فهرست موضوعات مجله فقه (كاوشى نو در فقه اسلامى)

ويژه شيخ انصارى
ويژه هلال
ويژه هنر
ويژه فقه و زمان
ويژه مقدس اردبيلى
ويژه همايش جهانگردى
ويژه كنگره خوانسارىها

مقدمه

فقه, تئورى اداره جامعه است و برنامه زندگى انسان از گهواره تا گور.

امّا دستهاى پيدا و ناپيدا نگذاردند چنين بماند و پس از روزگار كوتاهى در صدر اسلام, فقه از نقش آفرينى در اداره جامعه باز ماند و به كنج انزوا كشانده شد.

فقه شيعه در گستره احكام و برنامه هاى فردى و آن دسته از احكام كه با حكومت و اداره نظامهاى اجتماعى سروكارى نداشته اند, هم در ژرفا و هم در سطح دامن گسترانده است و آثار بسيار و گرانبهايى در اين ميدان, پا به عرصه گذاشته اند, ولى درباره احكام حكومتى, نگاشته هاى درخورى كه نيازها را برآورند و به گوناگون پرسشها در اين باره پاسخ شايسته بدهند, نشر نيافته اند و فقه در اين زمينه نباليده است.

با طلوع آفتاب جمهورى اسلامى در اين سرزمين, فقه به عرصه آمد و دشواريها از هر سويى نمايان شد, و موضوعهاى بسيار بر فقه عرضه شد كه مى بايد فقه پاسخ گوى آنها باشد. معمار انقلاب كه بيش از همه و پيش از همه, نياز را درك كرده بود, گوشه اى از اين مسائل بى پاسخ مانده و مورد نياز جامعه و نظام كه بايد حوزه ها به آنها پاسخ استوار و درخور بدهند, اشاره مى كند:

(مالكيت و محدوده آن, زمين و تقسيم بندى آن, انفال و ثروتهاى عمومى, مسائل پيچيده پول و ارز و بانكدارى, ماليات, تجارت داخلى و خارجى , مسائل هنرى چون: عكاسى, نقاشى, مجسمه سازى, موسيقى, تئاتر, سينما و حفظ محيط زيست, معضلات طبّى, معادن زيرزمينى و روزمينى و…)

مقام معظم رهبرى نيز, در سال 74, هفده سال پس از پيروزى انقلاب اسلامى, در جمع نخبگان حوزه همين نياز را يادآور شد:

(فقه, كه كار اصلى ماست, زمينه هاى نوظهور گسترش پيدا نكرده و يا خيلى كم گسترش پيدا كرده است.

امروز, خيلى از مسائل وجود دارد كه فقه بايد تكليف اينها را معلوم كند, ولى معلوم نكرده است.

فقه, توانايى دارد, ليكن روال كار طورى بوده است كه فاضل محقق كارآمد, به اين قضيه نپرداخته است, مثل قضيه پول… بسيارى از مباحث حكومتى, مبحث ديات, مبحث حدود و ديگر مسائل قضا براى دستگاه با عظمت قضاوت ما, حل فقهى نشده… بسيارى از مسائل مربوط به زندگى مردم, همين مسأله پيوندها و تشريحها, مباحثى هستند كه فقه بايد وارد اين ميدانها بشود. نمى شود با نظر سريعى به آنها نگاه كرد و خيال كنيم حلّ خواهند شد…)

روشن است كه مقصود اين دو بزرگ اين نيست كه به اين مسائل پاسخ داده نشده است, بلكه مقصود, پاسخى كه با تكيه بر مبانى روشن و صحيح فقهى, ناظر بر واقعيتهاى جامعه و كارآمد براى نظام باشد, داده نشده است.

البته كم نبودند فقيهان و فاضلانى كه احساس نياز كردند و كارهاى سودمندى ارائه دادند, ولى واقعيت آن است كه نه چنانكه بايد و شايد اين كارها نيازها را برآورده اند و نه توانسته اند به پرسشها پاسخ درخور و همه سويه بدهند و نه موضوعها و نيازها و پرسشها را كرانه و اندازه اى كه بشود با چند مقاله و كتاب و سمينار و كنگره و گفت وگوى علمى, قضيه را تمام كرد و پرونده را بست. روز به روز بر دامنه نيازها افزوده مى شود, امّا براى پاسخ و بر آوردن نيازها كار جدى و سامان دار انجام نمى گيرد و آن تكاپو و كندوكاو و دغدغه خاطرى كه بايد باشد, ديده و احساس نمى شود. چه بايد كرد كه اين گره گشوده شود؟

اين مشكل, نياز به بررسى دقيق و كارشناسانه دارد. فقيهان زمان شناس, فاضلان آشناى به مبانى و هشيار و آگاه به زمان و نيازهاى روز, موضوع شناسان, همه و همه بايد گرد آيند, نوع كار, بايسته ها, راه و روش, اولويتها و… روشن شود, سپس با برنامه ريزى و پى گيرانه و دقت و درنگ, كار علمى سامانمند صورت گيرد و عرضه شود.

پيش از هر چيز, حركتى عظيم بايد در حوزه آغاز شود و بسيج همگانى پا بگيرد, درسها, مباحثه ها, گفت وگوهاى علمى, همه وهمه, جهت حركت و تلاش خويش را به سوى حلّ مشكلها و پيمودن راههاى ناپيموده قرار دهند, تا دشواريها رو به كاستى نهند و راههاى ناهموار, هموار شود و فقه ناب حكومتى با توانمندى در تمامى عرصه هاى اجتماع حضور جدّى بيابد.

اين نيازها, ما را بر آن داشت كه در مجلّه (حوزه) براى آنها چاره بينديشيم. به اندازه توان, با ارائه مقاله هاى تحقيقى فقهى, گفت وگو با صاحب نظران و فقيهان, گام در راه نهاديم, بخشى از مجلّه را و گاه تمامى شماره اى را ويژه مسائل نوپيداى فقهى ساختيم, امّا بسيارى مسائل نوپيدا و استقبالى كه از اين حركت شد, از سويى و محدود بودن صفحه هاى مجلّه و بازماندن اين مجلّه از هدفها و رسالتهاى خود از ديگر سوى, ما را به پايه ريزى حركتى نو و گشودن فصل جديد راه نمود و واداشت و آن, انتشار كتاب اول (فقه) بود كه بيش از انتظار, اهل نظر, فقيهان دردآشنا و آشناى به نيازهاى روز, فاضلان نوانديش ما را نواختند و با سخنان و رهنمودهاى گرم و اميد دهنده خود, ما را به راهى كه در پيش گرفته بوديم ثابت قدم تر كردند.

استقبال پرشور بود و گرم آهنگ. صداهايى به مخالفت نيز شنيده مى شد; اما صداى مردان صالح خدا و بصير به امر دين و آشناى به امور مسلمانان, چنان دل انگيز بود و يأس زدا و شوق انگيز كه صداى مخالف را مجال نداد فراتر از گوش صاحبان صدا رود و در فضا گم شد.

در اين بين, آن كه بيش از همه, سايه مهر بر سر ما گسترد و ما را با آفتاب وجودش گرما بخشيد و با سخنان اميدبخشش اميدمان داد و با تشويق و تأييد, دشواريهاى راه را بر ما آسان ساخت, مقام معظم رهبرى, حضرت آيت اللّه خامنه اى بود.

او, حركت ما را بيش از انتظار قدر دانست و ارج نهاد:

(من, تقريباً اين مجلّه را مطالعه كرده ام. اگر بگويم بهتر از اين نمى شد, شايد مى شد, ولى الآن بهترين است. اين كه مى گويم بهترين است, نه تنها به جهت آن است كه فكر نوى است, بلكه از جهت فنى و علمى هم خوب است.)

انتظار نداشتيم اين هديه كم مقدار پيش سليمان چنين قدر يابد. ما اين را حكايت از آن مى دانيم كه آنان كه دانش و فكرشان در اين دوران نياز, مى تواند گره گشا باشد و كار را به سامان برساند و طرح نو در افكند, به ميدان نيامده اند و يا غنوده اند و بى تفاوت از كنار قضايا گذشته اند و يا به اين احساس نرسيده اند كه روزگارى است دگر ونيازها از نوع دگر, بايد آهنگ كاركرد و تحقيقات نو وراهگشا عرضه داشت, توانايى اسلام را نمود و چگونگى برخورد آن را با نيازهاى روز آمد سياسى, اجتماعى, اقتصادى و فرهنگى ترسيم كرد.

بارى, با توانى و دانشى اندك به اين ميدان گسترده گام نهاديم و بخشى از اين مسؤوليت سنگين را بر دوش گرفتيم, به اميد آن كه شعله اى برافروزيم و كانونى را گرم كنيم و پژوهش گران و فقه پژوهان را گرد آوريم, تا شايد بشود روزنى به روشنايى گشود و اين محفل كوچك به محفلهاى بزرگ و بزرگ تر تبديل شود و همه جا سايه بگستراند و آرزوها و آرمانهاى معمار انقلاب اسلامى حضرت امام خمينى(ره) و رهبر معظم انقلاب اسلامى, كم كم در اين ميدان برآورده شوند.

l فهرست تفضيلى كه فرا روى داريد,28 شماره را در بردارد.

پيش شماره

بهمن 1372

مقدمه
* فقه ناب/عبدالرضا ايزدپناه7/
اسلامى شدن نظام و رسالت حوزه ها10/
راههاى كارآمد كردن فقه11/
سيستمى كردن اجتهاد14/
غنى كردن دستگاه استنباط16/
پيرايش و افزايش در علم اصول17/
نگاهى ديگر به منابع اجتهاد18/
سبك استنباط20/
تأسيس قواعد اجتماعى فقه21/
بازنگرى علم الحديث21/
موضوع شناسى22/
فقه و پيشرفت علوم23/
احياى علوم برون فقهى24/
تضارب فتاوا و برخورد آرا25/
توجه به مسائل مستحدثه و حوادث نوپيدا26/
* زن و مرجعيت/ محمد حسن نجفى29/
اصول كلى31/
دلائل ممنوعيت36/
آيات قرآن كريم36/
پاسخ39/
روايات40/
1. قضاوت و داورى40/
2. ولايت و رهبرى42/
3. امامت جماعت45/
اجماع46/
باب امر به معروف و نهى از منكر47/
رساله هاى عمليه49/
كتابهاى اصولى50/
نظر اول50/
نظر دوم52/
نظر سوم52/
مذاق شريعت55/
امر بمعروف و نهى از منكر58/
حضور در صحنه هاى سياسى60/
جهاد و مبارزه61/
كسب دانش95/
سيره68/
دلايل جواز71/
سيره عقلا71/
دلائل نقلى73/
* حكم حاكم و احكام اوليه/ محمد صادق مزينانى79/
حكم حكومتى81/
ادله نفوذ و مشروعيت حكم حاكم83/
قلمرو نفوذ حكم حاكم88/
مرجع تشخيص مصلحت92/
تزاحم احكام حكومتى با احكام اوليه93/
روزگار پيامبر(ص)100/
روزگار على(ع)100/
1. اولويت به حفظ اسلام100/
2. حكم به مصادره اموال102/
3. تحديد مالكيت103/
4. تحديد اختيارات انسان در زندگى104/
5. تخريب خانه مجرمان106/
6. حبس بدون جرم107/
7. عفو يا تأخير در اجراى حد107/
اَمَد حكم حاكم112/
احكام قضايى112/
* تاريخ تطور اجتهاد123/
رونق دوباره تفكر اجتهاد133/
مبانى اجتهادى ابن عقيل133/
مبانى اجتهادى ابن جنيد135/
رويارويى تفكر اجتهاد و حديث137/
مبانى اجتهادى شيخ مفيد139/
مبانى اجتهادى سيد مرتضى143/
* روشى نو در استنباط احكام/ محمد جواد مغنيه; ترجمه:عبدالرضا ايزدپناه/ 150
* كاوشى در قواعد فقهى اجتماعى/ على اكبر ذاكرى161/
القواعد والفوائد شهيد اول161/
تفاوت قواعد فقهى مسائل فقهى164/
تفاوت قواعد فقهى با مسائل اصولى165/
پيشينه قواعد نويسى166/
قواعدنگاران عامه167/
قواعدنگاران شيعه169/
اهميت كتاب قواعد شهيد170/
شيوه نگارش172/
منابع و مصادر قواعد173/
تحقيق و بررسى174/
اشكالى بر شهيد و پاسخ آن178/
محتواى كتاب179/
تنظيم و تلخيص181/
شرحها و حاشيه ها183/
* انظار فقيهان در ولايت فقيه/ سيد على حسينى189/
ولايت فقيه در ابواب گوناگون فقه207/
* بلوغ دختران/ مهدى مهريزى239/
حقيقت بلوغ230/
نشانه هاى خارجى و غالبى بلوغ231/
عوامل مؤثر در بلوغ233/
سن بلوغ در قوانين بشرى235/
حقوق مدنى در مصر236/
حقوق جزائى237/
حقوق سياسى238/
حقوق اجتماعى238/
بلوغ شرعى239/
نشانه هاى طبيعى239/
بلوغ دختران248/
آيات253/
روايات260/
استفاده از پژوهشهاى روان شناسى274/
استفاده از كيفيت تشريع276/
اجماع فقها285/
چند شبهه285/
* بررسى رجال حديث/محمد باقر بهبودى 297/
حسن بن على بن ابى حمزه بطائنى297/

