سؤال: كساني كه از پدر و مادر يامعلم خود دين را ياد گرفته اند و پس از رسيدن به تكليف بدون تحقيق عمل كرده اند، اعمال آنها چگونه است ؟
جواب: مقصود از حرمت تقليد در اصول دين آن است كه هر كس بايد نسبت به اصول اعتقادات ، علم داشته باشد برخلاف تقليد كه حجت ظني است . به عبارت ديگر مثلا" اگر از كسي بپرسند به چه دليل خدا وجود دارد؟ نمي تواند بگويد : ( ( چون فلان مرجع تقليد گفته است ) ) × زيرا اصول اعتقادي و جهان بيني مباني استوارتري مي طلبد ليكن اين به معناي آن نيست كه حتما" بايد در تمام مسايل آن بررسي هاي عميق و ژرف نمايد بلكه همين كه با اتكا به فطرت ياعقل بديهي ( مانند استدلال پير زن در خدمت رسول اكرم ( ص ) به اطمينان برسد كافي است . البته هر قدر ميزان تحقيق و كاوش در اصول ديني گسترده تر و عميق تر باشد ايمان و يقيني استوارتر را موجب مي شود و در نتيجه ارزش افزون تري نيز خواهد داشت . بنابراين اگر كسي در كودكي بطور تقليدي مسايل اعتقادي را فرا گيرد ولي تدريجا" به آنها اعتقاد يقيني مبتني بر يك سري دلايل ساده پيدا كند اشكالي بر او وارد نيست .
سؤال: اعمال كساني كه كوركورانه و از روي تقليد است ، چه حكمي دارد؟
جواب: اين كه اكثريت مردم دين خود را به طور تقليدي ازخانواده و محيط اجتماعي دريافت مي دارند امري كاملا طبيعي و اجتناب ناپذير است و نمي توان گفت كه همه مردم بايد ابتدا در عقايد آبا و نياكان خويش ترديد نمايند .سپس بين تمام اديان و عقايد و مكاتب فكري به مقايسه اي عميق و ژرف پردازند و سپس راه حق را برگزينند .چنين چيزي نه شدني است و نه چندان مطلوب . زيرا همه كارهاي دنيا بايد تعطيل شود وفقط آدميان به يك چيز بپردازند آن هم به تحقيق و نقد و بررسي پايان ناپذير.و اما تقليد در احكام كه همان رجوع غيرمتخصص به متخصص است اشكال ندارد.
سؤال: طريقه صحيح غسل را بيان فرماييد .
جواب: نحوه انجام غسل بسيار ساده و آسان است . به طوركلي به دو شكل قابل انجام است : 1- ترتيبي ؛ در غسل ترتيبي اول سر وگردن را غسل مي دهيد؛ يعني ، بايد آب را به همه جاي آن برسانيد دوم طرف راست بدن را از گردن تا كف پا و سپس طرف چپ را به همين شكل غسل مي دهيد .2- ارتماسي ؛ بعد از نيت يك مرتبه كه در آب فرورويد كه آب همه جاي بدن را بگيرد كافي است . و فرقي بين اقسام غسل ها نيست.
سؤال: وظيفه افرادي كه تقليد نمي كنند چيست ؟
جواب: اعمال افرادي كه تقليد نمي كنند در چند صورت صحيح است : 1 ) يقين كنند كه طبق حكم واقعي الهي عمل مي نمايند و پيدا شدن اين يقين بسيار بعيد است. 2 ) به احتياط عمل نمايند .3 ) اعمال آنها مطابق نظر مرجعي باشد كه وظيفه آنها تقليد از او است مشروط به اينكه عبادات را با قصد قربت انجام دهند.
سؤال: شخصي مدتي اعمالي را انجام داده و بعد ديد كه بر خلاف فتواي مجتهد است حكم اعمال گذشته اش چيست ؟
جواب: در مورد عمل به تكاليف شرعي و سپس پي بردن به اشتباه و يا خطا بودن آن چون حكم موارد در اين زمينه متفاوت است نمي توان به طور كلي مطلبي را بيان نمود بايد موارد دقيقا بيان شود تا حكم آن معلوم گردد .
سؤال: اعمالي كه انسان بدون تقليد انجام داده چه حكمي دارد؟
جواب: در مورد اعمالي كه مدتي از پدر و مادر خود شنيده و عمل كرده ايد اگر با نظر مرجع تقليد فعلي و يا مرجعي كه سابقا وظيفه شما تقليد از اوبوده است مطابق باشد اشكالي ندارد و اگر مطابق نيست موارد آن متفاوت است . در برخي از موارد عمل اعاده مي خواهد ولي در برخي از موارد اين چنين نيست از اين رو بايد مورد را دقيقا سوال فرماييد.