فلسفه احكام >>
طهارت >>
تيمم بر خاك آلوده به ميكروب
سؤال:
چگونه بر خاكى كه آلوده به ميكروب است تيمم كنيم؟
توضيح اين كه:
در آيين اسلام دستور داده شده در موقع دسترسى نداشتن به آب، به جاى غسل و وضو، بر خاك تيمم كنند؛ آيا خاكهايى كه محتوى انواع و اقسام ميكروبها و وسيله انتقال آن است چگونه مىتوان بر آن تيمم كرد؟
پاسخ:
مطابق آنچه در علوم طبيعى ثابت شده، خاك تميز و پاك در مقابل ميكروبها مصونيت دارد و غالب ميكروبها نمىتوانند در خاك به زندگى خود ادامه دهند؛ اين مصونيت به سبب موجودات جاندار ذره بينى بسيار ريزى است كه در خاك وجود دارد. اين موجودات دشمن سرسخت ميكروبهاى موذى است؛ بطورى كه مثلا اگر لاشه و مردارى كه با خود ميليونها ميكروب همراه دارد، زير خاك مدفون گردد؛ اين جانداران ذره بينى فورا شروع به تجزيه و از هم پاشيدن لاشه مىكنند و به زودى قواى ميكروبها را شكست داده و آنها را معدوم مىسازند.
بنابراين، برخلاف آنچه تصور شده، خاك پاك و بدون آلودگى نه تنها از تاثر در برابر ميكروبها مصون است؛ بلكه دشمن سر سخت آنهاست و دير يا زود شرايط زندگى آنها را از بين مىبرد.
بدين ترتيب خاك تميز، پس از آب - كه مهترين وسيله شست و شو طبيعت و مبارزه با پليديها و ميكروبهاست - يك عامل تطهير و مبارزه با ميكروب است.
با توجه به اين حقيقت مهم، معلوم مىشود كه دستور اسلامى در مورد تيمم بر خاك - در صورت دسترسى نداشتن به آب - كاملا با كشف علوم طبيعى مطابق است.
نكته اساسى:
كه در اين باره كاملا بايد مورد توجه قرار گيرد اين است كه در قرآن در آيه مربوط به تيمم، پاكيزه بودن خاك شديدا تاكيد شده و چنين آمده: «فتيمموا صعيدا طيبا؛ با خاك پاكى تيمم كنيد.»
[1]
در اخبارى كه از پيشوايان دينى ما در مورد اين دستور مذهبى نقل شده، پاكى و تميزى خاك تيمم صريحا سفارش شده است؛ در كتاب «وسايل الشيعه» دو حديث از امام صادق (ع) دراين باره نقل شده كه فرمود: خاك تيمم را از زمينهايى كه زير پاى مردم است و مردم روى آن رفت و آمد مىكنند تهيه نكنيد.»
[2]
اين تاكيد براى اين است كه خاكى كه در اين زمينهاست غالبا در معرض آلوده شدن و كثافت است؛ ولى خاكهايى كه در زير پاى مردم نبوده و در نتيجه دور از دسترس است، غالبا تميز و پاكيزه مىباشد.
[3]
پىنوشتها
[1].
سوره نساء، آيه 43.
[2].
وسائل الشيعه، جلد طهارت، باب تيمم.
[3].
پاسخ به پرسشهاى مذهبى - نويسندگان: آيات عظام ناصر مكارم شيرازى و جعفر سبحانى