سؤال:
وقت اداي نماز ظهر و عصر و مغرب و عشا تا چه موقع مي باشد؟
جواب:
آخر وقت نماز ظهر و عصر در حال اختيار هنگامي است كه به اندازه خواندن هشت ركعت ( براي كسي كه مسافر نيست ) نماز به مغرب شرعي وقت باقي باشد .البته بنا بر فتواي حضرت آيت الله بهجت مغرب شرعي هنگامي است كه قرص خورشيد غروب نمايد و اما بنا بر نظر بعضي فقها ديگر آخر وقت هنگامي است كه سرخي طرف مشرق كه بعد از غروب ايجاد مي شود از بين برود .و امانسبت به نصف شب شرعي كه آخر وقت نماز مغرب و عشا است مقصود از نصف شب ، نصف مابين غروب آفتاب و طلوع فجر است نه طلوع آفتاب.
سؤال:
كيفيت خواندن نمازهاي مستحبي را بنويسيد.
جواب:
نمازهاي مستحبي هر دو ركعت با يك سلام خوانده مي شود از جمله نمازحضرت اميرالمومنين ( ع ) . بلي نماز وتر يك ركعتي است و نماز شب عيد غدير به نقل كتاب مصباح، 12 ركعت به يك سلام خوانده مي شود.
سؤال:
آيا براي خواندن نماز شب روش آسان تري وجود دارد؟
جواب:
نماز شب يك عمل مستحبي است ، لكن در روايات و همچنين از نظر علماي اخلاق و عرفان خيلي مورد سفارش و تاكيد قرار گرفته است و اگر كسي جوان است و خواب براو غلبه مي كند مي تواند آخر شب قبل از خواب آن را بخواند و مي تواند آن را مانند نماز صبح بخواند و مستحبات ديگر از قبيل 300 مرتبه العفو و دعاي براي چهل مومن و ... را بجا نياورد.
سؤال:
آيا نماز شب اذان و اقامه دارد؟
جواب:
نمازهاي مستحبي اذان و اقامه ندارند .و در نمازهاي واجب نيز اذان و اقامه مستحب است.
سؤال:
اگر در حال نماز خوني از بدن بيرون بيايد، تكليف چيست ؟
جواب:
چنانچه به اندازه اي خون بيايد كه بيش از مقدار درهم آلوده بشود بايد نماز را رها كند و آن را آب بكشد، سپس نماز را اعاده كند ولي اگر كمتر باشد ادامه نماز اشكالي ندارد وصحيح است.
سؤال:
استفاده از انگشتر طلا و عقيق و سرمه كشيدن در نماز براي خانم ها چه حكمي دارد؟
جواب:
انگشتر عقيق به دست كردن در نماز مستحب است و انگشتر طلا و سرمه كشيدن براي زن ها در نماز و غيرنماز اشكالي ندارد اگر چه به قصد زينت باشد .بلي ، اگر براي نشان دادن به نامحرم بپوشند خالي ازاشكال نيست ، ( توضيحالمسايل ، ج 1، مساله 831 و 832
سؤال:
آيا شخصي كه جنب شده و براي به جاي نياوردن غسل عذري داشته و تيمم كرده ،مي تواند با بدن نجس نماز بخواند؟
جواب:
اگر به خاطر عذر شرعي مانند دسترسي نداشتن به حمام و آب و يا تنگي وقت براي غسل و نماز بجاي غسل تيمم نموده و نمي توانسته بدن را تطهير كند ( يعني آب نداشته يا وقت تنگ بوده ) نمازي كه با تيمم و بدن نجس خوانده صحيحاست و قضا ندارد اما اگر از غسل معذور باشد ولي بتواند نجاست بدن رابرطرف نمايد بايد بدن را شستشو دهد و در اين حال نماز با بدن نجس باطل است.
سؤال:
اگر كسي جنب شود و از غسل كردن خجالت مي كشد نماز را چگونه بخواند؟
جواب:
بايد توجه داشت كه حيا و شرم تكليف را از انسان ساقط نمي كند و اگر كسي به جهت شرم و خجالت غسل يا هر تكليف واجب ديگري را ترك كند معصيت كرده است : ( ( لا حيا في الدين ؛ در دين خدا جاي شرم و خجالت نيست ) ) . پس شما بايد سعي كنيد اين حالت را از خود دور كنيد .حال اگر كسي عمدا - چه از روي شرم و خجالت و يا به علل ديگر - از غسل جنابت خودداري نمايد هر چند كه معصيت كرده است ولي بايد در آخر وقت تيمم بدل از غسل كرده و نماز بخواند .چنان چه زودتر؛ يعني در هنگامي كه وقت براي غسل كردن و نماز خواندن باقي است ، با تيمم نماز بخواند نمازش باطل است و نمازهايي كه بدين صورت خوانده شده بايد قضا كرد .
سؤال:
در صورت ضرورت نماز خواندن با لباسي كه لكه خوني به آن خورده ، چه حكمي دارد؟
جواب:
در صورتي كه مقدار خون ، بيشتر ازگودي كف دست يا دوريالي قديم نباشد، نماز اشكال ندارد.
سؤال:
آيا اگر عرق جنب از حرام در اثر ملاقات به بدن ديگري برسد، مي تواند باآن نماز بخواند؟
جواب:
اگر عرق به بدن ديگري منتقل شود تا زماني كه عين و اثر آن باقي است نمي تواند نماز بخواند× ولي اگر خشك شود اشكالي ندارد .در اين رابطه لازم است توجه داشته باشيد كه مساله عرق جنب از حرام مانند نجاسات نيست كه به مجرد تماس و سرايت ، اشكال ايجاد كند بلكه وجود عين آن در نماز مانع است.
سؤال:
به علت ندانستن حكم جنابت در زمان جواني و مجردي ، نسبت به صحت نمازهاو روزه هايم شك دارم ، چه كنم ؟
جواب:
جنابت در صورتي براي فرد حاصل مي شود كه يقين به خروج مني حاصل شود يا ديگر عوامل آن تحقق يابد .در مورد سوال اگر يقين به خروج مني نداشته ايد غسل بر شما واجب نبوده است بنابراين نماز و روزه هاي شما صحيح است .
سؤال:
آيا كاپشن و جوراب جز لباس نمازگزار محسوب مي شود؟
جواب:
كاپشن لباس است و اگر نجس باشد نماز با آن باطل است ولي نماز با جوراب نجس كه ساتر عورت نيست ، اگر خشك باشد كه به بدن سرايت نكند× اشكال ندارد.
سؤال:
چندين سال روزه گرفتم و نماز خواندم در حالي كه نمي دانستم جنب بايد غسل كند؟
جواب:
روزه هاي شما قضا ندارد، ولي نمازها را بايد به تدريج قضا نماييد.
سؤال:
اگر فضانوردي به كره ماه برود، بايد به چه سمتي نماز بگزارد؟
جواب:
در كرات ديگر مانندكره ماه يا ايستگاه هاي فضايي بايد به سوي خطي كه عمود بر كعبه در دوطرف زمين در آسمان امتداد دارد ايستاد؛ زيرا قبله خود كعبه نيست ؛ بلكه امتداد آن از دو طرف پايين و بالا در آسمان نيز قبله است . براي آگاهي بيشترر . ك : پرسشها وپاسخهاي مذهبي ، ج 2 ، ص 82 - 83.
سؤال:
پوشاندن چه قسمت هايي از بدن براي مردان واجب است ؟
جواب:
براي مرد پوشاندن عورتين واجب است و نپوشاندن ساير اعضا، اگر به قصد نشان دادن به نامحرم باشد، حرام است و در هر صورت نگاه زن به بدن مرد نامحرم جايز نيست.
