فصل هفتم چند بحث ديگر (وقف، نذر، استخاره، تزيين، خريد و فروش و...).

1- هر چيزي كه استفاده از آن با بقاي عين آن، با شرائطش صحيح باشد، وقف نمودن آن صحيح است مانند قرآن،كتاب، زمين، خانه، لباس و....
2- انسان مي تواند از پول زكات، قرآن يا كتاب ديني يا كتاب دعا بخرد و وقف نمايد، اگرچه براي اولاد خود و بركساني وقف كند كه خرج آنان بر او واجب است و نيز مي تواند توليت وقف را براي خود يا اولاد خود قرار دهد.
3- اگركتاب يا مصحف يا غيراينها در دست شخصي باشد و او ادعاي ملكيت آن را دارد ولي بر آن نوشته شده كه وقف است به مجرد چنين نوشته اي حكم به وقفي بودن آن نمي شود. پس خريدن از او جايز است، ولي ظاهراً وجود چنين نوشته اي در آن عيب و نقص محسوب مي شود، پس اگردر حال خريدن بر مشتري مخفي بوده، براي او خيار فسخ مي باشد.

استفتاهايي از آيتالله العظمي گلپايگاني (ره).

4- س: قرآن خطي كه وقف خاص است و بايد مورد استفاده اولاد معيني قرار بگيرد با داشتن متولي شرعى، (زيد) مأذوناً قرآن را پيش (عمرو) موسس كتابخانه اى، به عنوان وديعت نهاده تا از مطالب مندرجه در ظَهر (پشت) قرآن مذكور و خصوصيات آن استفاده نموده، بعد به طرف رد كند وموسس مزبور سهواً آن را جزو مصحفهاي كتابخانه قرارداده و در تحت شماره بيرون آورده است آيا بر زيد واسطه و يا متولي شرعى، حق مطالبه آن هست يا نه و آيا جايز است با عدم رضايت متولّي و وقف خاص بودن، دركتابخانه عمومي مورد استفاده قرار گيرد.
ج: درفرض سؤال كه مصحف شريف مزبور وقف خاص بوده، بايد مطابق وقف عمل شود و نگاه داشتن آن برخلاف وقف است و اذن متولي جايز نيست.
5- س: يك جلد كلام الله مجيد را كسي وقف برمحلّ معيني نموده ولي چون كلام الله در آن محل خيلي جمع شده اين قرآن به كلي از استفاده افتاده است در اين صورت جايزاست انتقال به محل ديگري بدهند يا نه.
ج: در صورتي كه هيچ مورد استفاده نمي باشد، ببرند محل ديگر از آن استفاده شود، اشكالي ندارد.
6- س: دفن اوراق قرآن، و كتب موقوفه كه مورد استفاده نيستند چه صورت دارد.
ج: براي حفظ از هتك مانعي ندارد.

استفتاهايي از حضرت امام خميني (ره).

7- س: تبديل قرآن و كتب وقف شده درمساجد به اَحسَن چه صورت دارد.
ج: تا موقعي كه قابل استفاده است فروش و تبديل آن جايزنيست.
8- س: احتراماً معروض مي دارد: بعضي از اشخاص خيّر، قرآن كريم را به صورت جزوه به مساجد براي قرائت اهداء مي كنند و در جلد جزوه ها، وقفنامه يا عكس واقف را مي چسبانند. بعضي از اشخاص، اين وقفنامه ها يا عكس اشخاص را پاره مي كنند و بيرون مي ريزند، درشرع مقدس اسلام اين كار چه حكمي دارد.
ج: اهداي جزوه ها مانعي ندارد و كسي حق ندارد وقفنامه را پاره كند و بيرون بريزد.

استفتاهايي از آيتالله العظمي اراكي (ره).

9- س: در وقفنامه آمده است (معلمي كه بچه را تعليم مي دهد بايد روزي دو جزء قرآن بخواند)، آيا مباشرت لازم است يا مي تواند نايب بگيرد.
ج: بعيد نيست استفاده مباشرت نه استنابه.

