حروف (ل ) (م ) و (ن )

1- لازم

واجب . اگر مجتهد دليل الزامى بودن امرى را از آيات و روايت استفاده كند به طورى كه بتواند آنرا به شارع نسبت دهد تعبير به (واجب )مى كند و اگر الزامى بودن آنرا از جاى ديگر نظير ادله عقليه استفاده كندبه طورى كه استناد آن به شارع ميسر نباشد تعبيربه (لازم) مى كند همين تفاوت را بايد در احتياط لازم و احتياط واجب در نظر داشت بنابراين در مقام عمل براى مقلد تفاوت بين لازم و واجب نيست

2- لزوجت محل

چسبندگى يا لغزندگى همراه با چسبندگى كه در محلى وجوددارد

3- ماترك

آنچه كه از متوفى باقى مانده مانند پول و خانه و غيره

4- مال الاجاره

مالى كه بايد مستاءجر بابت اجاره بپردازد

5- ماءموم

پيرو، كسى كه در نماز به امام جماعت اقتدا مى كند

6- مئونه

مخارج يا هزينه

7- مباح

هر فعلى كه از نظر شرعى نه ممدوح است و نه مذموم (در برابر واجب وحرام و مستحب و مكروه )

8- مبتدئه

زن در حال نخستين عادت ماهيانه

9- مبطلات

امورى كه باطل كننده عبادت است

10- متعه

زنى كه طى عقد موقت به همسرى مردى در آمده است

11- متنجس

هر چيزى كه ذاتا پاك است ولى در اثر برخورد مستقيم يا غير مستقيم باشى ء نجس آلوده شده است

12- مثمن

قيمت گذارى شده فروخته شده كالائى كه در معرض فروش قرارگرفته است

13- مجتهد

كوشا كسى كه در فهم احكام الهيى به درجه اجتهاد رسيده يعنى داراى قدرت علمى مناسبى است كه مى تواند احكام اسلام را از روى كتاب وسنت استنباط كند

14- مجتهد جامع الشرائط

مجتهدى كه شرائط مرجعيت تقليد را داراست

15- مجراى طبيعى

مسير طبيعى هر چيز

16- مجهول المالك

مالى كه معلوم نيست به چه كسى تعلق دارد

17- مجزى است

كافى است ساقط كننده تكليف است

18- محتضر

كسى كه در حال جان دادن است

19- محتلم

كسى كه در خواب از او منى خارج شده است

20- محذور

مانع ، كنار گذاشته شده ،آنچه از آن پرهيز شده است

21- مُحَرّم

اولين ماه از سال قمرى

چيزى كه حرام است

22- مَحْرَم

بستگان نزديك انسان كه ازدواج با آنها حرمت ابدى دارد

23- مُحْرِم

كسى كه در حال احرام حج و يا عمره است

24- محظور

ممنوع

25-محل اشكال است

اشكال دارد . صحت و تماميت آن مشكل است (مقلد مى تواند دراين مساءله به ديگرى مراجعه كند)

25- محل تاءمل است

بايد احتياط كند (مقلد مى تواند در اين مساءله به ديگرى مراجعه كند)

26- مخرج بول و غائط

محل طبيعى خروج ادرار و مدفوع

27- مخمس

مالى كه خمس آن خارج شده است

28- مد

پيمانه اى كه تقريبا ده سير ظرفيت دارد

29- مذى

رطوبتى كه پس از ملاعبه از انسان خارج مى شود

30- مرتد

مسلمانى كه منكر خدا و رسول يا حكمى از ضروريات دين شده كه انكارش به انكار خدا و رسول بر مى گردد

31- مرتد فطرى

كسى كه از پدر يا مادر يا پدر و مادر مسلمان متولد شده و خودش نيزمسلمان بوده و سپس كافر شده است

32- مرتد ملى

كسى كه از پدر و مادر غير مسلمان متولد شده ولى خودش پس از اظهاركفر مسلمان شده و مجددا كافر شده است

