سئوال 989 ـ مسابقات علمى و نظامى با شرط برد و باخت چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى صـحـيـح نـيست , و آن مال براى برنده حلال نمى شود , ولى براى مسابقات علمى مى شود جايزه تـعيين كرد , و جايزه آن است كه شخص يا مؤسسه اى غير از مسابقه دهندگان , آن را مى پردازند ,واللّه العالم .
سئوال 990 ـ بازى كردن با شطرنج و پاسور اگر چه بدون برد و باخت باشد چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى بازى با آلات معروفه قمار چه با برد و باخت مالى باشد يا بدون ان جايز نيست و شطرنج تا وقتى كه محرز نشود كه از الت قماربودن خارج شده بطورى كه در هيچ مجتمع قمار با ان متعارف نباشد , بازى با ان ـ چه با برد و باخت مالى باشد يا بدون ان جايز نيست , واللّه العالم .
سئوال 991 ـ نزد جناب عالى بازى با شطرنج و ورق چگونه است ؟
جواب بسمه تعالى بازى با آلات معروفه قمار ـ ولو بدون برد و باخت ـ جايز نيست مگر اين كه از الت قمار بودن خارج شـود بـه گونه اى كه در هيچ جا از الات قمار شمرده نشود , در اين صورت بازى با ان بدون برد و باخت مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 992 ـ بـازى كـردن بـا شـطرنح بدون شرط و برد و باخت , تنهابراى تفريح و تقويت نيروى فكرى چگونه است ؟
جواب بسمه تعالى بازى با آلات معروف قمار ـ ولو قصد برد و باخت نباشد ـ جايزنيست , واللّه العالم .
سئوال 993 ـ يـك بـازى كه از (( تاس )) استفاده مى شود , بدون برد وباخت و كاملا از حالت قمار خارج است , چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى اگر از آلات قمار حساب شود , بازى با آن ـ ولو بدون برد و باخت مالى ـ جايز نيست , واللّه العالم .
سئوال 994 ـ آيا طلاب مى توانند برنامه هاى راديو و تلويزيون راببينند ؟
جواب بسمه تعالى استفاده حلال از راديو و تلويزيون مانعى ندارد و فرقى بين طلبه و غير طلبه نيست , واللّه العالم .
سئوال 995 ـ براى تهيه لوازم مسابقه مثل توپ و جايزه , آيا جايز است برگزار كنندگان از بازى كنان پول دريافت كنيد ؟
جواب بسمه تعالى براى جايزه جايز نيست , ولى تهيه مخارج وسايلى بازى عيبى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 996 ـ يكى از ورزش ها در يك شهر همواره با برد و باخت همراه است .
حكم اين بازى در آن شهر و شهر ديگر بدون بردوباخت , چگونه است ؟
جواب بسمه تعالى اشكالى ندارد .
و مثل توپ بازى , آلت قمار شمرده نمى شود ,واللّه العالم .
سئوال 997 ـ بازى اى در شهرى معمولا همراه با حرامى است , اين بازى چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى اگـر خـود بازى , بازى حلال است , مقارن بودن آن با حرام آن راحرام نمى كند , ولى از كار حرام بايد خوددارى شود , واللّه العالم .
سئوال 998 ـ شرط بندى بينندگان برروى بازيى بازى كنان , چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى صحيح نيست , واللّه العالم .
سئوال 999 ـ اگر بازى گران بدانند , تماشاگران بر روى بازى آنان شرطمى بندند , آيا بايد بازى را ترك گويند ؟
جواب بسمه تعالى لزومى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 1000 ـ چه نوع ورزشى براى جوانان مناسب است ؟
جواب بسمه تعالى هر نوع ورزش كه قمار نباشد و موجب تقويت جسم و روح شود , مناسب است , واللّه العالم .
سئوال 1001 ـ شرط برد و باخت در مسابقه چيست ؟
جواب بسمه تعالى شـرط بـرد و باخت عبارت است از اين كه طرفين مالى را بگذارندكه هر كدام برنده شد بردارد , و اين , قمار حرام است , واللّه العالم .
سئوال 1002 ـ شطرنج بدون شرط بردو باخت چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى اگر محرز شود كه از آلت قمار بودن خارج شد , اشكالى ندارد ,واللّه العالم .
سئوال 1003 ـ بـازى هايى كه هيچ گونه فايده مشخصى ندارند و صرفاسرگرمى محسوب مى شوند , چه حكمى دارند ؟
جواب بسمه تعالى حرام نيست , ولى مكروه است , واللّه العالم .
سئوال 1004 ـ شرط بندى در مسابقه اى كه جايز است , ولى مبلغ شرطبراى بازنده سنگين است , آيا عمل به شرط لازم است ؟
جواب بسمه تعالى اگر پرداخت مبلغ حرجى است مى تواند تاءخير بيندازد و درصورت تمكن بپردازد .
و منظور از (( حرج )) به مضيقه افتادن است , واللّه العالم .
سئوال 1005 ـ مـسـابـقه موتور سوارى و جز آن در اين روزگار , جنبه نظامى دارد , آيا شرط برد و باخت جايز است ؟
جواب بسمه تعالى شـرط برد و باخت اشكال دارد , ولى براى اين نوع مسابقات مى شود جايزه تعيين كرد .
و جايزه آن است كه شخصى يامؤسسه اى غير از مسابقه دهندگان , آن را بپردازند , واللّه العالم .