نذر و سوگند به قرآن.

1- سوگند ، با قسم به نام پيامبر (ص) وائمه اطهار (ع) و بقيه نفوس مقدّس و معظّم، و به قرآن كريم و كعبه شريف وبقيه مكانهاي محترم منعقد نمي شود، بلكه فقط با يكي از اسمهاي خداوند مانند (خدا) و (اللّه) منعقد مي گردد.
2- واضح است كه اگركسي نذركند كه قرآن بخواند، خواندن قرآن بر وي واجب مي شود اما اگر نذر كند كه قرآن نخواند مگر با وضو (يعني هرقرائتي را كه انجام مي دهد با وضو باشد)(1) در اين هنگام قرائت قرآن بر او واجب نيست، لكن اگرخواست قرائت كند واجب است وضو بگيرد، اما اگر نذر كند كه قرآن بخواند و با وضو هم باشد دراين هنگام واجب است هم وضو بگيرد و هم قرائت قرآن نمايد.
3- اگر نذر كند كه جايي از بدن خود را به خط قرآن برساند، وضو گرفتن نيز بر او واجب مي شود.

استخاره با قرآن.

استفتاهايي از حضرت امام خميني (ره).

1- س: مي خواستم بدانم اصلاً استخاره با تسبيح يا قرآن، يا استخاره (ذات الرقاع) از نظر اسلام در مسائل مهم زندگي مثل ازدواج وتصميم گيريهاي مهم صحيح است يا نه.
ج: مشورت با خداوند متعال واستخاره از طرق مأثوره براي رفع تحيّر اشكال ندارد.
2- س: آيا استخاره درست است‏و وقتي كه يك عمل خيري پيش آمد و استخاره كرديم و بد آمد، استخاره ملاك عمل است و بايد به آن اعتقاد داشت و آيا واقعاً استخاره درست مي گويد.
ج: (استخاره) ازاصول اعتقادي نيست كه اعتقاد به آن لازم باشد و در مورد تحير به قصد رجاء مانع ندارد.
3- آيا در همه موارد مي توان به قرآن استخاره كرد، يا موارد خاصي دارد، في المثل در مورد طلاق گرفتن يا نگرفتن مي شود استخاره كرد يا نه وديگراين كه اگر شخصي استخاره كند و به آن عمل نكند چگونه است .
ج: استخاره الزام نمي آورد.

قرائت در مساجد و زيارتگاهها.

1- مساجد و زيارتگاهها از مشتركات بوده و عموم مسلمين درآنها شريك مي باشند و دراستفاده از آنها همه مساوي هستند، پس اگر كسي براي نماز يا عبادت يا زيارت يا قرائت قرآن يا دعا يا حتي تدريس و وعظ و ... به جايي ازمسجد يا زيارتگاه سبقت گيرد كسي حق مزاحمت او را ندارد.
حديثي درباب قرائت قرآن در مساجد.
عن النبي (ص): (ما جَلَسَ قَوم في مَسجدٍ مِن مَساجِد اللّه تعالي يَتلُونَ كِتابَ اللّه وَ يَتَدارَسوُنهَ اِلّا تَنَزَّلَت عَليهم السَكينَة، وَغَشِيتهم الرحّمَة، وَذَكَرَهُم اللّه فيمَن عِندَه ...)(2).
از رسول اكرم (ص) نقل است كه فرمود: (هيچ گروهي نيست كه در يكي از مساجد خداي متعال نشسته و به تلاوت و تدريس كتاب خدا مشغول شوند مگر اينكه آرامش برايشان نازل مي شود و رحمت الهي آنان را فرا مي گيرد و خداوند متعال آنها را در زمره كساني كه نزد اويند ياد مي كند.).

تزئين قرآن با طلا و نقره.