سؤال:
آيا نماز خواندن در اتوبوس در هنگام حركت صحيح است يا باطل ؟
جواب:
تازماني كه وقت باقي است نمي توان در اتوبوس متحرك نماز خواند.
سؤال: آيا سخن گفتن بين اقامه اشكال دارد؟
جواب:
مستحب است بين جملات اذان و اقامه صحبت نكنند بلكه براي شخصي كه مسافر نيست سخن گفتن بعد از قدقامت الصلوه مكروه است.
سؤال:
كسي كه به نيت ديگري نماز مي خواند، آيا ترتيب نمازها در آن لازم است ؟
جواب:
سزاوار است احتياط در رعايت ترتيب بين نمازها ترك نشود چون به نظر برخي از فقها رعايت ترتيب لازم است.
سؤال:
اگر كسي قادر به تلفظ صحيح و اداي بعضي حروف نماز نباشد، تكليف چيست ؟
جواب:
- درباره ي نمازهاي گذشته ، اگر فكر مي كرد كه نماز را صحيح مي خواند و دسترسي به مسيله و يا فرصت ياد گرفتن نداشته است ، قضا ندارد .در حال حاضر بايدسعي كند نزد اهل فن نماز را به طور صحيح ياد بگيرد؛ اما اگر كوشش كند،ولي عيبي در زبانش باشد كه قادر به اداي بعضي حروف نباشد، به همين صورت كه بخواند، اشكال ندارد، ( استفتاآت ، ج 1، ص 158، سوال 114 ) .
سؤال:
سلام بي جا و ذكر بي جا مثل ( و تقبل شفاعته ) در نماز چه حكمي دارد؟
جواب:
اگر اشتباها" بگويد ( السلام عليك ايهاالنبي و رحمه الله و بركاته ) احتياط مستحب آن است كه دو سجده سهو بجاآورد .و گفتن و تقبل شفاعته نياز به سجده سهو ندارد .ولي اگر سهوا بگويد ( السلام علينا و علي عبادالله الصالحين ) و يا بگويد ( السلام عليكم ) اگر چه ( و رحمه و بركاته ) را نگفته باشد بايد دو سجده سهو بنمايد.
سؤال:
اگر قصد خواندن نماز ظهر را داشتيم ، ولي اشتباها نماز عصر را نيت كرديم ، حكم آن چيست ؟
جواب:
اگر قصد خواندن نماز ظهر داشتيد و اشتباها" گفتيد نماز مغرب مي خوانم ، يعني اشتباه در تطبيق باشد، و بعد متوجه اشتباه خود شويد، نماز شما به عنوان نمازظهرصحيح است ، اما اگر واقعا" قصد نماز ديگري كرديد و در بين نماز متوجه شديدكه مثلا" نماز ظهر را بايد مي خوانديد ولي قصد نماز عصر كرده ايد - چنانچه قبلا"نماز ظهر را نخوانده باشيد - مي توانيد نيت را به نماز ظهر برگردانيد و نمازرا تمام نماييد.
سؤال:
اگر سهوا سوره را قبل از حمد بخوانيم ، آيا سجده سهو واجب مي شود؟
جواب:
اگر قبل از حمد، سوره را بخواند و قبل از ركوع متوجه شود بايد سوره را بعد از حمد مجددا" بخواند و سجده سهو لازم نيست .
سؤال:
آيا بايد در سوره هايي كه در نماز مي خوانيم موارد وقف را رعايت كنيم ؟و آيا مي شود در نمازهاي مستحبي ، بيش از يك سوره خواند؟
جواب:
وقف كردن بين آيات واجب نيست ولي خواندن سوره به يك نفس مكروه است و از نظر قرايت نيز بنا بر احتياط واجب نبايد وصل به سكون كند و خواندن چند سوره يا يك سوره و چند آيه و يا ترك سوره در نمازهاي مستحب اشكال ندارد .
سؤال:
در قرايت سوره ، آيا بايد ابتدا سوره را تعيين كنيم و سپس بسم الله بگوييم ؟
جواب:
با توجه به اين كه اكثر علماي شيعه ( ( بسم الله ) ) را يكي از آيات سوره و جز آن به حساب مي آورند لازم است ابتدا سوره را در نظر گرفت و بسم الله را به نيت همان سوره خواند و اگر در اثناي خواندن سوره تغيير آن لازم شد مجددا از ( ( بسم الله ) ) شروع كند .
سؤال:
آيا واجب است بعضي از نمازها را بلند بخوانيم ؟
جواب:
مردها بايد حمد وسوره را در نمازهاي صبح، مغرب و عشا بلند بخوانند .تسبيحات اربعه را نيز در همه نمازها بايد آهسته قرايت كنند و در غير موارد ذكر شده مختارند كه بلند بخوانند .
سؤال:
آيا بلند خواندن قرايت در ظهر روز جمعه جايز است ؟
جواب:
بلند خواندن حمد و سوره در نماز ظهر جمعه مستحب است اما در نماز عصر جمعه بايد آهسته خوانده شود.
سؤال:
حضور قلب درانجام واجبات ندارم ،آيا اينها مورد قبول خداوند است چنانچه بهبودي يابم ،بايد آنها را قضا نمايم ؟
جواب:
در نهج البلاغه آمده است كه حضرت علي ( ع ) فرمود : همانا دل ها اقبال ( روي نمودن ) وادبار ( پشت نمودن ) دارد× وقتي اقبال نمود او را به انجام نوافل و مستحبات واداريد و زماني كه پشت نمود بر فرايض اكتفا كنيد ( بحارالانوار ج 87 ص 30 ) . بنابراين اين انتظار را نداشته باشيد كه همواره در حالت بهجت معنوي به سر ببريد .اگر بهجت بود قدر بدانيد و اگر نبود خود را رنج ندهيد و از خداوند بخواهيد كه آن حالت را به شما بازگرداند .و قضا لازم نيست .
سؤال:
آيا در نماز دعا خواندن به غير زبان عربي اشكال دارد؟
جواب:
به نظر اكثر فقها اشكال ندارد ولي برخي از جمله آيت الله مكارم مي فرمايند : دعاخواندن در نماز به غير عربي اشكال دارد .( توضيحالمسايل مراجع ، ج 1، مساله 1135 )
سؤال:
اگر موقع نماز، پدري با پسرش كار داشته باشد، وظيفه پسر چيست ؟
جواب:
اگر وقت نماز تنگ نباشد مي تواند امر پدر را مقدم بدارد، مگر آنكه موجب رنجش پدر شود كه در اين صورت لازم است امر پدر را مقدم دارد ولي اگر وقت تنگ است اول نماز را بخواند و سپس به امر پدر رسيدگي كند.
سؤال:
ترشحاتي كه از كف وضوخانه به لباس مي رسد، چه حكمي دارد؟
جواب:
تا يقين به نجاست كف وضوخانه نداشته باشيد محكوم به طهارت است .
سؤال:
سلام به امامان كه بعد از پايان نماز مي خوانند، چگونه است ؟
جواب:
سلام هايي كه پس از پايان نماز و تمام شدن مراسم مي خوانند، ابتدا روبه طرف قبله به حضرت سيدالشهدا سلام داده مي شود ( ( السلام عليك يا اباعبدالله السلام عليك يابن رسول الله السلام عليكم و رحمه الله وبركاته ) ) . و بعد رو به طرف خراسان به حضرت رضا ( ع ) سلام مي دهند ( ( السلام عليك يا علي بن موسي الرضا المرتضي السلام عليك يا معين الضعفا السلام عليكم و رحمه الله و بركاته ) ) . مجددا" رو به طرف قبله به حضرت حجت بن الحسن ( عج ) سلام مي دهند ( ( السلام عليك يا صاحب الزمان السلام عليك يا شريك القرآن و يا قاطع البرهان السلام عليكم و رحمه الله و بركاته ) ) .