سئوال 1006 ـ بازى هائى كه مطلقا حرام اند , كدامند ؟
جواب بسمه تعالى بـازى بـا آلات مـعروفه قمار , هر چند به شرط برد و باخت نباشد ,و بازى به شرط برد و باخت هر چـنـد بـا آلات مـعروفه قمارنباشد , حرام است .
و گرفتن آن مال جايز نيست .
و هر نوع بازى كه ترغيب به حرام باشد , حرام است , واللّه العالم .
سئوال 1007 ـ بازى با كسانى كه بردو باخت بر روحيه آنان تاءثير بدى دارد , چگونه است ؟
جواب بسمه تعالى اگر موجب فساد و دعوا بشود , بازى نكنند , وللّه العالم .
سئوال 1008 ـ پولى كه با شرط بندى در تيراندازى به دست مى آيد ,چگونه است ؟
جواب بسمه تعالى تـيراندازى با سلاحى كه در جنگ به كار مى رود ـ نه با آنچه كه در شكار و امثال آن كار برد دارد ـ اگـر بـا بـرد و بـاخـت مالى بوده باشد و شرايط (( سبق )) و (( رمايه )) در آن مراعات شده باشد ,مانعى ندارد .
و در صورتى كه مسابقه جايز باشد جايزه ان براى برنده حلال مى شود , واللّه العالم .
سئوال 1009 ـ كدام رشوه در فقه حرام شده است ؟
جواب بسمه تعالى رشوه حرام مختص به باب قضا است و در غير آن فى نفسه حرمتى ندارد و لكن مخالفت با مقررات نظام جايز نيست , واللّه العالم .
سئوال 1010 ـ آيا در مسائل سياسى غيبت جايز است ؟
جواب بسمه تعالى غيبت مؤمن حرام است .
و غيبت آن است كه انسان عيب مؤمنى كه پوشيده است , آن را پيش كسى اظهار كند , واللّه العالم .
سئوال 1011 ـ نـسـبت دادن عيبى به بيشتر اهل يك شهر و يا عيب غيرمؤمن را گفتن , همچنين تعريف كردن كه صاحبش راضى نباشد , چه صورت دارد ؟
جواب بسمه تعالى نـسبت عيب به غالب اهل يك بلد داخل عنوان غيبت نيست , وچنانچه داخل عنوان افترا و قول به غـيـر عـلـم نـبـاشـد , مـانعى ندارد .
و همچنين عيب غير مؤمن و مدح و تعريف كردن شخص كه صاحبش راضى نباشد مانعى ندارد , واللّه العالم
سئوال 1012 ـ موارد جواز غيبت را مرقوم فرماييد ؟
جواب بسمه تعالى 1ـ غيبت غير مؤمن , 2ـ غيبت متجاهر به فسق , 3ـ موارد تظلم شخص از كسى كه در حق او ظلم كـرده كـه مـى تـوان ظـلـم او رابـيـان كـنـد , 4ـ مـوارد مـشـورت مثل كسى كه دخترش را به كسى مى خواهد بدهد , انسان مى تواند در مقام مشورت كسان دختر ,عيب پسر را نقل كند , 5 ـ در موارد ارشاد و نصيحت , مثل اين كه كسى عليه كسى شهادت مى دهد , انسان مى تواند عيب شاهد راكه برايش معلوم باشد , ذكر كند .
و از اين قبيل است قدح در رجال حديث و كسى با كسى رفيق شـده و انسان احتمال مى دهد كه رفاقت منجر به فساد شخص شود , چون رفيق او آدم بدى است ,مى تواند در مقام نصيحت عيب او را ذكر نمايد , واللّه العالم .
سئوال 1013 ـ نشستن در مجلس غيبت يا جشن بدون شنيدن چه صورتى دارد ؟
جواب بسمه تعالى نشستن در مجلسى كه از علماى دين غيبت مى شود , نبايدبنشيند .
و نيز اگر غيبت ديگران باشد , بايد رد كند .
و مجلس جشن كه مجلس شراب نباشد و استماع نكند , مانعى ندارد ,واللّه العالم .
سئوال 1014 ـ شخصى غيبت شخص ديگر را نمود و حالا پشيمان است چه بايد بكند ؟
جواب بسمه تعالى توبه كند ان شاء اللّه جبران مى شود , واللّه العالم .
سئوال 1015 ـ آيا غيبت شخص گناهكار جايز است ؟
جواب بسمه تعالى غيبت جايز نيست مگر تظاهر به فسق باشد , واللّه العالم .
سئوال 1016 ـ مـن در زندگى از مردم زياد غيبت كرده ام الان بايد چه كنم , آيا پيش هر كس بروم و عذر خواهى بكنم و يا فقط توبه بكنم ؟
و آيا غيبت مسلمانان غير شيعه جايز است يا نه ؟
جواب بسمه تعالى غـيـبـت مـؤمن ( شيعه دوازده امامى ) حرام است و در صورت ارتكاب بايد از آن توبه نمود و بعيد نيست در تخلص از محذورغيبت توبه و استغفار كافى باشد , واللّه العالم .
سئوال 1017 ـ نگه داشتن مجسمه چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى نگه داشتن مجسمه حرام نيست , واللّه العالم .
سئوال 1018 ـ آيا نصب مجسمه در معابر و ميادين شهر صحيح است ؟
جواب بسمه تعالى نگهدارى مجسمه كامل فى نفسه مكروه است , واللّه العالم .