33- مردار

حيوانى كه خود به خود مرده يا بدون شرائط لازم كشته شده است

34- مزارعه

قراردادى كه بين مالك زمين و زارع منعقد مى شود كه بر اساس آن مالك در صدى از محصول زارعى را دريافت مى كند

35- مَس

لمس كردن

36- مَس ميت

دست زدن به بدن انسان مرده

37- مساقات

آبيارى كردن ، قراردادى كه بين صاحب باغ و باغبان منعقد مى شود كه براساس آن باغبان در برابر آبيارى و تربيت درختان حق استفاده از مقدارمعينى ميوه باغ را دارد

38- مستحاضه

زنى كه در حال استحاضه است

39- مستحب

پسنديده، مطلوب . چيزى كه مطلوب شارع است ولى الزامى و واجب نيست هر حكم شرعى كه اطاعت آن موجب ثواب است ولى مخالفت آن عقاب ندارد

40- مستطيع

توانا ، كسى كه امكانات و شرائط سفر حج را دارد

41- مسح

دست كشيدن روى چيزى دست كشيدن به فرق سر و روى پاها بارطوبت باقيمانده از شستشوى صورت و دستها در وضوء

42- مسكين

مفلوك، بيچاره . كسى كه از فقير هم سخت تر مى گذراند

43- مسكرات

چيزهائى كه مست كننده است

44- مصالحه

سازش و توافق طرفين (رجوع كنيد به صلح )

45- مصونيت

آسيب نا پذيرى

46- مضطر

ناگزير،ناچار

47- مضطربه

زنى كه عادت ماهيانه اش نامنظم است

48- مضمضه

چرخانيدن آب در دهان

49- مضيقه

تنگنائى و گرفتارى ،تنگدستى

50- مطهرات

پاك كننده ها

51- معامله سلف

معامله اى كه ثمن نقد و مثمن نسيه باشد: يعنى مشترى پول را نقدبپردازد تا فروشنده جنس را در مدت معين تحويل دهد (بر عكس نسيه )

52- معهود

معمول و متداول آنچه به طور ضمنى مورد قبول شناخته شده بوده است

53- مفطر

چيزى كه روزه را مى شكند

54- مقاربت

نزديكى كردن آميزش جنسى

55- مقررات شرعيه

آنچه از طرف خداوند به عنوان تكليف شرعى معين شده است

56- مكروه

نامطلوب، ناپسند .آنچه انجام دادن آن حرام نيست ولى تركش بهتراست

57- مكلف

هر انسانى كه بالغ و عاقل است

58- ملاعبه

بازى كردن معاشقه كردن

59- مميز

خردسالى كه خوب و بد را تميز مى دهد

60- منعزل

خود به خود بر كنار شده

61- موالات

پشت سر هم پى در پى انجام دادن

62- موجر

اجاره دهنده

63-مورد اشكال است

صحيح نيست و در اين مورد مى توان به مجتهد ديگر مراجعه كرد

64- موكل

وكيل كننده

65- موهوبه

بخشيده شده

66- ميت

مرده، جسد بيجان انسان

67- ناسيه

زنى كه وقت عادت ماهيانه خود را فراموش كرده است

68- نافله نوافل

نماز مستحبى

69- نوافل يوميه

نمازهاى مستحبى روزانه كه هر شبانه روز 43 ركعت و در جمعه 83ركعت است براى توضيح بيشتر به صفحه 141 مراجعه شود

70- نبش قبر

شكافتن قبر

71- نصاب

حد مشخص ، حد يا مقدار تعيين شده

72- نصاب زكوة

حد مشخصى كه براى هر يك از موارد وجوب زكوة در نظر گرفته شده كه در صورت رسيدن به آن حد بايد زكوة آنرا بپردازند

73- نظر به ريبه

نگاه كردن به گونه اى كه ديگران را بد گمان كند نگاهى كه فتنه انگيزاست

74- نجس

ناپاك، پليد

75- نذر

واجب كردن انجام پسنديده يا ترك ناپسند شرعى توسط صيغه مخصوص (به صفحه 450 مراجعه شود)

