س233: آيا انسان با ترك فراگيرى مسائل مورد ابتلاى
خود گناهكار محسوب مىشود؟
ج: در صورتى كه ياد نگرفتن آن
مسائل منجر به ترك واجب يا ارتكاب حرام شود، گناهكار است. س234: بعد
از آن كه طلبه علوم دينى مرحله سطح را تمام كرد و خود را قادر به تكميل تحصيلات تا
رسيدن به مرحله اجتهاد ديد، آيا تكميل تحصيل بر او واجب عينى است يا خير؟
ج: شكّى نيست كه تحصيل علوم دينى و استمرار آن تا رسيدن به درجه
اجتهاد، فىنفسه فضيلت بزرگى محسوب مىشود ولى مجرّد قدرت بر نيل به درجه اجتهاد،
موجب وجوبِ عينى آن نمىشود. س235: راههاى تحصيل يقين به اصول دين
كدام است؟
ج: يقين غالبا با براهين و ادلّه عقلى بدست
مىآيد، نهايت امر اينكه به حسب تفاوت مراتب درك مكلّفين، برهانها و دلايل هم
متفاوت مىشوند و بهر حال اگر براى شخصى يقين از راه ديگر حاصل شود همان كافى است.
س236: سستى و تنبلى در تحصيل علم و تلف كردن وقت چه حكمى دارد؟ آيا
حرام است؟
ج: تضييع وقت به بطالت و بيكارى داراى اشكال
است و دانشجو تا وقتى كه از مزاياى مخصوص دانشجويى استفاده مىكند بايد از
برنامههاى درسى مخصوص دانشجويان متابعت كند و الاّ استفاده از آن مزايا از قبيل
شهريه و كمك هزينه و غيره براى او جايز نيست. س237: در خلال بعضى از
دروس دانشكده اقتصاد، استاد به بحث در مورد بعضى از مسائل مربوط به قرض ربوى و
مقايسه راههاى تحصيل ربا در تجارت و صنعت و غير آن مىپردازد، تدريس اين درس و اجرت
گرفتن در برابر آن چه حكمى دارد؟
ج: مجرّد تدريس و بررسىِ
مسائل قرض ربوى، حرام نيست. س238: روش صحيحى كه متخصّصين متعهّد
براى آموزش ديگران در جمهورى اسلامى بايد اتّخاذ كنند كدام است؟ چه كسانى شايسته
دستيابى به معلومات و علوم فنّى و تكنيكى حساس در ادارات هستند؟
ج: فراگيرى هر علمى براى هر شخصى، اگر براى يك غرض عقلائى
مشروعى باشد و خوف فساد و افساد در آن نباشد، بدون مانع است. مگر علوم و معلوماتى
كه دولت اسلامى ضوابط و مقرّرات خاصى راجع به تعليم و تعلّم آنها وضع كرده است.
س239: آيا تدريس و تحصيل فلسفه درحوزههاى علميه دينيّه جايز است؟
ج: يادگيرى و تحصيل فلسفه براى كسى كه اطمينان دارد كه
باعث تزلزل در اعتقادات دينىاش نمىشود اشكال ندارد و بلكه در بعضى از موارد واجب
است. س240: خريد و فروش كتابهاى گمراه كننده مانند كتاب آيات شيطانى
چه حكمى دارد؟
ج: خريد و فروش و نگهدارى كتابهاى گمراه
كننده جايز نيست مگر براى پاسخگويى و ردّ مطالب آن براى كسى كه قدرت علمى اين كار
را داشته باشد. س241: آموزش و حكايت قصههاى خيالى راجع به زندگى
حيوانات و مردم، در صورتى كه داراى فايدهاى باشد، چه حكمى دارد؟
ج: اگر از قرائن معلوم باشد كه داستان، تخيّلى است، اشكال
ندارد. س242: ورود به دانشگاه يا دانشكدهاى كه باعث اختلاط با
زنانى كه بدون پوشش براى تحصيل در آنجا حضور دارند مىشود، چه حكمى دارد؟
ج: وارد شدن به مراكز آموزشى براى تعليم و تعلّم اشكال ندارد،
ولى بر زنان و دختران حفظ حجاب واجب است و بر مردان هم واجب است از نگاه حرام
خوددارى نموده و همچنين از اختلاط كه موجب خوف فتنه و فساد است، اجتناب نمايند.