سئوال 1019 ـ نـقـاشـى و مـجـسمه سازى چه حكمى دارد ؟
خصوصاساختن مجسمه و كشيدن شمايل معصومين و نگهدارى آنهادر موزه ها ـ به عنوان آثار هنرى ـ و منازل ـ به عنوان دكور آچگونه است ؟
جواب بسمه تعالى
نـقـاشى از صاحبان روح اشكال ندارد , و احتياط آن است كه مجسمه كامل از انها درست نكنند .
و كـشـيدن شمايل معصومين در صورتى كه به احتمال اين كه صورت معصوم به اين نحواست بوده باشد , اشكالى ندارد , و نگهدارى شمايل كراهت دارد ,واللّه العالم .
سئوال 1020 ـ نـظر جنابعالى درباره نقاشى صورت انسان , همچنين ساختن مجسمه حيوان چيست و آيا آموزش و يادگيرى آنهااشكال دارد ؟
جواب بسمه تعالى نقاشى صورت مانعى ندارد و ساختن مجسمه انسان و حيوان بطور كامل بنابر مشهود جايز نيست و يادگيرى آن مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 1021 ـ تعريف مجسمه چيست ؟
جواب بسمه تعالى صورت شى ء با عين جمادى است , واللّه العالم .
سئوال 1022 ـ آيا ساختن آن جايز است ؟
جواب بسمه تعالى بنابر مشهور ساختن مجسمه كامل انسان و حيوانات جايزنيست , واللّه العالم .
سئوال 1023 ـ آيا موارد ذيل شامل تعريف مجسمه مى شود ؟
ـ نقش هايى كه روى پارچه (غير از اصل پارچه ) گلدوزى وغيره درست مى كنند.
ـ روى چوب را جورى بتراشند كه عكس روى آن ظاهرشود .
ـ سوزن و تكه چوبها و غيره را جورى روى تخته اى بچينند وبچسبانند كه عكس درست شود .
ـ بـر شـلـوار يا كاپشن ها تكه چرم مى زنند كه روى اين تكه چرم باپرس ماشين ( نه چاپ ) عكسى مثلا عكس اسب ظاهرشده .
جواب بسمه تعالى بر هيچ يك تعريف مجسمه شامل نمى شود , واللّه العالم .
سئوال 1024 ـ حكم مجسمه با صورت حيوان تام چيست ؟
جواب بسمه تعالى احتياط در ترك است , واللّه العالم .
سئوال 1025 ـ نقاشى و تصوير معمولى حيوان تام چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى جايز است , واللّه العالم .
سئوال 1026 ـ حكم ساختن مجسمه ناقص حيوان چيست ؟
جواب بسمه تعالى جايز است , واللّه العالم .
سئوال 1027 ـ تصوير حيوان تام به طريق نقش مجرد چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى جايز است , واللّه العالم .
سئوال 1028 ـ ايا تصوير حيوان ناقص , نقاشى معمول جايز است ؟
جواب بسمه تعالى جايز است , واللّه العالم .
سئوال 1029 ـ صورت غير انسان و حيوان به گونه مجسمه , ولى تام وكامل چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى جايز است , واللّه العالم .
سئوال 1030 ـ ايا نقاشى ناقص صورت غير حيوان جايز است ؟
جواب بسمه تعالى جايز است , واللّه العالم .
سئوال 1031 ـ ساختن صورت غير حيوان با نقاشى ناقص چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى جايز است , واللّه العالم .
سئوال 1032 ـ ايا صورت غير حيوان با نقش بدون تجسم ولى تام و كامل چايز است ؟
جواب بسمه تعالى جايز است , واللّه العالم .
سئوال 1033 ـ در خصوص چهره مبارك پيامبر عظيم الشاءن ( ص ) ,معصومين ( ع ) و ساير پيامبران الهى و ملائكه و يا تصويرى ازشمايل كلى , بدون پرداختن به چهره مباركشان ايا جايزاست ؟
جواب بسمه تعالى در صورتى كه استناد به آنان ـ عليهم السلام ـ ندهد , مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 1034 ـ تصاويرى كه با دوربين عكاسى و كامپيوتر تهيه مى شودچه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى جايز است , واللّه العالم .
سئوال 1035 ـ درست كردن مجسمه , خريد , و فروش , نگهدارى و نگاه بر آن چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى بـنـابـر مشهور درست كردن مجسمه انسان و يا حيوان كه كامل ديده شود , حرام است .
و خريد و فروش و نگهدارى آن نهى دارد ,واللّه العالم .
سئوال 1036 ـ ساختن مجسمه ناقص انسان يا حيوان به عنوان اثرهنرى , چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى اگر مجسمه نيم تنه را نشان بدهد اشكال ندارد , واللّه العالم .
سئوال 1037 ـ ساختن مجسمه كامل انسان يا حيوان به عنوان اثر هنرى ,چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى اگر مجسمه بدن را نشان بدهد احتياطا ترك شود , واللّه العالم .
سئوال 1038 ـ سـاخـتن مجسمه كامل انسان يا حيوان , با همه اجزاى داخلى , جهت استفاده آموزشى در مراكز آموزشى , چه حكمى دارد ؟
جواب ـبسمه تعالى از جواب سؤال قبل معلوم شد , واللّه العالم .
سئوال 1039 ـ آموزش مجسمه سازى و نقاشى , چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى اگـر تعليم ساختن مجسمه جان دار ساختن آن همراه باشداحتياطا ترك شود .