فقه شماره 1

پاييز 1373

ويژه شيخ انصارى

* فقه و بازتابها3/
* استاد فقيهان/ عبدالرضا ايزدپناه5/
فقيه مؤسس7/
نوآوريهاى او[شيخ انصارى] در اصول و فقه8/
راز توفيق او11/
برهان گرايى و خردمدارى11/
وفاق و بهره ورى13/
آزادانديشى و جامع نگرى15/
تهذيب نفس16/
* ولايت فقيه از ديدگاه شيخ انصارى/ محمد صادق مزينانى21/
مكاسب22/
كتاب زكات26/
* پايه هاى فكرى شيخ انصارى35/
چهره علمى36/
تاريخى كوتاه از تفكر اصولى38/
پايه گذار مكتب39/
مبانى تفكر40/
قرآن41/
سنت43/
اجماع46/
عقل48/
تفكر عقلى در فرائدالاصول50/
تفكر عقلى در مطارح الانظار54/
تعريف دليل عقل55/
عرف60/
كاربرد عرف در اصول61/
كاربرد عرف در فقه63/
مراد عرفى شارع64/
سهولتهاى عرفى64/
تشخيص عرفى65/
توانايى عرفى65/
فرهنگ خردباورى67/
آشنايى با فرهنگ عرف68/
* نوآوريهاى شيخ مرتضى انصارى در دانش اصول75/
نظريه حكومت و ورود77/
تبيين نظريه شيخ80/
مفهوم حكومت81/
مفهوم ورود83/
نقش كاربردى اين نظريه86/
مراحل تكميل اين نظريه87/
نظريه حكومت از ديدگاه نائينى88/
محوربندى مباحث اصول91/
پويايى در اصول عمليه94/
1. تميز بين اماره بودن استصحاب و اصل بودن آن98/
2. تفصيل بين شك در واقع و مقتضى99/
3. تنبيهات استصحاب100/
4. اشاره به تاريخ پيدايش مسائل102/
* هنرهاى تصويرى و تجسمى در نگاه شيخ انصارى/ احمد ترابى109/
مقوله هاى هنر در كتاب مكاسب110/
نقاشى و تصويرگرى111/
روايات حرمت تصوير112/
فلسفه حرمت تصوير جانداران114/
دليل جواز تصوير موجودات بى روح115/
تصوير مصنوعات بشرى و مناظر طبيعى116/
تصوير بخشى از وجود جانداران117/
حكم نگاهدارى تصوير118/
مجسمه سازى و پيكر تراشى119/
حكم نگاهدارى مجسمه ها120/
ساخت و نگاهدارى پيكرهاى مورد عبادت كافران120/
دليل حرمت121/
نگهدارى مجسمه هاى شرك به انگيزه منافع حلال122/
نقد و نظرى گذرا124/
* اكل مال به باطل در بينش فقهى شيخ انصارى/ اسماعيل اسماعيلى127/
گستردگى مفهوم باطل130/
ملاك شناخت باطل131/
باطل شرعى132/
تقدم نظر شرع133/
خلاصه سخن شيخ انصارى135/
نقش زمان و مكان135/
حرام خوارى137/
نداشتن ماليت و منفعت حلال138/
ملاك ماليت141/
فرق بين مالك و مال142/
* خريد و فروش خون/ اسماعيل اسماعيلى148/
كتاب149/
سنت151/
اجماع154/
نداشتن ماليت155/
حرمت خون نجس157/
* خريد و فروش مردار/ اسماعيل اسماعيلى165/
دلايل حرمت بيع ميته166/
قاعده حرمت نجاست169/
منفعت متعارف170/
روايات175/
* بهره ورى از اشياء نجس/ اسماعيل اسماعيلى193/
نداشتن ماليت و منافع حلال193/
اطلاقات و عمومات196/
* پيوند و خريد و فروش اجزاى بدن/ اسماعيل اسماعيلى201/
1. حرمت جسد مسلمان204/
2. ثبوت ديه بر قطع اجزاى جسد مسلمان205/
3. منع مثله206/
اهم و مهم207/
* ضمان از ديدگاه شيخ انصارى/ ابوالقاسم يعقوبى215/
ضمان و زمان216/
اسلام و ضمان217/
مفهوم ضمان217/
موجبات ضمان قهرى220/
اتلاف221/
مباشرت و تسبيب223/
اجتماع مباشر و سبب226/
اتلاف منافع و اعمال228/
شهادت و اتلاف236/
اتلاف عادى و اضطرارى237/
اتلاف موقوفات و اموال دولتى240/
بهره ورى از ملك و اتلاف اموال ديگران243/
اتلاف صاحبان مشاغل245/
* اراضى دولتى در نگاه شيخ انصارى/ سيد عباس ميرى251/
قلمرو اراضى امام مسلمانان251/
زمينهاى آباد بالأصالة252/
ساحل دريا, سر كوهها255/
اراضى مفتوح العنوة256/
قطايع پادشاهان258/
زمينهاى موات بالأصالة259/
زمينهاى موات بالعرض261/
اطلاقات اخبار احياء265/
بازگشت زمين به حكم اصلى265/
زوال آبادانى سبب زوال حق265/
نظريه تفصيل266/
احياء موجب مالكيت يا احقيت؟268/
1. روايات269/
2. اجماع270/
3. سيره عملى متشرعه271/
نقد و بررسى ادله ملكيت271/
احياء موجب احقيت273/
مردم و اراضى دولتى276/
اذن عام پيامبر(ص) و ائمه(ع) در احياء279/
1. اخبار احياء279/
2. اخبار تحليل281/
مؤيدات ادله تحليل283/
ديدگاه شيخ درتحليل انفال284/
عصر حاكميت286/
ديدگاه شيخ انصارى287/
* حكم شطرنج در نظرگاه شيخ انصارى/محمد حسين واثقى راد 295/
معناى لغوى295/
پيدايش شطرنج296/
بازى شطرنج298/
ورود شطرنج به جامعه اسلامى299/
حكم اقسام302/
نتيجه كلام شيخ303/
ضابطه كلى در كلام شيخ303/
استثناى شطرنج و نرد304/
نقد استدلال305/
نقد دليل دو
نقد احاديث308/
* نقدى بر مكاسب با تصحيح و تحشيه آقاى كلانترى311/
* بدعت در فقه اسلامى/ يعقوبعلى برجى320/
بدعت در لغت و اصطلاح320/
ديدگاه گروه اول321/
نقد و بررسى322/
ديدگاه گروه دوّم324/
نقد و بررسى326/
ديدگاه سوم327/
اشكال نراقى بر اين تعريف328/
پاسخ ميرزاى آشتيانى به محقق نراقى329/
بدعت و تشريع331/
نظريه ترادف332/
نظريه تخالف333/

فقه شماره 2

زمستان 1373

ويژه هلال

* سرمقاله3/
ماهيت حكومتى فقه3/
* حكم به ثبوت هلال11/
آيا حكم حاكم به ثبوت هلال حجيت دارد؟11/
عدم حجيت مطلقا14/
دلائل عدم حجيت حكم حاكم15/
نقد و بررسى18/
حجيّت حكم حاكم21/
دلائل حجيت حكم حاكم24/
نقد و بررسى30/
نقد و بررسى اشكالات34/
برهانى ديگر36/
شيوه فقهاء در كتابهاى فقهى37/
نقد و بررسى روايات خاصه41/
سيره پيامبر(ص)43/
سيره خلفا74/
سيره ائمه(ع)49/
سيره مسلمانان51/
سيره عقلا54/
هلال از امور حسبه56/
ديدگاه نظرگاهها57/
1. قول به تفصيل57/
2. اصالت حكم حاكم58/
3. تفصيل بين هلال رمضان و شوال60/
چگونگى حكم62/
قلمرو نفوذ حكم حاكم در رؤيت هلال63/
حرمت نقض حكم حاكم66/
گستره نقض72/
جواز تحقيق درباره حكم حاكم72/
مزاحمت فقها, با حاكم اسلامى75/
حكم حاكم در ديگر بلاد اسلامى79/
تعارض حكم حاكم و ديگر راهها80/
نفوذ حكم كدام فقيه؟81/
حكم حاكم اهل سنت در ثبوت هلال83/
دلائل85/
سيره ائمه(ع)87/
دلائل قائلان به عدم جواز89/
دلائل قائلان به اجزاء90/
* رؤيت و ثبوت هلال105/
اتفاق فقيهان بر اين طريق106/
دلالت قرآن بر اعتبار رؤيت108/
انفراد در رؤيت115/
دليلهاى مسأله116/
رؤيت راهى علم آور119/
مؤيدها120/
فرعهايى در مسأله رؤيت124/
رؤيت قبل از زوال124/
ديدگاهها125/
تطوق و غيبوبت شفق132/
* بيّنه و ثبوت هلال139/
بيّنه139/
عدل و عدالت141/
شهادت142/
ديدگاهها در شمار گواهان145/
ديدگاههاى فقيهان شيعه145/
1. گواهى يك عادل146/
2. گواهى پنجاه عادل146/
3. مطلقا به بينه ثابت نمى شود151/
بررسى ديدگاهها154/
روايات157/
ديدگاه فقهاى عامه173/
شرايط178/
1. عدالت179/
2. ذكوريت179/
3. توافق در اوصاف183/
4. شهادت بر رؤيت185/
شهادت بر شهادت186/
* تواتر و شياع و ثبوت هلال197/
تعريف تواتر و شياع198/
دلائل حجيت تواتر و شياع مفيد علم200/
شياع ظنى202/
دلائل حجيت شياع ظنى203/
نقد و بررسى دلائل شياع ظنى205/
* گذشت سى روز و ثبوت اول ماه211/
1. اجماع212/
2. روايات212/
3. علم عادى213/
* نظريه عدد221/
نقد و بررسى دلائل222/
* اتحاد و اختلاف افقها229/
پيشينه بحث231/
نظريه مشهور232/
نظر فقهاى عامه241/
خلاصه ديدگاهها243/
معيار در نزديكى و دورى شهرها244/
اختلاف در طلوع و غروب خورشيد244/
امكان رؤيت يا نبود مانع247/
اختلاف اقاليم و تفاوت مناظر248/
منزله و مرحله248/
دلائل قائلان به عدم تعميم و پاسخ آنها249/
1. ظاهر آيه25/
2. روايات251/
3. قياس رؤيت به طلوع و غروب خورشيد245/
4. عقل258/
5. سيره مسلمانان259/
6. اجماع259/
7. شهرت260/
8. روايات كريب260/
نتيجه قائلان به عدم تعميم263/
ادله قائلان به تعميم ثبوت هلال264/
وضعيت تكوينى ماه265/
اختلاف حركت ماه با خورشيد267/
وحدت خسوف270/
ظاهر كتاب272/
اطلاق روايات273/
روايات خاصه277/
رؤيت طريق است نه موضوع279/
مؤيدات نظريه تعميم272/
1. وحدت ليلةالقدر282/
2. وحدت عيد فطر و قربان283/
3. دعاى سمات284/
4. سيره پيامبر(ص)285/
5. علم286/
6. مذاق شريعت286/
7. عدم معيار براى دورى و نزديكى288/
8. حرمت روزه در روز عيد فطر و قربان288/
9. پيامدها288/
* نگرشى بر تقويم قمرى و رؤيت هلال ماه303/
دراسات في فقه الاسلام

فقه شماره 3

بهار 1374

* نگاهى به مبانى وجوه شرعى در حاكميت فقيه/ محمدحسن نجفى5/
وضع موجود6/
نگاهى به گذشته8/
دوره حضور و حاكميت8/
دوره غيبت و انزوا13/
دوره غيبت و حاكميت فقيه14/
بررسى مبانى در ظرف حاكميت15/
پيامدهاى مبناى خشنودى امام18/
پيامدهاى مبناى نيابت20/
بررسى مبانى20/
دلايل لزوم پرداخت خمس به فقيه حاكم بر مبناى رضايت امام21/
* موارد و وجوب خمس و زكات/ اسماعيل اسماعيلى25/
موارد وجوب خمس26/
موارد وجوب زكات27/
دليلهاى انحصار زكات در نه چيز35/
1. اجماع36/
2. اصالة البرائه36/
3. روايات37/
استحباب در غير نه چيز47/
جمع بندى65/
ييگانگى خمس و زكات65/
خمس و زكات كامل كننده يكديگر66/
زكات نقدين69/
بايستگى گسترش خمس سود كسبها78/
دليلهاى وجوب خمس در سود كسبها78/
1. آيه غنيمت79/
2. روايات امامان(ع)82/
3. اجماع83/
* لزوم گردآورى وجوه شرعى/ على اكبر ذاكرى95/
لزوم گردآورى خمس96/
خمس در دوره غيبت كبرى102/
لزوم گردآورى زكات105/
1. فلسفه تشريع105/
2. قرآن105/
3. تخمين108/
4. اعزام كارگزاران صدقات110/
* زكات منبع مالى حكومت اسلامى/ محمد صادق مزينانى117/
دليلهاى ديدگاه مشهور119/
نقد و بررسى دليلها122/
پرداخت زكات به امام126/
آيات قرآن130/
روايات133/
سيره140/
فلسفه تشريع147/
* خمس حق الأماره/ محمد صادق مزينانى157/
نظريه مشور158/
دليلها158/
قرآن158/
روايات160/
اجماع161/
نقد و بررسى دليلها162/
نظريه غيرمشهور169/
دليلها169/
آيه خمس169/
روايات171/
سيره پيامبر177/
سيره ائمه(ع)178/
خمس در دوره غيبت180/
حكم خمس در نبود حكومت اسلامى182/
حكم خمس با وجود حكومت اسلامى182/
پاسخ به اشكالات183/
* وجوه شرعى و ماليات/ عباس مخلصى191/
ديدگاهها192/
ديدگاه مخالف193/
ديدگاه موافق199/
دليلهاى درستى گرفتن ماليات204/
اصول و قانونهاى كلى قرآن204/
عدالت205/
انفاق208/
اصل توانمندى210/
احاديث211/
سيره امام على(ع)213/
قواعد و اصول فقهى و عقلى216/
1. واجب بودن مقدمه216/
2. پايدارى بر بيعت217/
3. دليلهاى نفوذ حكم حاكم218/
* ضمان در وجوه شرعى/ ابوالقاسم يعقوبى223/
ضمان در لغت, عرف و فقه224/
چگونگى وجوب زكات و خمس226/
وجوب زكات227/
جمع بندى229/
وجوب خمس233/
عزل و ضمان244/
فرق خمس و زكات247/
تقديم و تأخير در پرداخت249/
تقديم249/
تأخير253/
تأخير در پرداخت زكات و افزايش قيمت254/
تأخير در پرداخت خمس256/
حيله هاى ضمان آور261/
مصارف ضمان آور268/
زياده روى در هزينه268/
پرداخت به غير نيازمندان270/
دريافت بدون استحقاق272/
وجوه شرعى و رهبرى274/
* فقه الإمام الصادق(ع) اثرى ارزشمند در فقه شيعى/ مهدى مهريزى287/
ويژگيهاى صورى289/
1. عنوانهاى زيبا289/
2. تقسيم و دسته بندى289/
3. طرح فروع مبتلا به289/
روش استنباطى290/
1. اجتهاد در تفسير نصوص291/
2. فرق بين نصوص عبارات و معاملات292/
3. نقش زمان و مكان294/
4. ميزان حجت بودن اخبار295/
5. اهميت ندادن به خبر واحد در دماء295/
6. مخالفت با حيله شرعى در استنباط295/
7. پرهيز از عوام گرايى در استنباط296/
آراء فقهى296/
1. طهارت اهل كتاب296/
2. حلال بودن ذبيحه اهل كتاب297/
3. ازدواج با اهل كتاب297/
4. احتكار298/
5. اختيارات حاكم اسلامى300/
منابع نويسنده300/
* نقدى بر مقاله انظار فقيهان در ولايت فقيه/ سيد مرتضى تقوى303/
خطا در چگونگى نقل قولها311/
خطا در ترجمه312/
خطا در فهم و تشخيص314/
مختصر الأبحاث في هذا العدد

