بهترين دعا است جواب سؤال حضرتعالى معلوم مىشود، و اين كار اختصاص به ذكر صلوات ندارد، بلكه در همه دعاها مستحب است.
س 252 ـ آيا مرد مسلمان مىتواند روابطى همانند بوسيدن و... با همسر خود داشته باشد؟
ج 252 ـ چنانچه بين زن و مرد ازدواج شرعى محقق شده باشد مرد مىتواند هرگونه استفاده و تمتّعى كه مضرّ به حال زن و يا خودش نباشد ببرد.
س 253 ـ خواهشمندم اسم يك مجتهد كه مىشود از او تقليد نمود را به من بگوييد. من هيچ اطلاعى درباره اسامى مجتهدين به طور كلّى ندارم.
ج 253 ـ در مسئله تقليد لازم است از اعلم مجتهدين تقليد نمائيد در اين رابطه مىتوانيد به بيانيه جامعه محترم مدرسين حوزه علميه قم كه مركب از پنجاه نفر از علماء طراز اول هستند مراجعه نمائيد در آن بيانيه بعد از رحلت آيتالله اراكى هفت نفر را به عنوان مرجع تقليد به مردم معرفى نمودند كه حضرت آيتالله العظمى فاضل لنكرانى با اكثريت آراء به عنوان اوّل معرفى شدند.
س 254 ـ آيا مصرف دخانيات از نظر دين اسلام مجاز است؟ بنده معقتدم جايز نيست چون در دراز مدّت به انسان ضرر مىرساند، همانطور كه مصرف الكل مضر است. نظر جنابعالى در اين باره چيست؟
ج 254 ـ بهتر است كه افراد غيرسيگارى شروع در استعمال سيگار نكنند، و اگر كسى سيگار مىكشد و علم به ضرر دارد ترك كند، و مصرف الكل از نظر شرع مقدّس حرام است حتى اگر يك قطره باشد و ضررى هم نداشته باشد.
س 255 ـ چگونه مىتوانم به دوستان سُنّىام ثابت كنم امام على، پسر ابوطالب، جانشين بر حق پيامبر است؟
ج 255 ـ به زبان عربى اگر آشنائى داريد با مطالعه كتابهائى از قبيل «الغدير» نوشته علاّمه امينى، و «ثمّ اهتديت» نوشته آقاى تيجانى و مطالعه كتابهاى تفسير و امثال آن معلومات خود را افزايش داده، و سپس با منطق و زبان خوش دليلهائى را كه دريافت كردهايد براى او بازگو كنيد. و اگر به زبان ديگرى تسلط داريد تماس بگيريد تا كتاب به شما معرفى كنيم.
س 256 ـ چطور چه وقت يهوديان و مسيحيان كتابهاى دينىشان: تلمود، تورات و انجيل را تغيير دادند؟
ج 256 ـ پيشينه عمل تحريف در بين يهود مطابق با همان ابتداى ظهور دين يهود است براى اطلاع بيشتر به آيات 58 سوره بقره، 161 سوره اعراف و 46 سوره مائده در قرآن كريم مراجعه كنيد، و امّا مسيحيت بعد از حضرت مسيح به علّت منافات تعليمات آن حضرت با منافع زورمداران دست به تحريف كتاب آسمانى انجيل زدند، آنچه مسلم است اينكه اين كتابها تحريف شده است و دليل آن مطالبى است كه در آنها وجود دارد و با تعليمات يك پيامبر الهى كه منادى توحيد است همخوانى ندارد، و همين طور تضادها و تناقضات در مطالب اين كتابها.
س 257 ـ اگر فردى كه هرگز در طول عمرش نماز نخوانده و روزه نگرفته است، آيا خداوند او را به واسطه رفتن به مكّه و انجام حجّ خواهد بخشيد؟
ج 257 ـ خداوند او را مىبخشد، ليكن قضاى نمازها و روزههاى خود را بايد به جا آورد.
س 258 ـ چه توضيح و تفسيرى بر اين كلام قرآن داريد كه مىفرمايد: مرم اُمُّ المسيح (سلام الله عليها) «سيّدة نساء العالمين» است; در حالى كه ما شيعيان اين لقب را مختص حضرت فاطمه (سلام الله عليها) مىدانيم. ما همگى اذعان داريم كه آيات قرآن براى همه زمانهاست و مختص زمانى خاصّ نيست.
ج 258 ـ اولا اين سؤال را پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله وسلم) در جواب شخصى كه از آن حضرت پرسيد: آيا فاطمه(عليها السلام) سيّده زنان زمان خويش است؟ بيان فرمودند و گفتند: آنكه سيّده زنان عصر خويش است مريم بنت عمران است، امّا فاطمه دختر من سيّده تمام زنان از اوّلين و آخرين است. (بحارالانوار، ج43، ص24.)ثانياً: توجيه و تفسير ديگرى كه مربوط به اين آيه شريفه است آن است كه مريم بنت عمران از اين جهت كه در ولادت عيسى منحصر است يعنى فرزندى بدون ارتباط مرد با او به دنيا آورد. اين ويژگى فقط مخصوص ايشان است و هيچكس ديگر ندارد.
س 259 ـ چه كنم تا بهشت را نصيب خود سازم؟
ج 259 ـ آنچه را خداوند متعال امر كرده است انجام دهيد و از آنچه نهى كرده پرهيزكنيد.
س 260 ـ آيا در بهشت ورزش وجود دارد براى مثال فوتبال و يا تنيس؟
ج 260 ـ در بهشت بنابر آنچه در قرآن كريم سوره زخرف آيه 71 آمده است هر چه دل بخواهد و چشم از آن لذت ببرد وجود دارد، و همين طور در آيه 31 سوره فصّلت.
س 261 ـ آيا (مكان) بهشت در همين دنياست؟
ج 261 ـ بنابر مفاد آيه 133 سوره آل عمران كه مىفرمايد: «و بشتابيد به سوى بخشايش از طرف پروردگارتان و بهشتى كه پهنه آن همه آسمانها و زمينها است كه براى پرهيزكاران آماده شده است» وسعت بهشت به اندازه همه هستى فعلى است، بنابراين دنياى كوچك فعلى ما گنجايش آن را ندارد اگر مقصود شما از دنيا كره زمين و يا منظومه شمسى باشد.
س 262 ـ آيا پيامبران و امامان را در بهشت ملاقات خواهيم كرد؟
ج 262 ـ مفسّران در تفسير آيه 69 سوره نساء كه مىفرمايد: كسى كه اطاعت كند از خدا و پيامبر، پس آنها با كسانى هستند كه خدا نعمت به آنها داده يعنى پيامبران و راستگويان و شهداء و نيكوكاران...» رواياتى نقل كردهاند كه خلاصه آن اين است كه مؤمنان در بهشت پيامبران و امامان ديدار و ملاقات دارند، و مراد از «صدّيقين» كه در اين آيه است امامان معصومند.
س 263 ـ چند دنيا در بهشت وجود دارد؟ آيا بهشت همانند زمين يك سيّاره است؟ اگر اينطور است آيا براى مردم يا افراد مختلف بهشت و يا سيارههاى مختلفى وجود دارد؟
ج 263 ـ از جواب سؤال سوم معلوم مىشود، ضمناً يادآور شويم كه آنچه ما از جهان آخرت و بهشت و جهنّم مىدانيم آن چيزى است كه از آيات و روايات رسيده است. امّا آنچه خواهيم ديد فوق تصوّر امروز ما است.
س 264 ـ حكم شما در مورد كسى كه از مذهب تشيع به آيين زرتشتى درآيد چيست؟
ج 264 ـ مرتد مىشود و احكام آن را دارد.