س243: آيا براى زن، ياد گرفتن رانندگى به كمك مرد اجنبى در مكان
مخصوص تعليم رانندگى، با علم به اينكه آن زن حجاب و عفاف شرعى خود را حفظ مىكند،
جايز است؟
ج: آموختن رانندگى با كمك و راهنمايى مرد اجنبى
در صورتى كه با مواظبت بر حجاب و عفاف واطمينان به عدم وقوع در مفاسد همراه باشد،
اشكال ندارد، ولى درعين حال شايسته است كه يكى از محارم وى همراه او باشد، بلكه
اولى اين است كه آموزش رانندگى به كمك مربّى زن يا يكى از محارم صورت بگيرد.
س244: جوانانى كه در مدارس و دانشگاهها مشغول تحصيل هستند با دختران
هم برخورد و ملاقات دارند و به حكم همكلاسى و همدرس بودن با آنان راجع به مسائل درس
و غير آن گفتگو مىكنند كه گاهى بعضى از صحبتها با خنده و شوخى همراه است كه البته
به قصد ريبة و لذت نيست آيا اين كار جايز است؟
ج: اگر
همراه با مراعات حجاب و بدون قصد ريبه و همراه با اطمينان به عدم وقوع در مفاسد
باشد، اشكال ندارد، والاّ جايز نيست. س245: امروزه كداميك از
تخصصهاى علمى براى اسلام و مسلمين مفيدتر است؟
ج: شايسته
است كه علما و اساتيد و دانشجويان دانشگاهها به همهى تخصصهاى علمى مفيدى كه مورد
نياز مسلمانان است اهتمام بورزند تا از اجانب بخصوص دشمنان اسلام و مسلمين بى نياز
شوند و تشخيص مفيدترين آنها با مسئولين ذىربط با درنظر گرفتن شرايط موجود مىباشد.
س246: آگاه شدن از كتابهاى گمراه كننده و كتابهاى اديان ديگر براى
شناخت دين و عقايد آنها به قصدافزايش معرفت و اطلاعات چه حكمى دارد؟
ج: حكم به جواز خواندن اين كتب فقط به خاطر شناخت و افزايش
اطلاعات، مشكل است، البته خواندن آنها براى كسى كه قدرت شناخت و تشخيص مطالب باطل
را دارد به قصد ابطال و ردّ آنها جايز است به شرطى كه به خود مطمئن باشد كه از حق
منحرف نمىشود. س247: فرستادن فرزندان به مدرسههايى كه بعضى از
عقائد فاسد در آنها تدريس مىشود با فرض تأثير نپذيرفتن آنان از آن افكار، چه حكمى
دارد؟
ج: اگر خوفى نسبت به عقايد دينى آنان وجود نداشته
باشد و ترويج باطل هم نباشد و آنان بتوانند از يادگيرى مطالب باطل و فاسد و
گمراهكننده دورى كنند، اشكال ندارد. س248: دانشجويى به مدّت چهار
سال است كه در دانشكده پزشكى درس مىخواند و علاقه شديدى به فراگيرى علوم دينى
دارد، آيا ادامه تحصيل در رشته پزشكى براى او واجب است يااينكه مىتواند آن را رها
كرده و به تحصيل علوم دينى بپردازد؟
ج: دانشجو در انتخاب
رشته تحصيلىِ خود آزاد است ولى در اينجا نكتهاى وجود دارد كه شايسته است به آن
توجه شود و آن اينكه اگر فراگيرى علوم دينى بخاطر توانايى خدمت به جامعه اسلامى
اهميّت دارد، تحصيل در رشته پزشكى هم به قصد آمادگى براى ارائه خدمات پزشكى به امّت
اسلامى و درمان بيمارى و نجات جان آنان از اهميّت زيادى برخوردار است.
س249: معلّمى دانش آموزى را در كلاس در برابر دانشآموزان ديگر به
شدّت تنبيه كرده است آيا آن دانشآموز حق مقابله به مثل را دارد يا خير؟
ج: دانشآموز حق مقابله و پاسخگويى بگونهاى كه شايسته مقام
استاد و معلّم نباشد ندارد و بر او واجب است كه حرمت معلم را حفظ نموده و نظم كلاس
را رعايت كند و مىتواند از راههاى قانونى اقدام نمايد، همانگونه كه بر معلّم هم
واجب است احترام دانشآموز را در برابر همكلاسىهايش حفظ كرده و آداب تعليم اسلامى
را رعايت نمايد.