فقه شماره 4و5

تابستان و پاييز 1374

ويژه هنر

* فقه و هنر/ محمد حسن نجفى3/
هنر در فقه5/
پر ابتلاترين موضوع5/
مقوله هاى جديد و دگرگون شونده6/
گونه گونى ديدگاهها7/
نگاهى مستقل و همه جانبه به هنر8/
احتياط خلاف احتياط8/
هنر و پيام رسانى9/
هنر در خدمت دين12/
شعر و شاعرى13/
غناء و موسيقى14/
هنر نمايش15/
نقاشى و مجسمه سازى15/
* فقه و هنرهاى تصويرى و تجسمى/ سيد احمد حسينى17/
برداشتهاى دينى18/
ارزش عملى19/
ارزش واقع نمايى19/
ارزش عصرى يا دائمى20/
ضرورت اجتهاد يا نوآورى در فقه21/
نقش دو عنصر زمان و مكان در اجتهاد24/
صيانت اصول و احكام دينى از تغيّر و دگرگونى25/
پيشينه مجسمه سازى و نقاشى28/
موضوع شناسى فقهى مجسمه و نقاشى34/
اقسام مجسمه و نقاشى35/
آرا و نظرات فقها در مسأله تصوير37/
معناى صورت و تمثال و فرق بين آن دو37/
صورت و تمثال در روايات41/
تمثال و صورت در عبارات فقهاء44/
معناى صورت و تمثال در لغت48/
آراء در فرق بين صورت و تمثال53/
جمع بندى56/
معناى نقش عَلَم و…59/
حرمت مجسمه سازى و نقاشى62/
دلايل حرام بودن تصوير مطلقا65/
حكم تصوير غيرجانداران67/
حرام بودن مجسمه سازى جانداران و غيرجانداران68/
دلايل حرام بودن ساختن مجسمه جانداران و غيرجانداران72/
نقد و بررسى73/
حرام بودن نقاشى جانداران74/
دلايل حرمت نقاشى جانداران78/
نقد و بررسى ادله حرمت نقاشى جانداران85/
نقد روايات اهل سنت109/
نقد مرسوم بودن نقاشى در بين مردم120/
جمع بندى123/
حرمت ساختن مجسمه جانداران126/
اجماع126/
نقى خلاف128/
نقد اجماع130/
روايات137/
نقد و بررسى روايات139/
جواز مجسمه سازى و نقاشى202/
تنقيح مناط و جستجوى ملاك213/
ملاك حرام بودن214/
نقش دو عنصر زمان و مكان در اجتهاد225/
* مدارك و مآخذ پژوهشى در هنرهاى تصويرى و تجسمى43/
آيات243/
روايات244/
كتابهاى تفسيرى و مدارك فقهى258/
* ديدگاه دين درباره نقاشى و مجسمه سازى (ترجمه)/ عبدالمجيد وافى263/
روايات268/
بررسى آيات276/
ديدگاه محمد عبده280/
* چشم انداز فقه بر هنر نمايش/ يعقوبعلى برجى283/
بازيگـرى زنان و مردان در نقـش يكديگر285/
پوشيدن لباس جنس مخالف287/
ديدگاه فقهاى اهل سنت289/
ادله قائلين اهل سنت289/
نقد و بررسى291/
دلالت روايت292/
اجماع303/
آرايش (گريم) چهره بازيگر305/
تقليد صداى جنس مخالف306/
رابطه زن و مرد در نمايش306/
روايات308/
سيره مسلمانان309/
گفتگوى زنان و مردان بازيگر در نمايش311/
ابـراز احسـاسات و تمـاس زنـان و مردان بيگـانه در نمايش313/
همانندى به امامان و دشمنان آنان316/
غنا از ديدگاه اسلام327/
* غنا, درگاه ظهور اسلام/ كاظم قاضى زاده331/
مفهوم لغوى غنا333/
ديدگاه فقها درباره غنا337/
ديدگاه اهل سنت342/
دلايل ديدگاه نخست344/
1. كتاب344/
2. سنت347/
3. اجماع349/
دلايل ديدگاه دوم350/
دلايل ديدگاه سوم351/
* حصار: موضوع شناسى موسيقى359/
طبقه بندى و شناسايى اجمالى موسيقى موجود363/
1. موسيقى اصيل363/
2. موسيقى محلى ايران368/
3. موسيقى آيينى370/
موسيقى خانقاه يا موسيقى عرفانى375/
موسيقى متفرقه مذهبى376/
موسيقى التقاطى377/
موسيقى كودكان381/
موسيقى وارداتى381/
پرسشها382/
الف. كليات و مفاهيم382/
ب. موسيقى بدون كلام388/
ج. آلات موسيقى388/
د. غناى زن و غناى در عروسى389/
هـ. آموزش موسيقى390/
و. موسيقى سياسى, ملّى و حكومتى392/
ز. موسيقى درمانى396/
* طلـسوع و غروب اصـحاب اجمـاع/ محمدباقر بهبودى/ 397
* ويژگيهاى فقه شيعه در كتاب (الفقه الاسلامى وادلته) و نقد آن415/
پيشينه تاريخ شيعه419/
اماميه و معناى آن420/
معناى فقه و تعريف آن420/
نقد و بررسى مطلب نخست421/
مقام فقهى امامان شيعه و پيشينه تاريخى فقه شيعه424/
برخى از فقـهاى شيعه در عصـر صـحابه426/
برخى از فقهاى شيعه در دوره تابعين و تابعين تابعين428/
نقد و بررسى مطلب سوم429/
نقد و بررسى مطلب چهارم431/
نقد و بررسى مطلب پنجم432/
نقد و بررسى مطلب ششم435/
نقد و بررسى مطلب هفتم437/
* پاسخ نقدى بر مقاله انظار فقيهان در ولايت فقيه/ سيد على حسينى441/
معناى سلطان عادل465/

فقه شماره 6

زمستان 1374

ويژه فقه و زمان

* ناتوانى اجتهاد مصطلح از ديدگاه امام/ محمد حسن نجفى3/
نقش زمان و مكان در اجتهاد9/
تقسيم احكام به لحاظ موضوع9/
گونه هاى تغيير10/
گونه هاى دگرگونى موضوع12/
* اجتهاد و نوانديشى/ سيد احمد حسينى15/
معناى نوفهمى و نوآورى16/
مدار و مورد نوفهمى و نوآورى17/
آميختگى حقيقت اجتهاد با نوآورى19/
نوآورى در اجتهاد يا افتخار علمى20/
نوآورى در اجتهاد22/
حجت بودن استصحاب از باب اخبار23/
ره آورد حجت بودن استصحاب27/
آفات احتمالى نوآورى36/
ضرورت نوانديشى و نوآورى در فقه41/
راههاى شكوفايى و بالندگى انديشه فقهى45/
1. ايجاد رشته هاى تخصصى45/
2. تبعيض تقليد47/
3. تبعيض و تجزى دراجتهاد48/
4. به هم پيوستن اجتهاد و تقليد48/
5. در نظر گرفتن دو عنصر زمان و مكان در اجتهاد50/
عوامل بازدارنده فقه, از رشد و شكوفايى51/
* فقيهان و مسأله تجدد/ محمد جواد مغنيه; ترجمه: سعيد رحيميان65/
عقايد72/
عبادات73/
معاملات74/
مشكل تبديل و قف76/
مشكل مجسمه ها78/
اصالت مصداق به جاى اصالت مفهوم80/
اصالت وسيله به جاى اصالت هدف80/
فقه, ابزار اجراى احكام, نه هدف81/
مبناى تصرف در وجوهات82/
اجتهاد و مجتهد83/
* گسترش در متعلقات احكام/ مهدى مهريزى89/
1. ابزار قصاص در دگرگونيهاى زمان
قصاص جان92/
سنت92/
نقد دليل94/
اجماع98/
نقد ديدگاه همانندى در قصاص99/
قرآن100/
سنت106/
نقد معيار حكم103/
آسان ترين و سريع ترين وسيله103/
قصاص عضو105/
* شرط اسلام در ذبح كنند/ احمد عابدينيه111/
ضرورت بحث112/
تاريخچه بحث112/
ترتيب بحث113/
اصالة الحلية116/
آيات116/
بيان شبهه118/
جواب شبهه119/
احاديث120/
سيره عقلا124/
عقل125/
شرايط ذبح حلال126/
مسلمان بودن ذبح كننده126/
فتاواى فقهاى اهل سنت136/
آيات قرآن و شرط اسلام در ذبح كننده139/
بررسى آيات سوره هاى مكى140/
بررسى كلام طبرسى در مجمع البيان141/
چند اشكال بر كلام ايشان141/
بررسى آيات سوره هاى مدنى144/
ديدگاه علامه طباطبايى150/
تفاوت ذبيحه معمولى با قربانى153/
روايات و شرط اسلام159/
راههاى رسيدن به سنت160/
گفتار معصومان161/
حكم به جواز173/
سنت عملى پيامبر(ص)173/
بررسى كلام شيخ بهايى177/
تقرير معصوم178/
قول معصوم179/
روايات متفرقه199/
راههاى جمع بين اخبار203/
راههاى حل تعارض بين اخبار206/
1.تقيه207/
نقد كلام صاحب جواهر207/
بررسى اجماع211/
مرجوع بودن اجماع و شهرت212/
ترجيح با مرجحات213/
مرجحات در مسأله ذبايح اهل كتاب
بررسى مرجحات215/
مقبوله عمربن حنظه215/
تمسك به اجماع221/
اجماع و شرط اسلام223/
حجت بودن اجماع225/
بررسى اجماع انتصار228/
بررسى عبارت غنيه228/
عقل230/
رابطه اصالة الحظر با اصالة الحليه230/
رابطه مردار با ذبايح اهل كتاب231/
تعارض اصول235/
* نقد مقاله باز هم نكاتى چند پيرامون مقاله انظار فقيهان در ولايت فقيه/ سيد مرتضى تقوى249/

فقه شماره 7 و 8

بهار و تابستان 1375

* فقه و همزيستى با كافران/ محمدحسن نجفى3/
از آرمان تا واقعيت5/
نكته هايى در بايستگى6/
حفظ اصول9/
* بحثى درباره پاك بودن ذاتى انسان/ احمد عابدينى11/
قانون و اصل طهارت15/
قاعده طهارت در آيات قرآن16/
تفاوت قاعده طهارت با اصالة الطهارة25/
قاعده طهارت با استفاده از اجماع و بناى عقلا32/
اجماع33/
دليلهاى اقامه شده بر نجس بودن كافران34/
آيه مورد استدلال42/
چند اشكال در دلالت آيه46/
معناى آيه و موارد استعمال آن53/
موارد استعمال آيه در بحارالأنوار54/
موارد استعمال لفظ (نجس) در احاديث58/
معناى نجس در كتابهاى لغت73/
* ناپاكى كافران و مشركان در روايات91/
سلام كردن بر غيرمسلمان92/
مكروه بودن شستشوى بدن در گندابها96/
خلاصه اشكال بر دلالت اين روايات107-08/
نجس بودن نيم خورده كافران102/
حرام بودن, هم غذايى با كافران در يك ظرف107/
حرام بودن, غذا خوردن در ظرفهاى كافران113/
بررسى مجموعه ديگر از روايات122/
نتيجه روايات بابهاى گوناگون125/
* ناپاكى كافران و مشركان از نگاه دليل اجماع131/
حجتهاى الهى131/
اجماع حدسى133/
اجماع بر ناپاكى مشركان در روزگار پيامبر137/
اجماع بر ناپاكى مشركان در روزگار ائمه139/
اجماع بر ناپاكى مشركان از آغاز غيبت تا زمان شيخ طوسى145/
اجماع بر نجس بودن كافران و مشركان از شيخ طوسى تا عصر حاضر154/
نجس بودن كافران و مشركان از ديدگاه عقل163/
* شواهدى بر پاكى ذاتى انسان167/
گفتار فقيهان و روايات در باب غسل ميت167/
گفتار فقيهان و روايات در باب هم غذا شدن با كافران172/
گفتار فقيهان و روايات در باب ازدواج با اهل كتاب176/
گفتار فقيهان و روايات در باب رضاع181/
گفتار فقيهان و روايات در باب هم غذا شدن با اهل كتاب184/
پاكى انسان در نگاه آيات187/
نقد و بررسى سخن صاحب جواهر194/
خلاصه دليلهاى پاكى اهل كتاب204/
پاكى كافران غير اهل كتاب207/
حكم فرزندان كافران و مشركان209/
حكم مسلمانان ملحق به كافران211/
* فقه و ازدواج با كافران/ على اكبر كلانترى217/
ضرورت بحث217/
ترتيب بحث220/
ازدواج با زنان اهل كتاب221/
نظر فقيهان اهل سنت224/
دليلهاى قول نخست225/
1. اجماع225/
2. آيه226/
3. روايات231/
دليلهاى قول دوّم240/
1. آيه240/
2. روايات242/
ازدواج با زنان زردشتى247/
دليلهاى قول نخست249/
دليلهاى قول دوّم250/
ازدواج با صابئيان253/
ازدواج با زنان غير اهل كتاب259/
نگاهى به گفته هاى فقيهان260/
فرع اول266/
بررسى دليلهاى ممنوع بودن271/
1. اجماع271/
2. آيات272/
3. روايات273/
فرع دوّم276/
فرع سوّم277/
ازدواج با ناصبيان و غاليان279/
بررسى روايات280/
حقوق متقابل مرد مسلمان و همسر نامسلمان284/
حقوق همسر284/
ارث285/
حقوق شوهر286/
* روابط اقتصادى مسلمان با كافران/ مهدى مهريزى295/
مبانى دادو ستدها در اسلام298/
اصل اولى در روابط اقتصادى مسلمانان با كافران299/
سيره معصومان307-08/
قواعد كلى303/
رعايت نكردن حلال و حرام307/
موارد استثناء308/
1. فروش قرآن به كافران308/
2. فروش برده مسلمان به كافر310/
3. شفعه بين مسلمان و كافر311/
4. ربايين مسلمان و كافر313/
5. فروش سلاح به كافران315/
6. فروش زمين به كفار317/
جمع بندى مباحث318/
* تعقل و تعبد در احكام شرعى/ اسدالله لطفى325/
قلمرو تعبد328/
قلمرو تعقل331/
قدرت عقل در درك مصالح و مفاسد331/
فرق احكام ارشادى با احكام امضايى333/
اقسام دليل عقلى335/
احكام دليل حكومتى336/
تعقل در مقام فهم و تعبد در مقام عمل338/
تعبد در امور فرعى و تعقل در امور كلى342/
تعبد در احكام تأسيسى و تعقل در احكام امضايى346/
كشف ملاك حكم شرعى و تعيين محدوده آن347/
تفاوت علت حكم با حكمت حكم348/