س 265 ـ بنده مدتى است به بيمارى ديابت دچار شدهام و نمىتوانم روزه بگيرم، همچنين پول كافى براى كفاره (سير كردن گرسنه) ندارم و نانخور پدرم هستم تكليف چيست؟
ج 265 ـ در صورتى كه تمكن مالى نداريد پرداختن كفاره بر شما واجب نيست.
س 266 ـ چه توضيح و تفسيرى بر اين كلام قرآن داريد كه مىفرمايد: مريم اُمّ المَسيح(عليها السلام) «سيدة النساء العالمين» است; در حالى كه ما شيعيان اين لقب را مختص حضرت فاطمه(عليها السلام) مىدانيم. ما همگى اذعان داريم كه آيات قرآن براى همه زمانهاست و مختص زمانى خاص نيست.
ج 266 ـ اولاً اين سؤال را پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) در جواب شخصى كه از آن حضرت پرسيد: آيا فاطمه(عليها السلام) سيده زنان زمان خويش است؟ بيان فرمودند و گفتند: آنكه سيده زنان عصر خويش است مريم بنت عمران است، اما فاطمه(عليها السلام) دختر من سيده تمام زنان از اولين و آخرين است. (بحار الأنوار، ج 43، ص 24)ثانياً: توجيه و تفسير ديگرى كه مربوط به اين آيه شريفه است كه مريم بنت عمران از اين جهت كه در ولادت عيسى منحصر است يعنى فرزندى بدون ارتباط مرد با او به دنيا آورد، اين ويژگى فقط مخصوص ايشان است و هيچ كس ديگر ندارد.
س 267 ـ بنده حدوده يك سال پيش ايران را ترك كردم و هم اكنون در يكى از شهرهاى ايالات متحده آمريكا مشغول به تحصيل مىباشم و به منظور تكميل تحصيلاتم مجبورم به شهر ديگرى بروم كه بيش از 35 مايل با اينجا فاصله دارد. در ضمن قصد اقامت طولانى در هيچ يك از اين دو شهر را نيز ندارم و به محض اين كه به دانشگاه ديگرى در ايالت ديگرى راه پيدا كنم به آنجا نقل مكان خواهم كرد. حالا مىخواهم تكليف خود را در مورد نماز و روزه در هر يك از شهرهاى مزبور بدانم.
ج 267 ـ در فرض سؤال در هر يك از شهرهايى كه ذكر كردهايد نماز شكسته و روزه شما نيز صحيح نيست، مگر آن كه قصد اقامه ده روز در يك جا كنيد.
س 268 ـ آيا در اسلام تراشيدن موى گونه و كنارههاى صورت مجاز است؟
ج 268 ـ به احتياط لازم تراشيدن ريش به صورتى كه از ته تراشيده شود جايز نيست، لكن تراشيدن موى روى گونهها و كنارههاى صورت غير از چانه اشكالى ندارد.
س 269 ـ مىگويند كه ملائك عيناً به محاسبه بشر مىپردازند آيا صحت دارد كه محاكمه خداوند از عينيت كمترى برخوردار باشد؟ (بخشندگى موضوعاتى مشخص) اگر بله، در چه موضوعاتى خداوند بخشنده است و چه مواردى را عفو نمىكند؟
ج 269 ـ خداوند متعال به بشر در قرآن كريم سفارش فرموده است كه از ديگران بگذرند و آنها را ببخشند و خود نيز بخشنده است و مهربان، لكن ما بايد زمينه را در زندگى خود آن چنان آماده كنيم كه لياقت بخشش خداوند را داشته باشيم، و اين موضوع با عمل به دستورات خداوند حاصل مىشود. و پروردگار همه گناهان را مىبخشد مگر شرك به او را، و در مورد حقوق مردم نيز بايد آنچه را انسان به مردم بدهكار است به آنها بپردازد زيرا حق الناس مربوط به خود آنهاست.
س 270 ـ برخى از مردم به هنگام ذكر صلوات دستهاى خود را بر صورت مىكشند معنى اين كار چيست؟
ج 270 ـ در كتاب شريف كافى ج 2 ص 471 در حديثى از امام صادق(عليه السلام) چنين آمده است: هيچ بنده خدايى دست خود را به سوى خدا بالا نمىبرد مگر آن كه خداوند متعال شرم مىكند كه آن را خالى برگرداند، بلكه از رحمت و فضل خود چيزى در آن قرار مىدهد، بنابراين وقتى يكى از شما دعا كرديد دست خود را به سر و صورت بكشيد. با توجه به اين حديث و با عنايت به اين كه ذكر صلوات بهترين دعا است جواب سؤال شما معلوم مىشود و اين كار اختصاص به ذكر صلوات ندارد، بلكه در همه دعاها مستحب است.
س 271 ـ آيا ذكر «اعوذ بالله من الشيطان الرجيم» قبل از قرائت سوره حمد ركعت اول مستحب است؟ همچنين مىخواستم بدانم آيا مستحب است اين ذكر بلند قرائت شود يا بهتر است آهسته قرائت شود؟
ج 271 ـ بلى مستحب است و فرقى نمىكند كه آهسته يا بلند قرائت شود.
س 272 ـ اگر فرد هنگامى به امام جماعت اقتدا كند كه امام در حال قيام ركعت سوم و يا چهارم است بايد حمد و سوره را بخواند. آيا مأموم بايد نمازش را با صداى بلند قرائت كند و يا آهسته؟
ج 272 ـ بايد آهسته بخواند اگر چه نمازى باشد كه قرائت آن را بايد با صداى بلند به جا آورد.
س 273 ـ آيا مقلد حق دارد تقليدش را از يك مجتهد به علت برخى دلائل به مجتهد ديگر تغيير دهد؟
ج 273 ـ در صورتى كه مجتهد ديگر اعلم باشد تغيير لازم است و در صورت تساوى تغيير جايز است و اشكالى ندارد ولو اين كه دليل مهمى نداشته باشد.
س 274 ـ آيا اقتدا كردن به امام جماعت سنى اشكال دارد؟
ج 274 ـ در مذهب شيعه لازم است امام جماعت عادل و معتقد به ولايت ائمه معصومين(عليهم السلام) باشد و اقتدا به اهل سنت به جهت حفظ اتحاد مسلمين اشكال ندارد.
س 275 ـ آيا احضار روح به عنوان سحر و جادو به حساب مىآيد؟ و نظر شما در رابطه با احضار روح از عالم برزخ چه مىباشد؟
ج 275 ـ بين احضار روح و مسأله سحر و جادو فرق است و امكان احضار روح به طورى كه معروف است ثابت نيست.
س 276 ـ كداميك از آلات موسيقى براى استفاده كردن و يا براى گوش كردن در اسلام مجاز است؟
ج 276 ـ آلاتى كه مختص براى استفاده حرام باشد يعنى منحصر در استفاده در مجالس فساد و لهو و لعب باشد حرام است و غير آن جايز است.
س 277 ـ زمان مناسب براى خواندن نماز عصر چه وقتى است؟ آيا بايد فوراً بعد از نماز ظهر خوانده شود و يا اين كه بهتر است فاصله اندازيم؟
ج 277 ـ بنابر نظر مشهور وقت فضيلت نماز عصر هنگامى است كه سايه شاخص دو برابر گرديده باشد البته برخى از فقهاء شيعه معتقدند كه وقت فضيلت نماز عصر بعد از خواندن نماز ظهر شروع مىشود.