سؤال:
كساني كه در نماز حواس پرتي دارند، وظيفه شان چيست ؟ آيا راه حل مناسبي براي جلوگيري از حواس پرتي وجود دارد؟
جواب:
چنان چه انسان در نماز حضور قلب پيدا نكند و حواسش پرت شود نماز باطل نمي شود گرچه از ارزش آن كاسته مي شود .براي حضور قلب در نماز بايد : 1 ) معرفت آدمي نسبت به خداوند و حقيقت جهان و زندگي دنيا افزوني يابد .اين كار با تفكر و با مطالعه كتاب هاي مناسب و آيات قرآن و روايات ميسر مي گردد .2 ) دل بريدن از دنيا كه آن نيز محتاج معرفت است . 3 ) انتخاب وقت زمان و مكان مناسب براي نماز 4 ) توجه كافي به مقدمات نماز و دقت در آن ؛ همانند وضوي شاداب گفتن اذان و اقامه و مستحبات ديگر و به جا آوردن نافله ها .
سؤال:
در سجود نگاه كردن به پشت سر چه حكمي دارد؟
جواب: اگر پيشاني به طور صحيح روي مهر قرار گرفته باشد اشكال ندارد و مستحب است كه در حال ركوع به جلوي پاها و در حال سجده به دو طرف بيني نگاه كنند.
سؤال:
آيا قهر بيش از سه روز موجب بطلان نماز مي شود و اگر اين قهر موجب آرامش در زندگي شود چطور؟
جواب:
چنان كه خودتان هم اشاره كرده ايد و در روايت هم آمده قهر كردن آن هم در موارد ضروري بيشتر از سه روز مناسب نيست ولي موجب بطلان نماز نمي شود .در حديثي از پيامبر اكرم ( ص ) در سفارشاتشان به اباذر آن صحابي عالي قدر آمده كه پرونده اعمال همه مردم در هفته دو روز به محضر خداوند عالم عرضه مي شود .خداوند به پرونده همه افراد مومن نظر لطف مي كند به استثنا آن دونفري كه بين آنها كدورت و قهري هست ، خداوند به فرشتگان دستورمي دهد پرونده آنها را بايگاني كنند تا زماني كه با يكديگر آشتي نمايند.بنابراين بهتر است هر چه زودتر آشتي كنيد مخصوصا" كه اگر طرف از ارحام باشد مصداق قطع رحم نيز پيدا مي كند كه از گناهان بزرگ و قاطع رحم درقرآن ملعون شمرده شده است . علاوه بر اين كه نوع قهر و آشتي هاي مردم براساس امور دنيوي و ريشه اش حب دنيا مي باشد و كل دنيا از نظر قرآن متاعقليل و فاقد ارزش است ، بنابراين بهتر است دو نفر مومن يا مومنه چند روزدنيا را با صلح و صفا و اخلاق اسلامي با يكديگر رفتار نمايند .شما بايدكوشش كنيد از طريق افراد ذي نفوذ خانواده شوهرتان اين قهر به آشتي تبديل شود ولي كمتر رفت و آمد داشته باشيد تا مشكلي پديد نيايد.
سؤال: شك بين سه و چهار چه حكمي دارد؟
جواب:
بنا را بر چهار مي گذارد نماز را تمام مي كند و يك ركعت نماز احتياط مي خواند.
سؤال:
خواندن سهوي سوره توحيد در نماز احتياط چه حكمي دارد؟
جواب:
سهوا اشكال ندارد و نياز به اعاده نماز احتياط و يا سجده سهو براي نماز احتياطنيست.
سؤال:
كسي كه در ركعت سوم يادش آمد تشهد را فراموش كرده چه وظيفه اي دارد؟
جواب:
اگر قبل از رفتن به ركوع يادش بيايد كه تشهد را نخوانده بايد بنشيند و تشهد را بخواند و دوباره ركعت سوم را بخواند .و اگر در ركوع و بعد از آن متوجه شد، پس از نماز، قضاي تشهد فراموش شده را بخواند و دو سجده سهو هم بجاي آورد.
سؤال:
خواندن سهوي سوره توحيد در نماز احتياط چه حكمي دارد؟
جواب:
سهوا اشكال ندارد و نياز به اعاده نماز احتياط و يا سجده سهو براي نماز احتياطنيست.
سؤال:
اگر در حال خواندن نماز بچه اي مهر را بردارد چه بايد كرد؟
جواب: اگر چيزي كه سجده بر آن صحيح است در دسترس او باشد بايد بر همان سجده كند وگرنه اگر وقت وسعت دارد نماز را بشكند و دوباره با چيزي كه مي توان بر آن سجده كرد بخواند× اما اگر وقت تنگ است و نماز قضا مي شود بايد به لباس خود سجده كند بشرطي كه از پنبه يا كتان باشد و اگر چنين نبود،نوبت به پشت دست مي رسد و بايد بر آن سجده كند نه بر لباس . اين مساله در ضمن مسايل سجود و در اكثر توضيح المسايل ها آمده است . شما مقلد هر كس هستيد فتواي مرجع تقليد خود را ببينيد .
سؤال:
خواندن نماز با مهرهاي مسجد دانشگاه در مكان هاي ديگر صحيح است ؟
جواب:
اگر مهرها را فقط براي كساني كه در نمازخانه دانشگاه نماز مي خوانند وقف كرده باشند نمي توانند آنها را بيرون ببرند و در جاي ديگر از آنها استفاده كننداما اگر وقف نباشد و مسوولين اجازه چنين كاري بدهند اشكال ندارد.
سؤال:
اگر كسي آيه ي سجده دار بشنود، ولي نتواند سجده را به جاي آورد، آيا گناه كرده است ؟
جواب: اگر آيه سجده را خوانده يا گوش داده است بايد فورا" سجده نمايد واگر نمي تواند به طور معمول سجده نمايد در همان حال راه رفتن و ايستادن سر را به عنوان سجده قدري خم كند.
سؤال:
زمان سجده واجب در آيات سجده دار چه هنگام است ؟
جواب:
پس از اتمام آيه سجده ، سجده واجب مي شود.
سؤال:
حكم نماز و روزه مسافر در تهران به جهت كبيره بودن آن با ساير شهرهاتفاوت دارد يا خير؟
جواب: امام خميني : بلي متفاوت است. آيت الله خامنه اي : تفاوت نمي كند.آيات عظام اراكي و گلپايگاني : تفاوت نمي كند.آيت الله بهجت : خير.آيت الله تبريزي : تفاوت نمي كند.آيت الله سيستاني : تفاوت ندارد.آيت الله صافي : به نظر حقير تهران با ساير شهرها در حكم نماز و روزه مسافر فرقي ندارد .والله العالم. آيت الله فاضل : تهران از بلاد كبيره نيست و با شهرهاي ديگر فرقي ندارد.آيت الله مكارم : بلاد كبيره و غير آن فرقي ندارد.