حقوق چاپ، تأليف و كارهاى هنرى
س250: تجديد چاپ كتابها و مقالههايى كه از خارج وارد شده و
يا در داخل جمهورى اسلامى چاپ مىشوند، بدون اجازه ناشران آنها چه حكمى دارد؟
ج: مسئله تجديد چاپ كتابهايى كه در خارج از جمهورى اسلامى منتشر
شدهاند و يا تصويربردارى به طريق افست از آنها، تابع قراردادهايى است كه راجع به
آنها بين جمهورى اسلامى ايران و آن دولتها منعقد گشته است. وامّا كتابهايى كه در
داخل چاپ مىشوند، احوط اين است كه حق ناشر با كسب اجازه از او نسبت به تكرار و
تجديد چاپ كتاب رعايت شود. س251: آيا جايز است مؤلفان و مترجمان و
صاحبان آثار هنرى مبلغى را در برابر زحماتشان و يا به عنوان حق تأليف در مقابل تلاش
و وقت و مالى كه براى انجام آن كار صرف كردهاند، تقاضا نمايند؟
ج: آنان حق دارند در برابر واگذارى نسخه اوّل يا اصلى اثر علمى
و هنرى خود به ناشر، از وى هر مبلغى مىخواهند، دريافت نمايند.
س252: اگر مؤلف يا مترجم يا هنرمند در برابر چاپ اول اثر خود مبلغى
را دريافت كند ودرعين حال براى خود حقّى را نسبت به چاپهاى بعدى شرط كند، آيا
مىتواند در چاپهاى بعدى حق خود را از ناشر مطالبه نمايد؟ دريافت اين مبلغ چه حكمى
دارد؟
ج: در صورتى كه در ضمن قرارداد منعقده براى تحويل
نسخه اول، دريافت مبلغى را در چاپهاى بعدى شرط كرده باشد يا قانون آن را اقتضا كند،
گرفتن آن مبلغ اشكال ندارد و بر ناشر عمل به شرط واجب است. س253:
اگر مصنف و مؤلف در اجازه چاپ اول چيزى درمورد چاپهاى بعدى ذكر نكرده باشند، آيا
جايز است ناشر بدون كسب اجازه مجدّد و پرداخت مبلغى به آنان مبادرت به تجديد چاپ
نمايد؟
ج: اگر قراردادى كه در مورد اجازه چاپ بين آنان
منعقد شده، فقط راجع به چاپ اول باشد، احوط اين است كه حق مؤلف رعايت شود و براى
چاپهاى بعدى هم از او اجازه گرفته شود. س254: در صورتى كه مصنف به
علت سفر يا فوت و مانند آن غايب شود درباره تجديد چاپ از چه كسى بايد كسب اجازه شود
و چه كسى بايد پول را دريافت كند؟
ج: در اين مورد بايد به
وكيل مصنف يا ولىّ شرعى او و يا در صورت فوت به وارث او مراجعه شود.
س255: آيا چاپ كتاب بدون اجازه صاحب آن و با وجود عبارت "حقوق چاپ
براى مؤلف محفوظ است "، جايز است؟
ج: احوط اين است كه
حقوق مؤلف و ناشر با كسب اجازه از آنان براى تجديد چاپ، رعايت شود.
س256: بر روى بعضى از نوارهاى قرآن و تواشيح عبارت "حقوق تكثير
محفوظ است" نوشته شده، آيا دراين صورت جايز است آنها را تكثير نموده و در اختيار
ديگران قرار داد؟
ج: احوط اين است كه از ناشر اصلى براى
تكثير نوارها و نسخهبردارى از آنها اجازه گرفته شود. س257: آيا
نسخهبردارى از نوارهاى كامپيوترى (Disk) جايزاست؟ و بر فرض حرمت، آيا اين حكم مختص
نوارهايى است كه در ايران تدوين شدهاند يا شامل نوارهاى بيگانه هم مىشود؟ و با
علم به اينكه بعضى از ديسكهاى كامپيوترى با توجه به اهميّت محتواى آنها، بسيار
گرانبها هستند؟
ج: احوط اين است كه در نسخهبردارى و
تكثير نوارهاى كامپيوترى كه در داخل توليد شده است، حقوق صاحبانشان از طريق كسب
اجازه از آنان رعايت شود و در مورد خارج كشور، تابع قرارداد است.