و نيز پولى كه در مقابل تعليم گرفته مى شود , اشكال دارد , واللّه العالم .
سئوال 1040 ـ شعبده بازى و تماشاى ان چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى شعبده بازى و ديدن ان مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 1041 ـ آيا شعبده بازى جايز است ؟
پول گرفتن براى ان چگونه است ؟
جواب بسمه تعالى فى نفسه مانعى ندارد , لكن پول گرفتن در مقابل آن اكل مال به باطل است , واللّه العالم .
سئوال 1042 ـ بدعتى كه حرام است كدام است و محدثات كدام است ؟
جواب بسمه تعالى بـدعت آن است كه آنچه را كه جزء دين نيست به عنوان دين اعلام كنند .
و هر چيزى كه به عنوان مـطلوب شرعى اعلام شود ,و دليلى در خطابات شرعيه , ولو به شكل عام بر آن نباشد ,مانند قوله تعالى : (( و ابتغوا اليه الوسيلة )) وقوله : ((لا اسئلكم عليه اجرا الا المودة فى القربى )) و قوله : ((ومن يعظم شعائر اللّه فانها من تقوى القلوب )) از محدثات محسوب مى شود , واللّه العالم .
سئوال 1043 ـ آيا بدعت اقسامى دارد كه حرام است يا فقط يك قسم است ؟
جواب بسمه تعالى ـ بـدعت به آن معنى كه در جواب سابق ذكر شد مطلقا حرام است .
و اگر چيزى به اميد مطلوبيت شرعيه آورده شود , مانعى ندارد ,بلكه موافق احتياط است , واللّه العالم .
سئوال 1044 ـ آيا بعضى نقوش مثلا در وقت ديدن ماه نقوش را مى بيند ,آيا اين امر بدعت است ؟
جواب بسمه تعالى اگر به قصد وظيفه دينى نباشد بدعت نيست , واللّه العالم .
سئوال 1045 ـ آيا محراب و مناره ساختن در مساجد بدعت است ؟
جواب بسمه تعالى در يـك قـسـم از محرابها كه در عصر امويين براى حفظ رؤسا ازاغتيال درست مى كردند , صحيح نـيـسـت .
ولكن محراب معمولى مانعى ندارد .
و ساختن مناره هايى كه بلند است مكروه مى باشد , واللّه العالم .
سئوال 1046 ـ آيا تقسيم شيرينى يا گندم در قبرستان بدعت مى باشد ؟
جواب بسمه تعالى استحباب اين گونه اعمال ثابت نيست , واللّه العالم .
سئوال 1047 ـ دست زدن و كف زدن در مجالس سخنرانى و جشن ائمه ( ع ) چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى دست زدن داخل عنوان لهو است , و با مجالس اهل بيت ـ عليهم السلام ـ مناسبت ندارد .
و مناسب با اين مجالس صلوات و مثل آن است , واللّه العالم .
سئوال 1048 ـ نـوارهاى موسيقى , غنا و دايره زدن در جشن ها چه حكمى دارد ؟
آيا دايره سيم دار و با غير آن فرقى دارند ؟
جواب بسمه تعالى غـنـا در مجالس عروسى مانعى ندارد , ولى موسيقى لهوى بااستعمال آلات آن , و گوش دادن به آن مطلقا جايز نيست .
و فرقى بين مجالس عروسى و غير آن نيست .
و دايره را اگر به صورتى تغيير دهند كه ديگر از آلات موسيقى حساب نشود , زدن آن مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 1049 ـ آيـا نوارهاى موسيقى و آواز خواننده هايى كه شاد هستند ,ولى داراى طرب نيستند , حرام است ؟
جواب بسمه تعالى گوش دادن به غنا و موسيقى لهوى حرام است , هر چند در انسان تاءثير نكند , واللّه العالم .
سئوال 1050 ـ مرز بين موسيقى حلال و حرام را مشخص فرماييد ؟
جواب بسمه تعالى موسيقى لهوى حرام است , واللّه لعالم .
سئوال 1051 ـ گوش كردن به نوارهاى موسيقى ( ترانه ) و آهنگهاى صداو سيما , چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى غـنا ـ آوازه خوانى مناسب با مجالس خوشگذرانى كه بامضمون باطل باشد ـ و گوش دادن به آن حرام است , بلكه بنابراحتياط , بايد از مطلق خواندنى كه با ترجيع صوت ( گرداندن صدا در حلق ) باشد , ولو مضمون آن باطل نباشد , اجتناب كرد .
وموسيقى لهوى ـ نواختن آلات مخصوصه كه مناسب با مجالس خوشگذارنى باشد ـ و گوش دادن به آن جايز نيست .
و موسيقى غير لهوى مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 1052 ـ زن براى زنان و مرد براى مردان برقصد , چگونه است ؟
جواب بسمه تعالى رقـص زن بـراى شـوهـرش و رقـص زن بـراى زنان در مجالس عروسى و مثل آن ـ در صورتى كه اختلاط با مردان نبوده و درمعرض نگاه نامحرم نباشد , و مشتمل بر حرام ديگرى , مثل موسيقى و غـيـره هم نباشد ـ مانعى ندارد .
و رقص در غير اين دومورد ( رقص زن براى شوهرش و رقص زن براى زنان با قيودى كه ذكر شد ) از مصاديق لهو است , و سزاوار است كه مؤمن ازلهو اجتناب كند , واللّه العالم .