س 278 ـ من چندين دوست دارم كه همگى نماز خوانند آيا امكان دارد كه با هم نماز را به جماعت برگزار كنيم و يكى از ما به عنوان امام جماعت باشد؟ معيار گزينش امام جماعيت چيست؟
ج 278 ـ مستحب است نماز را به جماعت بخوانيد در صورت نبود يك شخص روحانى مىتوانيد به يكى از دوستان خود كه عادل است و قرائت او صحيح است اقتدا كنيد.
س 279 ـ نحوه انتخاب ولى فقيه در اسلام به چه صورتى است؟ پيامبران و امامان در اين باره چه نظرى دارند؟
ج 279 ـ در قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران پيش بينى شده است كه ولى فقيه با آراء غير مستقيم مردم انتخاب مىشود، به اين معنى كه عدهاى از علماء و مجتهدين از طرف مردم و به طور مستقيم به عنوان خبره انتخاب مىشوند، و اين افراد ولى فقيه را از بين مجتهدان عادل برمىگزينند، و اما مستند مشروعيت حكومت مبتنى بر ولايت فقيه روايات بسيارى است كه از امام معصوم(عليهم السلام) رسيده است كه فرمودهاند: فقهاء را بر شما حاكم قرار داديم و يا نهى كردهاند از مراجعه به ديگران كه از آن تعبير به رجوع به طاغوت شده است، از بين اين روايات مىتوان به مقوله عمر بن حنظله، و مشهوره أبى خديجه، و توقيع وارده در كتاب اكمال الدين صدوق، و روايت وارده امام حسين(عليه السلام) در تحف العقول كه در آن مىفرمايد:اجراى كارها و حكمها به دست عالمان الهى است و حديث «فقهاء امانت داران پيامبرانند» اشاره كرد. و در اين باب علماى بزرگ اسلام كتابها نوشتهاند علاوه بر همه اينها بايد به دو مطلب اشاره كرد.1 ـ اين كه دين اسلام احكامى دارد كه جز با تشكيل حكومت قابل اجراء نيست، و دينى كه خاتم اديان الهى است نمىتواند محدود به زمان پيامبر(صلى الله عليه وآله) و ائمه اطهار(عليهم السلام) باشد، بلكه اين دين مكتب جاودانهاى است كه تا قيامت برپا است، بنابراين بعد از پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله)، امام معصوم بايد تصدى اين امر را داشته باشند و در زمان غيب امام نزديكترين فرد بنابر روايات به ائمه(عليهم السلام) فقهاء هستند.2 ـ از نظر عقلى هم علماى دينى با توجه به مردمى بودن آنها و اطلاع از احكام دين براى حكومت شايستهترين افرادند.
س 280 ـ دانشجويى 22 ساله هستم كه چندى است با يك دختر سنى آشنا شدهام و براى مدتى به صورت تمتع زندگى كرديم با آگاهى از اين حقيقت كه هيچ يك از ما اجازه داشتن فرزند را ندارد از اين رو هنوز او باكره است و به تازگى شنيدهام كه در صورت داشتن متعه با يك دختر باكره، داشتن رضايت پدر ضرورى است. و اين مسأله ما را با مشكل روبرو ساخته است. چرا كه والدين او سنى بوده و مطمئن هستم كه رضايت نخواهند داد. آيا ازدواج ما قانونى است؟
ج 280 ـ در فرض سؤال ازدواج شما صحيح است و اشكال شرعى ندارد.
س 281 ـ ايا شوهر فراتر از استطاعت مالى اش، مسؤول مخارج همسرش مىباشد؟
ج 281 ـ شوهر بايد نفقه زن را كه عبارت از لباس، مسكن و غذاى مناسب است تهيه كند.
س 282 ـ اگر تأمين مخارج اوليه زندگى در تطابق با شأن همسر از تهيه خوراك و پوشاك و مسكن و سرپناه فراتر رود، آيا تهيه تجملاتى كه در استطاعت او نيست از وظايف او شمرده مىشود؟
ج 282 ـ خير
س 283 ـ اگر همسر همان سطحى از زندگانى را كه قبل از ازدواج داشته از همسرش طلب نمايد و شوهر نيز توانايى و ظرفيت مالى آن را نداشته باشد، آيا اين عدم استطاعت به عنوان عدم اداى وظيفه نسبت به همسرش تلقى مىگردد؟
ج 283 ـ اگر شوهر آنچه در توان دارد انجام داده است، عدم اداى وظيفه تلقى نمىشود، و بهتر است زن و شوهر در ثروت و فقر، سختى و آسايش و خوشى و ناخوشى با يكديگر سازش كنند تا خداوند متعال به زندگى آنها بركت عنايت كند.
س 284 ـ من يك خواهر انگليسى هستم فتواى شما در مورد يادگيرى قرآن زير نظر برادران چيست؟
ج 284 ـ به طور كلى خواند قرآن يا متن ديگر با صدا يا آوازى كه شنيدن آن براى مردان مفسده داشته باشد و آنها را تحريك كند در جايى كه مردان صداى آنان را بشنوند ولو به واسطه وسائل ارتباطى جايز نيست بلى اگر آموزش قرآن مستلزم خواندن با آواز خوش نباشد، مانعى ندارد.
س 285 ـ نظر شما درباره بخت آزمايى چيست؟ اگر كسى هدف بردن در ذهنش نباشد و فقط پول بگذارد تكليفش چيست؟
ج 285 ـ برد و باخت و شركت در اين كار جايز نيست.
س 286 ـ آيا گرفتن شغل در فيلمهاى تبليغاتى همانند توليد كننده، كارگردانى اجازه داده مىشود؟
ج 286 ـ اگر اين كار مستلزم هيچ فعل حرامى نباشد اشكالى ندارد.
س 287 ـ اگر شخصى به طور روشن و واضح اعلام مىدارد كه به خداوند يا مذهبى اعتقاد ندارد آيا مسلمانان مىتوانند اموال و اجناس آن كافر را بدون پرداخت بهاى آنها بگيرند؟
ج 287 ـ هرچند اين افراد از اهل كتاب و اهل ذمه محسوب نمىشوند و اموال آنها محترم نيست ولى از هر عملى كه باعث بد جلوه دادن مسلمانان شود بايد اجتناب كرد.
س 288 ـ نوجوانى كه در شرايط اجتنابناپذير جنسى قرار دارد و نمىتواند اميال جنسى خود را كنترل كند و ازدواج موقت نيز براى او دست نيافتنى است و از طرفى نمىخواهد به كارهاى خلاف از قبيل فاحشهبازى، زنا و غيره آلوده شود، آيا مجاز است دست به استمناء بزند؟
ج 288 ـ خود ارضايى و استمناء حرام است، بهتر است براى كم شدن شهوت روزه بگيرد، كتاب بخواند، ورزش كند و تفريحات سالم ديگر داشته باشد.
س 289 ـ آيا صلاة الجمعة در زمان غيبت واجب عينى است يا واجب اختيارى؟
ج 289 ـ به نظر حضرت آيت الله العظمى فاضل لنكرانى نماز جمعه در زمان غيبت به نحو واجب تخييرى مطرح است.
س 290 ـ آيا سر سفرهاى كه گوشت حرام در آن است مىتوان نشست؟
ج 290 ـ بهتر است كه اجتناب شود.
س 291 ـ آيا رعايت قوانين راهنمايى و رانندگى كشورمان حتى در مسائل جزئى واجب است و آيا اگر رعايت نكنيم گناهى مرتكب شدهايم؟
ج 291 ـ رعايت مقررات نظام جمهورى اسلامى لازم است.
س 292 ـ اگر مسلمانى چند مرتبه غذاى حرام خورده و خود بر اين امر واقف بوده است، روزى تصميم بگيرد كه حرامخورى را ترك كند چه بايد بكند؟
ج 292 ـ خداوند با توبه همه گناهان او را خواهد بخشيد و سعى نمايد براى تطهير باطن مقدارى روزه بگيرد.
