س - استفاده از طبل و سنج در دستههاى سينهزنى و زنجير زنى و عزادارى خامس آل عبا شرعاً جايز است يا نه؟
ج - استعمال آلات مشترك در جهت محلله مانعى ندارد. 39
مقام معظم رهبرى، آيت الله العظمى خامنهاى - مد ظله العالى - در آستانه ايام عاشورا (سال 1373 شمسى) و در ديدار با روحانيون فرمودند: «قمه زدن هم از آن كارهاى خلاف است...»40.
معظم له همچنين در پاسخ به سؤال يكى از ائمه جمعه نوشتند: «امروز اين، ضرر بسيار بزرگ و شكننده است و لذا قمه زدن علنى و همراه با تظاهر ،حرام و ممنوع است».
2- تعزيه و شبيه خوانى اگر مشتمل بر حرام نباشد و موجب وهن مذهب نشود اشكال ندارد، ولى بهتر است به جاى آن، مجالس روضه خوانى برپا كنند. 38
نذر، پيمانى است بين بندگان خدا با پروردگار خويش كه با شرايطى عمل به آن واجب مىشود. نام نورانى امام حسين (ع) و حرم او و حسينيهها از جمله موضوعاتى است كه بسيارى از نذورات را به خود اختصاص داده است.
س - عدهاى از مؤمنين براى امام حسين (ع) و حضرت ابوالفضل (ع) نذر مطلق يا به حرم شريف آنان نذر خاص كردهاند. اكنون كه امكان عمل به نذورات ندارد تكليف چيست؟
ج - چنانچه با صيغه 32 مخصوصه بوده صبر كنيد تا امكان وفا حاصل شود. 33
س - شخصى نذر كرده در سال مقدارى برنج و گوشت براى امام حسين (ع) بپردازد و قبلاً اين گونه عمل مىنموده كه يا مىپخته و اطعام مىنموده و يا به روحانى محل مىداده و مىگفته هر طور خودت صلاح مىدانى د راين راه به مصرف برسان، ولى فعلاً آن روحانى فوت كرده، آيا مىشود جهت حسينيه خرج نمود؟
ج - بر همان روال گذشته اطعام كند. 34
س - در محل ما مرسوم است كه در ايام محرم، مخصوصاً روز عاشورا علمهايى مىبندند ومردم پارچههايى را براى آنها نذر مىكنند و آن پارچهها را به آن علمها مىبندند و رفته رفته زياد مىشود. آيا جايز است كه آن پارچهها را بفروشند و به مصرف عزادارى برسانند؟
ج - با رضايت نذر كنندگان اشكال ندارد، چون اينگونه نذرها عاميانه و صحيح نيست، چون صيغه خوانده نشده. 35
يكى از روزهايى كه روزه گرفتن مكروه است روز عاشورا است. در روايت آمده است كه امام صادق (ع) فرمود: «بنى اميه نذر كردند كه اگر موفق به قتل امام حسين (ع) بشود روز شهادت او را جشن بگيرند ومبارك بشمارند و روزه بگيرند و روزه در آن روز سنت آل اميه است» لذا ائمه اطهار (ع) به جهت مخالفت با اين طايفه تبهكار و عدم هماهنگى با آنان روزه عاشورا را نهى كردند. 36
شدت علاقه شيعيان به سالار شهيدان باعث شده است كه در طول تاريخ بسيارى از املاك خود را بر حرم ايشان و براى عزادارى ايام محرم وقف كنند و حتى اماكنى شبيه مساجد، ويژه برگزارى مراسم عزادارى به نام مبارك ايشان؛ يعنى «حسينيه» بسازند. اين امر، احكام خاصى را در فقه به خود اختصاص داده است. كه به برخى از آنها اشاره مىكنيم:
مسأله - آن چه براى برگزارى مراسم عزادارى ابا عبدالله الحسين (ع) وقف شده باشد، بايد در همان امر مصرف شود و تغيير آن و صرف در امور ديگر جايز نيست. 28
س - عوايد موقوفهاى كه براى روضه خوانى وقف شده مىتوان به جبهه فرستاد يا نه؟
ج - عوايد موقوفه بايد در همان جهت وقف صرف شود. 29
مسأله - ساختمانى كه به نام حسينيّه ساخته مىشود بايد در همان مورد خاص خود از آن استفاده شود و تبديل آن به مدرسه و حتى مسجد جايز نيست.30
س - اثاث حسينيّهاى كه الان متروكه و مخروبه شده و اگر بماند ضايع مىشود، حكمش چيست؟
ج - اگر در آن حسينيه يا حسينيه ديگر قابل استفاده نيست بفروشند و صرف احتياجات حسينيه نمايند.31
سئوال 2031 ـ آيـا عـزادارى حضرت ابا عبداللّه الحسين ـ عليه السلام آواجب است ؟
و اگر كسى در اين گونه مجالس شركت نكند ,معصيت كرده اند ؟
جواب بسمه تعالى عـزادارى بـراى امـام حـسين ـ عليه السلام ـ تعظيم شعائر دين است و شركت نكردن در مجالس عزادارى چنانچه از روى بى اعتنايى و به عنوان اعراض از مذهب اهل البيت ـ عليهم السلام ـ باشد , جايز نيست , واللّه العالم .