1- استعمال قاب قرآن اگر از طلا ونقره باشد اشكال ندارد.
حديثي در تزئين قرآن به طلا.
عَن محمّدبن الورّاق قالَ: عَرضتُ عَلي اَبي عبدِاللّه (ع) كتاباً فيِهِ قرآن مُخَتَّم مُعَشَّر بالذَّهَبِ وَ كُتِبَ في آخِرِهِ سُورَة بِالذَهَبِ، فَأرَيتُهُ اَيّاهُ، فَلَم يَعِب فيهِ شَيئاً اِلّا كِتابَةَ القُرآنِ بِالذَهَبِ وَ قال: (لا يُعجِبُني أن يُكتَبَ القُرآنُ اِلّا بِالسَّوادِِ كَما كُتِبَ اَوَّلَ مَرَّةِ.)(3).
محمدبن ورّاق گويد: (كتابي را كه قرآن در آن بود و با آب طلا مهرگذاري و عشرگزاري شده بود به امام صادق (ع) عرضه نمودم و درآخرش يك سوره قرآن با آب طلا نوشته شده بود و آنرا به حضرت نشان دادم، هيچ عيب و نكوهشي از آن نكرد جز از نوشتن قرآن با آب طلا و فرمود: خوش ندارم كه قرآن جز با مركبّ سياه نوشته شود، آنچنان كه اولين بار نوشته شده است.

مالكيت كافر بر قرآن.

1- كافرمالك قرآن كريم نمي شود و بنابراين هبه قرآن كريم (بخشيدن آن) به كافر و همچنين وصيت به اينكه قرآن به كافر تعلق گيرد صحيح نيست.
استفتاهايي ازدفتر آيتالله العظمي اراكي (ره).
2- س: فروختن قرآن كريم به كافر جايز است يا خير و بطور كلي آيا كافر مالك قرآن مي شود يا نه (با توجه به اين كه در حال حاضر جهت آشنايي بيشتر جهانيان با قرآن كريم اين كتاب مقدس به زبانهاي مختلف چاپ و در اختيار ملل مختلف جهان قرار مي گيرد) فروختن قرآن به كفار بدين منظور چه حكمي دارد.
ج: چنانچه قرآن را به آنها بدهند و پول درمقابل واگذاري گرفته شود، بي اشكال است.

خريد و فروش قرآن:.

استفتاء از دفتر آيت الله العظمي اراكي (ره).

س: خريد وفروش قرآن كريم چه حكمي دارد و به چه نحو مي بايست انجام گيرد.
ج: بهتراست خريدو فروش نشود و پول درمقابل واگذاري گرفته شود.

فهرست منابع فصل هفتم:.

وقف نمودن قرآن:.

1- تحرير، ج‏2، كتاب الوقف، م‏31.
2- رساله، م‏1982.
3- تحرير، ج‏2، كتاب الوقف، م‏96.
4- مجمع، ج‏2، ص 359، س‏1033.
5- مجمع، ج‏2، ص‏413، س‏1186.
6- استفتائات، ج‏2، ص 370، س‏88.
7- استفتائات، ج 2، ص 383، س‏119.

نذر و سوگند به قرآن:.

1- تحرير، ج‏2، كتاب اليمين، م‏5.
2- عروه، ج‏1، في غايات الوضوء، م‏2.
3- رساله، م‏316.

استخاره با قرآن:.

1- استفتائات، ج‏2، ص 28، س‏73.
2- استفتائات، ج‏2، ص 28، س‏74.
3- استفتائات، ج‏2، ص 29، س‏76.

قرائت در مساجد و زيارتگاهها:.

1- تحرير، ج‏2، كتاب احياء الموات والمشتركات، م 19-15.

تزيين قرآن با طلا ونقره:.

1- رساله، م‏233.

مالكيت كافر بر قرآن:.

1- تحرير، ج‏3، ص 99، م 1، كتاب الهبة، ص 169، م‏16.
2- استفتاء مستقل.

خريد و فروش قرآن:.

1- استفتاء مستقل.

1. امام خميني (ره).
2. درراللئالى، ج‏1، ص.
3. اصول كافى، ج‏2، ص‏629، ح.