س 293 ـ اخيراً مشكلى به وجود آمده است كه مايه تأسف است و آن اين است كه مسلمانانى كه فرهنگ و نژاد متفاوتى با ديگر مسلمانان دارند به دختران خود اجازه ازدواج با فردى از نژاد و فرهنگ ديگر را نمىدهند و اين در حالى است كه هر دو طرف مسلمان هستند در اين مورد خاص چه فتوايى داريد؟
ج 293 ـ هر كس كه با فرهنگ اصيل اسلامى آشنا باشد مىداند كه در اسلام فرقى بين عرب و عجم وجود ندارد و هر مرد مسلمانى حق دارد با هر زن مسلمانى ازدواج كند چه عرب و چه عجم و چه سياه و چه سفيد.
س 294 ـ مدتى قبل يك فلسطينى در يك پاساژ اسرائيلى با انفجار خود دست به انتحار زد. آيا طبق قوانين جهاد در اسلام جايز است فردى دانسته زنان و كودكان را بكشد؟
ج 294 ـ اگر دزدى به حريم خانه كسى تجاوز كرد با او مقابله مىكنند اگر چه با زن و بچه خود آمده باشد، اما در مورد سؤال شما بايد توجه داشته باشيد كه اين اشغالگران صهيونيست هستند كه كودكان فلسطينى را در آغوش پدران و مادرانشان شهيد مىكنند و خانه آنها را بر سرشان خراب مىكنند، و اين كودكان فلسطينى هستند كه يا در زير سلطه اشغالگران و ياد در اردوگاههاى بيرون از فلسطين با حقوق پايمال شده روزگار مىگذرانند. لكن از نظر اسلامى لازم است مجاهدين فلسطينى با نظاميان اسرائيلى و يا غير نظاميانى كه پشتيبانى و حمايت از صهيونيست مىكنند مبارزه و جهاد كنند. گذشته از همه اينها آنچه شما به عنوان يك خبر مسلم فرض كردهايد از هيچ رسانهاى شنيده نشده است.
س 295 ـ كارمندى هستم كه پس از حدود 21 سال خدمت، به مأموريت دو ساله آمدم. درآمد اندى دارم كه اگر در وطنم بودم اين درآمد يا اغلب آن حدود 80 درصد آن صرف خريد وسايل خانه خواهد شد و سالانه مبلغ اندكى پس انداز خواهد شد.از آنجا كه در منطقهاى كه هستم نسبت به وطنم همه چيز گرانتر مىباشد، و خريد وسايل فوق هم از جهات اقتصادى هم از جهت حمل و نقل صرفه عقلانى ندارد، لذا مبلغى را براى خريد وسايل فوق (بعد از برگشت از سفر) در وطن اختصاص دادهام. حالا خمس اين مقدارى كه جهت خريد وسايل فوق كنار گذاشتهام چقدر است؟
ج 295 ـ آنچه براى تهيه لوازم ضرورى از قبيل وسائل خانه و جهيزيه دختر و امثال آن به اندازه شئونات خودتان پس انداز كردهايد، و راهى براى خريد آنها جز پس انداز به همين نحوه نداريد خمس ندارد، اما آنچه براى زيور آلات و خريد ماشين يا تبديل خانه پس انداز مىكنيد اگر به سال خمسى شما برسد خمس دارد.
س 296 ـ مبالغ خمس به چه صورتى مصرف مىكنند؟
ج 296 ـ نصف خمس سهم امام(عليه السلام) و نصف آن سهم سادات است، كه سهم امام بايد به دست مرجع تقليد برسد و به نظر ايشان مصرف شود و بدانيد كه حوزههاى علميه از ابتدا تا كنون با همين وجوهات شرعيه اداره شده است و امروزه بيش از چهل هزار طلبه در قم و حدود چهل هزار طلبه در ساير نقاط ايران و خارج از همين طريق اداره مىشوند و حقوق ماهيانه به آنان داده مىشود تا بتوانند براى تخصص در دين و فهم قرآن زحمت بكشند بنابراين مؤمنين بايد سعى نمايند وجوهات شرعيه را به مرجع تقليد برسانند و قبض داراى مهر او را دريافت كنند و چنانچه به وكلا يا نمايندگان آنان بپردازند باز از ايشان قبض رسيد مرجع تقليد را دريافت كنند.
س 297 ـ آيا جايز است خمس را صرف ساخت مسجد يا بارگاه كنيم؟
ج 297 ـ خير مگر آن كه از ايشان اجازه گرفته شود.
س 298 ـ فردى درآمدى به پول رايج كشورش دارد. آيا زكات به پول رايج نيز تعلق مىگيرد؟ اگر چنين است، چه مبلغى را مىبايست به عنوان زكات پرداخت كند؟
ج 298 ـ خير، زكات تعلق نمىگيرد، و بايد بعد از مصارف در مؤنه كه در توضيح المسائل آمده اگر سر سال چيزى زياد آمد خمس آن پرداخت شود.
س 299 ـ آيا حضرت آدم كعبه را بنا كرد؟
ج 299 ـ در روايات آمده است كه كعبه را جبريل به فرمان خدا بنا كرد و اعمال حج را به آدم7 آموخت.
س 300 ـ كعبه چند بار ويران و بازسازى شده است؟ آيا عبادت به سمت كعبهاى كه اصلى نمىباشد درست است؟
ج 300 ـ كعبه در دورانهاى مختلف تخريب شده، اما به همان صورت قبلى بازسازى شده و حجر الاسود در جاى خود قرار داده شده است، بنابراين عبادت ما رو به همان كعبه اصلى است.
س 301 ـ آيا خواندن نماز عصر بعد از نماز ظهر و نماز عشا بعد از نماز مغرب جايز است؟
ج 301 ـ خواندن نماز عصر پس از نماز ظهر و خواندن نماز عشا بلافاصله پس از نماز مغرب اشكالى ندارد، لكن مستحب است نمازها را در وقت فضيلت آنها طبق آنچه راجع به اوقات نمازها در توضيح المسائل نوشته شده است بخوانيد، البته اگر در اول وقت نماز جماعت باشد بهتر است كه هر دو نماز را با هم بخوانيد.
س 302 ـ اگر در ذكر صيغه طلاق يكى از شاهدين، زن و ديگرى مرد باشد آيا طلاق مورد قبول است يا اين كه لازم است دو زن باشند؟
ج 302 ـ خير در صحت طلاق، وجود دو شاهد مرد عادل لازم است و شهادت زن كفايت نمىكند.
س 303 ـ آيا مىتوان بر كتان نماز خواند؟
ج 303 ـ جايز نيست
س 304 ـ آيا مىتوان در خلال روزه گرفتن دهان را با خمير دندان مسواك كرد؟
ج 304 ـ مسواك كردن با خمير دندان در صورتى كه چيزى از آن فرو برده نشود اشكالى ندارد.
س 305 ـ كفاره شكستن عمدى روزه قبل از وقت افطار چيست؟ كفاره روزه بيمار و زن حائض چيست؟
ج 305 ـ اگر كسى عمداً روزه خود را افطار كند، بايد به جاى آن يا شصت روز روزه بگيرد و يا شصت فقير را اطعام دهد، شخص بيمار و زن حائض فقط روزه را قضا مىكنند.