سؤال:
كسي كه وطن او كاشان است و براي تحصيل به قم آمده و در شهر قم خانه گرفته ومحل تحصيل او در 10 كيلومتري قم و براي تدريس هم در هفته دو روز به روستا مي رود و شب به قم باز مي گردد و در آخر هفته هم به كاشان مي رود حكم نماز و روزه او چگونه است ؟
جواب: امام خميني : نماز شكسته است و روزه صحيح نيست. آيات عظام اراكي و گلپايگاني : نماز تمام و روزه صحيح است. آيت الله بهجت : در هر دو مورد نماز و روزه تمام است با مراعات مساله 1066 رساله. آيت الله تبريزي : بنا بر احتياط بين نماز شكسته و تمام جمع نمايد وروزه هم بنا بر احتياط بگيرد و قضا ندارد و اگر محل تدريس بيشتر ازمسافت شرعي باشد در آنجا و در بين راه نمازش تمام است . والله العالم. آيت الله سيستاني : قم براي او در حكم وطن است و اگر روستا به مقدارمسافت دور باشد و رفتن به آنجا براي شش ماه در يك سال يا سه ماه در چند سال ادامه داشته باشد به احتياط واجب بايد نمازها را هم شكسته بخواند هم تمام و روزه را هم بگيرد و هم قضا كند.آيت الله صافي : در فرض سوال نماز تمام و روزه صحيح است . والله العالم. آيت الله فاضل : نمازشان بنا بر احتياط واجب شكسته است مگر در وطن خودشان يا جايي كه قصد دارند ده روز بمانند.آيت الله مكارم : نماز و روزه او در كاشان و قم و محل تحصيل كامل است و در فاصله بين قم و كاشان و همچنين در روستا در صورتي كه به حدمسافت شرعي برسد شكسته است.
سؤال:
آيا بعد از عدول از مرجع ميت به حي مي توانم دوباره به مرجع ميت قبلي رجوع كنم ؟
جواب: اگر در مساله اي از فتواي مجتهدميت ( مرده ) به مجتهد حي ( زنده ) مراجعه كرده ايد، مجددانمي توانيد در آن مساله به مجتهد ميت رجوع كنيد.
سؤال:
حكم نماز و روزه دانشجوياني را كه فاصله وطن آنها تا محل تحصيل بيش از 4فرسخ شرعي است و 3روز در هفته ، به محل تحصيل مي روند و در همان روز برمي گردند و حداقل براي يك ترم چنين برنامه اي دارند، در محل تحصيل و بين راه بيان فرماييد.
جواب:
آيات عظام امام خميني و خامنه اي : نماز شكسته است و روزه صحيح نيست. آيات عظام اراكي و گلپايگاني : نماز تمام و روزه صحيح است. آيت الله بهجت : نماز تمام و روزه آنان صحيح است. آيت الله تبريزي : بنا بر احتياط بين نماز شكسته و تمام جمع مي كند و بنابر احتياط روزه بگيرد و چنانچه روزه گرفت قضا ندارد .والله العالم. آيت الله سيستاني : اگر به مدت 6 ماه در يك سال يا سه ماه در چند سال اين مسافرت ها ادامه دارد نماز او در همه مسافرت ها حتي اگر براي تفريحباشد تمام و روزه صحيح است. آيت الله صافي : نماز در بين راه و محل تحصيل تمام و روزه صحيح است. آيت الله فاضل : بنا بر احتياط واجب شكسته است و نمي توانند روزه بگيرند.آيت الله مكارم : نماز و روزه در محل تحصيل و خوابگاه و بين راه تمام است.
سؤال:
زني كه بعد از عروسي علي رغم ميل خود به محلي كه شوهر تعيين مي كند مي رود، حكم نماز و روزه او چيست ؟
جواب:
برخي از مراجع مي فرمايند اگر زن قصد توطن در شهر شوهر را نداشته باشد آن شهر وطن او محسوب نمي شود و حكم مسافر را دارد كه اگر ده روز يا بيشتر در آن شهر مي ماند نماز و روزه اش تمام است و اگر 10 روز نمي ماند نماز شكسته و روزه صحيح نيست . و بعض ديگر از مراجع مي فرمايند تابع شوهر است و وطن شوهر وطن اوهم محسوب مي شود.
سؤال:
وطن اصلي و زادگاهم شهرستان است × ولي با روستاي پدرم رفت و آمد داريم. حكم نماز و روزه در آن روستا چگونه است ؟
جواب:
در شهرستان كه وطن اصلي شماست نماز تمام و روزه صحيح است . اما در آن روستا اگر پدر ومادر شما آن جا را وطن قرار داده و قسمتي از سال را در آن جا سكونت مي كنند شما هم به تبع آنها روستا را وطن دوم قرار داده ايد، نمازتان درروستا تمام و روزه صحيح است و بعد از اين كه استقلال پيدا كرديد تصميم خودتان ملاك است . يعني اگر قصد نداريد در روستا زندگي كنيد اعراض محسوب مي شود و هر وقت به آنجا مي رويد در صورتي كه قصد ماندن ده روزنكنيد نماز شما شكسته و روزه صحيح نيست.
سؤال: مدتي همراه خانواده ام در شهرهاي مختلف زندگي كرده ام و اكنون پدر و مادرم ساكن مشهدند و من تهران نماز و روزه من در اين دو محل چگونه است ؟
جواب: اگر مشهد را وطن دايمي خود قرار داده ايد تا زماني كه اعراض نكرده ايد نماز كامل است در غير اين صورت حكم مسافر را داريد و در تهران اگر قصد توطن نكرده ايد حكم مسافر داريد.
سؤال: وطن من زنجان است والان ساكن قم هستيم ،والدينم مي گويند از زنجان اعراض نكرده ايم و نمازمان تمام است ، ولي من قصد زندگي در زنجان ندارم حكم نماز و روزه من چيست ؟
جواب: اگر تصميم قطعي داريدكه ديگر در زنجان زندگي نكنيد اعراض است و در زنجان حكم مسافر داريد و در اينصورت تبعيت نيست ولي در صورت ترديد وطن شما مي باشد.
سؤال: حكم نماز و روزه كساني كه دوره سربازي خود را مي گذرانند و هر روز به وطن مراجعت مي كننديا در هفته يك بار روز جمعه به وطن مي آيند چيست ؟
جواب: امام خميني : نماز شكسته است و روزه صحيح نيست. آيت الله خامنه اي : در غير سفر اول نمازشان تمام و روزه صحيح است. آيات عظام اراكي و گلپايگاني : نماز تمام و روزه صحيح است. آيت الله بهجت : در هر دو مورد نماز و روزه تمام است با مراعات مساله 1066 رساله. آيت الله تبريزي : چنانچه در دوره آموزشي باشند احتياط نمايند و بعداز آن كه كاري به آنها واگذار مي شود نمازشان تمام است و روزه شان را هم بگيرند.آيت الله سيستاني : كسي كه هر روز به وطن مراجعت مي كند و به مقدارمسافت شرعي دور است كثيرالسفر است و نماز او در همه مسافرت هاتمام و روزه صحيح است و آن كه فقط روز جمعه مي آيد، اگر محل كاراو يك جا باشد و قصد ماندن 5/1 سال داشته باشد نمازش در آنجاتمام و روزه صحيح و در راه اگر به اندازه 44 كيلومتر باشد شكسته است و اگر نمي تواند چنين قصدي بنمايد كثيرالسفر است و حكم آن گذشت. آيت الله صافي : در فرض سوال نماز آنها تمام و روزه شان صحيح است. والله العالم. آيت الله فاضل : نمازشان بنا بر احتياط واجب شكسته است مگر در وطن خودشان يا جايي كه قصد دارند ده روز بمانند.آيت الله مكارم : آنها كه هر روز به وطن مراجعت مي كنند نماز و روزه آنها در محل خدمت و بين راه تمام است و آنها كه هفته اي يك بار به وطن باز مي گردند در صورتي نماز و روزه آنها تمام است كه قرارباشد براي مدت طولاني مثلا يك سال يا بيشتر آنجا بمانند.
