- قصد تبعى چيست ؟
- نماز كسى كه در حال بيهوشى به شهر ديگرى منتقل شده است، چه حكمى دارد؟
- نماز كسى كه نمىداند سفرش چند فرسخ است، چه حكمى دارد؟
- نماز كسى كه بدون تصميم قبلى، بيش از هشت فرسخ را طى كند، چه حكمى دارد؟
- نماز كسى كه در سفر، مستقل نيست و تابع ديگرى است، چه حكمى دارد ؟
- نماز مسافرى كه در اثناى سفر، مقصدش تغيير كند، چه حكمى دارد ؟
مسأله 1 - كسى كه نمىداند سفرش چند فرسخ است، بايد نماز را تمام بخواند. 35 *(ر.م 1281).
مثال: شخصى براى پيدا كردن گمشدهاى يا در پى شكارى از شهر بيرون رفته و نمىداند كه چه مقدار بايد برود تا آن را پيدا كند. در اين حال بايد نماز را تمام بخواند، ولى در بازگشت چنان چه تا وطن يا جايى كه مىخواهد ده روز در آن جا بماند، هشت فرسخ (يا بيشتر) باشد، بايد نماز را شكسته بخواند.
مسأله 2- كسى كه بدون قصد، مسافت شرعى را طى كند(يا برده شود)، نمازش تمام است. (ع.م 11).
مسأله 3 - اگر به محلى كه فاصله آن (با محل شروع سفر) كمتر از هشت فرسخ است، مسافرت كند و پس از رسيدن به آن جا، قصد كند به جايى برود كه با مقدار مسافتى كه آمده هشت فرسخ مىشود - چون از اول قصد هشت فرسخ را نداشته - بايد نماز را تمام بخواند، ولى اگر بخواهد ازآن جا هشت فرسخ يا بيشتر را طى كند. (امتدادى يا تلفيقى **) از آن به بعد بايد نماز را شكسته بخواند .37 (ر.م 1280)
مسأله 4 - اگر سفر را به حصول چيزى قبل از چهار فرسخ، مشروط و معلق كند، اگر به حصولش اطمينان داشته باشد، نماز شكستهاست، اما اگر اطمينان نداشته باشد، نمازش تمام مىباشد. 39 (ع.م 15)
مسأله 5 - كسى كه قصد دارد مسافت شرعى (هشت فرسخ يا بيشتر) را بپيمايد، اگر چه در هر روز مسافت كمى را طى كند، بايد نماز را شكسته بخواند؛ البته بايد به اندازهاى باشد كه مردم او را مسافر بدانند. بنابراين، اگر در هر روز مقدار خيلى كمى راه برود؛ مثلاً هر روز نيم كيلومتر، چون مردم او را مسافر حساب نمىكنند، پس بايد نمازش را تمام بخواند. 40 (ع.م 16)
مسأله 6 - كسى كه قصد پيمودن مسافت شرعى را دارد، هر چند مقصدش غير معين باشد، بايد نماز را شكسته بخواند. (در قصد مسافت شرعى، لازم نيست مقصد، معين باشد.)41 (ع.م 22)
مثال: اگر كسى از روستاى «الف» واقع در سه فرسخى اهواز، جهت تهيه بليط قطار و مسافرت، به اهواز رفته باشد، ولى مردد باشد كه به مشهد مسافرت كند، يا به قم و يا به تهران *، نماز اين شخص (از حد ترخص روستا شكسته است .
مسأله 7 - كسى كه قصد پيمودن مسافت شرعى (هشت فرسخ يا بيشتر) را دارد، چنان چه در اثناى سفر مقصدش تغيير كند - به شرطى كه قصد مسافت هم چنان باقى باشد - نمازش شكسته است، (با بقاى قصد مسافرت، تغيير مقصد، اشكال ندارد). 42 (ع.م 22)
مسأله 8 - قصد مسافت شرعى (هشت فرسخ يا بيشتر) لازم نيست مستقل باشد؛ بلكه قصد تبعى هم در تحقق شرط دوم، كفايت مىكند. 43(ع.م 17)
مسأله 9 - كسى كه در سفر اختيارش به دست ديگرى است، اگر نداند كه او (صاحب اختيارش) قصد هشت فرسخ را دارد يا نه؟ بايد نماز را تمام بخواند و تحقيق و سؤال - از مقدار سفر - لازم نيست. 44 (ع.م17)
مسأله 10 - كسى كه در سفر اختيارش به دست ديگرى است، اگر بداند يا احتمال عقلايى بدهد كه قبل از رسيدن به چهار فرسخ، از او جدا شده و بر مىگردد، بايد نماز را تمام بخواند. 45 (ع.م 18)