سئوال 2027 ـ عزادارى و تعزيه ذوالجناح , چگونه است ؟
جواب بسمه تعالى عـزادارى امـام حسين و ائمه اطهار ـ عليهم السلام ـ مستحب است و موجب اجر مى باشد .
و اگر آنچه نوشته شده عزادارى متعارف باشد استحباب دارد , واللّه العالم .
سئوال 2014 ـ نظر حضرت عالى راجع به پوشيدن لباس سياه در ايام سوگوارى سالروز شهادت هر يك از معصومين عليهم السلام چيست ؟
همچنين لباس مشكى در سراسر ماههاى محرم وصفر چطور ؟
جواب بسمه تعالى بـه عـنوان اظهار حزن و اندوه بر مصيبت حضرت سيد الشهداء آعليه السلام ـ و ساير معصومين ـ عليهم السلام ـ مستحب است , واللّه العالم .
سئوال 2015 ـ آيا لخت شدن و سينه زدن , به گونه اى كه سينه عزادارقرمز شود , يا گاهى نيز خونريزى كند , جايز است ؟
جواب بسمه تعالى مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 2016 ـ سـيـنـه و زنجير زدن در مراسم عزادارى ائمه در صورتى كه بدن سرخ شده و يا زخم شود جايز است ؟
جواب بسمه تعالى مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 2017 ـ آيـا بـراى عـزادارى حـضـرت ابا عبداللّه الحسين ـ عليه السلام ـ جايز است با بدن عريان و بصورت شديد سينه زنى شود و بدن قرمز شود ؟
جواب بسمه تعالى مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 2024 ـ سينه زدن با تيغ و يا زنجير زدن با زنجيرى كه داراى چاقوو يا تيغ مى باشد به زخمى شدن بدن و جارى شدن خون مى شود , اگر چه خطر جانى نداشته باشد چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى در عزادارى از اعمالى كه عنوان حرامى بر آن منطبق مى شودبايد پرهيز كرد و از امورى كه موجب سوء استفاده دشمنان اسلام و اهل بيت ( ع ) است بايد اجتناب نمود ولى ذكر فضائل اهلبيت عليهم الـسـلام و عـزادارى بـصـورت دسـته هاى سينه زنى و مواكب حسينى كه موجب زنده نگهداشتن خاطره مظلوميت وسيره اهلبيت و بيانگر كرامت آن خاندان باشد از عبادات است ,واللّه العالم .
سئوال 2025 ـ سينه زنى در كوچه و خيابانها بدون پيراهن و يا در ديد زنهابودن , اشكال دارد ؟
جواب بسمه تعالى سـيـنـه زدن بـه نـحـو مزبور مانعى ندارد .
و در صورتى كه در ديدزنان است احتياط آن است كه پيراهن بپوشند , واللّه العالم .
سئوال 2034 ـ سـيـنه و زنجير زدن در عزاداريها به صورتى كه به كبودشدن و حتى جارى شدن خون از بدن بينجامد چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى مجرد كبود شدن در صورتى كه ضرر كلى در بين نباشد مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 2032 ـ زنـجـيـر و مـانند آن كه در سوگوارى ابا عبداللّه ( ع ) مورداستفاده قرار مى گيرد , جايز است يا خير ؟
جواب بسمه تعالى اگـر جـنـايـت بر نفس نباشد , فى نفسه مانعى ندارد .
و بايد ازكارهايى كه موجب وهن بر مذهب است اجتناب شود , واللّه العالم .
سئوال 2026 ـ خـوانـدن قـصيده هاى اهل بيت ( ع ) بايد چگونه باشد واصلا حكم قصيده خواندن را بيان نماييد ؟
جواب بسمه تعالى اگـر عنوان محرمى بر آن منطبق شود مانند اين كه غنا باشد و ياوهن اهل بيت ـ عليهم السلام ـ محسوب شود اشكال دارد , وجايز نيست , واللّه العالم .
عالم .