س 306 ـ چرا ميان اوقات سحر و افطار شيعه و اهل سنت تفاوت وجود دارد؟
ج 306 ـ طبق نص آيه شريفه قرآن روزه بايد از فجر تا شب ادامه داشته باشد، (ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ) و در تعيين و تبيين فجر در دليل بين مسلمانان اختلاف است و آنچه از ائمه اطهار(عليهم السلام) به دست ما رسيده است بر خلاف اهل سنت كه شب را با غروب خورشيد آغاز مىكنند، شب با مغرب شروع مىشود نه با غروب خورشيد. و به همين دليل بعد از غروب خورشيد بايد كمى صبر كرد تا حمره مشرقيه از بين برود.
س 307 ـ آيا پوستى كه بنا به گفته فروشنده كه اهل كتاب است از پوست آهو مىباشد ولى قيمت و وفور آن در يك كشور شك برانگيز است چه حكمى دارد و آيا كلاً از نظر مضمون آن كه از نظر بازارى غير مسلمان خريدارى شود از لحاظ پاكى و نجسى و اقامه نماز چه حكمى دارد؟
ج 307 ـ اگر شك به اين معنى است كه كلاً ممكن است پوست حيوانى نباشد و از پوستهاى مصنوعى باشد هم پاك است و هم نماز خواندن در آن اشكال ندارد، لكن اگر پوست حيوانى باشد و شك در تذكيه آن داشته باشيد پاك است، لكن با آن نماز نمىتوانيد بخوانيد.
س 308 ـ دانشجويى در ايالات متحده آمريكا هستم. در اينجا اهل سنت يك روز قبل از شيعه عيد اعلام مىكنند. از آنجايى كه آنها ادعا مىكنند كه هلال ماه شوال را ديدهاند حكم من چيست؟ آيا مىبايست طبق جوامع شيعى عيد را بپذيريم و يا بر اساس نظر اهل سنت؟ و به عنوان فطريه مىبايست چه مقدار و به چه كسى پرداخت كنم؟
ج 308 ـ شما هر وقت ماه را خودتان ديديد، و يا به گفته ديگران يقين پيدا كرديد آن وقت براى شما عيد فطر مىشود، تفصيل مسأله در رساله توضيح المسائل موجود است. و مقدار زكات فطره عبارت است از سه كيلو گندم يا جو، يا خرما، يا كشمش يا برنج، يا قيمت يكى از اينها كه بايد به مؤمن فقير بدهيد.
س 309 ـ اهميت و پيشينه سجده واجب در سورههاى 21، 24، 27، 30 قرآن چيست؟
ج 309 ـ در خود اين آيات امر به سجده شده است و در روايات هم كه فقهاء اسلام به استناد آنها فتوى دادهاند آمده است كه در موقع خواندن اين آيات سجده واجب است.
س 310 ـ رد مظالم يعنى چه؟
ج 310 ـ مظالم اصطلاحاً به بدهكارىهايى گفته مىشود كه صاحب آن معلوم نيست يا اين كه در دسترس نباشد، كه در اين صورت به مقدارى كه يقين داريم از بابت آن بدهىها به حاكم شرع مىپردازيم تا به فقرا بدهد.
س 311 ـ اگر خانمها بخواهند نماز ميت بخوانند، شرايط خواندن جماعت اين نماز براى آنها به چه صورتى است؟ و اگر در صورتى كه در اتاق ديگرى هستند كه از جماعت توسط ديوارى از هم جدا شده، آيا نماز آنها درست است؟
ج 311 ـ همانند مردان نماز ميت را مىخوانند و شرط اضافهاى ندارد. و در جماعت اگر پست سر امام يا مأمومين باشند، و امام جماعت مرد باشد و ساير شرايط جماعت نيز موجود باشد، وجود حائل مانعى ندارد.
س 312 ـ اهميت قرائت سوره انا انزلنا بعد از تشييع جنازه همراه با گذاشتن انگشتان بر روى قبر و گذاشتن علامت بر روى قبر چيست؟
ج 312 ـ خواند قرآن براى اموات ثواب دارد، و در اين مورد بخصوص روايت وارد شده است.
س 313 ـ چرا بر روى قبر بعد از تدفين و بعد از آن آب مىريزيم؟
ج 313 ـ در اين مورد روايتى وارد شده است.
س 314 ـ چرا مىبايست در نماز ظهر و عصر بسم الله الرحمن الرحيم را بلند قرائت كنيم در حالى كه حمد و سوره را آرام مىخوانيم؟
ج 314 ـ مستحب است كه بسم الله الرحمن الرحيم را بلند بخوانيم.
س 315 ـ مگر پيامبر نفرمودهاند كه هر كارى كه با نام خداوند آغاز نشود ناقص و نا تمام است پس چرا سوره توبه بدون بسم الله است؟
ج 315 ـ درباره سوره توبه ميان مفسران اختلاف است كه آيا سورهاى جدا گانه است و يا تتمه سوره انفال است، و بعضى از آنها قائل به اين شدهاند كه ملحق به سوره انفال است، بنابراين نياز به آوردن بسم الله نيست، بعضى ديگر فرمودهاند كه به جهت اين كه اين سوره درصدد اخطار به كفار و مشركين بوده و همچنين آيات جنگ با آنها در اين سوره است، و قسمتى از آيات درباره منافقين و كسانى كه تخلف از دستور پيامبر اسلام(صلى الله عليه وآله) درباره جنگ كردهاند و خلاصه اين كه اكثر آيات مشتمل بر مطالبى از قبيل جنگ با كفار است از اين جهت بدون بسم الله شروع شده است، زيرا لحن آيات برخورد با افراد ذكر شده است، و كلمه بسم الله الرحمن الرحيم مظهر و نشانه عطوفت و رحمت الهى است، بنابراين جاى ذكر آن قبل از اين آيات نيست.
س 316 ـ خداوند در قرآن آوردهاند كه: ما كتاب هر زمانى را متناسب با افكار همان زمان فرستادهايم. ولى قرآن كه سالها از زمان پيغمبر مىگذرد، خيلى از اسرارش هنوز براى ما آشكار نشده است و خيلى از چيزهايش را درك نمىكنيم پس اين با حرف خدا تناقض دارد و مردم حق داشتند كه از اين كتاب برداشتهايى چون خدا دست دارد و.... داشته باشند؟
ج 316 ـ يكى از جهات اعجاز قرآن اين است كه هر كس به اندازه فهم خود مىتواند از آن استفاده صحيح بنمايد، و لذا وقتى اين آيات بر پيامبر نازل مىشد و آن حضرت براى مردم مىخواندند آنها نمىگفتند قرآن اغلاق و پيچيدگى دارد، بلكه چه بسا افرادى كه با شنيدن يك آيه گرايش پيدا مىكردند، و آنچه نوشتهايد كه مردم خيال مىكردند كه خداوند مثلا دست دارد و امثال آن ريشه در شرك جاهليت داشت نه قرآن، علاوه بر اين كه قرآن به وسيله رسول اكرم و امامان معصوم براى مردم تفسير شده است و از اول به صورت واضح و روشن مىتوانستهاند از معارف آن استفاده كنند.
س 317 ـ آيا ابرو برداشتن جزء زينت است و بايد آن را پوشاند؟
ج 317 ـ بله و بايد آن را پوشاند.
س 318 ـ آيا عمل كردن بينى (زيبايى) گناه دارد؟
ج 318 ـ اگر ضررى براى بدن نداشته باشد اشكالى ندارد.
س 319 ـ حضرت على(عليه السلام) كه سيد نبودهاند ولى شما در يكى از پاسخهايتان فرموده بوديد كه شاخه اصلى علويها هستند؟
ج 319 ـ اولاد هاشم كه جد پيامبر(صلى الله عليه وآله) و حضرت على(عليه السلام) بوده است ملاك است، لذا هر كس از بنى هاشم باشد سيد است.