س258: آيا عناوين و نامهاى تجارى فروشگاهها و شركتها مختص مالكان
آنهاست بطورى كه ديگران حق نامگذارى فروشگاهها و شركتهاى خود را به آن نامها
ندارند؟ به عنوان مثال فردى فروشگاهى به نامخانوادگىاش دارد آيا فرد ديگرى از
همان خانواده حق دارد فروشگاه خود را به آن اسم نامگذارى كند؟ و آيا فردى از
خانوادههاى ديگر حق نامگذارى فروشگاه خود به آن اسم را دارد؟
ج: اگر نامهاى تجارى فروشگاهها و شركتها از طرف دولت براساس
قوانين جارى كشور به كسى اعطاء شود كه زودتر از ديگران درخواست رسمى خود را در اين
مورد به دولت داده و آن نام به اسم او در پروندههاى دولتى ثبت شود، در اين صورت كه
اقتباس و استفاده از آن نام توسط ديگران بدون اجازه كسى كه نام مذكور به اسم او و
براى فروشگاه يا شركت او ثبت شده جايز نيست و دراين حكم فرقى نمىكند كه آن افراد
از خانواده صاحب آن نام باشند يا خير و اگر به صورت مذكور نباشد استفاده ديگران از
اين نامها و عناوين اشكال ندارد. س259: بعضى از اشخاص به مغازههايى
كه فتوكپى و زيراكس از اوراق و كتابها مىگيرند مراجعه كرده و درخواست تصوير بردارى
از آنها را مىنمايند و صاحب مغازه كه از مؤمنين است تشخيص مىدهد كه كتاب يا اوراق
و يا مجله فوق براى همه مؤمنين سودمند مىباشد آيا جايز است بدون اجازه صاحب كتاب
از آنها تصويربردارى كند و آيا اگر بداند كه صاحب كتاب راضى به اين كار نيست در حكم
تفاوتى بوجود مىآيد؟
ج: احوط اين است كه شخص بدون اجازه
صاحب آن اوراق و كتابها مبادرت به تصويربردارى نكند. س260: بعضى از
مؤمنين نوارهاى ويدئويى را از ويدئو كلوپها اجاره كرده و در صورتى كه كاملا مورد
پسند آنان باشد، به اين دليل كه حقوق چاپ نزد بسيارى از علما غيرمحفوظ است، بدون
كسب اجازه از صاحب مغازه مبادرت به ضبط و تكثير آن مىكنند، آيا اين كار جايز است؟
و بر فرض عدم جواز، اگر فردى اقدام به ضبط يا تكثير آن نمايد، آيا بايد الآن صاحب
مغازه را از كار خود مطلع نمايد يا اينكه پاك كردن محتواى نوار تكثير شده كافى است؟
ج: احوط ترك نسخهبردارى از نوار بدون اجازه صاحب آن است،
ولى اگر بدون اجازه مبادرت به اين كار كرد، محو كردن محتواى نوار كافى است.
تجارت با غير مسلمان
س261: آيا
وارد كردن كالاهاى اسرائيلى و ترويج آنها جايز است؟ در صورتى كه اين كار هر چند بر
اثر اضطرار صورت بگيرد، آيا فروش آنها جايزاست؟
ج: بايد
از معاملاتى كه به نفع دولت غاصب اسرائيل كه دشمن اسلام و مسلمين است، خوددارى شود
و وارد كردن و ترويج كالاهاى آنان كه از ساخت و فروش آن سود مى برند، براى هيچكس
جايز نيست و همچنين براى مسلمانان هم خريد آن كالاها بخاطر مفاسد و ضررهايى كه براى
اسلام و مسلمين دارد جايز نيست. س262: آيا وارد كردن كالاهاى
اسرائيلى توسط تجار و ترويج آن در كشورى كه تحريم اقتصادى اسرائيل را لغو كرده،
جايزاست؟
ج: واجب است افراد از وارد كردن و ترويج
كالاهايى كه دولت حقير اسرائيل از ساخت و فروش آن منتفع مىشود، خوددارى كنند.
س263: آيا براى مسلمانان خريد كالاهاى اسرائيلى كه در سرزمين اسلامى
به فروش مىرسند، جايز است؟
ج: بر آحاد مسلمين واجب است
كه از خريد و استفاده از كالاهايى كه سود توليد و فروش آنها عايد صهيونيستها كه با
اسلام و مسلمين در حال جنگ هستند، مىشود، اجتناب كنند. س264: آيا
گشايش دفترهاى مسافرت به اسرائيل در كشورهاى اسلامى جايز است؟ و آيا براى مسلمانان
تهيه بليط از اين دفاتر جايزاست؟
ج: اين كار به دليل
ضررهايى كه براى اسلام و مسلمين دارد، جايز نيست و همچنين مبادرت به انجام اعمالى
كه نقض تحريم مسلمانان عليه دولتِ دشمن و محارب اسرائيل محسوب شود، براى هيچكس جايز
نيست . س265: آيا خريد توليدات شركتهاى يهودى يا امريكايى يا
كانادايى با وجود اين احتمال كه شركتهاى مزبور به تقويت دولت اسرائيل مىپردازند،
جايز است؟
ج: اگر خريد و فروش اين توليدات موجب تقويت
دولت حقير و غاصب اسرائيل شده و يا در راه دشمنى با اسلام و مسلمين بكار مىروند،
خريد و فروش آنها براى هيچكس جايز نيست و الاّ اشكال ندارد. س266:
اگر كالاهاى اسرائيلى وارد كشورهاى اسلامى شود، آيا جايز است تاجران بخشى از آنها
را خريده و به مردم بفروشند و آنها را ترويج كنند؟
ج: اين
كار براى آنان به علت مفاسدى كه دارد، جايز نيست . س267: اگر
كالاهاى اسرائيلى در فروشگاههاى عمومى يك كشور اسلامى عرضه شود، آيا خريد آنها توسط
مسلمانان در صورتيكه تهيه كالاهاى غيراسرائيلى مورد نياز كه از كشورهاى ديگر وارد
شدهاند، امكان داشته باشد، جايز است؟
ج: بر آحاد مسلمين
واجب است كه از خريد و استفاده از كالاهايى كه منفعت توليد و خريد آنها عائد
صهيونيستها كه محارب با اسلام و مسلمين هستند، مىشود، اجتناب كنند.