فقه شماره 9

پاييز 1375

ويژه مقدس اردبيلى

فقه شماره 10

زمستان 1375

فقه شماره 11و12

بهار و تابستان 1376

* حريم حرمت ربا/ محمد حسن نجفى3/
بانكدارى اسلامى و پرسشهاى موجود12/
* ارزيابى راههاى گريز از ربا در نگاه امام خمينى و شهيد صدر/ محمد رضا غفوريان16/
نگاهى كلى به موضوع بحث19/
گونه هاى ربا24/
1. ربا در داد وستد25/
2. ربا در وام27/
نگاه عرف به گونه هاى ربا29/
روايات گريز از ربا32/
1. روايات و رباى دادو ستد32/
2. روايات و رباى در وام41/
نگاه شهيد صدر به راههاى گريز از ربا53/
راه نخست54/
راه دوم56/
راه سوّم58/
راه چهارم59/
راه پنجم60/
راه ششم61/
راه هفتم62/
بررسى يك مسأله فقهى64/
بررسى و پاسخ67/
* ربا, تورم و ضمان/ احمد عابدينى)73/
ربا و تورم74/
پول چيست؟75/
تاريخچه پول76/
ربا در لغت و شرع81/
مراد از مثلى و قيمى85/
بيان مسأله با استفاده از حكم مثلى و قيمى99/
قاعده عدالت105/
آيات107/
روايات112/
عدالت و عقل113/
قدرت خريد و عدالت113/
اندك بودن تورم در قديم123/
سرمايه چيست؟129/
روايات باب ربا139/
* بازپرداخت وام از ديدگاه فقهى/ مسعود نيكخواه دلشاد161/
دليلهاى ديدگاه مشهور166/
بررسى روايات174/
* نگاهى به ديدگاه مشهور در هزينه كردن خمس/ حبيب الله احمدى183/
دليلهاى ديدگاه مشهور در هزينه كردن خمس186/
نقد استدلال187/
ديدگاه برابر مشهور193/
دليلهاى ديدگاه غيرمشهور193/
آيات194/
مالك بودن اعتبارى خداوند195/
مالك بودن عرضى و طولى196/
بيان مصرف197/
سيره پيامبر(ص) و امامان(ع) در خمس198/
انگيزه فتواى مشهور203/
هزينه كردن خمس در روايات غيبت206/
خمس در حكومت اسلامى208/
ديدگاه ولايتى208/
ديدگاه رضايتى209/
پاسخ به يك شبهه212/
* فقه و مصلحت نظام/ على اكبر كلانترى217/
معناى حفظ نظام217/
مصلحت چيست221/
اولى و ثانوى بودن عنوانهاى مورد بحث227/
اولى و ثانوى بودن حكم حكومتى229/
ديدگاه نخست: حكم حكومتى حكم اولى است230/
ديدگاه دوّم: احكام حكومتى احكام ثانوى است235/
ديدگاه برگزيده237/
فقه اهل سنت و مصالح مرسله240/
جايگاه مصلحت در فقه شيعه244/
فرق اساسى دو ديدگاه شيعه و اهل سنت249/
قاعده تقيّه و مصالح دولت اسلامى در پيوندهاى خارجى256/
قاعده الزام و مصالح دولت اسلامى در پيوندهاى خارجى259/
اشتباههاى بزرگ در باب مصلحت:
الف. انديشه مصلحت نظام و سكولاريزم263/
نقد و بررسى270/
ب. نگهداشت مصلحت نظام, دين را فداى حكومت كردن نيست281/
* شطرنج/ محمد حسين واثقى راد293/
بررسى اجماع بر حرمت296/
نتيجه بيان ديدگاهها307/
ديدگاه اهل سنت درباره شطرنج309/
آيات بر حرمت316/
روايات بر حرمت321/
* قاعده لزوم/ اسدالله لطفى338/
قاعده لزوم در آثار پيشينيان339/
معناى اصل در قاعده اصالة اللزوم فى العقود342/
معناى لزوم345/
لازم بودن در بيع معاطات348/
عقدها از نظر لازم بودن و جايز بودن352/
بررسى دليلهاى قاعده اصالة اللزوم353/
بناى عقلا353/
عمومات آيات و روايات358/
چگونگى وضع در احكام وضعى360/
اصل استصحاب380/
جريان استصحاب در عقدهاى تنجيزى و تعليقى382/
قاعده لزوم در مذاهب اهل سنت384/
* نقدى بر نقد (هنرهاى تصويرى و تجسمى)/ سيد احمد حسينى391/
* حسن بن محبوب كوفى/ محمد باقر بهبودى410/
* موسوعة الاستخبارات و الأمن فى الآثار و النصوص الأسلاميه/ عبدالله امينى420/
ويژگيهاى كتاب422/
* فقه و حقوق در مطبوعات
معرفى29 مقاله فقهى, و11 مقاله حقوقى429/
* تازه هاى فقه, حقوق, اصول,و رجال
معرفى45 اثر تازه فقهى, شش اثر حقوقى,12 اثر اصولى و7 اثر رجالى452/

فقه شماره 13

پاييز 1375

* نكته هايى در فقه حج/ محمد حسن نجفى3/
1. محدود بودن مواقف5/
2. فزونى جمعيت7/
3. دگرگونى و پيشرفت وسائل نقليه7/
الف. استظلال8/
ب. استطاعت از عمره مفرده9/
4. تقيه مداراتى11/
5. انعطاف پذيرى15/
* استفاده از سايبان در حال احرام/ احمد عابدينى18/
استظلال چيست؟21/
تعيين موضوع بحث22/
بررسى ديدگاهها34/
روايات استفاده از سايبان35/
جمع بين روايات57/
حكم استفاده از سايبان در شب62/
* حج و قربانى در منى/ حبيب الله احمدى86/
محورهاى بحث87/
ديدگاه فقيهان99/
قرآن و اهميت قربانى108/
اشكالات قربانى در منى در حال حاضر و پاسخهاى آن112/
* مسافر از ديدگاه اسلام/ احمد باقريان ساروى118/
بررسى آيات122/
بررسى ديگر دليلها131/
بررسى آراى فقيهان131/
بررسى روايات135/
روايات دسته اول136/
روايات دسته دوم150/
روايات دسته سوم158/
روايات دسته چهارم165/
* نگاهى دوباره به فقه و هنرهاى تجسمى/ سيد احمد حسينى173/
ارزش آراء فقهى فقهاء174/
1. ارزش عملى174/
2.ارزش واقع نمايى175/
3. ارزش عصرى يا هميشگى175/
بايستگى اجتهاد پيوسته و پايدار175/
دليلهاى بايستگى باز بودن باب اجتهاد175/
نقش عنصر زمان و مكان در اجتهاد176/
دگرگون ناپذيرى احكام دين176/
بايستگى پرهيز از افراط و تفريط در موضع گيريهاى علمى178/
پيشينه مجسمه سازى و نقاشى180/
ديدگاه فقيهان در مسأله182/
معناى صورت و تمثال182/
حرام بودن مجسمه سازى و چهره نگارى184/
دليلهاى حرام بودن هرگونه چهره نگارى185/
حرام بودن ساخت مجسمه جاندار و غيرجاندار185/
حرام بودن نقاشى جانداران186/
جايز بودن پيكرتراشى و چهره نگارى189/
جست و جوى ملاك191/
* نقش تاريخ در دانش رجال(1)/ على اكبر ذاكرى 196/
بهره ورى از تاريخ197/
مصعب بن يزيد انصارى199/
نقد و بررسى ديدگاهها203/
* مرورى بر رساله هاى عمليه/ عباس يزدانى210/
كاستيهاى نوع اول212/
كاستيهاى نوع دوم218/
* زيان به ديگرى در هنگام بهره بردارى از ملك خود/ (سيد حسن فاطمى231/
(رساله اى از ميرزاى قمى)/ 231
* فقه و حقوق در مطبوعات
معرفى32 مقاله فقهى و بيست و شش مقاله حقوقى تازه هاى فقه, حقوق, اصول و رجال/ 238
* تازه هاى فقه, حقوق, اصول,و رجال
معرفى16 اثر فقهى18 اثر حقوقى,5 اثر اصولى و2اثر رجالى تازه منتشر شده/ 262