76- نفاس

خونى كه پس از زايمان از رحم زن خارج مى شود

77- نفساء

زنى كه خون نفاس مى بيند

78- نكاح

ازدواج كردن

79- نماز آيات

دو ركعت نماز مخصوص كه در مواردى نظير زلزله و كسوف و خسوف واجب است (كيفيت و موارد وجوب آنرا در صفحه 152 به بعد مطالعه كنيد)

80- نماز احتياط

نماز بدون سوره اى كه به منظور جبران ركعات مورد شك بجا آورده مى شود (كيفيت و موارد وجوب آنرا در صفحه 312 به بعد مطالعه كنيد)

81- نماز استسقاء

نمازى كه با كيفيت مخصوص براى طلب باران خوانده مى شود

82-نماز جماعت

نماز واجبى كه دو نفر يا بيشتر با امامت يكى از آنها بجامى آورند (ولى در نماز جمعه حداقل جماعت 5 نفر است )

83- نماز جمعه

دو ركعت نماز مخصوص كه در زوال جمعه به جاى نماز ظهر و به طورجماعت برگزار مى شود و با كمتر از 5 نفر انجام پذير نيست

84- نماز خوف

نماز يوميه انسان در حال جنگ و امثال آن كه با كيفيت مخصوص و به طور مختصر بجا آورده مى شود

85- نماز شب

هشت ركعت نماز مستحبى كه به صورت 4 دو ركعتى در ثلث آخر شب بجا آورده مى شود

86- نماز شفع

دو ركعت نماز مستحبى كه پس از هشت ركعت نافله هاى شب پيش ازنماز وتر خوانده مى شود

87- نماز طواف

دو ركعت نماز مخصوص كه در مراسم حج و عمره پس از طواف خوانده مى شود

88- نماز عيد

دو ركعت نماز مخصوص كه روز عيد فطر و قربان مى خوانند كيفيت آنرا در صفحه 255 مطالعه كنيد

89- نماز غفيله

دو ركعت نماز مخصوص كه پس از نماز مغرب تا وقتى كه سرخى مغرب از بين نرفته استحباب دارد كيفيت آنرا در صفحه 143 مطالعه كنيد

90- نماز قصر

نماز كوتاه نمازهاى چهار ركعتى كه در سفر دو ركعت مى شود

91- نماز قضا

نمازى است كه به جبران نمازهاى فوت شده خوانده مى شود

92- نماز مسافر

نماز قصر

93- نماز مستحب

هر نمازى كه بجا آوردن آن مطلوب است ولى واجب نيست

94- نماز ميت

نماز مخصوصى كه بايد بر جنازه مسلمان خوانده شود، كيفيت آنرادرصفحه 109 به بعد مطالعه كنيد

95- نماز واجب

نمازى كه بجا آوردن آن بر هر مكلفى لازم است و اقسام آن عبارتست از: 1 - نمازهاى يوميه

2 - نماز آيات

3 - نماز ميت

4 - نماز طواف

5 - نمازقضاى پدر و مادر

6 - نمازى كه انسان با نذر و عهد و قسم بر خود موارد و وقت هر كدام را در صفحه 133 به واجب كرده است كيفيت بعدمطالعه كنيد

96- نماز وتر

يك ركعت نماز كه پس از نماز شفع خوانده مى شود و آخرين ركعت ازنماز شب محسوب مى شود

97- نماز وحشت

دو ركعت نماز كه براى شب اول قبر متوفى خوانده مى شود (كيفيت آنرادر صفحه 117 مطالعه كنيد)

98- نماز يوميه

نماز روزانه نمازهاى واجب در هر شبانه روز كه مجموعا 71 ركعت است

99- نهى از منكر

باز داشتن ديگران از هر عملى كه به حكم شارع ناپسنداست

100- نيت

قصد تصميم انجام عمل دينى با هدف تقرب به خداوند