س268: اگر بدانيم كه كالاهاى اسرائيلى بعد از تغيير گواهى مبدأ از
طريق كشورهاى ديگرى مثل تركيه، قبرس و غيره مجدّدا صادر مىشوند تا خريداران مسلمان
گمان كنند كه آنها غير اسرائيلى هستند، زيرا مىدانند كه اگر مسلمانان بدانند كه
آنها ساخت اسرائيل هستند، از خريد آنها خوددارى مىكنند، دراين صورت تكليف مسلمانان
چيست؟
ج: مسلمانان بايد از خريد و ترويج و استفاده از آن
كالاها خوددارى نمايند. س269: خريد و فروش كالاهاى امريكايى چه حكمى
دارد و آيا اين حكم شامل همه كشورهاى غربى مثل فرانسه وانگلستان هم مىشود؟ و آيا
آن حكم مخصوص ايران است و يا در همه كشورها جارى است؟
ج:
اگر خريد كالاهاى وارداتى از كشورهاى غيراسلامى و استفاده از آنها باعث تقويت
دولتهاى كافر و استعمارگر كه دشمن اسلام و مسلمين هستند، شود و يا قدرت مالى آنها
را براى هجوم به سرزمينهاى اسلامى يا مسلمين در سرتاسر عالم، تقويت نمايد، واجب
است كه مسلمانان از خريد و بكارگيرى و استفاده از آنها اجتناب كنند، بدون اينكه
فرقى بين كالايى با كالاى ديگر و دولتى با دولت ديگر از دولتهاى كافرى كه دشمن
اسلام و مسلمين هستند، وجود داشته باشد و اين حكم هم اختصاصى به مسلمانان ايران
ندارد. س270: كسانى كه در كارخانهها و مؤسساتى كار مىكنند كه سود
آنها به دولتهاى كافر مىرسد و باعث استحكام و تقويت آنها مىشود، چه تكليفى دارند؟
ج: كسب درآمد با كارهاى مشروع فىنفسه اشكال ندارد هر چند
از امورى باشد كه درآمد آن به دولت غيراسلامى مىرسد، مگر زمانى كه آن دولت در حال
جنگ با اسلام و مسلمين باشد و از نتيجه كار مسلمانان در اين جنگ استفاده كند.
كار كردن در دولت ظالم
س271:
آيا انجام وظيفه در حكومت غير اسلامى جايز است؟
ج: جواز
آن منوط بر اين است كه خود آن وظيفه فىنفسه جايز باشد. س272: فردى
در اداره راهنمايى و رانندگى يكى از كشورهاى عربى كار مىكند و مسئوليت او امضاى
پرونده كسانى است كه قوانين عبور و مرور را نقض كردهاند تا بدين ترتيب به زندان
بيفتند و پرونده هر يك از آنان را كه امضا كند فرد ناقض قانون به زندان خواهد
رفت.آيا اين كار براى او جايز است؟ و حقوقى كه در برابر كارش از دولت مىگيرد چه
حكمى دارد؟
ج: رعايت مقرّراتى كه براى نظم جامعه وضع
شدهاند در هر حال واجب است، هر چند آن قوانين توسط دولت غيراسلامى وضع شده باشند و
دريافت حقوق در برابر عمل حلال، اشكال ندارد. س273: بعد از آنكه
مسلمانى تابعيت آمريكا يا كانادا را بدست آورد، آيا جايز است وارد ارتش يا پليس
شود؟ و آيا جايز است در ادارههاى دولتى مثل شهردارى و ساير مؤسسات تابع دولت مشغول
بكار شود؟
ج: اگر فسادى بر آن مُترتّب نشود و مستلزم
ارتكاب حرام و ترك واجب نباشد، اشكال ندارد. س274: آيا قاضى منصوب
از طرف سلطان جائر، براى حكم كردن و قضاوت، مشروعيت دارد تا اطاعت از او واجب باشد؟
ج: جايز نيست غير از مجتهد جامع الشرايط - چنانچه از طرف
كسى كه حق نصب دارد منصوب نشده باشد - متصدّى امر قضا و فصل خصومات در بين مردم شود
و بر مردم هم جايز نيست به او مراجعه كنند، و حكم او هم نافذ نمىباشد، مگر در حال
ضرورت.