فقه شماره 14

زمستان 1376

ويژه همايش جهانگردى

* سير در آفاق, نكته ها و بايسته ها/ محمد حسن نجفى3/
جايگاه ما7/
هدف, فرهنگ يا اقتصاد8/
بايسته ها
1. برنامه ريزى10/
2. دگرگونى باورها11/
3. ارائه پاسخهاى روشن مذهبى12/
* فقه و صنعت جهانگردى/ على اكبر كلانترى15/
جهانگردى در كتاب و سنت17/
الف. جهانگردى در بررسى آيات17/
ب. سياحت و جهانگردى از نگاه روايات21/
گونه هاى جهانگردى از لحاظ حكم شرعى26/
مشروع بودن صنعت جهانگردى29/
شرايط درستى قراردادهاى جهانگردى38/
واجـب بـودن فراهم كردن امنيت جانى و مالى براى جهانگردان40/
لزوم نگهداشت ارزشهاى اسلامى از سوى جهانگردان44/
نبايدهاى جهانگردان غيرمسلمان در دارالاسلام45/
1. وارد شدن در مساجد45/
2. سكنى گزينى در سرزمين حجاز48/
حكم ورود جهانگردان غيرمسلمان به ديگر مكانهاى مقدس49/
تعهدات شرعى و اخلاقى شهروندان مسلمان نسبت به جهانگردان50/
* گردشگرى در قرآن/ ابوالقاسم يعقوبى54/
دستورها و فرمانها:
الف. واژه سير56/
ب. واژه سياحت/ 61
سياحت و مسيح65/
نمونه ها و الگوها70/
ابراهيم مهاجر71/
سفرهاى فرزندان يعقوب72/
موسى و خضر73/
ذوالقرنين74/
* اصل نخستين در برخورد با غيرمسلمانان/ اسماعيل اسماعيلى81/
گردشگرى وسائل نوپيداى فقهى82/
اصل برقرارى رابطه با كافران83/
تعريف دارالأسلام85/
دارالكفر90/
بررسى دليلهاى ديدگاه نخست90/
1. دعوت به صلح و زندگى مسالمت آميز91/
2. نبود اجبار در پذيرش دين92/
3. سفارش به نيكى با غيرمتجاوزان92/
4. دعوت جهانى و جامعيت اسلام94/
بررسى دليلهاى ديدگاه دوم96/
1. فراخوانى به جنگ و جهاد با كافران96/
2. روايات باب جهاد/ 101
3. بازداشتن از سستى و دعوت به صلح102/
4. كفر,انگيزه اصلى نبرد103/
* بازديد جهانگردان غيرمسلمان از مكانهاى مقدس/ محمد حسن نجفى107/
ديدگاهها110/
ديدگاه فقيهان شيعه112/
دليلها114/
بررسى دليلها117/
ناروايى ورود كافران به مسجدالحرام117/
راههاى گسترش حكم:
الف. گسترش در معناى شرك118/
ب. گسترش در علت123/
اجماع126/
ورود كافران به ديگر مساجد127/
1. قرآن127/
2. روايات132/
مشهور بودن ناروايى ورود كافران به ديگر مساجد در صدر اسلام137/
پاسخ138/
دليلهاى روايى ورود كافران به مسجد140/
1. مقتضاى اصل140/
2. سيره140/
ريشه يابى فتواى مشهور146/
رعايت حرمت و قداست147/
سرزمين حجاز و منطقه حرم149/
حرم امامان و امامزادگان150/
* زنان و محدوديتهاى جهانگردى/ محمد صادق مزينانى/ 155
مشروع بودن گردشگرى زنان مسلمان157/
مشترك بودن زن و مرد در تكاليف الهى157/
گردشگرى يك ارزش اسلامى160/
دليلهاى مشروع نبودن گردشگرى زنان163/
1. آيات قرآن163/
پاسخ165/
2. احاديث166/
نقد و بررسى166/
3. مذاق شريعت171/
نقد و بررسى173/
محدوديتها و شرايط180/
رعايت عفاف و حجاب180/
اجازه همسر براى جهانگردى183/
همراه محرم در سفر براى زنان186/
ديدگاه اهل سنت188/
امنيت زن مسلمان در سير و سفر190/
زنان جهان گرد غيرمسلمان192/
پوشش زنان جهانگرد192/
حكم ثانوى يا حكومتى196/
ورود زنان كافر به مساجد و مشاهد مشرفه197/
احترام متقابل199/
* آمد و شد با جهانگرد غيرمسلمان/ عباس مخلصى206/
معاشرت مسلمانان با كافران210/
جايز بودن معاشرت211/
كتاب و سنت211/
1. پذيرش صلح و همزيستى211/
2. بخشش و گذشت213/
3.پرهيز از ستم و دست اندازى214/
4. نيكى و احسان215/
سيره معصومان218/
فهم عقلى222/
جهانگردى بستر ابلاغ دينى224/
بهره گيرى پيامبر(ص) از موقعيتهاى جهان گردى225/
حدود مرزهاى آمد و شد با كافران227/
نگهداشت آيينها و قانونها در آمدو شد231/
سلام بر غيرمسلمانان232/
پاك بودن ذاتى اهل كتاب235/
دعوت و ميهمانى239/
هديه دادن240/
* حقوق گردشگران غيرمسلمان در كشورهاى اسلامى/ سيد احمد حسينى245/
ضرورت توجه به بحث ارتباطات245/
وضعيت كنونى جهان كفر248/
اصول حاكم بر روابط249/
اعتبار قراردادها تا پايان مدت259/
فرق خدعه و غَدْر259/
فرق كافران هم پيمان با كافران حربى259/
پيشينه جهان گردى260/
نگاهى فقهى به موضوع جذب جهان گردان261/
وظيفه غيرمسلمانان در كشور اسلامى264/
حقوق غيرمسلمانان در كشور اسلامى265/
وظيفه مسلمانان در كشورهاى غيراسلامى269/
آداب معاشرت و همزيستى با غيرمسلمانان271/
روابط انسانى دوستانه با غيرمسلمانان272/
دوستى با غيرمسلمانان274/
خوددارى از برخوردهاى توهين آميز276/
حفظ روابط انسانى با فاميلهاى غيرمسلمان277/
كمكهاى مالى به غيرمسلمانان278/
الف. وقف278/
ب. وصيت279/
ج. صدقه280/
فلسفه روابط282/
* نگاهى به جهانگردى در تمدن اسلامى/ على اكبر ذاكرى289/
دوران تمدن اسلام290/
جهانگردى در اسلام295/
نقش گردشگرى در تمدن اسلامى296/
اوج و فرود گردشگرى در جهان اسلامى299/
جهان گردان مسلمان در دوران تمدن اسلامى314/
انگيزه هاى جهان گردان مسلمان302/
آثار جهانگردان مسلمان306/
كتابهاى جغرافى جهانگردان307/
كتابهاى تاريخ317/
آداب و عقائد319/
سفرنامه ها321/
سفرنامه هاى عصر صفوى324/
سفرنامه هاى شعرى325/
غرب رفتگان عصر صفوى326/
جهانگردان غرب328/
هدفهاى گردشگران غرب329/
گروههاى گردشگر غربى329/
جهانگردان خارجى از قرن هفتم به بعد331/
جهانگردان غربى عصر صفوى333/
* گردشگرى در سيره معصومان و ابرار/ سيد عباس رضوى344/
سياحتهاى پيامبران347/
على(ع) و گردشگرى351/
سياحت در سيره ديگر امامان355/
سياحتهاى تفريحى357/
سفرهاى زيارتى و سياحتى358/
سفرهاى آموزشى و تبليغى369/
سيره معصومان در برخورد با جهانگردان372/
* فقيهان جهانگرد/ سيد عباس ميرى380/
آشنايى با چشم اندازهاى دينى و آثار تاريخى382/
فراهم سازى زمينه هاى وحدت391/
زيارت و سياحت397/
پژوهش و تحقيق414/
گردآورى جوامع روايى404/
فراگيرى و نشر دانش409/
تبليغ و ترويج دين415/
* جهانگردى در جمهورى اسلامى ايران مسائل و نارساييها/ سيد محمد على ابهرى425/
آثار و بهره هاى جهانگردى428/
آثار فرهنگى و علمى جهانگردى429/
آثار اقتصادى جهانگردى432/
گيراييها و كششهاى مذهبى434/
گيراييها و كششهاى فرهنگى434/
گيراييها و كششهاى باستانى و تاريخى435/
گيراييها و كششهاى طبيعى435/
گيراييها و كششهاى هنرى436/
نارساييها, دشواريها و بازدارنده ها436/
راهكارهاى پيشنهادى445/

فقه شماره 15و16

بهار و تابستان 1377

* استقبال از شبهه ها/ محمد حسن نجفى/ 3
جايگاه فقه/ 3
پرسشها و شبهه ها/ 5
چه بايد كرد6/
گونه هاى پرسش و پاسخ در گذشته7/
وضع موجود8/
راهكارها9/
پاره اى از پرسشها و شبهه ها/ 9
نكاتى در باب پرسش دهى:
1 ـ برخوردارى از دانش و تخصص لازم9/
2 ـ دورى از جوزدگى10/
3 ـ احتياط گريزى12/
4ـ جداسازى مرز شريعت از سنتها و آداب و عادتهاى اجتماعى13/
* همسر در سراى شوهر/ محمد رضا غفوريان)15/
طرح موضوع15/
دلائل حق شوهر در بازداشتن همسر از بيرون رفتن/ 16
دليل روايات19/
بررسى روايات24/
دليل دوّم, ماهيت عقد نكاح:30/
بررسى31/
دليل سوّم: تنافى با حق كامجويى32/
بررسى33/
* ارث زنان از همه دارايى شوهر يا بخشى از آن/ احمد عابدينى41/
روايات ميراث زوجه:
1 ـ روايات مطلق (12 روايت)49/
2 ـ رواياتى كه دلالت دارند بر ارث نبردن زن از پاره اى چيزها (5 روايت)60/
خلاصه و جمع بندى67/
جمع بندى روايات
3 ـ رواياتى كه آشكارا و با روشنى اعلام مى كنند زن از همه دارايى شوهر ارث مى برد83/
ديدگاه فقيهان95/
بررسى104/
بررسى ديدگاه صاحب جواهر109/
نتيجه گيرى113/
چنديادآورى117/
* حق سرپرستى و نگهدارى كودك (حضانت)/ حائرى ـ ابراهيمى129/
حضانت در لغت130/
حضانت در نزد اهل اصطلاح130/
حضانت و رضاع131/
بررسى133/
حق تيمارداشت (حصانت) و ولايت134/
جنبه حق و تكليفى نگهدارى و تيمار داشت كودك134/
فلسفه نگهدارى و تيمار دارى136/
شرايط تربيت كننده و سرپرست138/
1 ـ عقل/ 138
2 ـ بلوغ/ 139
3 ـ آزاد بودن/ 139
4 ـ قدرت بر نگهدارى و سرپرستى/ 140
6 ـ سلامت جسمانى/ 140
6 ـ شايستگى اخلاقى/ 141
7 ـ اسلام/ 142
8 ـ سكنى در محل ثابت/ 145
9ـ ازدواج نكردن مادر/ 146
نگهدارى و سرپرستى درصورت جدايى پدر و مادر149/
الف . سرپرستى و نگهدارى كودك در صورت جدايى والدين به طلاق/ 149
ب ـ سرپرستى كودك در صورت مرگ پدر يا مادر/ 161
ج ـ سرپرستى كودك, در صورت مرگ پدر و مادر/ 162
پيامدهاى حق سرپرستى و نگهدارى163/
روابط اجتماعى كودك165/
روابط اجتماعى كودك165/
پايان دوره نگهدارى و سرپرستى166/
* گزارشى از آرا و ديدگاهها در باب داورى زنان/ محمد حسين واثقى راد176/
قرآن177/
پاسخ/ 178
نتيجه/ 180
روايات181/
سند روايت/ 182
دلالات روايت/ 182
اصل199/
اجماع203/
خاستگاه شرط مرد بودن قاضى209/
سيرى در فتواى فقيهان213/
ديدگاه اهل سنت230/
سيره235/
* بحثى درباره اخبار كر/ نعمت الله صالحى249/
تعيين كر با مساحت250/
تعيين مقداركر يا وزن253/
تعيين مقدار كر با غير مساحت و وزن254/
قدر مشترك روايات/ 255
طرح چند سؤال/ 257
چند اصل پذيرفته شده260/
آيا كثير اصل است يا كرّ263/
نتيجه بحث272/
* مرورى بر رساله هاى عمليه286/
پيشينه رساله هاى فارسى288/
نمونه كاستيهاى رساله هاى موجود294/
پيشنهاد راه سوّم (احتياط) به جاى تقليد298/
* ارزش و جايگاه كتاب دعائم الاسلام در فقه شيعه/ على اكبر كلانترى306/
نگاهى به محتواى كتاب/ 308
ديگر آثار قاضى نعمان/ 308
مقام و اعتبار علمى قاضى نعمان/ 310
دعائم الاسلام در نگاه چند فقيه بزرگ/ 312
مذهب قاضى نعمان/ 316
بررسى/ 321
سخن آخر/ 330
* معرفى كتاب غنا, موسيقى, ج1و2 335/
رساله هاى غنا/ 337
سخنان پراكنده درباره غنا/ 338
آراى فقيهان/ 338
كتابشناسى غنا/ 339
احاديث غنا/ 339
اهل سنت و غنا/ 339
رساله هاى غنا معرفى28 مورد رساله / 339
* فقه و حقوق در مطبوعات
معرفى71 مورد مقالات فقهى از مجلات و روزنامه هاى كشور/ 352
* تازه هاى فقه حقوق, اصول و رجال
معرفى10 مورد كتاب از تازه هاى نشر در موضوع فقه, معرفى21 مورد كتاب از تازه هاى نشر در موضوع حقوق/ 381