سؤال: حكم نماز و روزه اساتيدي كه سه روز در هفته به محل تدريس رفت و آمد دارنددر دو صورت زير در محل تدريس و بين راه بيان فرماييد : الف ) محل تدريس يك شهر است . ب ) محل تدريس شهرهاي مختلف است.
جواب:
امام خميني : نماز شكسته است و روزه صحيح نيست. آيت الله خامنه اي : نماز تمام و روزه صحيح است. آيات عظام اراكي و گلپايگاني : نماز تمام و روزه صحيح است. آيت الله بهجت : كلا تمام است در غير سفر اول با مراعات مساله 1066 رساله. آيت الله تبريزي : چنانچه تا شهر محل تدريس 22 كيلومتر يا بيشتر باشدنمازشان تمام و روزه شان صحيح است . والله العالم. آيت الله سيستاني : اگر به مقدار مسافت رفت و آمد دارند در هر دو فرض نماز آنها در همه مسافرت ها حتي اگر براي تفريح باشد تمام و روزه صحيح است. آيت الله صافي : در فرض سوال در محل تدريس و بين راه نماز تمام وروزه صحيح است . والله العالم. آيت الله فاضل : بنا بر احتياط نماز آنها شكسته است و روزه صحيح نيست. آيت الله مكارم : نماز و روزه آنها تمام است . تذكر : در مواردي كه نظر مرجع تقليد به صورت احتياطوجوبي در مساله اي مطرح شده است مقلد مي تواند با رعايت فالاعلم به مرجعي كه در آن مساله فتوا مي دهد مراجعه نمايد.
سؤال:
حكم نماز و روزه اساتيدي كه يك روز در هفته ، به محل تدريس مسافرت مي نماينددر محل تدريس و بين راه بيان فرماييد.
جواب:
امام خميني : نماز شكسته است و روزه صحيح نيست. آيت الله خامنه اي : نماز تمام و روزه صحيح است. آيات عظام اراكي و گلپايگاني : نماز تمام و روزه صحيح است. آيت الله بهجت : كلا تمام است در غير سفر اول با مراعات مساله 1066 رساله. آيت الله تبريزي : چنانچه تا شهر محل تدريس 22 كيلومتر يا بيشتر باشدنمازشان تمام و روزه شان صحيح است . والله العالم. آيت الله سيستاني : نماز آنها شكسته و روزه باطل است مگر اين كه كثيرالسفر باشند كه معيار آن گذشت. آيت الله صافي : در فرض سوال در محل تدريس و بين راه نماز تمام و روزه صحيح است . والله العالم. آيت الله فاضل : بنا بر احتياط نماز آنها شكسته است و روزه صحيح نيست. آيت الله مكارم : شكسته است .
سؤال: دانشجويي كه خوابگاهش در خارج شهر ( بافاصله بيش تراز چهار فرسخ ) است و گاهي براي خريد لوازم مورد نياز ياتفريح به شهر محل تحصيل يا شهر مجاور مي رود نماز و روزه او در آن جا و در برگشت به خوابگاه در صور زير چگونه است ؟
جواب: الف ) دو روز در هفته در محل تحصيل و خوابگاه است . ب ) شنبه تا چهار شنبه در محل تحصيل و خوابگاه است . ج ) دو يا چند هفته يكبار به وطن مراجعت مي كند .آيات عظام امام خميني و خامنه اي : نماز شكسته است و روزه صحيح نيست. آيات عظام اراكي و گلپايگاني : نماز تمام و روزه صحيح است . بلي درموردي كه براي غير تحصيل به شهر محل تحصيل يا جاي ديگر بافاصله 4 فرسخي مي رود نماز در آن محل شكسته است. آيت الله بهجت : الف ) و ب ) نماز و روزه در محل تحصيل و خوابگاه و بين راه آنها و وطن كلاً تمام است با مراعات مساله 1066 رساله. ج ) اگر هر روز از خوابگاه به محل تحصيل رفت و آمد دارد نماز وروزه اش در آن دو جا و بين راه آن دو تمام است ولي در راه مراجعت به وطن شكسته است با مراعات مساله 1066 رساله. آيت الله تبريزي : بنا بر احتياط واجب بين نماز شكسته و تمام جمع كند و احتياطا روزه هم بگيرد و چنانچه روزه گرفت قضا آن واجب نيست. والله العالم. آيت الله سيستاني : اگر اين وضع دو سال يا بيشتر ادامه داشته باشد درفرض ( ( ب ) ) و ( ( ج ) ) و همچنين در فرض ( ( الف ) ) اگر دو روز كامل مي ماندشهر خوابگاه در حكم وطن است و نماز او در آن جا تمام و روزه صحيحاست واما در مسافرت به محل تحصيل يا شهر مجاور چه براي تفريحباشد چه درس نماز شكسته است مگر اين كه كثيرالسفر باشند مثلاًمجموع مسافرت هاي آنها در ماه از ده روز بيشتر باشد به مدت شش ماه در يك سال يا سه ماه در چند سال. آيت الله صافي : نماز آنها در تمام صور ( ( الف ) ) و ( ( ب ) ) و ( ( ج ) ) تمام و روزه صحيح است . بلي در موردي كه براي غير تحصيل به شهر محل تحصيل يا جاي ديگر با فاصله 4 فرسخي مي رود نماز در آن محل شكسته است . والله العالم. آيت الله فاضل : اگر كمتر از ده روز يكبار به شهر برود نمازش شكسته است. آيت الله مكارم : در صورت اول شكسته و در صورت دوم و سوم تمام است هر چند يكسال در آنجا نماند.
سؤال:
دانشجويي كه خوابگاهش در خارج شهر ( با فاصله كمتر ازKM 5/22 ) است و گاهي براي خريد لوازم مورد نيازيا تفريح به شهر محل تحصيل يا شهر مجاور ( با فاصله كمتر از 4فرسخ ) مي رود نماز و روزه او در صور زير چه صورت دارد؟
جواب:
الف ) 2روز در هفته را در محل تحصيل و خوابگاه است . ب ) شنبه تا چهار شنبه را در محل تحصيل و خوابگاه است. ج ) دو يا چند هفته يكبار به وطن مراجعت مي كند .آيات عظام امام خميني و خامنه اي : نماز شكسته است و روزه صحيح نيست. آيات عظام اراكي و گلپايگاني : نماز تمام و روزه صحيح است. آيت الله بهجت : ( ( الف ) ) و ( ( ب ) ) نماز و روزه در محل تحصيل و خوابگاه وبين راه آنها و وطن كلاً تمام است با مراعات مساله 1066 رساله . ( ( ج ) ) با قصد اقامت عشره در مجموع محل تحصيل و خوابگاه نماز وروزه در آنجا تمام است و در راه از آنجا به وطن شكسته است. آيت الله تبريزي : چنانچه فاصله خوابگاه يا محل درس با وطن او 22 كيلومتر يا بيشتر باشد بنا بر احتياط واجب بين نماز شكسته و تمام جمع كند و احتياطا روزه هم بگيرد و چنانچه روزه گرفت قضاي آن واجب نيست . والله العالم. آيت الله سيستاني : اگر اين وضع دو سال يا بيشتر ادامه داشته باشد درفرض ( ( ب ) ) و ( ( ج ) ) شهر خوابگاه پس از يك ماه اقامت با اين قصد در حكم وطن است و نمازش در آنجا تمام است و در راه شكسته و در محل تحصيل و شهر مجاور مذكور اگر از محل خوابگاه به آنجا برودنمازش تمام است و همچنين در
راه و در فرض ( ( الف ) ) نيز حكم همين گونه است اگر تمام دو روز را كاملاً در آنجا بماند و اگر كمتر از دو سال مي ماند بدون اقامه ده روز در يك جانمازش در همه اين موارد شكسته است. آيت الله صافي : در فرض سوال نماز آنها در تمام صور ( ( الف ) ) و ( ( ب ) ) و ( ( ج ) ) تمام و روزه صحيح است . والله العالم. آيت الله فاضل : اگر قصد داشته باشد ده روز يا بيشتر در خوابگاه بماند ودر ظرف ده روز چند بار به شهر برود نمازش تمام است. آيت الله مكارم : در صورت دوم و سوم نماز و روزه او كامل است مشروط بر اين كه براي مدت طولاني مثلا يكسال يا بيشتر بخواهد درآن جا ادامه تحصيل بدهد و در صورت اول در هر حال شكسته است.
