اگر اين خون قطع نشده تمام آن نفاس است هرچند روز طول بكشد، گرچه بيشتر از ده روز باشد (زيرا ممكن است بچهاى در رحم مادر مرده و متلاشى شده و هر دفعه مقدارى از آن خارج شود)؛ و امّا اگر در وسط گاهى خون ريزى نداشته و پاك بوده است، بعضى از فقها فرمودهاند: اگر آن پاكىِ وسط ده روز مىشده بايد به وظيفه زن طاهر و پاك عمل كند و اگر كمتر از ده روز بوده است در ايّام پاكى بايد بين اعمالِ زنِ طاهر و نفسأ جمع كند. و بعضى از فقها فرمودهاند: اگر پاكى وسط ده روز مىشده به وظيفه زنِ طاهر و پاك عمل مىكند و اگر كمتر از ده روز بوده نفاس است به شرحى كه قبلاً بيان گرديد.(1)
.2 حكم خونى كه نفسأ پس از خارج شدن تمام بچّه ديده و تا ده روز قطع شده است:
تمام خون نفاس است، چه همه ده روز يا روزهاى اوّل يا وسط يا آخر آن را ديده باشد. و در اين قسم فرقى ميان اقسام زنها از جهت داشتن و يا نداشتن عادت و انواع آن نيست. و اگر در وسط، بعضى از روزها را پاك بوده است احكام آن قبلاً بيان گرديد.(2)
.3 حكم خونى كه نفسأ پس از خارج شدن تمام بچّه ديده و از ده روز تجاوز كرده و در حيض هم عادت دارد: به اندازه روزهاى عادتش نفاساست. (چه عادتش ده روز يا كمتر باشد) و اما حكم بعد از ايّام عادت در بحث بعدى (حكم خونى كه زن پس از ايّام نفاس مىبيند) خواهد آمد. اگرچه احتياط مستحب آن است كه از روز بعد از عادت تا روز هجدهمِ زايمان، كارهاى استحاضه را بهجا آورد و كارهايى را كه بر نفسأ حرام است ترك كند.(3)
اوّل: به فتواى همه فقها رجوع به صفات و علايم در نفاس وجود ندارد (زيرا در نفاس، صفات و علايم مطرح نيست) و همچنين رجوع به عادت نوعيه (يعنى رواياتى كه عادتِ نوع زنها را بيان مىكردند كه عبارت بودند: از سه روز، شش روز، هفت روز و...) مطرح نيست و اما نسبت به رجوع به اقارب و بستگان، بيشتر فقها فرمودهاند: نفسأ رجوع به اقارب و بستگان ندارد؛ يعنى اگر عادت دارد بايد به مقدار عادتش نفاس قرار دهد و اگر عادت ندارد بايد ده روزِ پس از زايمان را نفاس قرار دهد ولى بعضى از فقها مانند حضرت آيهالله خوئى(ره) فرمودهاند: اگر عادت دارد به مقدار عادتش را نفاس قرار دهد و اگر عادت ندارد بنابر احتياطِ واجب بايد به عادت اقارب و بستگانش مراجعه كند و بقيّهاش را تا ده روز احتياط كند.(4)
دوم: در نفاس فقط عادت عدديّه مىآيد و اما وقتيّه اثرى ندارد.
مسأله: زنى كه عادتِ حيضش كمتر از ده روز است، اگر بيشتر از روزهاى عادتش خونِ نفاس ببيند بايد به اندازه روزهاى عادتِ خود نفاس قرار دهد و سپس استظهار كند و درباره استظهار اقوالى است كه در زير بيان مىگردد:
الف: بعد از نفاس قرار دادنِ ايّام عادت، تا روز دهم مىتواند عبادت را ترك نمايد يا كارهاى مستحاضه را انجام دهد ولى ترك عبادت يك روز يا دو روز خيلى خوب است كه اين نظر حضرت امام(ره) و حضرت آيهالله سيستانى مىباشد.
ب: بعد از نفاس قرار دادن ايّام عادت واجب است يك روز عبادت را ترك نمايد و بعد جايز است احكام مستحاضه را جارى يا اينكهعبادت را تا ده روز ترك كند و اين نظر حضرت آيهالله خوئى(ره) مىباشد.
ج: بعد از نفاس قرار دادن ايّام عادت بنابر احتياطِ واجب تا دو روز عبادت را ترك نمايد و بعد از دو روز تا روز دهم كارهاى مستحاضه را بهجا آورد و كارهايى كه بر نفسأ حرام است ترك نمايد و اين نظر حضرت آيهالله گلپايگانى(ره) مىباشد.
د: بعد از نفاس قرار دادنِ ايّام عادت، ترك عبادت يك روز واجب، و دو روز تا ده روز خوب است و اين نظر حضرت آيهالله اراكى(ره) مىباشد.
ه' : بايد به اندازه روزهاى عادتِ خود نفاس قرار دهد و احتياط واجب آن است كه تا روز دهم زايمان عبادت را ترك كند و اين نظر حضرت آيهالله مكارم و حضرت آيهالله فاضل مىباشد.(5)
.4 حكم خونى كه نفسأ پس از خارج شدنِ تمام بچّه ديده و از ده روز تجاوز كرده و در حيض هم عادت ندارد: بيشتر فقها كه رجوع به اقارب را در نفاس لازم نمىدانستند فرمودهاند: ده روزِ پس از زايمان، نفاس است، ولى بعضى ديگر از فقها مانند حضرت آيهالله خوئى(ره) فرمودهاند: بنابر احتياطِواجب بايد به عادت اقارب و بستگانش مراجعه كند و پس از آن تا ده روز احتياط كند. و اما حكم خونى كه پس از ده روزه مىبيند در بحث بعدى (حكم خونى كه زن پس از ايّام نفاس مىبيند) خواهد آمد. اگر چه احتياط مستحب آن است كه بعد از روز دهم تا روز هجدهمِ زايمان كارهاى مستحاضه را بهجا آورد و كارهايى كه بر نفسأ حرام است ترك كند.(6)