سئوال 2033 ـ در مـورد تـحريفات واقعه كربلا , چگونه مى شود جلوگيرى كرد و اگر كتاب مفيدى در اين زمينه است بفرماييد .
جواب بسمه تعالى شـرح وقـايع كربلا در مقاتل معتبر مثل (( منتهى الامال )) تاءليف مرحوم حاج شيخ عباس قمى ـ رضوان اللّه عليه ـ و (( نفس المهموم )) تاءليف مرحوم حاج شيخ عباس قمى ترجمه مرحوم شعرانى ـ رضوان اللّه عليهما ـ و غير آن آمده به آن كتابهامراجعه شود , واللّه العالم .
سئوال 2021 ـ اسـتفاده از الات غير موسيقى در عزادارى ائمه اطهار آعليهم السلام ـ خصوصا حضرت ابا عبداللّه الحسين ـ عليه السلام ـ چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى اگر در عرف آلات موسيقى حساب نشود , مثل طبل جنگى مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 2023 ـ مصافحه كردن در روز عاشورا يا شهادت معصوم چگونه است ؟
جواب بسمه تعالى اگـر تـرك مـصافحه كه علامت حزن باشد در ايام مصيبت نبى اكرم و اهل بيت ـ عليهم الصلوة و السلام ـ به عنوان عزادارى باشد , اولى است , واللّه العالم .
سئوال 2022 ـ بـه نـظـر بـعـضى كارشناسان و اهل فن , آهنگهايى كه درمراسم عزادارى سالار شهيدان نواخته مى شود نيز داراى نشاط است , در حالى كه نوعا مردم عادى آنها را غم انگيزمى دانند , لطفا اين آهنگها چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى استعمال اين موسيقى ها در عزادارى محل اشكال است , واللّه العالم .
سئوال 2048 ـ تعزيه خوانى و شبيه خوانى چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى چنانچه مشتمل بر حرام نبوده و وهن به معصومين عليهم السلام نباشد مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 2036 ـ نظر مبارك حضرت عالى در مورد تعزيه و قمه زنى چيست ؟
جواب بسمه تعالى تعزيه مانعى ندارد .
و بايد طورى باشد كه موجب وهن بر شيعه نباشد , واللّه العالم .
سئوال 2041 ـ وضـع تـعـزيـه خوانى , شبيه سازى , پوشيدن لباسهاى رنگارنگ , پوشيدن مرد لباس زن , طبل , سنج , شيپور ,ويالون , نى زدن در آنها , نوحه خوانى , سينه زنى , زنجير زنى , و روضه خوانى بر منبر را براى مقلدين خود روشن فرماييد ؟
جواب بسمه تعالى تعزيه و شبيه خوانى چنانچه مشتمل بر حرام نبوده و وهن به معصومين عليهم السلام نباشد مانعى نـدارد , و اسـتعمال آلات لهو بنحو لهوى جايز نيست و لو در مجالس عزادارى باشد , ولى استعمال طـبل و سنجى كه از آلات لهو نباشد مانعى ندارد , وعزادارى حضرت سيد الشهدا عليه السلام هر صـورتى كه مصداق جزع باشد و عنوان حرامى بر آن منطبق نشودمطلوبيت شرعى دارد و با قصد قـربـت از عبادات حساب مى شودو نوحه خوانى و سينه زنى و زنجيرزنى و روضه خوانى ازمصاديق جزع هستند و مطلوبيت دارند , واللّه العالم .
سئوال 2029 ـ آيا ذوالجناح تعزيه را مى شود با چادر و زيور آلات پوشاند ؟
جواب بسمه تعالى مانعى ندارد , واللّه العالم
سئوال 2042 ـ نـقالى و پرده خوانى هاى مذهبى كه زندگى پيامبران و ائمه را از روى شمايل نقاشى شده ايشان توضيح مى دهند , چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى اگر مشتمل بر كذب بر پيامبر و امام و وهن معصوم نباشد ,اشكالى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 2043 ـ تعزيه و شبيه خوانيهاى مذهبى به صورت فعلى چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى احـيـاى ذكر معصومين ـ عليهم السلام ـ تعظيم شعائر دينى است , ولى نبايد به كيفيتى باشد كه متضمن كذب يا وهن بوده باشد , واللّه العالم .
سئوال 2045 ـ در صورتى كه غير معصوم عليهم السلام خطاكار است تشبيه به اهل بيت عليهم السلام در حال نمايش و تعزيه وغيره , چه حكمى دارد ؟
جواب بسمه تعالى در فرضى كه وهن به اهل بيت ـ عليهم السلام ـ حساب شود ,جايز نيست , واللّه العالم .