سؤال:
حكم نمازوروزه دانشجوياني راكه فاصله وطن آنها تامحل تحصيل بيش از4فرسخ شرعي وخوابگاه آنان درداخل شهر بافاصله10كيلومتر يا بيشترودانشجو دوروزدرهفته را درمحل تحصيل وخوابگاه است وحداقل براي يك ترم چنين برنامه اي دارد،درمحل تحصيل،خوابگاه وبين راه بيان فرماييد.
جواب:
آيات عظام امام خميني و خامنه اي : نماز شكسته است و روزه صحيح نيست . آيات عظام اراكي و گلپايگاني : نماز تمام و روزه صحيح است . آيت الله بهجت : نماز تمام و روزه صحيح است . آيت الله تبريزي : اگر مسافت 22 كيلومتر يا بيشتر باشد بنا بر احتياط واجب در راه و محل تحصيل و خوابگاه بين نماز شكسته و تمام جمع كند و روزه ماه رمضان را بگيرد و بعيد نيست ديگر قضا روزه بر او واجب نباشد .والله العالم. آيت الله سيستاني : اگر اين وضع براي 6 ماه در يك سال يا 3 ماه در چند سال ادامه داشته باشد كثيرالسفرند و نماز آنها در همه مسافرت ها تمام و روزه صحيح است . آيت الله صافي : نماز تمام و روزه صحيح است . والله العالم. آيت الله فاضل : نماز اين افراد شكسته است و نمي توانند روزه بگيرند مگراين كه تصميم داشته باشند ده روز يا بيشتر در يك مكان بمانند .آيت الله مكارم : نماز و روزه اش در هر سه مكان تمام است . تذكر : در مواردي كه نظرمرجع تقليد به صورت احتياط وجوبي در مساله اي مطرح شده است مقلدمي تواند با رعايت فالاعلم به مرجعي كه در آن مساله فتوا مي دهد مراجعه نمايد.
سؤال:
حكم نماز و روزه دانشجوياني را كه فاصله وطن آنها تا محل تحصيل بيش از 4فرسخ شرعي است و شنبه به محل تحصيل مي روند و چهارشنبه ياپنج شنبه به وطن مراجعت مي كنند و حداقل براي يك ترم چنين برنامه اي دارند، در محل تحصيل و بين راه بيان فرماييد.
جواب:
آيات عظام امام خميني و خامنه اي : نماز شكسته است و روزه صحيح نيست. آيات عظام اراكي و گلپايگاني : نماز تمام و روزه صحيح است. آيت الله بهجت : نماز تمام و روزه آنان صحيح است. آيت الله تبريزي : بنا بر احتياط بين نماز شكسته و تمام جمع مي كند و بنابر احتياط روزه بگيرد و چنانچه روزه گرفت قضا ندارد .والله العالم. آيت الله سيستاني : اگر اين وضع دو سال يا بيشتر ادامه دارد نمازش درآن جا تمام و روزه صحيح است و در راه شكسته است و اگر كمتر باشدحكم مساله شماره 1 را دارد ( يعني اگر به مدت 6 ماه در يك سال يا سه ماه در چند سال اين مسافرت ها ادامه دارد نماز او در همه مسافرت هاحتي اگر براي تفريح باشد تمام و روزه صحيح است ). آيت الله صافي : نماز در بين راه و محل تحصيل تمام و روزه صحيح است. آيت الله فاضل : بنا بر احتياط واجب شكسته است و نمي توانند روزه بگيرند.آيت الله مكارم : در صورتي كه براي يك ترم باشد شكسته است اما اگربراي يك سال يا بيشتر باشد تمام است. تذكر : در مواردي كه نظر مرجع تقليد به صورت احتياطوجوبي در مساله اي مطرح شده است مقلد مي تواند با رعايت فالاعلم به مرجعي كه در آن مساله فتوا مي دهد مراجعه نمايد.
سؤال:
حكم نماز و روزه دانشجوياني را كه فاصله وطن آنها تا محل تحصيل بيش از 4فرسخ شرعي است و 2روز در هفته را در محل تحصيل مي مانند و سپس به وطن مراجعت مي كنند و حداقل براي يك ترم چنين برنامه اي دارند، در محل تحصيل و بين راه بيان فرماييد.
جواب:
آيات عظام امام خميني و خامنه اي : نماز شكسته است و روزه صحيح نيست. آيات عظام اراكي و گلپايگاني : نماز تمام و روزه صحيح است. آيت الله بهجت : نماز تمام و روزه آنان صحيح است. آيت الله تبريزي : بنا بر احتياط بين نماز شكسته و تمام جمع مي كند و بنابر احتياط روزه بگيرد و چنانچه روزه گرفت قضا ندارد .والله العالم. آيت الله سيستاني : اگر براي مدت 2 سال يا بيشتر دو روز در هفته كاملامي ماند نمازش در آنجا تمام و روزه صحيح است و در راه شكسته است و احتياطاً در ماه اول هم شكسته بخواند و هم تمام و اگر به اين مقدار نيست در همه مسافرت ها احتياطاً هم شكسته بخواند و هم تمام وروزه را هم بگيرد و هم قضا كند.آيت الله صافي : نماز در بين راه و محل تحصيل تمام و روزه صحيح است. آيت الله فاضل : بنا بر احتياط واجب شكسته است و نمي توانند روزه بگيرند.آيت الله مكارم : شكسته است.
سؤال: حكم نماز و روزه دانشجوياني را كه فاصله وطن آنها تا محل تحصيل بيش از 4فرسخ شرعي است و هر 2هفته يكبار، يا بيش از ده روز يكبار به محل درس مي روند و برمي گردند و حداقل براي يك ترم چنين برنامه اي دارند، در محل تحصيل و بين راه بيان فرماييد.
جواب: آيات عظام امام خميني و خامنه اي : نماز شكسته است و روزه صحيح نيست. آيات عظام اراكي و گلپايگاني : نماز شكسته است و روزه صحيح نيست. آيت الله بهجت : نماز را قصر به جا آورد و روزه او صحيح نيست. آيت الله تبريزي : نمازش شكسته است و روزه اش را هم افطار مي كند.والله العالم آيت الله سيستاني : نمازش شكسته است و اگر قبل از ظهر برود روزه صحيح نيست. آيت الله صافي : نماز در بين راه و محل تحصيل شكسته است و روزه صحيح نيست. آيت الله فاضل : بنا بر احتياط واجب شكسته است و نمي توانند روزه بگيرند.آيت الله مكارم : شكسته است.
سؤال: حكم نماز و روزه دانشجوياني را كه فاصله وطن آنها تا محل تحصيل بيش از 4فرسخ شرعي است و فقط 1روز در هفته به محل تحصيل مي روند و برمي گردند و حداقل براي يك ترم چنين برنامه اي دارند در محل تحصيل و بين راه بيان فرماييد.
