فلسفه وضو چيست؟ و چرا به اين شكل است؟ قبل از آن كه فلسفه وضو را بيان كنيم توضيح مختصرى راجع به اصل فلسفه احكام ذكر مىنماييم تا مسأله روشنتر گردد. مقصود از فلسفه حكم اين است كه چرا خداوند بر موضوع مفروضى فلان حكم را داده است. چنين كاوشى تحقيق فقهى نيست مگر در مواردى كه «كشف فلسفه حكم» در «استنباط حكم» دخيل باشد. در اين رابطه بايد چند نكته را در نظر داشت: اولا: فلسفه همه احكام و جزئيات آنها به طور تفصيلى روشن نيست و آگاهى از آن دانشى فراتر از تنگناهاى معارف عادى بشرى مىطلبد. ليكن بطور اجمالى روشن است كه همه احكام الهى تابع مصالح و مفاسد واقعى در متعلق آنهاست. بنابراين در صورتى كه فلسفه حكمى را بالخصوص ندانيم بنابر قاعده كلى فوق از آن بايد پيروى كرد. زيرا يقين به وجود مصلحتى در آن هست هر چند بر ما ناشناخته باشد. ثانيا: در جست و جوى فلسفه احكام نبايد هميشه به دنبال علوم تجربى رفت و دليلى مادى و فيزيولوژيك برايش جست و جو نمود. اين فرايند كه همواره در پى يافتن مصلحت يا مفسدهاى طبى يا. باشيم برخاسته از نگرشى مادى گرايانه است. در حالى كه بسيارى از احكام مصالحى معنوى دارند كه در حوزه هيچ يك از علوم بشرى قابل تحقيق نيست و آنها با متد تجربى خود قادر به حكمى نفيا يا اثباتا پيرامون آن نيستند و يا اگر نظرى بدهند بسيار سطحى است و چه بسا مساءله حكمتى برتر و بالاتر داشته باشد. چنان كه در مورد روزه علوم به خواص بهداشتى آن پرداختهاند ولى قرآن مجيد فلسفهاى بالاتر را بيان فرموده و آن «تقوايابى» است. در مورد تراشيدن صورت نيز از نظر طبى گفتهاند: وجود محاسن براى محافظت از لثهها و دندانها و پوست صورت فلسفه اصلى حكم اثرى معنوى و روحى و حفظ حالت طبيعى خلقت مرد باشد. درباره فلسفه وضو نيز به طور خلاصه مىتوان مطالب زير را بيان كرد: 1- طهارت و پاكيزگى ظاهرى، 2- طهارت باطنى چون شخص وضو گيرنده، وقتى به نيت عبادت و اطاعت خداوند وضو مىگيرد قهراً در مسير طهارت باطنى و عبوديت خداوند گام برمىدارد. 3- وضو عملى است كه از سر تا قدم انسان را در برمىگيرد و شستن و مسح اعضا، نوعى تذكر و يادآورى به او در مورد مسؤوليت اعضا و جوارح است. 4- تقويت روحيه بندگى و تعبد كه با توجه به اين فلسفه و توضيحى كه در اصل فلسفه احكام داده شد جواب قسمت اخير سؤال شما كه چرا شكل وضو اين گونه است داده مىشود.