سئوال 1053 ـ نظر شريف شمادر زمينه آهنگهاى صدا و سيما و مطلق آن , از آهنگهاى ايرانى اصيل و جز آن , چيست ؟
جواب بسمه تعالى مـوسـيـقى اگر لهوى نباشد , گوش دادن به آن مانعى ندارد .
ونواختن موسيقى لهوى و گوش دادن به آن جايز نيست .
و فرقى بين انواع آن از ايرانى و غير نيست , واللّه العالم .
سئوال 1054 ـ موسيقى لهوى چه نوع موسيقى است ؟
جواب بسمه تعالى موسيقى است كه مناسب مجالس خوشگذرانى است , واللّه العالم .
سئوال 1055 ـ حضور در مجالس جشن خانمها كه عروس و داماد در آن هستند , و آهنگهاى لهوى دارند , براى مردان چه طوراست ؟
جواب بسمه تعالى رفـتـن به مجالسى كه اگر انسان به آن جا برود مجبور به ارتكاب معصيت مى شود , جايز نيست , واللّه العالم .
سئوال 1056 ـ غنا و موسيقى آيا مطلقا حرام است يا تفصيلى دارند ؟
جواب بسمه تعالى آواز خوانى مناسب مجالس خوشگذرانى يا مشتمل بر ترجيع همراه با مضامين باطله و مضله , جايز نـيـست .
و در مشتمل برترجيع , ولو آن كه همراه با مضامين فاسده نباشد , احتياط ترك نشود .
و نـواخـتن موسيقى كه استعمال آلات لهو در ان مناسب مجالس خوشگذرانى باشد حرام است و نيز استماع ان جايزنيست , واللّه العالم .
سئوال 1057 ـ موسقى مطرب يعنى چه ؟
جواب بسمه تعالى زدن با آلات لهو كه مناسب مجالس خوشگذرانى و اهل فسوق باشد , حرام است , واللّه العالم .
سئوال 1058 ـ غنا از نظر فقه و شرع چه معنى دارد ؟
جواب بسمه تعالى غنا , خوانندگى و آوازه خوانى لهوى است كه خوانندگى و گوش دادنش حرام است , واللّه العالم .
سئوال 1059 ـ شنيدن صداى زن نامحرم با آهنگ چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى چـنـانـچـه مـوسـيقى لهوى باشد , گوش دادن جايز نيست , مرد باشدنوازنده موسيقى يا زن , و همچنين خواندن و صداى زن راشنيدن و گوش دادن فى نفسه مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 1060 ـ آيـا موسيقى مطلقا حرام است , يا فقط موسيقى مطرب ؟
و در صورتى كه موسيقى مطرب حـرام بـاشـد , معيار تشخيص آن شخصى است يا عرفى (نوعيه ) ؟
و شنيدن صداهاى مشكوك چه صورت دارد ؟
جواب بسمه تعالى موسيقى لهوى حرام است و اجتناب از شبه مصداقيه ان واجب نيست و ملاك در تشخيص موسيقى لهوى نظر عرف است ,واللّه العالم .
سئوال 1061 ـ دست زدن و دايره زدن در مجالس عروسى و غير ان چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى دست زدن فى نفسه مانعى ندارد و دايره زدن جايز نيست , چه در مجالسى عروسى باشد يا در غير ان , واللّه العالم .
سئوال 1062 ـ استماع چه نوع موسيقى هايى حرام مى باشد ؟
هكذاشنيدن موسيقى هايى كه از صدا و سيما پخش مى شود چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى استماع موسيقى لهوى كه مناسب مجالس اهل فسوق وخوشگذرانى است جايز نيست , واللّه العالم .
سئوال 1063 ـ در مجالس مخصوص عروسى رقص و خواندن ترانه براى زنها جايز است ؟
جواب بسمه تعالى در فرض سؤال اگر حرام ديگرى مانند زدن به آلات لهو نباشدمانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 1064 ـ دايره زدن و كف زدن در مجالس جشن ( زنانه ) چه حكمى دارند ؟
و همچنين رقص زنان در مجالس زنانه ؟
جواب بسمه تعالى اسـتـعـمال آلات لهو به نحو لهوى جايز نيست , و لو در مجالس زنانه و در عروسى ها , و رقص زن بـراى زنـان در مجالس عروسى و مثل آن , چنانچه در معرض نگاه نامحرم نبوده ومشتمل بر حرام ديگرى مثل موسيقى لهوى و غير آن نباشد ,مانعى ندارد .
و كف زدن در مجالس مذكور در سؤال في نفسه مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 1065 ـ نظر شما در باره غنا و موسيقى هايى كه از راديو تلويزيون ايران پخش مى گردد و همچنين در باره فيلمهاى خارجى وايرانى چيست ؟
و غنا به چه چيزى گفته مى شود ؟
جواب بسمه تعالى غنا , آواز خوانى لهوى است , و غناى لهوى و موسيقى لهوى خواندن , نواختن و گوش دادن به آن حرام است و نگاه كردن به فيلمهاى ايرانى و يا خارجى از مفسده اى بر آن مترتب نشود فى حد نفسه اشكال ندارد , واللّه العالم .
سئوال 1066 ـ حكم كاروانهايى كه با بوق و دست زدن عروس را به خيابانها مى برند , چيست ؟
جواب بسمه تعالى حكم دست زدن بيان شد .