فقه شماره 17و18

پاييز و زمستان 1377

* فقه و پرسش/ محمد حسن نجفى3/
جايگاه فقه4/
پرسشها و شبهه ها5/
چه بايد كرد؟6/
گونه هاى پرسش و پاسخ در گذشته7/
وضع موجود8/
راهكارها9/
* تورم و ضمان/ احمد عابدينى11/
آيا از بين بردن مال ديگران به هرگونه و در هر شرايطى ضمان آور است13/
اشكال مطرح شده15/
بررسى17/
آيا پديد آوردن عوامل تورم زا, از بين بردن مال مردم است20/
اتلاف23/
بررسى26/
نتيجه27/
آيا پديد آوردن عوامل تورم زا يا كاهش دهنده ارزش پول, اتلاف حقيقى است يا حكمى29/
بررسى 33/
تباه كردن اعتبارات36/
آيا حاكميت دولت و دولت بودن دولت, از او در قبال دادن اعتبارها و يا چاپ كتابهاى اضافى مى كاهد؟39/
بررسى و تحقيق40/
دلالت روايت52/
بررسى54/
سيره معصومان و ضامن بودن حاكم58/
چاپ و نشر اسكناس از باب اعمال حكومت يا تصدى64/
چگونگى برآمدن از عده ضمانتها72/
ضامن بودن سرمايه داران/ 73
* درنگى در مبانى فقهى حلال بودن آبزيان/ سيد على جبار گلباغى ماسوله اى717-18//
1 ـ گياهان آبزى80/
2 ـ حشرات آبزى81/
3 ـ حيوانات آبزى81/
الف: حلال نبودن حيوانات آبزى81/
1 ـ اجماع81/
2 ـ عمومات حرام بودن مردار82/
ب: حلال بودن حيوانات آبزى83/
اصل مباح و حلال بودن چيزها87/
استهجان مقيد كردن اكثرماهيان87/
ماهيان90/
روايى ماهيان پولك دار90/
ناروايى ماهيان بدون پولك90/
اجماع90/
روايات92/
ج: حرام بودن مسخ شدگان104/
د: احتياط 104/
حلال بودن همه ماهيان105/
1 ـ آيات105/
2 ـ روايات106/
اشكال موجود به استدلال به روايات بالا106/
3 ـ اصل اباحه در چيزها110/
دسته بندى ماهيان113/
ماهيان غضروفى113/
ماهيان غضروفى ـ استخوان (كرجنى)114/
1 ـ ماهيان خاويارى114/
2 ـ كوسه ماهيان114/
ماهيان استخوانى114/
پوست و رنگ بدن ماهيان 114/
پولك115/
گونه هاى پولك116/
پولك صفحه اى116/
پولك لوزوى117/
پولك دايره اى117/
پولك شانه اى117/
* بحثى درباره اخبار كُرّ(2)/ نعمت اللّه صالحى133/
تمسك به مفهوم شرط133/
اين شرط مفهوم ندارد137/
مفهوم ادعايى نمى تواند مخصص باشد140/
رعايت بهداشت و پاكيزگى141/
بحث درباره قاعده ادعايى186/
بحث و مناقشه ديگر192/
اين دوگانگى چرا194/
* سن ازدواج دختران/ زهرا آيت اللهى200/
بلوغ در قرآن202/
بلوغ حُلم202/
بلوغ نكاح203/
بلوغ اشدّ203/
بلوغ در روايات205/
روايات9 سال205/
روايت7 سال212/
روايات10 سال/ 212
روايات زمان وقوعحيض214/
رواياتى كه اشاره به بلوغ دارد216/
توان جسمانى شرط در وجوب روزه 221/
رشد شرط در دادو ستدها222/
احتلام222/
جمع بندى آيات و روايات224/
آراى فقيهان227/
بررسى دليلهاى فقيهان234/
دليلهاى واجب شدن كارهاى عبادى و اجتماعى دختران از9 سالگى236/
دليل قول به13 سالگى247/
سن ازدواج در قانون247/
افزايش بلوغ بر مبناى ماده اول كنوانسيون حقوق كودك250/
بلوغ دختران252/
پيشنهاد263/
* شيخ مفيد و نوسازى فقه شيعه/ محمد فاضل استرآبادى281/
دوران حضور283/
1 ـ دوران حضور تا امام باقر(ع)283/
2 ـ دوران حضور از امام باقر(ع) تا ابتداى غيبت كبرا284/
دوران غيبت كبرا, تا زمان شيخ مفيد284/
دوران شيخ مفيد تا عصر حاضر285/
اثرگذارى شيخ مفيد در مبانى فقه شيعه288/
الف: شهرت و اجماع288/
1 ـ آراى شاذ و نادر در فتواهاى ابن عقيل288/
2 ـ آراى شاذ و نادر در فتواهاى شيخ صدوق289/
3 ـ آراى شاذ و نادر در فتواهاى ناصر290/
4 ـ آراى شاذ و نادر در فتواهاى ابن جنيد294/
5 ـ آراى شاذ و نادر در فتواهاى ابن بابويه296/
ب: عقل297/
ج: برترى دهنده هاى روايتهاى ناسازگار (مرجحات متعارضين)297/
اثرگذارى شيخ مفيد در ديدگاههاى فقهى309/
اثر گذارى شيخ مفيد به شيوه آموزشى فقه شيعه312/
* نوآوريهاى اصولى و فقهى آيت اللّه خويى/ شيخ محمد اسحاق فياض319/
اصول فقه319/
1 ـ ديدگاه تعهّد و مسأله وضع321/
2 ـ ديدگاه ابزار و مسأله انشا322/
3ـ ديدگاه تخصيص و مسأله وضع حروف324/
4 ـ ديدگاه جارى نبودن استصحاب در شبهه هاى حكمى324/
5 ـ ديدگاه تعارض و مسأله و اجبهاى ضمنى324/
6 ـ افزودن به اقسام استصحاب كلى325/
7 ـ مسأله شهرت فتوايى 325/
8 ـ مسأله اصلاق326/
9 ـ مسأله استصحاب327/
10 ـ مثبتات [پيامدهاى] امارات و اصول 328/
12 ـ مسأله مفهوم وصف329/
نوآوريهاى فقهى 329/
1 ـ شك در انجام غسل329/
2 ـ آغاز ماه قمرى331/
3 ـ ضامن بودن شيئ در خمس331/
4 ـ نبودن خمس در افزايش بهاى مال بخشش, حيازت يا احيا شده332/
5 ـ مسأله ارث322/
ييادداشت ترجمه334/
* پيدايش و تطور كتابهاى فقه القرآن/ على اكبر كلانترى/ 344
قرن دوم350/
قرن چهارم351/
قرن ششم352/
قرن هشتم354/
قرن نهم355/
قرن دهم358/
قرن يازدهم359/
قردن دوازدهم361/
قرن سيزدهم362/
چهاردهم و دوران معاصر364/
كتابهاى فقه القرآن اهل سنت366/
* سلسلة موسوعات/ على اكبر ذاكرى/ 370
فقه السلف370/
انگيزه نگارش فقه پيشينيان371/
روش نگارش372/
موسوعة فقه على بن ابى طالب(ع)374/
موسوعة فقه ابراهيم نخعى376/
حيات سياسى كوفه377/
قيام حجر بنعدى378/
قيام مختار379/
حيات فكرى كوفه389/
پيدايش شيعه390/
نقد و بررسى395/
شخصيت نخعى399/
* معرفى غاية المراد/ رضا مختارى404/
مولف غاية المراد417-18/
چاپهاى غاية المراد417-18/
نسخه هاى خطى407/
تاريخ نگارش غاية المراد411/
ارزش فقهى و امتيازهاى غاية المراد412/
شيوه شبهه در غاية المراد419/
پاره اى از آراء شهيد درغاية المراد423/
كتابهاى اثرگذارى بر غاية المراد429/
كتابهاى اثر پذيرفته از غاية المراد431/
شرحها و حاشيه هاى غاية المراد432/
* معارج السؤال و مدارج المأمول/ رضا آقايى437/
نوشته هاى مولى كمال الدين438/
ويژگى اين اثر442/
* تازه هاى فقه, حقوق, اصول و رجال443/
معرفى20 مورد كتاب از تازه هاى نشر در موضوع فقه
معرفى11 مورد كتاب از تازه هاى نشر در موضوع فقه
معرفى6 مورد كتاب از تازه هاى نشر در موضوع اصول
معرفى3مورد كتاب از تازه هاى نشر در موضوع رجال
* فقه و حقوق در مطبوعات463/
معرفى56 مورد مقالات فقهى و حقوقى از مجلات و روزنامه هاى كشور

فقه شماره 19و20

بهار و تابستان 1378

ويژه كنگره خوانسارىها

* فارسى نگارى در فقه/ محمد حسن نجفى3/
فارسى نگارى در عرصه فقه استدلالى/ 5
* نگاهى به سبك اجتهادى محقق خوانسارى/ سيد احمد حسينى11/
جايگاه علمى14/
شاهكار علمى17/
سبك شناسى يا روش شناختى18/
سلامت سبك19/
مدارك احكام21/
جايگاه اخبار در اجتهاد23/
نقش عقل در استنباط30/
اجماع34/
شهرت35/
* ديدگاههاى ويژه محقق خوانسارى در دانش اصول/ سيداحمد حسينى47/
نظريه اكتفا به امتثال ظنى48/
شبهه حكميه وجوبيه ناشى از نبود نص57/
حكم علم رجالى59/
علت نبودن علم اجمالى61/
نقد سخن قوانين63/
شبهه وجوبيه ناشى از اجمال نص68/
استصحاب امور خارجيه70/
استصحاب حكم شرعى كلى74/
شك در مقتضى و رافع75/
اقسام شك در مقتضى و رافع81/
ديدگاه محقق خوانسارى در مسأله استصحاب83/
استصحاب از نظر محقق خوانسارى89/
اشكال نظريه92/
موافقان ديدگاه محقق خوانسارى96/
تحقيق شيخ انصارى در مسأله97/
اشكال شيخ انصارى103/
خلاصه اشكال108/
* خوانسارى و قواعد بهره گيرى از فقه سلف/ احمد مبلّغى115/
شهرت علمى117/
دليل اعتبار شهرت119/
معيارهاى باز شناسى موارد شهرت121/
1. فتوا دهندگان122/
2. روايت124/
نقش شهرت در برابر دلالت روايت127/
قلمرو تكيه بر فهم فقيهان129/
شهرت فتوايى132/
1. ملاك اعتبار در شهرت فتوايى132/
2. شهرت فتوايى در برابر آيه133/
3. با شهرت فتوايى نمى توان روايتى را برترى داد134/
اجماع136/
1. اجماع منقول137/
2. حجت نبودن اجماع مدركى140/
3. حجت نبودن اجماع مخالف با سيره140/
خوانسارى و اطلاق معقد اجماع141/
* وثوق صدورى و وثوق سندى و ديدگاهها/ محمد حسن ربانى بيرجندى145/
بخش نخست وثوق صدورى و وثوق سندى145/
بخش دوّم قرينه ها و نشانه ها150/
بخش سوّم: ديدگاههاى شهيد ثانى و آقا جمال خوانسارى164/
عمل نكردن شهيد ثانى به موثقه164/
عمل نكردن شهيد ثانى به روايتهاى مرسله167/
جبران كننده ضعف سند حديث…170/
ضعيف بودن روايت مضمره و …171/
مخالفت شهيد ثانى با قاعده اجماع173/
صحيح بودن روايت دليل بر ثقه بودن راوى نيست176/
اشتراك راوى دليل بر ضعف177/
دعا و ترحم بزرگان دليل بر ثقه بودن نيست179/
وكالت179/
بى توجهى شهيد بر توثيقات متأخرين180/
بخش چهارم:نكته هاى پراكنده181/
* تسامح در ادله سنن از ديدگاه آقا حسين خوانسارى/ سيد عباس رضوى208/
منشأ قاعده تسامح210/
ديدگاههاى فقيهان درباره تسامح211/
آقا حسين و قاعده تسامح213/
شهرت مستند نهايى محقق خوانسارى210/
گستره تسامح در ادله سنن225/
* دست زدن به نبشته هاى قرآن بدون وضوء/ عباس مخلصى240/
مقام فقهى بحث242/
ارزيابى دليلها247/
1. استناد به آيه شريفه247/
2. استناد به احاديث255/
بسودن آيه هاى قرآن در لابه لاى نوشته ها270/
بسودن نامهاى مقدس273/
* نماز جمعه از ديدگاه آقا جمال خوانسارى/ محمد صادق مزينانى281/
سير تار يخى نماز جمعه282/
دوره امامان معصوم(ع)283/
دوره غيبت284/
نماز جمعه در روزگار شاهان صفوى287/
ديدگاههاى مختلف در روزگار محقق خوانسارى290/
1. وجوب تخييرى290/
2. وجوب عينى نماز جمعه290/
3. حرام بودن نماز جمعه291/
منشأ اختلاف ديدگاهها292/
ديدگاه آقا جمال خوانسارى294/
دلائل296/
1. اجماع296/
2. روايات319-20/
3. سيره متشرعه308/
ديدگاه دوّم و نقد آقا جمال309/
1. آيات310/
2. روايات312/
ديدگاه سوّم و نقد آن318/
1. اجماع319/
2. اصل321/
* نيت در قرائت خوانساريها/ سيد عباس ميرى337/
نيت از ديدگاه پسينيان340/
خوانساريها و نقد ديدگاه پسينيان347/
نيت به معناى داعى نفسانى356/
* احكام فقهى مسابقه ها از نظر آقا جمال و سيد احمد خوانسارى/ ابوالقاسم يعقوبى362/
مفهوم مسابقه و گونه هاى آن364/
1. مسابقه با ابزار قمار366/
2. مسابقه براى تواناسازى372/
3. مسابقه هاى سرگرم كننده و تفريحى376/
فرق عقد و وعده380/
سخنى در حديث:لا سبق…382/
نگاه نخست383/
نگاه دوّم385/
نگاه سوّم388/
* رساله استحباب السورة بعد الحمد تاليف شيخ بهايى/ على اكبر ذاكرى397/
دلائل398/
1. قرآن399/
2. سيره400/
3. روايات400/
* نقدى بر مقاله (ربا, تورم و ضمان)/ احمد على يوسفى424/
پول تحريرى429/
روش قاعده مندكردن مثلى و قيمى435/
تعريفهاى گوناگون مثلى435/
مناسب ترين تعريف مثلى439/
مثلى بودن پولهاى امروزى در ماهيت442/
الف:مثلى بودن پول بر اساس نگاه تاريخى442/
ب: مثلى بودن پول بر اساس تعريف مال مثلى445/
دليل مدعا449/

* معرفى تفصيلى كتابها455/

1. غناء و موسيقى ج3.455/
2. الأسلام سبيل السعادة و السلام460/
3. الفصول المهمة فى اصول الأئمة463/
* تازه هاى فقه, حقوق, اصول و رجال466/
* فقه و حقوق در مطبوعات474/

