سؤال: قبلامقلدآيت الله اراكي بودم و بعدازفوت ايشان به يكي ازمراجع ديگر ( غيرازآيت الله خامنه اي ) مراجعه كردم آيافعلامي توانم به آقاي خامنه اي رجوع نمايم ؟
جواب: با فرض تقليد از مجتهد زنده ، رجوع از او به مجتهد ديگر بدون احراز اعلميت دومي يا احراز عدم شرايط تقليد در اولي ، جايز نيست .
سؤال:
از آقاي گلپايگاني تقليد مي كردم بعدا به آقاي بهجت رجوع نمودم ، حال آيامي توانم مرجع تقليد خود را عوض كنم ؟
جواب:
با فرض تقليد از مجتهد زنده ، رجوع از او به مجتهد ديگر بدون احراز اعلميت دومي يا احراز عدم شرايط تقليد در اولي ، جايز نيست .
سؤال:
طبق نظر آقاي فاضل بقا بر تقليد از اعلم ميت واجب است حال آيا مقلد آقاي اراكي مي تواند از آقاي فاضل تقيد نمايد؟
جواب:
اگر در مسيله بقا از آقاي فاضل تقليد مي كنيد واعلميت آيت الله اراكي براي شما محرز باشد بايد به فتواي ايشان باقي بمانيدو چنانچه يقين به اعلميت ايشان نداريد مي توانيد در همه مسايل يا در بعضي از مسايل به فتواي آيت الله فاضل عمل كنيد .
سؤال:
آيا بعد از عدول از مرجع ميت به حي مي توانم دوباره به مرجع ميت قبلي رجوع كنم ؟
جواب:
اگر در مساله اي از فتواي مجتهدميت ( مرده ) به مجتهد حي ( زنده ) مراجعه كرده ايد، مجددانمي توانيد در آن مساله به مجتهد ميت رجوع كنيد.
سؤال:
من مقلد آيت الله خامنه اي بودم × به گفته يكي از دوستان به آيت الله مكارم رجوع كرده ام ، آيا مجددا مي توانم به آيت الله خامنه اي رجوع كنم ؟
جواب:
به طور كلي بايد توجه داشته باشيد كه تقليد از مجتهدبايد بعد از تحقيق و بررسي باشد و به صرف گفتن يك نفر نمي توان مرجع راانتخاب كرد و يا از مرجعي عدول نمود فعلا" هم تحقيق كنيد هر يك از اين دوبزرگوار به نظر شما اعلم اند مي توانيد از او تقليد نماييد و اگر يقين به اعلميت پيدا نكرديد با احتمال اعلميت هم مي توانيد تقليد نماييد.
سؤال:
طبق فتواي همه مراجع بر تقليد امام باقي مانده ام ، اكنون آيا مي توانم به حضرت آيت الله خامنه اي رجوع كنم ؟
جواب:
چون نظر مراجع معظم در خصوصيات مسيله بقا بر تقليد متفاوت است لازم است به مرجع تقليد اعلم زنده رجوع نماييد و مطابق نظر ايشان در مسيله بقا بر تقليدو ساير موارد عمل نماييد .مقام معظم رهبري بقا بر تقليد ميت را جايز مي دانند.
سؤال:
آيا كسي كه اول از آقاي خويي و بعد از امام ( ره ) تقليد كرده ، حال مي تواندمقلد آقاي سيستاني باشد؟
جواب:
در صورتي كه آيت الله سيستاني را اعلم بداند، بايد از ايشان تقليد كند و مطابق نظر ايشان ، بر مراجع گذشته باقي بماند.
سؤال:
آيا مي توانيم در مواردي از كس ديگري تقليد كنيم در يك مدت زماني و بعددوباره برگرديم به مرجع قبلي خودمان ؟
جواب:
بازگشت از مرجع مرده به زنده جايز است ولي از مرجع زنده نمي توان به ميت عدول نمود .در تغيير مرجع زنده از غير اعلم به اعلم جايز بلكه واجب است احتياطا، ولي بازگشت از اعلم به غير اعلم جايز نيست . و نيز اگر دو مرجع زنده از نظر علمي مساوي باشند بنا بر برخي از فتاوا عدول از هريك به ديگري جايز است . البته برخي نيز عدول از مجتهد حي به مجتهد زنده مساوي را جايز نمي دانند .