و بوق زدن , چنانچه مزاحمتى با مردم و استراحت آنان نداشته و مخالف مقررات نباشد , مانعى ندارد ,واللّه العالم .
سئوال 1067 ـ خواهشمند است حكم كف زدن و رقص زن و آواز خوانى را بيان نماييد ؟
جواب بسمه تعالى رقـص زن بـراى شوهر , و رقص زن براى زنان در مجالس عروسى مثل آن , مانعى ندارد .
و در غير آن لهو است .
و كف زدن فى نفسه لهو است , و براى مؤمن سزاوار نيست كه مرتكب لهوشود .
و غنا ـ آوازه خوانى مناسب با مجالس خوشگذرانى كه مشتمل بر مضمون باطل باشد ـ حرام است , بلكه احتياط واجب آن است كه از هر خواندنى كه با ترجيع صوت ( گرداندن صدا درحلق ) همراه باشد , ولـو در مـضـمـون باطل نباشد اجتناب كنند .
وغنا در مجالس عروسى مانعى ندارد .
و استعمال آلات موسيقى آكه دف از آنها است ـ جايز نيست , حتى در مجالس عروسى ومثل آن , واللّه العالم .
سئوال 1068 ـ آيا شنيدن آواز و سرود زن نامحرم , و خواندن سرودهمراه مردان , جايز است ؟
جواب بسمه تعالى صـداى زن از عـورت نـيست .
و گوش دادن به آن ـ اگر غنا نباشد آفى نفسه مانعى ندارد , ولى الـتـذاذ جـنـسـى از زن ( غـير از همسر )به هر نحوى كه باشد جايز نيست .
و اگر اين نحو سرود خواندن موجب فساد در جوانان شود جايز نيست .
و حكم غنا قبلا بيان شده , واللّه العالم .
سئوال 1069 ـ ملاك تشخيص موسيقى حرام چست ؟
و آيا گوش دادن به موسيقى هايى كه از صدا و سيما پخش مى شود و نيزموسيقى هايى كه تحت عنوان نوارهاى مجاز در بازار يافت مى شود جايز است ؟
لـطـفـا قـيد بفرماييد كه ملاك حرمت يك امر شخصى است يا نوعى و در صورتى كه ملاك عرفى است مراد عرف فقهاست يا عرف عامه مردم ؟
جواب بسمه تعالى گوش دادن به موسيقى لهوى ـ يعنى آهنگهاى مناسب مجالس خوشگذرانى و عياشى حرام است و تشخيص لهويت به نظرعرف عام است , واللّه العالم .
سئوال 1070 ـ آيا ترانه خواندن و رقصيدن در تنهايى و يا زن و شوهربراى هم اشكال دارد ؟
جواب بسمه تعالى غنا حرام است چه غناى زن براى شوهرش باشد يا غير آن , چه كسى باشد يا نباشد .
و رقص شخص در صـورتـى كه تنها باشد وكسى ديگر نباشد , از مصاديق لهو است .
و سزاوار است كه مؤمن از لهو اجتناب كند , واللّه العالم .
سئوال 1071 ـ رقصيدن در فقه به چه معناست ؟
جواب بسمه تعالى رقـص بـه همان معنايى كه پيش اهل عرف متعارف است , به كاربرده مى شود , و شرعا داخل لهو است , واللّه العالم .
سئوال 1072 ـ آيا حكم رقص سنتى با رقصهاى نوين و غربى متفاوت است ؟
جواب بسمه تعالى از جهت رقص فرقى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 1073 ـ آيا استفاده از بعضى آلات موسيقى حرمت مطلق دارد ؟
جواب بسمه تعالى خريد و فروش و تهيه و ساخت آلاتى كه در خصوص موسيقى لهوى استعمال مى شود , حرام است .
و پولى كه در مقابل ساخت يا فروش آنگرفته شود , حرام است , واللّه العالم .
سئوال 1074 ـ استفاده از موسيقى مناسب در ايام عزا , چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 1075 ـ نواختن آهنگهاى مطب در عزا و شادى , چه صورت دارد ؟
جواب بسمه تعالى نواختن و استماع آهنگهاى لهوى مناسب مجالس اهل فسوق ,چه در شادى و چه عزا , حرام است , واللّه العالم .
سئوال 1076 ـ نگاه كردن به فيلمهاى سكسى از طريق ويدئو ياتلويزيونهاى بيگانگان و به هر طريق ديگر , چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى نشان دادن و نگاه كردن به فيلم هاى مذكور و هر چيزى كه موجب فساد و ترويج فحشا در جوانان و غـير آنان بشود , جايزنيست .
و اجبارى كه رافع تكليف باشد , در اين موارد تحقق پيدانمى كند , واللّه العالم .
سئوال 1077 ـ رقصيدن محارم نزد همديگر , و رقصيدن مرد براى زنش يا برعكس , چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى رقص از لهو است , ليكن رقص زوجه براى زوج مانعى ندارد ,واللّه العالم .
سئوال 1078 ـ دليل حرمت موسيقى چيست و آيا روزه را باطل مى كند ؟
جواب بسمه تعالى موسيقى ـ نواختن با آلات مخصوصه كه مناسب با مجالس خوشگذرانى باشد ـ و گوش دادن به آن جايز نيست , ولى روزه را باطل نمى كند .
و مقام , مجال تفصيل بيش از اين را ندارد , واللّه العالم .
سئوال 1079 ـ خواندن يا گوش دادن ترانه از خواننده يا نوار , چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى خواندن به نحو غنا و استماع آن حرام است , واللّه العالم .