فقه شماره 21و22

پاييز و زمستان 1378

* فقه, هدفها و بازدارنده ها/ محمد حسن نجفى3/
خرده گيرى بر احكام فقهى4/
اختلاف قرائتها5/
هجوم گسترده به انديشه ولايت مطلقه فقه5/
روحانى مستقل و روحانى دولتى6/
* ولايت مطلقه فقيه/ سيد ا حمد حسينى11/
زمينه هاى سياسى اجتماعى و بحث ولايت فقيه15/
امام خمينى و ولايت فقيه17/
ولايت فقيه پس از انقلاب اسلامى18/
اصل اولى در باب دلالت21/
ولايت پيامبر و امام(ع)23/
معناى ولايت مطلقه فقيه31/
راهها و روشها36/
استدلال به روايات37/
دلالت اقتضاء45/
استدلال به اجماع47/
نقد اجماع50/
مناقشه سخن مرحوم حكيم54/
ولايت حسبه58/
چگونگى استدلال66/
مناقشه در استدلال به حسبه67/
پاسخ به اشكال68/
روش عقلى70/
جايگاه عقل در استنباط احكام71/
در شرح سخن صاحب جواهر77/
چگونگى استدلال عقلى81/
1. جامع بودن اسلام83/
2. بايستگى حكومت84/
3. تأسيس اصل85/
4. حكومت در عصر غيبت85/
5. بايستگى ولايت فقيه87/
فرق دليل عقلى با دليل حسبه89/
بررسى ديدگاههاى مخالف ولايت فقيه90/
1. اعتبار عصمت و حضور امام در تشكيل حكومت90/
2. اشكال در ويژه بودن ولايت به فقيه94/
نقد نظريه ردّ ويژه بودن ولايت مطلقه به فقيه97/
3. ديدگاه نظارت99/
4. محدود بودن تواناييهاى فقيه102/
* پيش نيازهاى اجتهاد از نگاه امام خمينى/ احمد مبلّغى114/
1. شناخت كتاب و سنّت117/
1. قلمرو شناسى آيات الاحكام118/
2. قلمروشناسى امكان استنباط از قرآن براى غير معصوم120/
3. قواعدشناسى قرآن121/
4. معناشناسى قرآن122/
الف ـ معنى شناسى مفردات قرآن/ 122
مناسبات شناسى122/
سياق شناسى123/
5. ناسخ شناسى قرآن
6. شأن نزول شناسى123/
ب ـ سنّت شناسى124/
1. قلمروشناسى احاديث احكام125/
2. معنى شناسى متون روايات125/
2. دانش اصول فقه126/
1. ديدگاه گزاف گويان / 126
2. ديدگاه كسانى كه كوتاهى كرده اند129/
3. ديدگاه واقع بينانه130/.
3. دانش منطق131/
4 . علم رجال134/
5. تمرين استنباط136/
6. آشنايى به فنون و علوم عربى138/
7. اجتماع شناسى144/
8. درست فهمى145/.
9. آفت شناسى147/
1. اثرپذيرى منفى اصول از فلسفه151/
2. عرصه بهره گيرى از پيش نيازها در استنباط151/
10. سلف شناسى152/
1. مبناشناسى سلف153/
2. فتواشناسى سلف154/
* بازشناسى فقه اجتماعى امام خمينى/ عباس مخلصى160/
فرق دو نگاه در فقه163/
مبانى و پيش انگاره هاى جامعه نگرى در فقه165/
مبانى دين شناختى166/
1. رسالت اجتماعى اسلام169/
2. جاودانگى احكام اجتماعى172/
3. پايندگى رهبرى دينى174/
مبانى و عوامل اجتهادى179/
1. عقل181/
2. مصلحت187/
3. زمان و مكان192/
احكام حكومتى195/
1. حكمهاى قضايى197/
2. دستورهاى اجتماعى198/
3. فرمانهاى نظامى198/
احكام ثانوى221-22/
* خطابهاى قانونى در انديشه اصولى امام خمينى/ ابوالقاسم يعقوبى209/
خطابهاى قانونى211/
مفهوم خطابهاى قانونى214/
شناخت خطابهاى شخصى و قانونى215/
1. امر به چيزى و نهى از ضد آن218/
2. فراگيرى خطابهاى قرآن224/
3. حكم قانونى در حديث رفع226/
4. قطعى بودن علم اجمالى228/
* نگاهى به قاعده لاضرر از ديدگاه امام خمينى/ محمد صادق مزينانى233/
مستندهاى قاعده235/
تحليل روايات باب238/
مفهوم ضرر و ضرار240/
مفهوم قاعده لاضرر242/
1 . حمل نفى برنهى244/
2 . نفى ضرر غير متدارك244/
3 . نفى حكم ضررى245/
4 . نفى حكم به لسان نفى موضوع246/
5 . نفى حكومتى و سلطانى/ 247
نقد و بررسى253/
تحليل داستان سمره254/
حكومت لاضرر بر احكام اوليه256/
* امام خمينى ساده زيستى و مسأله شأن/ احمد عابدينى265/
سفارشهاى امام خمينى به ساده زيستى267/
ساده زيستى و سيره پيامبر اكرم(ص) و حضرت على(ع)272/
حضرت على(ع) و ساده زيستى276/
چرا سفارشهاى به ساده زيستى كم اثر يا بى اثر است؟278/
معناى شأن و كاربردهاى آن281/
فرهنگ لاروس281/
رساله هاى عمليّه و مسأله شأن284/
شأن در استطاعت حج288/
پيشينه شأن در فقه شيعه296/
نگهداشت شأن در مصرف زكات304/
كاربرد شأن در لغت, قرآن و روايات312/
روايات335/
روايتهاى ناسازگار344/
* حكم داد و ستدهاى كودك/ عفت نورمحمدى355/
بررسى احاديث369/
خلاصه بيان ميرزاى نائينى375/
ديدگاه امام خمينى در باب روايت389/
* فروش ابزار جنگى به دشمنان دين/ سيد عباس رضوى389/
دشمنان دين393/
1. مشروع نبودن فروش ابزار نظامى به دشمنان دين393/
2. فرق گذارى بين زمان جنگ و صلح395/
3. ديدگاه امام خمينى396/
اصل مشروع بودن پيوند مسلمانان با ديگران406/
مبارزه با ستم و دست درازى407/
* شيخ مفيد و نوسازى فقه شيعه (2)/ محمد فاضل استرآبادى415/
شيخ مفيد و ترجيح روايات417/
شيخ و نگارش فقه مقارن418/
شهرت آفرينى شيخ مفيد418/
طرح و پيشنهاد فرعهاى فقهى جديد419/
قوت نظر420/
تلاش در روشنگرى مقوله هاى فقهى مورد اختلاف بين شيعه و سنى421/
آموزش نگارش آثار فقهى422/
شيخ مفيد و خط اعتدال423/
ديدگاههاى استوار شيخ در فقه425/
ديدگاههاى استوار شيخ در فقه425/
پاى بندى به روايات429/
وصيّت به عبد432/
زكات در بيش از نُه چيز435/
لغزشهاى فقهى437/
احتمال تقيد به دو قرينه451/
مرجحات حديثى461/
شيخ مفيد, طرّاح اجماع461/
* پاسخى بر نقد مقاله (ربا, تورم و ضمان)/ احمد عابدينى467/
* تازه هاى فقه, حقوق, اصول و رجال521-22/
* فقه و حقوق در مطبوعات523/

فقه شماره 23

بهار 1379

* فقه در چشم انداز شهيد مطهرى/ محمد حسن نجفى3/
ضرورت برابر سازى فقه با نيازهاى زمان4/
راههاى رشد و بالندگى فقه5/
1. تخصصى شدن فقه6/
2. شوراى علمى8/
* موضوع شناسى در سيرى تاريخى10/(احمد مبلغى)
مرحله هاى تاريخى موضوع شناسى13/
1. تفاوت شناسى دو مسأله15/
2. قلمروشناسى موضوع16/
3. پيدايش نظريه تبدّل16/
4. دگرگونى نظريه تبدّل18/
پيدايش نظريه اجتهاد در موضوع21/
مقصود كاشف الغطاء از طرح نظريه اجتهاد23/
5. قلمروشناسى موضوع بر پايه مقايسه موضوع با حكم خود28/
6. ظهور عرفى نگرى در قلمروشناسى موضوع30/
پيدايش ديدگاهى نوين در قاعده تبدل موضوع45/
* سيرى در آيات حجاب/ احمد عابدينى49/
ترتيب نزول آيات حجاب51/
نخستين مرحله51/
دومين مرحله51/
سومين مرحله55/
معنى جلباب62/
(يدنين)66/
مرحله چهارم68/
مرحله پنجم84/
خلاصه بحث89/
* نگاهى فقهى به ماده هاى قانونى نفقه زوجه/ زهرا آيت اللهى93/
طرح معيارهاى كلى در بحث123/
مراد از نفقه103/
الف. آيات106/
ب. روايات107/
آراء فقيهان110/
هزينه دارو و درمان116/
ميزان نفقه118/
1. مقصود از شأن چيست118/
آراى فقيهان و دليلهاى آنان119/
نفقه سازوار با شأن زن120/
نفقه سازوار با شأن زن و توان مرد120/
آراى اهل سنت124/
قانونهاى كشورها125/
خوددارى شوهر از پرداخت هزينه زندگى زن125/
ديدگاهها126/
بررسى قانون130/
آراى فقيهان133/
قول به نسخ با طلاق134/
دليلها134/
مسائل درخور توجه138/
* پيوستن علم قاضى به بينه يا اقرار/ جلال الدين قياسى149/
مقام اول مقتضاى ادله اجتهادى150/
1. پرداخت ديه در قتل خطاى محض151/
2. شروع به رجم154/
3. فرار از حفره رجم156/
4. بخشيدن بَزَه كار160/
5. توبه بزه كار164/
مناط حكم در روايات170/
خلاصه بحث173/
* بررسى فقهى اقتصادى ابزارهاى جايگزين اوراق قرضه/ سيد عباس موسويان177/
عمليات بازار باز178/
اهميت عمليات بازار باز179/
تجربه عمليات بازار باز در ايران181/
علتهاى موفق نبودن بازار باز182/
بايستگى طراحى ابزار مناسب براى جايگزين عمليات بازار باز183/
اصول و معيارها در طراحى ابزارهاى جايگزين184/
1. اوراق قرضه بدون بهره دولتى185/
2. اوراق خريد نسيه دولتى188/
3. اوراق مضاربه دولتى190/
4. اوراق مشاركت دولتى193/
5. گواهيهاى سپرده مشاركتى انتقال پذير196/
* دولت اسلامى و خمس معادن/ على اكبر كلانترى200/
طرح موضوع223/
مقتضاى اصل203/
ديدگاههاى فقيهان203/
بررسى دليلها210/
ـ خمس معادن آن گاه كه دولت آن را استخراج كند219/
بررسى دليلهاى سه ديدگاه ديگر221/
نتيجه گيرى224/
* گذرى تاريخى بر انديشه هاى سياسى ـ بخش نخست/ (فؤاد ابراهيم230/
بررسى چيستى مفهوم فقيه و دولت234/
مرحله اهتمام به نقل243/
مرحله اهتمام عقل345/
دليلهاى چهارگانه258/
مفهوم دولت265/
* نقبى به ديدگاههاى فقهى سيد عبدالأعلى سبزوارى/ سيد محمد بحرالعلوم277/
جايگاه علمى278/
اشاره اى به ديدگاههاى اصولى280/
ديدگاههاى نوفقهى284/
* تازه هاى فقه, حقوق, اصول و رجال288/
* فقه و حقوق در مطبوعات304/

فقه شماره 24

تابستان 1379

* گوناگونى آراء در چشم انداز امام على(ع)/ محمد حسن نجفى3/
ناسازگارى حق پندارى آراء گوناگون با اصول مسلم دين4/
مشكل اصلى6/
چاره كار7/
* بلوغ دختران/ جعفر سبحانى8/
تفاوت آراء8/
ديدگاه نخست: بلوغ در نه سالگى12/
دلائل نظريه13/
پرسشها و پاسخها29/
1. نه ساله شدن نشانه طبيعى و ياتعبّدى29/
2. منشأ ترديد ميان نُه و ده سالگى31/
3. جايز بودن ازدواج با تعبدى بودن سازگارى ندارد32/
4. كافى نبودن نُه سالگى باى تصرف مالى33/
5. نُه سالگى موضوع بخشى از احكام است, نه همه احكام34/
ديدگاه دوم36/
دلائل37/
علاج روايات40/
ديدگاه سوّم44/
دلائل44/
ديدگاه چهارم51/
دلائل51/
* پوشش بانوان در برابر مردان مَحْرَم/ احمد عابدينى58/
كتاب (آيات قرآن)59/
روايات63/
اجماع69/
بررسى اجمالى71/
بررسى روايات78/
* عرف در مكتب فقهى صاحب جواهر/ على اكبر كلانترى100/
عرف چيست؟103/
اقسام عرف105/
1. عرف و معنى شناسى113/
2. عرف و مصداق شناسى114/
حكم ناسازگارى ميان عرف و لغت124/
اثرگذارى شرع بر عرف126/
* نگاهى نو به ثابت شدن ماه و گوناگونى افقها/ حسين ثابت قدم وحيد133/
نگاهى به ديدگاهها33/
ديدگاه غير مشهور در بوته نقد134/
تحليل تكوينى باورمندان به گسترش141/
ديدگاه مشهور در بوته نقد144/
ديدگاه اختصاص150/
دليلها15/
ديدگاه اختصاص در بوته نقد256/
باورمندان ديدگاه اختصاص169/
باورمندان ديدگاه اختصاص در ميان فقهاى اهل سنت177/
هم افقى قمرى178/
سير فقهى ديدگاه اختصاص يا فرايند ظهور ديدگاه غير فراگير (مشهور)181/
بررسى مبانى دليلهاى ديدگاه غيرفراگير186/
اساس و مبناى طرح معيار (هم افقى) يا اتحاد194/
چكيده بحث202/
* رابطه فقيهان شيعى با دولتها (سده پنجم تا نهم هجرى)/ فؤاد ابراهيم; ترجمه محمد باغستانى211/
دگرگونى نوين فقهى213/
ديدگاه نقلى216/
ابن طاووس و خلافت عباسى219/
ابن طاووس واسطه خلافت در نزد تاتارها223/
دولت عباسى در روزگار مستعصم و درگاه يورشهاى تاتار224/
ولايت ابن طاووس در حكومت تاتارها229/
دولت ايلخانيان و پذيرش اسلام و تشيع232/
فقيهان اصولى و سياست229/
دولت سرمداران و شهيد اول246/