س 320 ـ رهبر ما كه عصمت ندارد و رهبر بايد از سوى خداوند معين شود، پس هيچ اجبارى نيست كه ما از رهبر اطاعت كنيم؟
ج 320 ـ رهبرانى كه عصمت داشتهاند، يعنى امامان معصوم اطاعت آنان لازم است، و اگر در جايى حكومت اسلامى باشد و ولى فقيه حاكم باشد به گفته همان امامان معصوم لازم الاطاعه است، و در جاهايى كه حكومت اسلامى نيست براى حفظ نظم جامعه رعايت قوانين لازم است. البته اگر قانون خلاف شرع باشد اطاعت از آنان لازم نيست.
س 321 ـ دعاى جوشن كبير در كدام جنگ بر پيامبر فرود آمد؟
ج 321 ـ اين دعا را مرحوم كفعمى از علماء قرن نهم هجرى در مصباح و بلد الأمين نقل كرده است كه در يكى از غزوات جبرئيل(عليه السلام) براى رسول اكرم(صلى الله عليه وآله) آورد، اين دعا شامل هزار اسم مبارك از اسامى پروردگار متعال است و خواندن آن بسيار ثواب دارد و به آن سفارش شده است.
س 322 ـ مادرى مىفهمد كه باردار است، اندكى بعد از شنيدن اين خبر به وى مىگويند كه به خاطر سرطان مىبايست شيمى درمانى كند، پزشك معالج وى به او مىگويد كه مىبايست سقط جنين كند و مادر نيز چنين مىنمايد آيا براى سقط جنين مىبايست كفاره بدهد؟
ج 322 ـ بلى بايد ديه سقط جنين را بپردازد. لطفاً بفرماييد كه جنين در چه مرحلهاى بوده تا مقدار ديه را براى شما معين كنيم.
س 323 ـ در مورد چركى كه در زير ناخنها هست آيا اين موضوع مربوط به روى ناخنها نيز مىشود؟ يعنى آيا قسمتهاى بىروح ناخنها بايد شسته شوند؟
ج 323 ـ در موقع وضو و غسل بايد مانعى از رسيدن آب به جاهايى كه شستن آنها واجب است نباشد، بنابراين اگر ناخن از مقدار متعارف بلندتر باشد و زير آن چرك باشد بايد پاك شود، اما روى ناخن در هر حال بايد مانع نباشد و قسمتهاى بىروح ناخن نيز بايد شسته شود.
س 324 ـ ممكن است دليل اختلاف ساعت در عيد گرفتن روز فطر را بفرماييد.
ج 324 ـ اين مسأله مربوط به فقه است، اما به طور خلاصه دليل آن اين است كه طبق روايات و فتاوى علما هر وقت ماه ديده شد ماه رمضان تمام مىشود و فرداى آن روز عيد است، در اين مسأله فتواى مشهور فقهاء آن است كه رؤيت هلال در يك شهر براى جاهايى كه اختلاف زياد از نظر افق با آن شهر ندارند حجت است، بنابراين در شهرهاى دور كه ماه در آنجا ديده نشده است هنوز ماه رمضان باقى است، اما فتواى بعضى از علماء آن است كه اگر ماه در يك جا ديده شد، در هر جا كه با آن شهر در شب ولو يك ساعت مشترك باشند حكم به تمام شدن ماه رمضان مىشود.
س 325 ـ آيا ربح حلال است و جمع كنندگان خمس مىتوانند پول خمس را بهره دهند و بهره آن را براى اداره مدرسه استفاده كنند؟
ج 325 ـ گرفتن ربا و دادن ربا حرام است، و پول خمس بايد طبق نظر مرجع تقليد مصرف شود و لازم است مؤمنين قبض و رسيد مرجع تقليد را دريافت كنند.
س 326 ـ مىخواستم بپرسم كه اگر مىخواستم به مكه بروم آيا مىبايست تمام مال و ثروت را صاف كنم و ايا مىتوانم پولى را براى پرداخت خمس اختصاص دهم و باقيمانده را براى حج مصرف نمايم؟
ج 326 ـ آنچه از اموال شما كه به آن خمس تعلق گرفته است بايد حساب كنيد و خمس آن را بپردازيد، سپس به حج برويد، زيرا تصرف در مالى كه خمس به آن تعلق گرفته قبل از پرداخت خمس آن جايز نيست، و در راه حج و غير آن هم قبل از آنكه خمس آن پرداخته شود جايز نمىباشد.
س 327 ـ آيا دنبلان گوسفند براى خوردن حلال است يا خير؟
ج 327 ـ خوردن دنبلان گوسفند حرام است.
س 328 ـ آيا چيزهايى كه دولت به كارمندان مثل سكه، برنج، شب عيد و يا به مناسبت ماه رمضان مىدهد. آيا هديه خمس دارد يا خير؟
ج 328 ـ اگر از مخارج سال زياد بيايد بايد خمس آن را بپردازند.
س 329 ـ اگر غير مسلمان در منزل خود يا جاهاى ديگر شراب بنوشد و با حالت مستى وارد اماكن و معابر عمومىشود چه حكمىدارد؟
ج 329 ـ تعزير مىشود.
س 330 ـ آيا پولى كه بعنوان مظالم عباد اختصاص داده مىشود حضرت آقا اجازه مىفرمايند كه مستقيما آنرا به فقرا و مستحقين پرداحت نماييم يا نه ضمناً آيا اين پول را مىتوان به سادات داد يا نه؟
ج 330 ـ مجازيد به فقرا از مومنين پرداخت نماييد.
س 331 ـ اثر جوهر خودكار بر روى پوست موجب ابطال وضو و غسل مىگردد يا خير؟
ج 331 ـ جوهرهاى روغنى كه در بعضى خودكارها هست بايد قبل از وضو و غسل پاك شود، بلى بعد از مدتى جرم آن از بين رفته و تنها رنگ آن باقى مىماند كه در اين صورت اشكال ندارد.
س 332 ـ آيا روغن هاى آرايشى بر روى مو مانعى براى رسيدن آب به مو مىباشد و مسح (وضو) صحيح است؟
ج 332 ـ اگر چربى به قدرى باشد كه جرم داشته باشد مانع است، در غير اين صورت اشكالى ندارد.
س 333 ـ آيا صفحات متبرك كه شامل اسامىمبارك خداوند منان، ائمه اطهار يا آياتى از قرآن باشد مىشود از طريق دستگاه مخصوص ريز ريز كرد و بعد به شركتى داد كه آنها دوباره آن را به صورت كاغذ در بياورد
ج 333 ـ اگر بى احترامىو هتك به آنها نشود و در معرض نجس شدن قرار نگيرند اشكالى ندارد ، بلكه بهترين راه براى استفاده از آنها است.
س 334 ـ لطفا درباره استخاره گرفتن در هر مورد يا موارد خاص و عمل كردن يا نكردن، توضيح دهيد آيا استخاره گرفتن اشكالى دارد؟
ج 334 ـ اصل استخاره به معنى درخواست خير و نيكى و راهنمايى از خداوند در كارهاست و در اصطلاح امروز به معنى تفال به قرآن كريم يا تسبيح با خواندن دعا و صلوات است، كه مورد آن وقتى است كه انسان در كارى متحير باشد، و وقتى استخاره كرد در برخى روايات وارد شده كه به نتيجه آن عمل كند، و در غير موارد حيرت و سرگردانى و براى هر كار جزئى استخاره نكند.
س 335 ـ آيا شيطان وجود خارجى دارد؟ نفس انسان همواره امر به بدى ها مىكند. آيا نفس همان شيطان نيست؟ لطفا توضيح دهيد؟
ج 335 ـ بلى شيطان به نص قرآن كريم وجود خارجى دارد، و نفس انسان (نفس اماره) همكار شيطان است.