سئوال 1080 ـ استعمال آلات موسيقى , چون تنبك , ساز نى و.. .
چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى استعمال آلات لهو به وجه لهوى حرام است , واللّه العالم .
سئوال 1081 ـ آيـا سـكـوت در برابر مجلس لهو كه در آن موسيقى مى نوازند , جايز است يا بايد آن را ترك كرد ؟
جواب بسمه تعالى در صـورت تمكن نهى از منكر لازم است .
و اگر تمكن ندارد كه نهى از منكر كند , لا اقل خودش مرتكب عمل حرام , مثل استماع غنانشود , واللّه العالم .
سئوال 1082 ـ اگر موسيقى حالت لهوى نداشته باشد , چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى مـوسيقى اگر لهوى نباشد , مانعى ندارد , و ميزان در لهوى بودن آن است كه به حسب نظر عرف مناسب با مجالس خوشگذرانى بوده باشد , واللّه العالم .
سئوال 1083 ـ موسيقى در فقه به چه معنا است ؟
جواب بسمه تعالى نـواختن آلات مخصوصه .
به غرض خوشگذرانى و يا عشق بازى كه پيش اهل فسق و فجور مرسوم است , حرام است , واللّه العالم .
سئوال 1084 ـ اگر شخصى در ماشين يا منزلى قرار گرفته كه موسيقى غناهست , وظيفه اش چيست ؟
جواب بسمه تعالى در فـرض مـذكـور نـبايد گوش بدهد .
و اگر سكوت وى امضاى عمل آنها محسوب مى شود بايد اظهار كند , واللّه العالم .
سئوال 1085 ـ گوش فرا دادن به آواز زن اگر باعث تحريك نشود , چگونه است ؟
جواب بسمه تعالى در صورتى كه غنا نباشد , در فرض سؤال مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 1086 ـ گوش دادن به كلمه زن كه از راديو يا نوار پخش مى گردد ,چگونه است ؟
جواب بسمه تعالى در صورتى كه موجب تحريك مردان بر التذاذ جنسى نباشد ,مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 1087 ـ اگر كسى هيچ آهنگى براى او ايجاد تحريك نكند , گوش فرا دادن به آنها , چگونه است ؟
جواب بسمه تعالى چنانچه بر آواز يا آهنگى در متعارف مردم غنا و موسيقى لهوى صدق كند , استماع آن حرام است , واللّه العالم .
سئوال 1088 ـ آموزش , استماع و نواختن موسيقى , چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى موسيقى لهوى استماع , آموزش , و استعمال آن جايز نيست ,واللّه العالم .
سئوال 1089 ـ خريد , فروش , آموزش , ساختن و شنيدن نى , چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى نى از آلات طرب است و موارد مذكوره اشكال دارد , واللّه العالم .
سئوال 1090 ـ لهو يعنى چه ؟
جواب بسمه تعالى سرگرمى و خوشگذرانى است كه غالبا انسان را از ياد خدا وآخرت غافل مى سازد , واللّه العالم .
سئوال 1091 ـ نـگاه كردن به فيلمهاى تلويزيونى يا سينمايى كه شئونات اسلامى در ان رعايت نشود , چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى از نگاه كردن به فيلمهاى مفسد بايد اجتناب نمود , واللّه العالم .
سئوال 1092 ـ بـا تـوجـه به اين كه هيچ نوع موسيقى نداريم كه با يكى ازآلات و ادوات لهو نواخته نشود , مگر صدايى كه از بوق وشيپور خارج مى شود , بفرماييد موسيقى غير لهوى چيست ؟
جواب بسمه تعالى مـوسـيـقـى كـه بـا آلات لهو نواخته مى شود , چنانچه به نحوى باشد كه متناسب با مجالس لهو و عياشى و خوشگذرانى است و انسان را از ياد خدا غاقل مى كند , حرام است .
و استماع آن جايزنيست , واللّه العالم .
سئوال 1093 ـ آيا شنيدن موسيقى كه موجب طرب است براى زن وشوهر جايز است ؟
جواب بسمه تعالى زوجين و غير آن دو , در حكم با هم فرقى ندارند , واللّه العالم .
سئوال 1094 ـ آيا انسان مى تواند آهنگهاى مشكوك يا آهنگهايى كه انسان را غمناك مى نمايد , بشنود ؟
جواب بسمه تعالى اگـر تشخيص دهد كه نواختن با آلات لهو يا آواز به نحو مناسب مجالس خوشگذرانى و اهل فسوق اسـت و مـشـتمل بر مضامين باطله است , چه غمناك و چه فرح انگيز , و همچنين آواز باترجيح ( چهچهه ) جايز نيست , و در مشكوك سزاوار است احتياط شود , واللّه العالم .
سئوال 1095 ـ نـظر مبارك نسبت به تراشيدن بعضى از ريش ( به اصطلاح امروزى ريش پروفسورى ) چه مى باشد ؟
آيا اين كار جايزاست يا تراشيدن بعضى از ريش مثل تراشيدن همه آن است ؟
جواب بسمه تعالى بنابراحتياط چانه و اطراف آن بايد طورى اصلاح شود كه بگويند ريش دارد و تراشيدن بقيه مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 1096 ـ نظر كردن به صورت كسى كه ريش تراشيده چه حكمى دارد اگر باعث تشويق او شود ؟
جواب بسمه تعالى امر به معروف و نهى از منكر در صورت وجود شرائط آن آواجب است .