لباس شهرت و احكام پوشش
س275: معيار لباس شهرت چيست؟
ج:
لباس شهرت لباسى است كه پوشيدن آن براى شخص، بخاطر رنگ يا كيفيت دوخت يا مندرس بودن
آن و علل ديگر مناسب نيست، بطورى كه اگر آن را در برابر مردم بپوشد توجه آنان را به
خود جلب نموده و انگشت نما مىشود. س276: صدايى كه هنگام راه رفتن
زنان از برخورد كفش آنان با زمين ايجاد مىشود، چه حكمى دارد؟
ج: تا زمانى كه باعث جلب توجه و ترتّب مفسده نشده است ، فى نفسه
اشكال ندارد. س277: آيا دختران مىتوانند لباسى كه رنگ آن مايل به
آبى پررنگ است بپوشند؟
ج: فىنفسه اشكال ندارد به شرطى كه
منجر به جلب توجه ديگران و ترتّب مفسده نشود. س278: آيا براى زنان
پوشيدن لباسهاى تنگى كه برجستگيهاى بدن آنان را نشان مىدهد و يا پوشيدن لباسهاى
بدن نما و عريان در عروسيها و مانند آن جايز است؟
ج: اگر
از نگاه مردان اجنبى و ترتّب مفسده در امان و محفوظ باشند، اشكال ندارد در غير اين
صورت جايز نيست. س279: آيا پوشيدن كفش سياه براق توسط زن مؤمن جايز
است؟
ج: اشكال ندارد مگر آنكه رنگ و شكل آن باعث جلب توجه
نامحرم و يا انگشت نما شدن او شود. س280: آيا بر زنان واجب است در
لباس مانند مقنعه، شلوار و پيراهن فقط رنگ سياه را انتخاب كنند؟
ج: حكم لباس زن از جهت رنگ و شكل و كيفيت دوخت مانند كفش است كه
در جواب سؤال قبل بيان شد. س281: آيا جايز است حجاب و لباس زن
بگونهاى باشد كه توجه ديگران را بخود جلب كند و يا باعث تهييج شهوت شود مثلا طورى
چادر سر كند كه توجه ديگران را به خود جلب كند و يا پارچه و رنگ جوراب را بگونهاى
انتخاب كند كه شهوت برانگيز باشد؟
ج: پوشيدن چيزى كه از
جهت رنگ يا شكل و يا نحوه پوشيدن باعث جلب توجه اجنبى شود و موجب فساد و ارتكاب
حرام گردد، جايز نيست. س282: آيا پوشيدن چيزى كه مخصوص زنان است
توسط مردان و برعكس، در خانه بدون قصد تشبّه به جنس مخالف، جايز است؟
ج: تا زمانى كه آن را به عنوان لباس براى خود انتخاب نكرده
باشند، اشكال ندارد. س283: فروش لباسهاى زنانه داخلى توسط مردان چه
حكمى دارد؟
ج: اگر موجب ترتّب مفاسد اخلاقى واجتماعى
نباشد، اشكال ندارد. س284: آيا بافندگى و خريد و فروش جوراب نازك
شرعا جايز است؟
ج: اگر توليد و خريد و فروش آن به قصد
پوشيدن زنان در برابر مردان اجنبى نباشد، اشكال ندارد. س285: آيا
جايز است افرادى كه ازدواج نكردهاند با رعايت موازين شرعى و آداب اخلاقى، در
فروشگاههاى لباسهاى زنانه و وسايل آرايش كار كنند؟
ج:
جواز كاركردن و كسب درآمد حلال شرعا مختص گروه خاصى ازمردم نيست بلكه هر كس كه
موازين و آداب اسلامى را رعايت كند حق آن را دارد، ولى اگر براى دادن پروانه تجارى
يا اجازه كار از طرف ادارات و نهادهاى مسئول بخاطر رعايت مصالح عمومى براى بعضى از
مشاغل شرايط خاصى وضع شده باشد بايد مراعات شود. س286: انداختن
زنجير توسط مردان چه حكمى دارد؟
ج: اگر زنجير از طلا باشد
و يا از چيزهايى باشد كه استفاده از آنها مخصوص زنان است، انداختن آن براى مردان
جايز نيست.