س 336 ـ زوجه پيش از ازدواج شاغل است و مرد از اين مسأله آگاه است، در صورت منافات داشتن اشتغال با حقوق زوج، آيا زوج مىتواند از اشتغال وى جلوگيرى كند؟
ج 336 ـ اگر زوجه كارمند رسمىبا تعهد خدمت به مدت معينى بوده است و زوج با اطلاع از اين موضوع اقدام نموده است حق ممانعت از ادامه كار او را ندارد.
س 337 ـ زوجه پس از ازدواج با اذن زوج قرارداد اشتغال منعقد مىكند و پس از سپرى شدن مدتى از زندگى ، مرد از اذن خود برمىگردد.آيا رجوع از اذن در چنين مواردى مبناى شرعى دارد؟ زوجه با اذن زوج قرارداد اشتغال منعقد مىكند و اشتغال وى با حقوق زوج منافات دارد. حكم قرارداد مذكور چيست؟ صحيح است يا باطل يا قابل فسخ؟
ج 337 ـ اگر زن با اجازه شوهر قرار داد اشتغال براى مدت معينى بسته است يعنى براى آن مدت اجير شده است زوج در آن مدت حق ممانعت ندارد بلى اگر زمان قرارداد اشتغال تمام شود انعقاد دوباره منوط به اذن زوج است.
س 338 ـ زن پس از ازدواج بدون اذن زوج قرارداد اشتغال منعقد مىكند و اشتغال وى هيچ منافاتى با حقوق زوج ندارد. آيا ممانعت از اشتغال براى زوج جايز است؟
ج 338 ـ زن حق ندارد بدون اجازه شوهر از منزل خارج شود و اگر قرار داد مستلزم بيرون رفتن از منزل باشد بدون اذن شوهر اعتبارى ندارد.
س 339 ـ درخصوص نزاع هاى دسته جمعى فتواى مباركتان را در فروض ذيل الذكر مرقوم نماييد.الف: در صورتى كه افرادى باعث ايجاد جراحت هاى متعدد يا شكستگى به يك نفر شوند و ايراد آسيب توسط متهمين محرز باشد لكن نوع آسيب وارده توسط هر يك از آنان محرز نباشد تكليف چيست؟ب: حكم صورتى كه چند نفر مورد جرح واقع شوند (مجنى عليهم) را بيان نماييد.ج: لطفاً بفرماييد هر يك از افراد نسبت به ديه و قصاص چه مسووليتى دارند؟
ج 339 ـ الف: در فرض سؤال همه افرادى كه باعث شدهاند بايد خودشان با توافق و مشتركاً يا منفرداً، با قرعه يا بدون قرعه ديه جراحات و شكستگى را بپردازند، و اگر توافق نكردند ظاهر اين است كه بايد ديه آنها را به نحو مساوى بدهند.ب: هر يك از آنها مىتوانند به مقدارى كه استحقاق ديه دارند مطالبه و اخذ نمايند.ج: هر كدام مىدانند كه عمداً جنايتى وارد كرده اند چنانچه از موارد قصاص باشد شرعاً موظّف است خود را در معرض قصاص قرار دهد و اگر از موارد قصاص نيست ديه بپردازد.
س 340 ـ اينجانب مى خواهم پروژهاى تاسيس نمايم تا در نهايت به انبوه سازى مسكن براى اعضاى سرمايه گذار بپردازد.نحوه كار چنين است كه ابتدا از هر عضوى شماره حسابى گرفته شده و با راهنمايى هاى شركت از طرف دوستان اين فرد و اعضاء ديگر به شماره حسابش وجوهى واريز مى گردد كه واريز اين وجوه با رضايت كليه اعضاء است. بعد از مدتى كه اين كار ادامه پيدا نمود با بيشتر شدن اعضاء جمع مبلغ واريزى به حساب هر عضو به حد نصابى كه شركت مورد نظر دارد خواهد رسيد.سپس به ترتيب ، هر كس به اين حد نصاب لازم رسيد، به اختيار خود در پروژه هاى مسكن سازى شركت سهيم خواهد شد. لازم به ذكر است كه حق الزحمه شركت نيز محفوظ و جدا پرداخت مى شود و شركت حق برداشت از حساب هيچيك از اعضاء را ندارد و نمى تواند دخل و تصرفى در آن بنمايد.
ج 340 ـ ممنوعيت اين كار خالى از قوت نيست، و بر مؤمنين لازم است جداً از اين امور اجتناب كنند.
س 341 ـ آيا ولى محجور مىتواند از اموال وى به نفع خود استيفاى منفعت نمايد؟ حتى اگر متمكن باشد؟
ج 341 ـ خير ولى حق ندارد در اموال مولّى عليه خود تصرّفاتى انجام دهد كه به نفع مولّى عليه نباشد، بلكه تمام تصرفات بايد به مصلحت وى باشد.
س 342 ـ آيا اجرت المثل متعلق به محجور را مىتوان بعد از فوت پدر يا ولى از تركه متوفى به طرفيت ساير وراث مطالبه نمود؟
ج 342 ـ بلى ورثه حق مطالبه حقوق او را دارند
س 343 ـ چه كسى در روز عاشورا سر مبارك امام حسين را جدا كرده است؟
ج 343 ـ در اين مورد تاريخ مختلف نوشته اند، بعضى نوشته اند كه سر مقدس امام حسين را خولى بن يزيد اصبحى لعنة الله عليه جدا كرد و بعضى نوشتهاند كه شمر لعنة الله عليه سر آن حضرت را بريد. مشروح اين ماجرا در كتاب بحار الانوار مرحوم علامه مجلسى جلد 44 و 45 مفصل آمده است.
س 344 ـ بنده از مقلدان حضرتعالى هستم، محل تولدم تهران و پدر و مادرم تهرانى الاصل هستند ولى به علت تحصيل در قم زندگى مىكنند، با توجه به اينكه آنان از تهران اعراض نكرده اند و از طرفى من از ماههاى اول تولدم همراه آنها در قم زندگى كرده ام آيا مىتوانم در تهرانى بودنم تابع آنها باشم و درتهران نمازم را تمام بخوانم ؟ ضمنا چون پدر و مادرم قصد اقامه دائم در قم را ندارند آيا نماز من هم به تبع آنها در صورت اقامت كمتر از ده روز قصر است؟
ج 344 ـ تهران وطن شما نيست، و نسبت به الان در فرض سوال شما خودتان مستقل هستيد. به اين معنى كه اگر قصد رفتن داشته باشيد يا داريد، قم وطن نيست.
س 345 ـ طبق نظر حضرت عالى فرد دچار تسلسل بول كه به اندازه زمان يك نماز بدون مستحبات، بيرون آمدن ادرارش قطع مىشود بايد نمازش را بدون مستحبات و فقط با اكتفا به واجبات اتيان نمايد.اما فرد دچار تسلسل بول كه بيرون آمدن ادرارش به اندازه زمان يك نماز بدون مستحبات نيز قطع نمىشود:الف - آيا مىتواند نمازبا مستحبات بجا آورد يا تكليفش اتيان نماز بدون مستحبات است؟ب - آيا در اين مورد فرقى بين خروج بول بطور اتصال و خروج بول دو يا سه مرتبه مثلا ، وجود دارد؟ج - آيا مىتواند نمازش را اول وقت بخواند؟
ج 345 ـ الف - در فرض سوال مىتواند نماز را با مستحباب متعارف به جا آورد.ب - فرقى وجود ندارد مگر اين كه در مورد دوم بايد بعد از خروج بول وضو بگيرد و بعد نماز را ادامه دهد، ولى در فرض اول لازم نيست وضو بگيرد.ج - بلى مگر اين كه بداند يا احتمال دهد تا آخر وقت خوب مىشود.