فقه شماره 25و26

پاييز و زمستان 1379

* نوآورى در فقاهت, نياز زمان/ محمد حسن نجفى3/
دگرگونى در روش اجتهاد چرا؟4/
روش شناسى نياز نخست7/
نوآور اسوه7/
روش فقاهت بروجردى از نگاه مطهرى10/
* پژوهشى در موردهاى شش گانه ديه / اسماعيل اسماعيلى18/
ديه چيست؟21/
گونه هاى كشته شدن23/
جاهاى دگرشدن قصاص به ديه25/
گونه هاى شش گانه ديه26/
ديدگاه فقيهان اهل سنت29/
ملاك اصلى در پرداخت ديه30/
احتمالهاى مسأله31/
1. اصل بودن موارد ششگانه31/
دليلهاى اصلى بودن موردهاى ششگانه ديه33/
روايات33/
بررسى34/
اجماع34/
پرداخت نوع ديه به اختيار بزه كار و يا…39/
2. اصل بودن شتر در ديه55/
دليلهاى اصل بودن شتر در ديه56/
روايات56/
3. اصل بودن دينار60/
دليلها62/
ويژگيهاى دينار64/
4. ديه به دست حاكم اسلامى67/
* گواهى خويشاوندان/ سيد مهدى شيرازى82/
تعريف شهادت و شرايط كلى آن84/
شرايط كلى شهادت در ديدگاه قرآن85/
بررسى شهادت نزديكان89/
ديدگاههاى عالمان شيعه90/
تحقيق در مستند دو ديدگاه92/
ديدگاه اهل سنت125-26/
شهادت پدر و فرزند به سود يكديگر102/
شهادت پدر و فرزند عليه همديگر103/
شهادت همسران نسبت به همديگر103/
شهادت برادران نسبت به همديگر105/
* نقدى بر انگاره برابرى زن و مرد در قصاص/ على اكبر كلانترى ارسنجانى111/
بررسى دليلها112/
ييكم112/
دوم116/
سوم118/
چهارم118/
پنجم119/
ششم122/
هفتم123/
هشتم124/
* مبانى حرام بودن ربا و مسأله بانكها/ استاد محمد هادى معرفت126/
ربا از ديدگاه قرآن127/
ربا از ديدگاه, روايات131/
آثار و پيامدهاى ربا133/
رباى قرضى و رباى معاملى135/
رباى واقعى و رباى حكمى136
راه فرار از ربا138/
نظرى به روايات139/
تقبيحات عقلى قابل تخصيص نيست146/
موردهاى بيرون از حكم ربا147/
دادوستدهاى بانكى149/
* دگرگونى قيمتها در عصر تشريع/ احمد على يوسفى153/
در جستجوى كدام تورّم156/
طول زمان مورد بررسى158/
جريان پولى عصر تشريع158/
چگونگى دادوستد و تجارت در صدر اسلام158/
پول رايج در صدر اسلام160/
چگونگى به كارگيرى پول در عصر تشريع161/
وزن سكه ها163/
دگرگونيهاى حجم پول164/
1. دگرگونيهاى پولى داخلى164/
الف. ضرب سكه هاى پس از ظهور اسلام164/
ب. شكستن مسكوك در هم و دينار166/
2. دگرگونيهاى حجم پول ناشى از جنگها و كشورگشاييها166/
نظام پولى صدر اسلام167/
1. نظام دو فلزى بدون رابطه مشخص قانونى167/
الف. رابطه وزنى ثابت و قانونى169/
ب. رابطه وزنى غير ثابت169/
ج. رابطه قيمتى ثابت بين درهم و دينار169/
د. رابطه قيمتى غير ثابت و آزاد بين درهم و دينار172/
دگرگونى قيمتها در عصر تشريع178/
دليلهاى گروه نخست178/
نقد و بررسى كلى181/
دليلهاى گروه دوم183/
شرحى درباره واژه (مال)189/
قحطى و خشكسالى192/
جمع بندى و نتيجه گيرى200/
بررسى حكم جبران كاهش ارزش پول205/
عرف از ديدگاه امام خمينى215/
پيشينه و تاريخچه عرف215/
تعريف عرف216/
اركان عرف219/
حجت بودن عرف221/
الف: حجت بودن ذاتى عرف221/
ب: عقل 222/
ج: امضاء222/
1. بازنداشتن (عدم ردع)222/
2. ثابت نشدن بازدارى222/
3. سكوت223/
دليلهاى حجت بودن عرف227/
1. علم معصوم(ع) 227/
2. حفظ نظام و پرهيز از هم گسستگى آن227/
3. يگانگى روش شارع و عرف228/
دقت عرفى, تسامح عرفى228/
عرف و اجتهاد233/
كاربرد عرف235/
1. كشف حكم235/
2. بازشناخت, شناسايى و پيراستن موضوع حكم225/
3. بازشناخت مفاهيم و معانى واژگان و كشف مقصود گوينده236/
باز نمون (تعيين) مصداقها و برابرسازى موضوعها و مفهومها, بر مصداقها237/
دگرگونى عرف239/
كاستيهاى عرف340/
ناسازگارى عرف و دليل شرع241/
* قاعده اجماع در نگاه امام خمينى/ محمد حسن ربانى245/
1. توثيق245/
2. تعديل247/
3. تزكيه248/
فرق توثيق و مدح249/
راه شناخت راوى ثقه251/
فهرست اسامى فقيهان از اصحاب امام صادق(ع)255/
فهرست اسامى فقيهان از اصحاب امام كاظم و امام رضا(ع)255/
شمار اصحاب اجماع256/
وجه حجت بودن اجماع258/
معناى قاعده261/
دليلهاى ديدگاه نخست (ثقه بودن راويان)263/
دليلهاى قول دوم (راست بودن روايتها)265/
ـ مراد از قاعده در نظر امام خمينى268/
مراد از قاعده در عبارت كشى271/
مهم ترين پاسخ به ديدگاه توسعه در قاعده اجماع277/
بررسى قرينه ها و نشانه هاى تاييد كننده قانون اجماع285/
پاسخ به پرسشى مهم293/
وجه جمع چيست؟296/
* اصول اربعمائه يا نخستين مرحله فقه شيعه/ على اكبر كلانترى304/
تعريف اصل306/
تفاوت اصل با كتاب , مصنّف, نوادر و جامع310/
اعتبار و ارزش اصول 315/
تعداد اصول 317/
تاريخ نگارش اصول319/
سرنوشت اصول324/
آشنايى با برخى از گردآورندگان صاحبان اصول326/
* اصطلاح شناسى در كتابهاى فقهى/ محمد حسن ربانى332/
ـ شرح اصطلاحات 335/
شيخان, شيخين335/
الصدوقان, الصدوقين335/
القديمان, القديمين336/
المتقدمين, المتقدمون337/
المتأخرون, المتأخرين341/
متأخرى المتأخرين346/
الطبقة الاولى, الطبقة الثانية والطبقة الثالثة349/
ابنا سعيد349/
المحقق يا المحقق الاول350/
المحقق الثانى350/
الثلاثه350/
اتباع الثلاثة351/
المفيد و تلميذه352/
المحقق وتلميذه352/
المتاخر352/
السيدان352/
فاضلان353/
الشيخ و اتباعه353/
المحقق والشهيد الثانيان354/
سيد سند355/
كاشف الرموز. كاشف الغطاء وكاشف اللثام355/
العامليّين355/
اللمعتين356/
الاخوند356/
المصنف356/
الخمسه356/
ثقة الاسلام357/
القاضى357/
تقى357/
الشامّين357/
الحلّى357/
حليتين357/
العلامة358/
الحلبيين358/
الحلبيين الثلاثه358/
الشاميّين الخمسة358/
الحلبيين السنته358/
شيخ363/
العجلّى363/
السعيد364/
علم الهدى364/
الشريف365/
الشهيد365/
الحسن365/
الفقيه365/
فقيهين366/
ابنابابويه366/
ابن بابويه366/
الشيخ فى كتابى الفروع366/
الشيخ فى كتابى الخلاف366/
كتابى القاضى366/
الشيخ فى كتابى الاخبار366/
صاحب رياض و رياض367/
صاحب الكفاية367/
المشايخ الثلاثه368/
الحلبيين الاربعه369/
الاردبيلى واتباعه369/
الاخباريون, الاخباريين370/
الاصوليون, المجتهدون370/
* تشكيل دولت صفويان/ محمد باغستانى375/
شاه اسماعيل اول 375/
طهماسب… بازسازى مشروعيت383/
الف: از منظر ميراث سياسى شيعى384/
ب: از منظر نهادهاى دينى391/
مشروعيت قدرت سياسى392/
جلوه هاى نيابت فقيه از امام معصوم(ع)395/
1. نماز جمعه395/
2. خراج 397/
عالمان, نماد دين و سياست403/
شاه و فقيه… مشروعيت و شايستگيها407/
بحرين در عهد صفويان409/
اخباريگرى, صوفى گرى و صفويه414/

فقه شماره 27 و 28

بهار و تابستان 1380

* دگرگونى در فقه آموزى, نياز زمان/ محمد حسن نجفى3/
نگاهى به گذشته4/
1. كوچك بودن حلقه هاى درس5/
2. تشكيل حلقه هاى ويژه درسى5/
3. تقرير درس6/
4. رساله نويسى7/
5. اجازه اجتهاد7/
وضع موجود8/
روزنه اميد9/
پيامدهاى مثبت12/
راه كار عملى12/
* ارتداد انگيزه ها و آثار/ محمد رضا جبّاران14/
ارتداد در لغت15/
ارتداد در اصطلاح فقهى16/
ارتداد در قرآن17/
سببهاى ارتداد17/
بررسى سببها و انگيزه هاى ارتداد18/
رابطه انكار ضرورى با كفر19/
تعريف ضرورى20/
ديدگاه ها21/
دليلهاى ديدگاه نخست23/
دليلهاى ديدگاه دوم27/
حاصل بحث43/
ارتداد در مقام اثبات44/
* حكم نماز و روزه مسافر در عصر جديد / احمد عابدينى62/
گمانه زنيها65/
بررسى73/
آيه شريفه و نماز قصر75/
پاره اى از پرسشهاى مطرح درباره آيه75/
واژگان آيه75/
ضرب فى الارض در قرآن77/
بررسى79/
چند يادآورى89/
مسافر كيست89/
اندازه سفر95/
روايات98/
ديدگاه ها و فتواهاى فقيهان شيعه111/
چند نكته113/
بررسى ها121/
تأسيس اصل126/
دليلها127/
معيار بودن يك روز راه131/
اشكال132/
پاسخ123/
* مدت باردارى از نگاه مذهبهاى فقهى/ حسين غيب غلامى هرساوى141/
مدت باردارى144/
ديدگاه اهل سنت150/
تأسيس قاعده اصولى155/
ديدگاه فقهاى اماميه157/
چگونگى نسبت دادن فرزند به پدر در شيعه165/
نظر پزشكان176/
* قضية فى واقعه/ على كرجى189/
پيامدهاى قانون مند نبودن قضيه فى واقعه190/
1. درآميختگى بين معناى لغوى و اصطلاحى190/
2. پديدآمدن اختلاف در آراى فقيهان191/
3. خارج شدن روايات بسيار از دايره فقاهت195/
فهرستى از روايات ادعا شده قضية فى واقعة196/
دسته بندى روايات203/
جهت بحث204/
تعريف قضيةٌ فى واقعه204/
سند قضيةٌ فى واقعه208/
راههاى دستيابى به قضية فى واقعه209/
اجمال و ظهور قضيةٌ فى واقعه214/
تكليف در برابر قضيةٌ فى واقعه218/
تحليلى بر روايات قضيةٌ فى واقعه219/
* سير تاريخى قاعده اجماع/ محمد حسن ربانى241/
*بررسى فقهى و حقوقى تجديد نظرخواهى و نقض آراء قضايى/ سيد حسين هاشمى261/
شك قاضى در رأى خود262/
نقد 263/
نظريه قانونى263/
كشف اشتباه آشكار قاضى264/
ييادآورى چند نكته267/
نتيجه گيرى 274/
صلاحيت نداشتن قاضى275/
معناى صلاحيت نداشتن قاضى276/
بررسى فقهى سه معناى نداشتن صلاحيت277/
حق تجديد نظرخواهى283/
ييادآورى284/
تجديد نظر, با خواست محكوم عليه286/
بررسى فقهى287/
بررسى قانونى289/
شيوه اثبات و آيين دادرسى290/
شرط تبرئه شدن قاضى294/
* ربا در بانكهاى دولتى/ سيد عباس موسويان/ 300
شكل گيرى بانك ها303/
هدفهاى بانكدارى305/
جايگاه بانك ها در اقتصاد305/
گونه هاى بانكها306/
امكان تسرى موارد استثناء ربا309/
تضمين سود مضاربه315/
كارمزد همراه با جبران كاهش ارزش پول316/
بيع شرط317/
*ولايت فقيه درعصرقاجاريه/ فؤاد ابراهيم; ترجمه محمدباغستانى320/
تنباكو, ميدان آزمايش قدرت اجتماعى فقيه و پادشاه335/
قانونگرايى, قراردادى يا دينى342/
مشروطيت و استبداد346/
شكوفايى مشروطه350/
نائينى, كوشش براى مشروعيت دينى سلطه مدنى357/
ويژگى فقهى سياسى رساله نائينى361/
دگرگونيهاى پرشتاب سياسى و پيروزى فقيه بر دولت…366/
كاشانى, مصدق از پيوندى دينى ـ سياسى تا جدايى369/
[امام] خميني… ولايت فقيه372/
* سير تطوّر قواعد فقهى (تحقيقى در حال انجام)387/
1. بايسته ها و هدف ها
2. پرسشها
3. فرضيه تحقيق

يادآورى

در همين جا از همه فاضلان نو انديش و محققان پرتلاش كه مجلّه (فقه) را با مقاله هاى فنى خود يارى كرده اند و صفحه هاى آن را زينت بخشيده اند, تقدير و تشكر مى كنيم و توفيق روز افزون آنان را از درگاه خداوند متعال درخواست مى كنيم.

اين صحيفه, همچنان به روى صاحب نظران, محققان و فقه پژوهان گشوده است و از هر انديشه اى كه برخاسته از مبانى پذيرفته شده فقهى و مستند و مستدل باشد, استقبال مى كند و براى چاپ و نشر آن آمادگى دارد.

تحقيقى كه در فقه و دانشهاى وابسته به آن: (اصول, رجال, حديث و…) يكى از ويژگيهاى زير را داشته باشد, در اولويت قرار خواهد گرفت:

1 . موضوع از مسائل مستحدثه و نوپيدا باشد.

2 . حلّ مشكلى از مشكلات نظام را هدف قرار داده باشد.

3 . نگاهى نو به موضوع داشته باشد, يا برداشتى نو ارائه دهد.

نكته: روشن است هدف از اين تحقيقها, ارائه فتوا به مقلدان و تعيين تكليف براى آنان نيست كه آن, مقوله اى است ديگر و راه و روش مخصوص به خود را دارد.

مقصود از اين كاوشها و تكاپوهاى علمى, چنانكه اشاره شد, آوردن مسائل نوپيداى فقهى به عرصه تحقيق و پژوهش است, تا با تضارب آرا و انديشه ها, هر مسأله نوپيدايى پاسخ درخور خود را بيابد, ببالد و كمال يابد و شكوفا شود و در عرصه اجتماع گره از كار بسته اى بگشايد.

البته پيمودن اين راه و نهادن مسائل نوپيدا در بوته تحقيق و بررسى و يا نگاه نو به مسائل كهن و كارآمد كردن آنها براى زندگى اكنون جامعه اسلامى و جامعه هاى بشرى دشواريها, بگو مگوها, برخوردها و تنشهاى علمى را در پى خواهد داشت كه فقه پژوهان و پژوهشگران بايد با سينه گشاده و شكيبانه با آن برخورد كنند, تا درحوزه, روح تطوّر علمى و فقهى پديد آيد به فرموده مقام معظم رهبرى:

(درحوزه ها, بايد روح تطور علمى و فقهى وجود داشته باشد. حالا يك وقت هست كه به مقدار فتوا مواد لازم آماده نمى شود, خوب نشود, بحث علمى را بكنند. من مى بينم گاهى چند نفر در يك بحث فقهى يك حرف جديدى را مطرح مى كنند, بعد از اطراف به آنها حمله مى شود كه آقا شما چرا اين حرف را زديد… مطرح كردنش ايراد ندارد.)