تقليد از فرهنگ غربى
تشبّه به
كفّار و ترويج فرهنگ آنان
س287: آيا پوشيدن لباسهايى كه بر
روى آن حروف و تصاوير خارجى چاپ شده، جايز است و آيا اين لباسها ترويج فرهنگ غربى
محسوب مىشوند؟
ج: اگر مفاسد اجتماعى نداشته باشند پوشيدن
آنها فى نفسه اشكال ندارد و امّا اينكه ترويج فرهنگ غربىِ معارض با فرهنگ اسلامى
محسوب مىشود يا خير، موكول به نظر عرف است. س288: امروزه وارد كردن
لباسهاى خارجى و خريد و فروش و استفاده از آنها در داخل شهرها متداول شده است، با
توجه به افزايش تهاجم فرهنگى غرب به انقلاب اسلامى، اين كار چه حكمى دارد؟
ج: واردات و خريد وفروش واستفاده از آنها به مجرّد اينكه از
كشورهاى غيراسلامى وارد شدهاند، اشكال ندارد، ولى آنچه كه پوشيدن آن با عفّت و
اخلاق اسلامى منافات داشته باشد و يا ترويج فرهنگ غربى كه دشمن فرهنگ اسلامى است،
محسوب مىشود، واردات و خريد وفروش و پوشيدن آن جايز نيست و دراين مورد بايد به
مسئولين مربوطه مراجعه شود تا از آن جلوگيرى كنند. س289: تقليد از
مدهاى غربى در كوتاه كردن مو چه حكمى دارد؟
ج: معيارهاى
حرمت در اين موارد، شبيه شدن به دشمنان اسلام وترويج فرهنگ آنهاست و اين موضوع با
توجه به كشورها و زمانها و اشخاص مختلف، فرق مىكند و اين امر مختص به غرب هم
نمىباشد. س290: آيا جايز است مربيان مدارس موهاى دانش آموزانى را
كه موهاى سر خود را به شكلهاى غربى كه مخالف آداب اسلامى و تشبه به كفار است، اصلاح
و آرايش مىكنند، بتراشند؟ با علم به اينكه راهنمايى و نصيحت آنان فايدهاى ندارد؟
و آنان ظواهر اسلامى را در مدرسه رعايت مىكنند ولى پس از خروج از مدرسه تغيير
وضعيت مىدهند، وظيفه ما چيست؟
ج: تراشيدن موى سر دانش
آموزان توسّط مربّيان شايسته نيست. اگر مسئولين مدرسه تشخيص دادند كه بعضى از
كارهاى دانش آموزان با آداب و فرهنگ اسلامى تناسب ندارد، بهتر است آنان را نصيحت و
راهنمايىهاى پدرانه نمايند و در صورت نياز اولياى آنان را براى كمك به حل مشكل، از
وضعيت دانش آموزان خود آگاه نمايند و البته مراعات قوانين آموزش و پرورش، لازم است.
س291: پوشيدن لباس آمريكايى چه حكمى دارد؟
ج: پوشيدن لباسهايى كه توسط دولتهاى استعمارى توليد شدهاند،
ازاين جهت كه ساخت دشمنان اسلام است، فى نفسه اشكال ندارد، ولى اگر اين كار مستلزم
ترويج فرهنگ غيراسلامى دشمن باشد و ياباعث تقويت اقتصاد آنان براى استعمار و
استثمار سرزمين هاى اسلامىشود و يا منجر به وارد شدن ضرر اقتصادى به دولت اسلامى
گردد، داراى اشكال است و حتّى در بعضى از موارد جايز نيست. س292:
آيا براى زنان، شركت درمراسم استقبال و خوشآمدگويى و تقديم دسته گل كه توسّط
وزارتخانهها و ادارات دولتى و غير آنها، ترتيب داده مىشود، جايز است و آيا صحيح
است كه شركت آنان را در اين مراسم، اين گونه توجيه كنيم كه هدف ما نشان دادن حرّيت
و احترام زن در جوامع اسلامى است؟
ج: دعوت از زنان براى
مشاركت درمراسم استقبال و خوش آمدگويى به مهمانان خارجى وجهى ندارد و در صورتى كه
موجب فساد وترويج فرهنگ غيراسلامى شود، جايز نيست. س293: پوشيدن
كروات چه حكمى دارد؟
ج: به طور كلى پوشيدن كروات و ديگر
لباسهايى كه پوشش و لباس غير مسلمانان محسوب مىشوند بطوريكه پوشيدن آنها منجر به
ترويج فرهنگ منحطّ غربى شود جايز نيست. س294: فروش كليه عكسها و
كتابها و مجلاتى كه بطور آشكار مشتمل بر امور قبيح و مبتذل نيستند ولى بطور ضمنى
باعث ايجاد جوّ فرهنگى فاسد و غير اسلامى بخصوص در بين جوانان مى شوند، چه حكمى
دارد؟
ج: خريد و فروش و ترويج امورى از اين قبيل كه منجر
به انحراف جوانان و فساد آنان و باعث پيدايش جوّ فرهنگى فاسدى مى شوند، جايز نيست و
واجب است از آنها اجتناب شود. س295: امروزه وظيفه زنان براى مقابله
با تهاجم فرهنگى به جامعه اسلامى ما چيست؟
ج: يكى از
مهمترين وظايف آنان حفظ حجاب اسلامى و ترويج آن و پرهيز از لباسهائى است كه پوشيدن
آنها تقليد از فرهنگ دشمن محسوب مىشود. س296: بعضى از مسلمانان
عيدهاى مسيحيان را جشن مىگيرند، آيا اين كار اشكال ندارد؟
ج: جشن گرفتن ميلاد حضرت عيسى مسيح "على نبيّنا و آله و عليه
السلام" اشكال ندارد. س297: آيا پوشيدن لباسى كه تبليغ و تشويق شراب
روى آن وجود دارد، جايز است؟
ج: جايز نيست.
