چيزهايى كه بر حائض حرام است‏

.1 عباداتِ مشروط به طهارت (وضو، غسل، يا تيمم) بر حائض حرام مى‏باشد مانند: نماز، روزه، طواف، اعتكاف؛ به جز نماز ميّت، كه زنِ حائض مى‏تواند آن را به جا آورد.(1)

.2 مسّ خطوط قرآن كريم؛ اسم خداوند متعال به هر زبانى نوشته شده‏باشد؛ صفات خاصّ خداوند متعال، مانند خالق، رازق و ... بر حائض حرام است، اما در مورد مسّ اسماى انبيا و امامان معصوم(ع) بعضى از فقها، مانند حضرت امام(ره) و حضرت آيه‏الله اراكى(ره) و حضرت آيه‏الله خوئى(ره) و حضرت آيه‏الله سيستانى بنابر احتياط واجب به صورت قبل، ملحق دانسته‏اند و بعضى از فقها، مانند حضرت‏آيه‏الله فاضل و حضرت آيه‏الله مكارم در الحاق، اشكال كرده‏اند.(2)

سؤال: نوشتن نام خدا، به اين صورت كه نوشته شده توضيح دهيد كه آيا مس كردنِ آن حرام است يانه؟

الف) الله، ب) خدا، پ) بسمه تعالى، ت) الله بدون حركت، ث) نام خدا را در ميان شعرى بنويسند و حروف آن جدا باشد، ج) پاره كردن و سوزاندن يا با جوهر از بين بردن چطور؟، چ) ا... ح) اگر قسمتى از آن مسّ شود چطور؟ نوشتن و دورانداختنِ نامِ امامان را كه روى اشخاص گذاشته‏اند چطور؟ آيه قرآنِ بدون حركت بدون وضو مسّ كردن چگونه است؟

جواب: مّسِ كتابت قرآن و اسماى بارى‏تعالى، يا جزئى از آنها به هر لغت و كيفيت كه باشد، بدون طهارت جايز نيست و از بين بردن آنها به نحوى كه موجب هتك (بى احترامى) نشود اشكالى ندارد.(3)

سؤال: آيا مس كردن نقش آرم جمهورى اسلامى ايران، كه روى نامه‏ها وبليت‏هاى اتوبوس و... مى‏باشد حرام است؟

جواب: بدون طهارت جايز نيست على الأحوط.(4)

.3 بعضى از فقها مانند حضرت امام(ره) و حضرت آيه‏الله اراكى(ره) و حضرت آيه‏الله فاضل مى‏فرمايند: خواندن سوره‏اى كه سجده واجب دارد، حتى تلفّظِ يك كلمه آن، برحائض حرام است. و آن چهار سوره عبارتند از:

* سوره 32 (الم تنزيل)

* سوره 41 (حم سجده)

* سوره 53 (والنجم)

* سوره 96 (اقرأ).

و بعضى ديگر از فقها مانند حضرت آيه‏الله خوئى(ره) و حضرت آيه‏الله گلپايگانى(ره) و حضرت آيه‏الله مكارم و حضرت آيه‏الله سيستانى فرموده‏اند: فقط خواندن آيه سجده حرام است.(5)

سؤال: آيا زن حائض مى تواند دعاى كميل بخواند؟

جواب: (دعا خواندن براى زن حائض مانعى ندارد ولى) در دعاى كميل چون جمله «اَفَمَنْ كانَ مُؤمِناً كَمَنْ كانَ فاسِقاً لايَسْتَووُنَ(6)» در سوره‏اى‏است كه آيه سجده واجب دارد، به فتواى فقهايى مانند حضرت امام(ره) و حضرت آيه‏الله اراكى(ره) و حضرت آيه‏الله فاضل كه خواندنِ تمام سوره را براى حائض حرام مى‏دانستند، اين جمله را در دعاى كميل، حقِ خواندن ندارد (ولى گوش كردنِ آن اشكالى ندارد) و اما به فتواى فقهايى كه فقط خواندنِ آيه سجده را حرام مى‏دانستند خواندن اين جمله در دعاى كميل جايز است؛ زيرا اين جمله آيه سجده نيست.(7)

مسأله: زنِ حائض هرگاه آيه‏اى را كه سجده واجب دارد گوش دهد (استماع) واجب است سجده را به جا آورد. و اما اگر گوش ندهد بلكه به گوشش بخورد (سماع) بعضى از فقها فرموده‏اند: مانند صورت استماع واجب است سجده كند، و بعضى مانند حضرت آيه‏الله اراكى (ره) و حضرت آيه‏الله گلپايگانى (ره) و حضرت آيه‏الله مكارم و حضرت آيه‏الله فاضل احتياط واجب دارند، و بعضى هم مانند حضرت امام(ره) مستحب دانسته‏اند و بعضى مانند حضرت آيه‏الله خوئى(ره) و حضرت آيه‏الله سيستانى واجب ندانسته‏اند.(8)

نكته‏

َ زنِ حائض در ماه مبارك رمضان، مى‏تواند در جلسات قرائت قرآن شركت كند و زمانى كه به سوره‏اى كه سجده واجب دارد رسيد، تلفظ نكرده و فقط گوش مى‏دهد و پس از شنيدنِ آيه سجده مانند بقيّه سجده مى‏كند.

