پنجمين عمل واجب حج و دومين عمل واجب منى، قربانى كردن است.
مسأله274 ـ بر كسى كه حج تمتع انجام مى دهد قربانى كردن واجب است. قربانى بايد يك شتر يا يك گاو يا يك گوسفند باشد، ولى شتر بهتر است، و فرقى نمى كند كه حيوان نر باشد يا ماده. و غير از سه حيوان نامبرده، قربانى كردن ساير حيوانات كافى نيست.
مسأله275 ـ قربانى كردن عبادت است و در آن نيت شرط است. و نيت آن همان شرايط نيت احرام را دارد.
مسأله276 ـ در قربانى چند شرط معتبر است:
1ـ سن حيوان، اگر حيوان، شتر است بايد داخل در سال ششم شده باشد. و در گاو و بز، بنابر احتياط واجب بايد وارد سال سوم شده باشد. و در ميش، بنابر احتياط واجب بايد داخل در سال دوم شده باشد. اگر سن حيوان قربانى كمتر از سن مذكور باشد كفايت نمى كند، ولى اگر بيشتر باشد، اشكال ندارد.
2ـ صحيح و سالم باشد.
3ـ لاغر نباشد
4ـ تام الاجزاء باشد، يعنى اعضاى حيوان قربانى بايد كامل باشد و حيوان ناقص كفايت نمى كند. بنابراين حيوان اخته يعنى حيوانى كه دو بيضه او را بيرون آورده باشند كفايت نمى كند. ولى حيوانى كه بيضه او كوبيده شده باشد كافى است مگر آنكه به حدّ اخته شدن برسد. و حيوانى كه دم او بريده شده و حيوان كور، لنگ، گوش بريده و حيوانى كه شاخ داخلى او شكسته شده باشد كفايت نمى كند. و همچنين قربانى كردن حيوانى كه در اصل خلقت اينگونه است، مجزى نيست. پس فقدان اعضايى كه به طور عادى در همه اصناف آن حيوان وجود دارد و نقص محسوب مى شود، مانع اجزاء است. البته، اگر شاخ خارجى حيوان شكسته شده باشد اشكال ندارد (شاخ خارجى به منزله غلاف شاخ داخلى است). و اگر گوش حيوان شكافته يا سوراخ شده باشد، مانع ندارد.
مسأله277 ـ اگر كسى حيوانى را به گمان آنكه سالم و صحيح است ذبح كند و بعد معلوم شود كه مريض ياناقص بوده، واجب است در صورت تمكن حيوان ديگرى را ذبح كند.
مسأله278 ـ بنابر احتياط واجب بايد ذبح بعد از رمى جمره عقبه صورت بگيرد.
مسأله279 ـ احتياط واجب آن است كه ذبح را از روى اختيار از روز عيد به تأخير نيندازد.
مسأله280 ـ اگر كسى از روى عمد يا سهو يا جهل به مسأله، قربانى كردن را از روز عيد به تأخير بيندازد چه معذور باشد و چه نباشد، احتياط واجب آن است كه اگر امكان دارد آن را در ايام تشريق (يازدهم، دوازدهم و سيزدهم ذى حجه) ذبح كند، و فرقى نمى كند كه در شب باشد يا روز.
مسأله281 ـ محل انجام قربانى منى است و اگر از ذبح حيوان در آنجا جلوگيرى كنند، قربانى كردن در مسلخ جديد مجزى است.
مسأله282 ـ بنابر احتياط واجب ذابح بايد مؤمن باشد و در صورتى كه ذابح را فقط براى انجام قربانى نايب كرده باشد و خودش قصد قربانى و قربت كند، در اين صورت ايمان در ذابح شرط نيست.
مسأله283 ـ قربانى بايد توسط خود شخص يا به وكالت از او انجام شود. و اگر كسى بدون وكالت قبلى، از طرف شخص ديگر قربانى كند، صحّت آن محل اشكال است و بنا بر احتياط واجب به آن اكتفا نكند.
مسأله284 ـ ذبح بايد با آهن صورت بگيرد و كارد استيل (فولاد همراه با مواد ضد زنگ) در حكم آهن است. ولى اگر شك داشته باشد كه وسيله ذبح از آهن است يا خير، تا زمانى كه آهن بودن آن را احراز نكرده، ذبح با آن كفايت نمى كند.