سئوال 2047 ـ بعضى مناطق رسم است كه شبيه خوانى يا تعزيه مردان نيز خود را به شكل زنان ( به ويژه نقش حضرت زهرا و زينب ( ع ) درآورده و سوگوارى مى كنند , آيا اين كار جايز است ؟
جواب بسمه تعالى چنانچه مشتمل بر حرام يا وهن به معصومين عليهم السلام باشد , جايز نيست , واللّه العالم .
سئوال 2046 ـ نـقـالـى و پرده خوانيهاى مذهبى كه زندگى پيامبران راتوضيح مى دهند و در اين مراسم گاهى مردان لباس زن مى پوشند و يا در نقش بعضى از بزرگان حتى امام معصوم عليه السلام در مى آيند چگونه است ؟
جواب بسمه تعالى شبيه خوانى فى نفسه جايز است و چنانچه نقش امام در آمدن شخصى وهن بر امام ـ عليه السلام ـ باشد , جايز نيست , واللّه العالم .
سئوال 2050 ـ تعزيه خوانى چه حكمى دارد و آيا جايز است كه درفيلمهاى سينمائى كسى به جاى معصوم ( ع ) ايفاى نقش نمايد ؟
جواب بسمه تعالى روضـه خـوانـى فى نفسه مانعى ندارد و مستحب مؤكد است وبعيد نيست در بعضى موارد تعظيم شـعـائر بـوده و واجـب باشد .
اما تعزيه بصورت شبيه خوانى و بازيگرى در نقش معصوم ( ع )و اهل البيت ( ع ) چنانچه موجب عيب گيرى بر مذهب و سبك شمردن مقام معصوم و اهل البيت عليهم السلام نباشد جايزاست , واللّه العالم .
سئوال 2049 ـ نـظـر شـمـا در مـورد تـعـزيه و شبيه خوانى چيست ؟
و نيزاجراى نقش را چگونه ارزيابى مى كنيد ؟
جواب بسمه تعالى چنانچه مشتمل بر حرام يا وهن به معصومين ـ عليهم السلام آباشد جايز نيست , واللّه العالم .
سئوال 2030 ـ آيا طبل و سنج كه در دستجات محرم و صفر به عنوان عزادارى به كار مى آيد , درست است ؟
جواب بسمه تعالى مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال 2028 ـ بر علم هاى عباس و ذوالجناح و شبه ضريح ها با نقره و طلاآرايش كردن آيا اشكالى دارد ؟
جواب بسمه تعالى اشكال ندارد , واللّه العالم
سئوال 2049 ـ نـظـر شـمـا در مـورد تـعـزيه و شبيه خوانى چيست ؟
و نيزاجراى نقش را چگونه ارزيابى مى كنيد ؟
جواب بسمه تعالى چنانچه مشتمل بر حرام يا وهن به معصومين ـ عليهم السلام آباشد جايز نيست , واللّه العالم .
سئوال 2037 ـ آيـا حضرت قاسم بن الحسن المجتبى ـ عليه السلام ـ درروز عاشورا با دختر امام حسين ( ع ) عـقـد كـرد بـه طـورى كـه دربـعـضى كتابها به اين امر اشاره شده است .
نظر حضرت عالى راخواستاريم ؟
جواب بسمه تعالى اين مطلب نقل شده , ولى به سند معتبر ثابت نيست , واللّه العالم .
سئوال 2038 ـ آيا قاتلين امام حسين ( ع ) هميشه در آتش جهنم خواهندبود ؟
جواب بسمه تعالى عمل آنان فى نفسه موجب خلود در آتش جهنم است , واللّه العالم .
سئوال 2039 ـ سر امام ( ع ) و اهل بيت ايشان را چهل روز گردانند , آيا به معجزه بود كه عفونى نشدند يا چيز ديگر ؟
جواب بسمه تعالى سـرهـاى مـطـهـر بـراى باقى ماندن احتياج به علاج ندارد , لكن افرادعادى كه در جنگها كشته مى شدند و سرهايشان را به شهرهانقل مى دادند كارى مى كردند كه سرها فاسد نشوند , واللّه العالم .
سئوال 2040 ـ آيا جسد پاك حضرت قاسم ( ع ) زير سم اسب ها قطعه قطعه شد يا قاتل , حضرت قاسم ( ع ) را قطعه قطعه كرد ؟
جواب بسمه تعالى از ظلم ظالمين بعيد نيست كه جسد حضرت قاسم ـ عليه السلام ـ را قطعه قطعه كرده باشند , و لكن فعلا چيزى به سند معتبر دردست نداريم , واللّه العالم .