جواب: آيات عظام امام خميني و خامنه اي : نماز شكسته است و روزه صحيح نيست. آيات عظام اراكي و گلپايگاني : نماز تمام و روزه صحيح است. آيت الله بهجت : نماز تمام و روزه آنان صحيح است. آيت الله تبريزي : بنا بر احتياط بين نماز شكسته و تمام جمع مي كند و بنابر احتياط روزه بگيرد و چنانچه روزه گرفت قضا ندارد .والله العالم. آيت الله سيستاني : نمازش شكسته است و اگر قبل از ظهر برود روزه صحيح نيست. آيت الله صافي : نماز در بين راه و محل تحصيل تمام و روزه صحيح است. آيت الله فاضل : بنا بر احتياط واجب شكسته است و نمي توانند روزه بگيرند.آيت الله مكارم : نماز شكسته است.
سؤال:
ما از تهران به قزوين رفته ايم و در آن جا سكونت داريم آيا نماز و روزه من الان در تهران كامل است يا شكسته ؟
جواب:
چنان چه وطن قبلي شما تهران بوده و اكنون از سكونت در آن شهر اعراض كرده ايد نماز شما در تهران شكسته است . و اگر قصد داريد كه مجددا هم در تهران زندگي نماييد تهران وطن شما است و نماز شما در آنجا تمام است.
سؤال:
حكم نماز و روزه دانشجوياني را كه فاصله وطن آنها تا محل تحصيل بيش از 4فرسخ شرعي است و تقريبا همه روزه از وطن به محل تحصيل مي روند و برمي گردند و حداقل براي يك ترم چنين برنامه اي دارند در محل تحصيل و بين راه بيان فرماييد.
جواب:
آيات عظام امام خميني و خامنه اي : نماز شكسته است و روزه صحيح نيست. آيات عظام اراكي و گلپايگاني : نماز تمام و روزه صحيح است. آيت الله بهجت : نماز تمام و روزه آنان صحيح است. آيت الله تبريزي : بنا بر احتياط بين نماز شكسته و تمام جمع مي كند و بنابر احتياط روزه بگيرد و چنانچه روزه گرفت قضا ندارد .والله العالم. آيت الله سيستاني : اگر به مدت 6 ماه در يك سال يا سه ماه در چند سال اين مسافرت ها ادامه دارد نماز او در همه مسافرت ها حتي اگر براي تفريحباشد تمام و روزه صحيح است. آيت الله صافي : نماز در بين راه و محل تحصيل تمام و روزه صحيح است. آيت الله فاضل : بنا بر احتياط واجب شكسته است و نمي توانند روزه بگيرند.آيت الله مكارم : نماز و روزه در محل تحصيل و خوابگاه و بين راه تمام است.
سؤال:
اقامت نمودن در شهري به مدت چهار يا پنج سال به طور متناوب بدون قصد توطن آيا حكم وطن دارد يا نه ؟
جواب:
خير زيرا اقامت شما در آن مكان موقتي مي باشد.
سؤال: آيا يك فرد مي تواند سه وطن انتخاب كند؟
جواب:
امام خميني ( ره ) : اگر انسان بيشتر از دو محل براي زندگي ( به عنوان وطن ) خود اختيار نمايد اشكال دارد و بايد احتياط مراعات شود .آيت الله فاضل : بنا بر احتياط واجب بايد نماز خود را در محل سوم و مازاد، هم شكسته و هم تمام بخواند.آيت الله زنجاني : انسان تنها مي تواند دو وطن داشته باشد.و بنظر ساير مراجع معاصر داشتن وطن سوم هم مانعي ندارد .( توضيحالمسايل مراجع ، ج 1، مساله 1332 ).
سؤال:
چه زماني تهران براي كساني كه متولد آن جا نيستند، حكم وطن پيدا مي كند؟
جواب: اگر در تهران با قصد توطن آن قدر بمانيد كه عرفا بگويند تهران شهر شماست حكم وطن را پيدا مي كند و بايد نماز را تمام بخوانيد و روزه هم بگيريد.
سؤال:
تعداد نمازهايي كه نخوانده ام زياد است و نمي دانم چقدراست آيا غير از قضا براي جبران آنها مي توان كار ديگري كرد؟
جواب: هيچ عملي نمازقضا شده را جبران نمي كند جز بجاي آوردن آن بنابراين سعي كنيد به تدريج نمارهايي را كه يقين داريد از شما قضا شده است بجا آوريد و با تصميم وداشتن اراده اي قوي انجام آن چندان مشكل نيست خداوند متعال شما را درانجام تكاليف شرعي موفق فرمايد.
سؤال:
تكليف نماز و روزه هايي كه در اثر جهالت قضا شده ، چيست ؟
جواب:
نماز و روزه هايي كه انسان نخوانده بايد قضا كند چه از روي جهالت باشد چه علم.
سؤال:
اگر در مسافرت نماز قضا شود در برگشت به وطن نماز را كامل قضا كند يا قصر؟
جواب:
نماز به هر نحوي كه قضا شده بايد قضاشود .اگر شكسته قضا شده است بايد به طور شكسته قضاي آن را بخواند .
سؤال:
مقداري نماز و روزه قضادارم آيا مي توانم در اين مورد كسي رااجيرنمايم ؟
جواب: وظيفه اين است كه بررسي كنيد و به مقداري كه يقين پيدا مي كنيد نماز از شما ترك شده است قضاي آنها را بجا آوريد زيرا شخص زنده نمي تواند براي قضاي نمازهاي خود كسي را اجير نمايد
سؤال:
بعد از سن تكليف بعضي از واجبات را درست انجام نداده ام الان چگونه بايد آنها را قضا نمايم ؟
جواب: اگر به بطلان آن واجبات يقين حاصل نشده و فقط احتمال آن را مي دهيد قضاي آنها مستحب است ولي واجب و الزامي نيست . اما اگر يقين به بطلان داريد قضاي آنها واجب است و براي انجام آن يك وقتي را خودتان انتخاب كنيد و در آن يك شبانه روز يا بيشتر نماز قضا بخوانيد تا به مرور زمان همه اش تمام شود و روزه ها را هم لازم نيست كه پشت سر هم انجام دهيد× بلكه مي توانيد به طور متفرقه در هر ماهي چند روز روزه بگيريد تا تدريجا تمام شود .
سؤال:
وقت خواندن نمازهاي قضا شده چه وقت مي باشد؟
جواب: كسي كه نماز قضا دارد، بايد در خواندن آن كوتاهي نكند ولي واجب نيست فورا" آن را به جا آورد .و هر وقت كه بخواند اشكال ندارد.
سؤال:
اگر نماز و روزه قضا آن قدر باشد كه نتوان جبران كرد، چه بايد بكنيم ؟
جواب:
قضاي نماز و روزه هايي كه يقين به قضا شدن آن داريد واجب است به جاي آوريد و كار ديگري كه بتواندجاي قضاي نماز و روزه را بگيرد نداريم . البته همين مقدار كه از قضا شدن نمازو روزه اظهار ندامت و پشيماني مي كنيد و در صدد جبران آن هستيد توبه محسوب مي شود و تصميم بگيريد كه تدريجا" نماز و روزه خود را قضا نماييد.
سؤال:
با توجه به اينكه در سن دو سالگي پدرم فوت كرد، آيا قضاي نماز و روزه اوبر من واجب است ؟
جواب:
اگر پدر نماز خود را به جهت عذري كه داشته است به جا نياورده باشد برپسر بزرگتر واجب است كه بعد از مرگش به جا آورد يا براي او اجير بگيرد وهمين طور اگر پدر روزه را به جهت مرض يا سفر انجام نداده باشد و در زمان حيات تمكن از انجام قضا را داشته باشد لازم است پسر بزرگتر بعد از مرگ پدر قضا كند، ( توضيحالمسايل مراجع ، ص 717 - نظر آيت الله فاضل ). بنابراين اگر شما پسر بزرگ پدر هستيد، وظيفه داريد كه نسبت به نماز و روزه هاي قضاي پدرتان كه يقين داريد بر عهده ايشان است اقدام نماييد ودر صورت شك تكليفي نداريد.