س 346 ـ مىخواستم بدانم آيا ممكن است منى در غير از سه حالت مقاربت و احتلام و استمنائ بيرون آيد يا نه ؟ منظور از مريض در رساله چيست و در مورد مريض چطور مىباشد؟
ج 346 ـ بلى ممكن است به علت عوارض خاصى منى از بدن انسان بدون اين سه مورد هم خارج شود كه موجب جنابت مىشود. منظور از مريض كسى است كه در مجارى ادارى و منى، مشكلى دارد كه منى از بدن او خارج مىشود.البته در تشخيص منى كه سه صفت دارد، منظور فردى است كه به خاطر بيمارى، حواس او مختل شده باشد كه به نحو صحيح اوصاف مذكور را تشخيص ندهد.
س 347 ـ خواهشمند است به سؤالات ذيل درباره شهريه طلاب علوم دينى پاسخ فرمائيد:براى جواز دريافت شهريه:الف - فقر و نياز شرط است يا اينكه افراد متمكن نيز مجاز به دريافت شهريه مىباشند؟ب - رعايت شئونات و زى طلبگى ضرورى است ؟ج - كسى كه تصميم دارد در آينده تحصيل را رها كرده و به كار اجرايى در ادارات و يا كار در بازار بپردازد، در زمان تحصيل و بعد از آن، مجاز به دريافت شهريه است يا خير؟د - آيا اشتغال به فقه و اصول شرط است يا طلابى كه به تحصيل و تحقيق و تدريس در علوم ديگرى همانند فلسفه، حقوق، علوم سياسى، روانشناسى و زبان انگليسى مىپردازند نيز، حق دريافت شهريه را دارند؟ه - طلابى كه به استخدام رسمىادارات يا قوه قضائيه درآمده اند، حق أخذ شهريه را دارند يا خير؟ى - طلابى كه توانايى برآورده كردن نيازهاى خود از طريق اشتغال به كارهاى ديگر را دارند، آيا لازم است دنبال كسب درآمد بروند و از شهريه استفاده نكنند؟
ج 347 ـ الف - فقر شرط نيست، اشتغال به علوم دينى و حوزوى به نحوى كه كار اصلى او باشد لازم است.ب - آرى لازم است.ج - در زمان تحصيل مىتواند استفاده كند.د - لازم است به فقه و اصول اشتغال داشته باشد آرى مىتواند تخصص خود را به يكى ديگر از علوم اسلامىمورد نياز قرار دهيد.هـ - خير كسانى كه استخدام شده اند نمىتوانند دريافت نمايند.ى - خير لازم نيست.
س 348 ـ اين جانب يك منزل كوچك در تهران دارم كه بابت آن به بانك بدهكار هستم كه به طور اقساط پرداخت مىكنم و ديگر با توجه به اضافه شدن يك فرزند به ما ديگر براى زندگى ما مناسب نيست.همچنين در حال حاضر در ماموريت خارج از كشور هستم و وام از اداره گرفتم و به طور اقساط پرداخت مىكنم و بدهكارى جزئى ديگر هم دارم. ولى اگر بخواهم به مكه بروم با توجه به اين كه اداره كمك هزينه بليط را پرداخت مىكند قادر هستم بروم؟ آيا حج بر من واجب است يا خير
ج 348 ـ اگر رفتن به حج موجب عدم قدرت شما در پرداخت ديون و ايجاد مشكل در زندگى شما مىشود واجب نيست برويد.
س 349 ـ اگر كسى در كشورى زندگى مىكرد كه دين در آن كشور ممنوع بود آيا بايد حالا كه كشور او دين را آزاد گذاشته تمام نماز و روزه گذشته را قضا كند البته او از اسلام چيزى جز اسم آن را ياد نگرفته بود فقط مىدانست مسلمان زاده است و نمىدانست اسلام نماز و روزه هم دارد چون نديده بود كسى مسلمان باشد و نماز بخواند يا روزه بگيرد.
ج 349 ـ در فرض سوال قضاى نماز و روزه لازم است.
س 350 ـ اگر منى از مجرايش خارج شود و مطلقا جاى ديگرى از بدن نجس نشود آيا باز هم جهت خواندن نماز غسل كردن لازم است؟
ج 350 ـ در صورت خروج منى از انسان جهت خواندن نماز غسل بر او لازم است اگر چه جائى هم نجس نشود.
س 351 ـ در جامعه مطرح مىشود كه ديدن عكسها وتماشاى فيلمهاى سكسى صرفا براى زن وشوهر بدون حضور ديگران مانعى ندارد
ج 351 ـ خير چنين چيزى صحت ندارد و نگاه كردن به آنچه نوشتهايد جايز نيست.
س 352 ـ آيا چرم و محصولات ساخته شده از آن از قبيل كيف، كفش، لباس و غيره در كشورهاى غير اسلامىپاك است يا خير؟ و نماز خواندن با آنها جايز مىباشد يا خير؟
ج 352 ـ پاك است ولى نماز خواندن با آنها جايز نيست.
س 353 ـ اينجانب مدتى است به واسطه انجام پروژه تحقيقاتى شركتى كه در آن شاغلم، به صورت هفتگى به بندرعباس رفت وآمد دارم (يعنى پنج روز در بندرعباس و دو روز در تهران هستم. محل سكونتم نيز تهران است)، اين كار تا چند ماه آينده نيز ادامه خواهد داشت. خواهشمند است در ارتباط با حكم نماز و روزهام، اظهار نظرفرمايند.
ج 353 ـ نماز و روزه شما در تهران تمام، و در بندر عباس بايد نماز را شكسته بخوانيد و روزه نيز نمىتوانيد بگيريد.
س 354 ـ طبق نظر مراجع عظام ازدواج با دختر خواهر زن بدون اذن زن مجاز نيست آيا اگر زن خودش در عقد مو قت مرد باشد و دختر خواهر اورا هم بدون اذن زن در عقد موقت خود درآورد جايز است يا نه؟
ج 354 ـ در اين مساله فرقى بين عقد دائم و موقت نيست و در هر دو صورت نياز به اذن دارد.
س 355 ـ غواص كه با تجهيزات غواص به زير آب مىرود روزهاش صحيح است؟
ج 355 ـ اگر سر غواص داخل محظفه شيشه اى است كه همان كلاه غواص است روزه اش باطل نمىشود اما اگر داخل شيشه نباشد بلكه لباس غواصى به سر او چسبيده باشد روزه اش اشكال دارد.
س 356 ـ اگر انسان در ماه رمضان به دليل عدم آگاهى از شرايط ابطال روزه كارى كه روزه را باطل كند انجام دهد و بعد از ماه رمضان بفهمد چه حكمىدارد؟
ج 356 ـ بايد روزه هايى را كه به اين صورت گرفته است قضا كند.
س 357 ـ با اين كه در قرآن كريم يك بار در مورد خمس سفارش گرديده اما در مورد انفاق به دفعات سفارش گرديده است چرا خمس واجب و انفاق مستحب است؟
ج 357 ـ در مورد خمس به عنوان واجب سفارش شده، و در مورد انفاق به صورت مستحب، البته انفاق در بعض موارد در مورد پرداخت زكات واجب و صدقات واجب هم اطلاق شده است. لازم به ذكر است كه وجوب و استحباب احكام و تشخيص آن موكول به فقه است و روايات زيادى درباره وجوب خمس علاوه بر قرآن رسيده است.
س 358 ـ از آنجا كه بوسنى يك كشور مسلمان و اروپايى اس