سؤال: خواندنِ بيش از هفت آيه از قرآنِ كريم براى زن حائض مكروه است باتوجه به اين‏كه در ماه مبارك رمضان خواندن قرآن، فضيلت بسيارى دارد آيا حائض بودن مانعِ از خواندن قرآن است؟

جواب: در غير چهار سوره عزيمه(9) مانع نيست.(10)

.4 رفتن به مسجدالحرام و مسجد پيغمبر(ص)، اگرچه از يك در داخل و از در ديگر خارج شود.(11)

. 5 توقّف در مساجد ديگر حرام است؛ ولى اگر از يك در داخل و از در ديگر خارج شود مانعى ندارد؛ لكن مكروه است و احتياط واجب آن است كه در حرم امامان(ع) هم توقّف نكند.ولى بعضى از فقها مانند حضرت آيه‏الله گلپايگانى(ره) حرم امامان(ع) را بنابراحتياط واجب به مسجد الحرام و مسجد النّبى(ص) ملحق كرده‏اند.(12)

سؤال: آيا زنى كه در عادت ماهانه به‏سر مى‏برد، در زمان ضرورى مى‏تواند داخل مسجد شود و مدّت طولانى در آن‏جا بماند (مثلاً در زمان رأى‏گيرى، پاى صندوق باشد) و چاره‏اى هم نداشته باشد؟

جواب: در فرض مرقوم جايز نيست.(13)

سؤال: در بعضى از جاها دفترچه‏ها و كوپن‏هاى محلى را در مساجد توزيع مى‏كنند؛ آيا زنانى كه در حال حيض يا نفاس هستند مى‏توانند براى دريافت اين چيزها به مسجد بروند؟

جواب: اگر بايد در مسجد توقّف كند جايز نيست.(14)

سؤال: آيا زن حائض غير از حرم ائمه اطهار(ع) مى تواند به حرم ديگر امام زاده‏ها برود يا نه؟

جواب: اگر موجب هتك نباشد، اشكال ندارد.(15)

.6 به فتواى تمامى فقهايى كه فتوايشان در اين كتاب آمده است گذاشتن چيزى در مسجد براى حائض حرام است اگرچه از خارج مسجد باشد به‏جز حضرت آيه‏الله اراكى(ره) كه فقط توقف را حرام دانسته‏اند و گذاشتن چيزى را در آن حرام نمى‏دانند اما در داخل شدن و برداشتن چيزى از مسجد اختلاف است. بعضى از فقهامانند حضرت امام(ره) و حضرت آيه‏الله اراكى(ره) و حضرت آيه‏الله فاضل و حضرت آيه‏الله مكارم جايز مى‏دانند و بعضى مانند حضرت آيه‏الله سيستانى و حضرت آيه‏الله خوئى (ره) جايز نمى‏دانند.(16)

.7 جماع و همبسترى با همسر.


1- العروه الوثقى، ج 1، فى احكام الحائض «احدها» و آداب صلاه‏الميت.
2- همان، فى غايات الوضؤ؛ تحرير الوسيله، ج‏1، فى غايات الوضؤ.
3- استفتاآت امام، ج 1، وضو، سؤال 79.
4- همان، سؤال 80.
5- العروه‏الوثقى، ج‏1، فى احكام الحائض «الثالث».
6- سجده، 18.
7- العروه الوثقى، ج 1، فيمايحرم على الجنب، مسأله 5.
8- همان، فى احكام الحائض، مسأله 2.
9- عزيمه: سوره‏اى كه سجده واجب دارد.
10- استفتاآت امام، ج‏1، غسل حيض، سؤال 171.
11- العروه الوثقى، ج 1، فى احكام الحائض و فيما يحرم على الجنب؛ توضيح المسائل مراجع، مسأله 355.
12- العروه الوثقى، ج 1، فى احكام الحائض، و فيما يحرم على الجنب، مسأله 2؛ توضيح المسائل مراجع، مسأله 355.
13- استفتاآت امام، ج‏1، غسل حيض، سؤال 175.
14- همان، سؤال 176.
15- همان، سؤال 174.
16- توضيح المسائل مراجع ،مسأله 355؛ العروه‏الوثقى، ج 1، فيما يحرم على الجنب «الرابع».