استحاضه‏ و علايم و موارد آن

استحاضه چيست؟

هرخونى كه از رحم خارج شده‏است، درصورتى كه از زخم نباشد و شرايط حيض و نفاس را نيز نداشته باشد، خون استحاضه است، و اگر قبلا زخم و جراحت نداشته و شك دارد كه خونى كه دفع شده، خون زخم است يا استحاضه، بنابر احتياط واجب استحاضه است، و زن را در هنگام ديدنِ خون استحاضه، مستحاضه مى‏گويند.(1)

علايم خون استحاضه‏

خون استحاضه در بيشترِ اوقات زردرنگ و سرد است؛ بدون فشار وسوزش بيرون مى‏آيد و غليظ هم نيست؛ ولى ممكن است گاهى سياه يا سرخ و گرم و غليظ باشد و بافشار وسوزش بيرون آيد. (البته علايم غالبىِ استحاضه برخلاف علايم غالبىِ حيض است.)(2)

چند نكته‏

.1 اگر خون استحاضه از فرج خارج شود، زن محكوم به استحاضه است. و همچنين پس از خروج در استمرار آن فقط آلوده بودنِ داخل فرج كافى است؛ و اما بعد از خروجِ خونِ استحاضه از رحم و قبل از خروج از فرج، آيا زن محكوم به استحاضه است يا نه؟ بعضى از فقها مانند حضرت امام(ره) و حضرت آيه‏الله اراكى(ره) و حضرت آيه‏الله سيستانى و حضرت آيه‏الله مكارم و حضرت آيه‏الله فاضل فرموده‏اند: بنابر احتياطِ واجب ابتداى استحاضه را زمانى قرار دهد كه خون داخلِ فرج آمده هرچند خارج نشده‏باشد، و بعضى از فقها مانند حضرت آيه‏الله گلپايگانى(ره) فرموده‏اند: اگر به قدرى خون در درون باشد كه پنبه را آلوده نمايد، ابتداى استحاضه آن زمان قرار داده شود گرچه خارج نشده باشد و بعضى هم مانند حضرت آيه‏الله خوئى(ره) فرموده‏اند: تا خون خارج نشده زن مستحاضه نيست.(3)

.2 خونِ استحاضه را حدّى در زيادى و كمى نيست؛ يعنى ممكن است از سه روز كمتر يا از ده روز بيشتر باشد.(4)

مواردى كه در فقه، خونِ زن محكوم به استحاضه گرديده است‏

.1 هر خونى كه زن قبل از بلوغ ببيند استحاضه است.(5)

.2 هر خونى كه زن پس از يائسه شدن مى‏بيند استحاضه است.(6)

.3 خونى كه زن كمتر از سه روز مى‏بيند استحاضه است.(7)

.4 زنى كه در حيض عادت معيّن دارد، خونى كه پس از ايّام عادت مى‏بيند و از ده روز مى‏گذرد استحاضه است، اگر چه صفات حيض را داشته باشد.(8)

.5 ميان دو حيض بايد حدّاقل ده روز فاصله باشد كه در اين مدتِ بين دو حيض، خونى كه زن مى‏بيند استحاضه است.(9)

.6 ميان نفاس و حيضِ بعد نيز بايد حدّاقل ده روز فاصله باشد و خونى كه در اين مدت زن مى‏بيند استحاضه است.(10)


1- العروه‏الوثقى، ج 1، فصل فى الاستحاضه؛ توضيح‏المسائل مراجع، بعد از مسأله 391.
2- العروه‏الوثقى، ج 1، فصل فى الاستحاضه؛ توضيح‏المسائل مراجع، مسأله 392.
3- العروه‏الوثقى، ج 1، فصل فى الاستحاضه.
4- العروه‏الوثقى، ج 1، فصل فى الاستحاضه.
5- العروه‏الوثقى، ج 1، فصل فى الاستحاضه.
6- العروه‏الوثقى، ج 1، فصل فى الاستحاضه.
7- همان، مسأله 6.
8- همان، مسأله 17 و 24 و فى حكم تجاوز الدم، مسأله 1.
9- همان، فصل فى حكم تجاوز الدم عن العشره.
10- همان، فصل فى النفاس، مسأله 2.