دانشمندان و علماء همانند خورشيد 1 همواره مشغول افاضه و نور افشانى هستند، و زمان و مكان مانع كار و فعاليّت وتعليم و تربيت آنها نيست و در مسير تبليغ و ترويج آيين اسلام و تبيين احكام الهى و نورانى آن، ايّام تحصيلى و تعطيلى براى اين بزرگان تفاوتى ندارد؛بلكه تفاوت تعطيلات و تحصيلات تنها در نوع كار است، امّا اصل كار هرگز تعطيل بردار نيست 2. همانطور كه سفر و حضر، حتى تبعيدگاه و زندان، نيز براى آنها تفاوتى ندارد و مانع كار و فعاليت آنان نمىشود .
مرجع عاليقدر حضرت آيت الله العظمى مكارم شيرازى - دام عزّه - از جمله اين دانشمندان بزرگ و علماى پر تلاش است كه هيچ چيز مانع از تحقيق، تدريس، تأليف، مذاكرات علمى، پاسخ و سؤالات شرعى و علمى، حلّ مشكلات جوانان و طلاب و... ايشان نمىشود ؛ به گونهاى كه فعاليتهاى علمى معظم كه در ايام تبعيد يا سفرهاى زيارتى، ديگران را به اعجاب وا مىدارد.
از جمله بركات سفر معظم له به شهر مقدس مشهد كه هر ساله در فصل تابستان انجام مىگيرد - جلسه درس خارج فقه معظم له مىباشد، كه در كنار مرقد پر بركت ثامن الائمه حضرت على بن موسى الرضا - عليهما السلام - در مسجد گوهرشاد برگزار مىشود و استاد به بررسى «مسائل مستحدثه» مىپردازند و عده زيادى از طلاب و فضلاء حوزه علميه مشهد مقدس عليرغم خستگى سال تحصيلى، مشتاقانه همچون پروانه بر گرد شمع وجود استاد مىچرخند و با جديت در درس معظم له حاضر و از خرمن علمش خوشهها مىچينند.
نوشتار حاضر محصول سلسله مباحث استاد ارجمند، پيرامون احكام رباى قرضى و مسائل بانكدارى است؛كه در تابستان سال 1376 در مشهد مقدّس القاء فرمودند و خداوند منان به اين حقير توفيق داد كه در درس معظّم له شركت و آنها را يادداشت نموده و سپس تنظيم نمايم و مآخذى كه احياناً گفته نمىشد را بيابم و بعضى از توضيحات را بر آن بيفزايم و سپس به نظر استاد برسانم. 3
و از آنجا كه از استاد معظّم كراراًتقاضاى انتشار اين مباحث مىشد، امر فرمودند كه مباحث مذكور به شكل كنونى گردآورى و منتشر شود .
1- در بعضى از روايات اشارهاى به اين معنى شده است، از جمله در رواياتى كه در كتاب ميزان الحكمة، جلد 9، صفحه 52، حرف ميم، كلمه مثل نقل شده، آمده است كه: مثل علماء و دانشمندان در زمين همانند مثل ستارگان در آسمان است كه از نور ستارگان در تاريكىهاى دريا و بيابان استفاده مىشود .
2- اگر چه در غالب مراكز علمى قديم و جديد، متأسفانه ايام تعطيلات بسيار زياد شده استوگاهى تعطيلات بيشتر از ايّام تحصيلى است، كه بايد زعماى حوزهها و دانشگاهها، با همكارى اساتيد و فضلاء، در اين مورد جداً فكرى بكنند.