مجرد نگاه كردن به صورت چنين شخصى حرام نيست .
واللّه العالم .
سئوال 1097 ـ تراشيدن ريش چه حكمى دارد ؟
در صورت جواز ,حدود آنرا مشخص فرماييد ؟
جواب بسمه تعالى چـنانچه مكلف مو در صورت داشته باشد بنابر احتياط واجب بايد ربعى از صورت را كه چانه در آن قرار دارد نتراشيده باقى بگذارد .
بطورى كه در وقت مواجهه مو در آن ديده شود و صدق كند ريش دارد .
واللّه العالم .
سئوال 1098 ـ اگر انسان دست كسى را به خاطر چاپلوسى ببوسيد آياحرام است ؟
جواب بسمه تعالى بوسيدن دست ديگرى فى نفسه مكروه است , مگر آن كه بوسيدن دست به خاطر رسول اللّه ـ صلى اللّه عـلـيـه و آله آباشد مثل بوسيدن دست عالم دينى يا دست سادات كه در اين صورت مطلوبيت دارد , واللّه العالم .
سئوال 1099 ـ اصلاح موى صورت به گونه اى كه برخى اندكى از آن رانگاه مى دارند , چه صورت دارد ؟
جواب بسمه تعالى چـنانچه ريش چانه و اطراف ان را نتراشد و در آن مقدار ريش داشته باشد , به احتياط واجب عمل كرده است , واللّه العالم .
سئوال 1100 ـ آيا تراشيدن ريش بنابر احتياط حرام است ؟
جواب بسمه تعالى بنابر احتياط لازم , بايد ترك كند , واللّه العالم .
سئوال 1101 ـ اگـر كـسـى نـاچار باشد , يا وادار شود كه موى صورتش رابتراشد يا ماشين كند , حكم او چيست ؟
جواب بسمه تعالى در صورت عسر و حرج يا خوف ضرر از ناحيه اجبار كننده ,جايز است , واللّه العالم .
سئوال 1102 ـ منظور از صدق ريش چيست ؟
جواب بسمه تعالى اين كه در عرف مردم به آن ريش بگويند , واللّه العالم .
سئوال 1103 ـ آيا ريش هايى امروزى مانند پروفسورى , ستارى و...صدق ريش مى كند ؟
جواب بسمه تعالى تراشيدن چانه و اطراف آن بنابر احتياط جايز نيست , واللّه العالم .
سئوال 1104 ـ معيار و ميزان در ريش چيست ؟
و اگر به اندازه خطانداختن تراشيده شود , اشكال دارد ؟
جواب بسمه تعالى از بـاب احـتـياط واجب است , مويى كه بر چانه و اطراف ان روييده است , زايل و تراشيده نشود .
و تراشيدن ريش در غير چانه مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 1105 ـ نظر حضرت عالى درباره تراشيدن ريش و خريد و فروش وسيله ريش تراشى را , بفرماييد ؟
جواب بسمه تعالى بنابر احتياط , تراشيدن چانه و اطراف آن جايز نيست .
و خريد وفروش وسايل مشتركه جايز است , واللّه العالم .
سئوال 1106 ـ حكم تيغ زدن به صورت چيست ؟
جواب بسمه تعالى بـنـابـر احـتياط بايد قسمت چانه و اطراف آن را نتراشيده بگذاردبه نحوى كه بر آن ريش داشتن صدق كند .
واللّه العالم .
سئوال 1107 ـ تراشيدن ريش و سبيل با تيغ و مانند آن و يا بلند كردن سبيل , چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى چنانچه مكلف مو در صورت داشته باشد , بنابر احتياط واجب ,بايد ربعى از صورت كه چانه در آن قـرار دارد نـتراشيده باقى بماند , به طورى كه صدق كند ريش دارد .
و در زايل كردن ريش فرقى بـيـن تـراشيدن آن با تيغ و ماشينى كه از ته مى زند نيست .
و بلند كردن سبيل مكروه است , واللّه العالم .
سئوال 1108 ـ لطفا نظر فقهى حضرت عالى در مورد تراشيدن ريش را به گونه روشن بفرماييد , و اين كه دليل فقهى شما چيست ؟
جواب بسمه تعالى بـنـابـر آنـچه از ادله شرعيه استفاده كرده ايم ,احتياط واجب آن است كه از تراشيدن ريش چانه و اطـراف آن اجتناب شود .
ودليل آن , رواياتى است كه در اين جا مجال ذكر و تفصيل وبررسى آنها نيست , واللّه العالم .
سئوال 1109 ـ حكم تراشيدن ريش چيست و شهادت ريش تراش چگونه است ؟
جواب بسمه تعالى احـتياط واجب آن است كه ربع صورتى را كه چانه در آن واقع شده است نتراشند .
و شهادت كسى كه اين كار را انجام مى دهدمورد قبول نيست , واللّه العالم .
سئوال 1110 ـ تـا چـه اندازه مى توان محاسن را كوتاه كرد ؟
آيا درست است كه مى گويند بر مردها واجب است كه به قدرى محاسن بگذارند به طورى كه پوست صورتشان معلوم نباشد ؟
جواب بسمه تعالى بـايد به اندازه اى باشد كه در مجلس تخاطب بگويند صورتش مودارد و اگر موى صورت پر پشت است بمقدارى بايد موى صورت را بگذارد كه بشره معلوم نباشد , واللّه العالم .