مهاجرت و پناهندگى سياسى
س298:
پناهندگى سياسى به كشورهاى خارجى چه حكمى دارد؟ آيا جعل داستان غير واقعى براى
دستيابى به پناهندگى سياسى، جايز است؟
ج: پناهندگى سياسى
به دولت غير مسلمان تا زمانى كه مفسدهاى بر آن مترتّب نشود، فىنفسه اشكال ندارد.
ولى براى دستيابى به آن ، توسل به دروغ و جعل چيزى كه واقعيت ندارد، جايز نيست.
س299: آيا براى يك شخص مسلمان مهاجرت به كشورهاى غير اسلامى جايز
است؟
ج: اگر خوف انحراف از دين وجود نداشته باشد اين كار
اشكال ندارد و واجب است در آنجا بعد از رعايت احتياط و مواظبت نسبت به دين ومذهب به
مقدارى كه توانايى دارد مبادرت به دفاع از اسلام و مسلمين نمايد.
س300: آيا مهاجرت به سرزمين اسلام بر زنانى كه در سرزمين كفر اسلام
آوردهاند، به دليل اينكه بر اثر خُوف از خانواده و جامعه نمىتوانند اسلام خود را
آشكار كنند، واجب است؟
ج: در صورتى كه مهاجرت به سرزمين
اسلام براى آنان حَرَج داشته باشد واجب نيست، ولى واجب است تا حد امكان نسبت به
نماز و روزه و ساير واجبات مراقبت نمايند. س301: زندگى در كشورى كه
اسباب معصيت مانند برهنگى و گوش دادن به نوارهاى مبتذل موسيقى و غيره در آن فراهم
است، چه حكمى دارد؟ كسى كه در آنجا تازه به سن تكليف رسيده چه حكمى دارد؟
ج: اقامت و زندگى آنها، فىنفسه اشكال ندارد، ولى بايد از امورى
كه از نظر شرعى بر او حرام هستند اجتناب كند و اگر نمىتواند بايد به كشورهاى
اسلامى مسافرت نمايد.
تجسّس و خبرچينى و افشاء اسرار
س302: تعدادى گزارش كتبى راجع به اختلاس اموال دولتى توسط
يكى از كارمندان دريافت گرديده كه بعد از انجام تحقيقات در مورد اين اتهام، صحّت
بعضى از آن گزارشها براى ما آشكار شده است. ولى هنگام تحقيق از فرد متهم خود او همه
اتهامات را انكار مىكند، آيا ارسال اين گزارشات به دادگاه با توجه به اينكه باعث
از بين رفتن آبروى شخص مىشود، جايز است يا خير؟ و بر فرض عدم جواز، اشخاصى كه
ازاين مسئله مطلع هستند چه تكليفى دارند؟
ج: اگر فردى كه
مسئول حمايت و حفظ بيتالمال و اموال دولتى است از اختلاس آن اموال توسط يكى از
كارمندان يا غير او مطلع شود، از نظر شرعى و قانونى مكلّف است براى احقاق حق،
اطّلاعات خود را در اين زمينه به نهادهاى مربوطه ارائه دهد و ترس از بين رفتن آبروى
متهم از نظر رسمى مجوزى براى كوتاهى از احقاق حق جهت حفظ بيت المال محسوب نمىشود و
افراد ديگر، گزارشات خود را مستنداً به مسئولين مربوطه ارائه دهند تا ايشان بعد از
تحقيق و تفحّص و اثبات مطلب، اقدام نمايند.
س303: مشاهده مى كنيم كه بعضى از مطبوعات اخبارى از قبيل