سؤال:
تكليف نماز و روزه هايي كه در اثر جهالت قضا شده ، چيست ؟
جواب:
نماز و روزه هايي كه انسان نخوانده بايد قضا كند چه از روي جهالت باشد چه علم.
سؤال:
اگر در نماز جماعت حمد و سوره را اشتباها بخوانيم اشكال دارد؟
جواب:
نمازهاي جماعت كه اشتباها در آنها حمد و سوره خوانده ايد صحيح است و نياز به اعاده ندارد .
سؤال:
آيا اگر پس از وضو از بعضي اعضاي وضو خون بيرون بيايد وضو باطل است ؟
جواب:
وضو صحيحاست و فقط براي نماز بايد موضعي را كه بعد از وضو نجس شده تطهير كند.
سؤال:
آيا گذراندن معناي سوره از دل در نماز جماعت اشكال دارد؟
جواب:
از نظر گذراندن سوره و معناي آن بلا مانع است و به آن خواندن اطلاق نمي شود .
سؤال:
امامت فردي كه نسبت به زبان تركي بسيار متعصب است به نحوي كه منافي با اتحاد ووحدت است چگونه است ؟
جواب:
تعصب همان گونه كه از اسم آن پيداست حمايت ناحق و بي جا از خود و يا متعلقين به خود مي باشد ولي علاقه به فرهنگ و ملت و زبان خود در صورتي كه اصطكاكي با آرمان هاي ديني نداشته و يا موجب اختلاف و چند دستگي نشود بلا مانع است . آنچه كه مذموم و ناپسند است احساس برتري كردن و يا نژاد پرستي و ملي گرايي است كه استعمار با هياهوي پان تركيسم پان ايرانيسم پان عربيسم و ... در صدد تفرقه بين ملت اسلام است . بنابراين علاقه داشتن به زبان خاصي بدون قصد ايجاد تفرقه و فتنه مضر به عدالت شخصي نيست هر چند بهتر است از اين گونه امور اجتناب شود .
سؤال:
آيا گذراندن معناي سوره از دل در نماز جماعت اشكال دارد؟
جواب:
از نظر گذراندن سوره و معناي آن بلا مانع است و به آن خواندن اطلاق نمي شود .
سؤال:
آيا مي توان با دو نفر ( مثلا زن و شوهر يا خواهر و برادر ) نماز جماعت اقامه كرد؟
جواب:
بلي ، با دو نفر نماز جماعت منعقد مي شود.
سؤال:
اگر در ركعت سوم و چهارم به امام جماعت اقتدا كنيم وظيفه چيست ؟
جواب: بايد حمد و سوره را بخوانيد و اگر قبل از شروع سوره ، امام به ركوع رفت ، مي توانيد بعد از حمد به ركوع برويد .و خواندن سوره در اين صورت لازم نيست.
سؤال:
در مورد ايمه جمعه اگر شبهاتي به ارزشها وارد كنند اقتدا نماز به آنها چه حكمي دارد؟
جواب:
تا زماني كه يقين به زوال عدالت حاصل نشود اقتدا به آنان صحيح و مجزي است.
سؤال:
در هنگام قرايت امام جماعت حركت دست و پا مانعي دارد يا نه ؟
جواب:
حركت دست يا بدن در موقع قيام در نماز جماعت اشكال ندارد.
سؤال:
اگر نماز كسي كه در صف جلو ايستاده باطل باشد نماز افرادي كه پشت سر اوايستاده اند چه حكمي دارد؟
جواب:
اقتدا در جماعت فقط به امام است ولي صفوف ، حكم اتصال به امام جماعت را دارند .لذا اگر صفي به طور كامل نمازشان باطل باشد صف هاي عقبي كه توسط اين صف اتصال دارند نمازشان فرادا مي شود ( در صورت وجود فاصله زياد بين دو صف ) البته اتصال با بطلان نماز يك نفر قطع نمي شود و به فتواي اكثر فقها اتصال از طرف چپ و راست نيز برقرار مي شود .
سؤال:
اگر نماز شكسته باشد، مي توانيم در صف اول جماعت بايستيم يا نه ؟
جواب:
اشكالي ندارد ولي بهتر است در صف هاي ديگر بايستيد× تا احيانا موجب قطع ارتباط كساني كه در كنار شما ايستاده اند نشويد .
سؤال:
كيفيت اتصال مامومين را در نماز جماعت توضيح دهيد؟
جواب:
اگر اتصال از جلو يا طرف راست يا چپ باشد نماز جماعت صحيح است.
سؤال:
شرايط امام جماعت چيست و منظور از عدالت امام جماعت چيست ؟
جواب:
امام جماعت بايد مرد، بالغ ، عاقل ، شيعه دوازده امامي ، عادل و حلال زاده باشد و نماز را به طور صحيح بخواند و به مسايل مورد ابتلا يعني به مسايلي كه نوعا به آنها احتياج پيدا مي كند، آشنا باشد.و عادل كسي است كه گناه كبيره انجام ندهد و اصرار بر گناهان كوچك نداشته باشد، به طوري كه وقتي ازافرادي كه او را مي شناسند درباره او سوال شود خوبي او را تصديق نمايند.
سؤال: آيا مي توان به غيرروحاني اقتدا كرد؟
جواب:
اگر براي برادران عزيز نماز خواندن پشت سر عالم ديني كه او را شايسته اقتدا مي دانند به راحتي ، ولو با رفتن به مساجد نزديك ، ممكن باشد سزاوار نيست به غيرعالم اقتدا كنند بلكه اقتدا به غيرعالم ديني در بعضي از موارد خالي از اشكال نيست . ( اجوبه الاستفتاآت مقام معظم رهبري ، ج 1، ص 168، س 581 ).
سؤال:
آيا ماموم مي تواند زودتر از امام سر از سجده بردارد يا سلام بدهد؟
جواب:
در سجده بايد متابعت امام نمايد و اگر قبل از امام سلام داد نماز او تمام است.
سؤال:
آيا در روز جمعه مي توان نماز ظهر را در اول وقت خواند؟ آيا اگر انسان با وجود عذر شرعي در نمازجمعه شركت نكند منافق است ؟
جواب:
مي توان نماز ظهر و عصر را در اول وقت خواند، ( اجوبه الاستفتاآت ، ج 1، ص 185، جواب سوال 649 ) . هر چند نماز جمعه در عصر حاضر واجب تخييري است و حضور در آن واجب نيست ولي با توجه به فوايد و آثار شركت در آن ، سزاوار نيست كه مومنين خود را از بركات حضور در اين نماز به مجرد عذرهاي واهي محروم سازند، ( اجوبه الاستفتاآت ،ج 1، ص 179، جواب سوال 624 ) .
سؤال:
آيا بايد در همان لحظه خسوف و كسوف نماز آيات را خواند و يا مي شود كمي تاخير انداخت ؟
جواب:
در خلال مدتي كه خسوف يا كسوف وجود دارد بايد نماز آيات را خواند و پس از آن قضا مي شود .
سؤال:
آيا براي زلزله هاي خفيفي كه متوجه نمي شويم و ديگران خبر مي دهند نمازآيات واجب مي شود؟
جواب:
اگر زلزله براي جمعي محسوس بوده نماز آيات واجب مي شود .و هر وقت بخوانندبه نيت ادا بجا آورند.