سؤال: آيا مي توانم از حضرت آيت الله فاضل به مرجع ديگري رجوع نمايم ؟
جواب:
چنان چه از حضرت آيت الله فاضل لنكراني تقليد كرده ايد تااعلم بودن شخص ديگر محرز نشود نمي توانيد از ديگري تقليد كنيد.
سؤال:
طبق فتواي آقاي اراكي ، به تقليد بر امام باقي ماندم سپس به مقام معظم رهبري رجوع كردم ، حال مي توانم بر طبق نظرات آقاي اراكي عمل كنم ؟
جواب:
اگر فقط در مسيله بقا بر تقليد امام ( ره ) ، از آيت الله اراكي تقليد كرده ايدموردي براي بقا بر تقليد از ايشان نيست . ولي چنانچه مسايل ديگري از جمله نماز مسافر را از ايشان تقليد كرده ايد اكنون هم به نظر مقام معظم رهبري مي توانيد در آن مسايل به تقليد از آيت الله اراكي باقي بمانيد .
سؤال:
درصورتي كه مجتهد ميت اعلم باشد آيا عدول از مجتهد زنده به او جايز است
جواب:
عدول از مجتهد زنده به مجتهد ميت صحيح نيست.
سؤال:
آيا جايز است كه در نماز و روزه مسافر از مرجع ديگري غير از آيت الله خامنه اي تقليد كنيم ؟
جواب:
طبق نظر ايشان تبعيض در تقليد با وجود مجتهد مساوي بلامانع است.
سؤال:
اگر تراشيدن ريش طبق احتياط واجب حرام باشد مي توان به مجتهدي رجوع كرد كه حلال مي داند؟
جواب:
بلي در احتياط واجب مي توان به مجتهدي كه در رتبه علمي بعد از مرجع اعلم است ( فالاعلم ) رجوع كرد.
سؤال:
به فتواي مرجع شماره 2 باقي بر مرجع شماره 1 هستم ، اكنون فكر مي كنم مرجع شماره 3 اعلم است از مرجع شماره 1، آيا مي توانم عدول كنم ؟
جواب:
چنانچه مرجع شماره سوم را اعلم از اولي و دومي بدانيد مطابق نظر ايشان در مسيله بقا عمل كنيد.
سؤال:
آيا مي توانيم مرتبا از مرجعي به مرجع ديگر رجوع كنيم و هر حكمي كه بيشتر به نفع دنيا يا آخرتمان مي باشد را انتخاب كنيم ؟
جواب:
درصورت تساوي مراجع تقليد تبعيض در تقليد به نظر بعضي از مراجع اشكالي ندارد .( در مسايلي از يك مجتهد تقليد كنيد و در مسايل ديگر از مرجع ديگر ) ؛ مگر آن كه موجب هرج و مرج و نوعي لاابالي گري شود كه در اين صورت جايز نيست. و اما رجوع از مجتهد زنده به مجتهد زنده غيراعلم خلاف احتياط وجوبي است.
سؤال:
هنوز بر فتواي حضرت امام باقي هستم آيا مي توانم در نماز مسافر به آيت الله مكارم رجوع كنم ؟
جواب:
اگر در زمان امام در مسيله نماز مسافر از ايشان تقليد نكرده ايد و فعلا هم به آيت الله مكارم رجوع كرده ايد، مي توانيد در نماز مسافر از آيت الله مكارم تقليدكنيد.
سؤال:
مقلد آيت الله فاضل هستم آيا مي توانم در مسايل نماز و روزه مسافر از آيت الله مكارم تقليد كنم ؟
جواب:
چون فتواي آيت الله فاضل در مسيله نماز و روزه دانشجويان مسافر بنابر احتياطاست ، مي توانيد در اين مسيله به آيت الله مكارم رجوع كنيد .