اقسام زن‏هاى حائض‏

عادت دارد

عدد معين (عدديّه)

وقت معين (وقتيّه)

وقت و عدد معين‏ (وقتيّه و عدديّه)

عادت ندارد

ناسيه‏

مضطربه‏

مبتدئه

مبتدئه: زنى است كه نخستين بار(1) حيض مى‏شود.(2)

مضطربه: زنى است كه چند ماه خون ديده؛ ولى عادت معينى پيدا نكرده، يا عادتش به‏هم خورده و عادت منظّم تازه‏اى پيدا نكرده است.(3)

ناسيه:(4) زنى كه عادت خود را فراموش كرده، ناسيه ناميده مى‏شود.(5)

فرض: زنى كه به سبب حاملگى و شيردادن به فرزندش، نزديك دوسال و اندى از عادت پيشين او گذشته، احتمال فراموشى عادتش فراوان است.

وقتيّه و عدديّه: زنى كه وقت و عدد عادتش در هرماه يكسان است، «وقتيّه و عدديّه» ناميده مى‏شود.

وقتيّه: زنى كه عادتش در هر ماه در يك زمان معيّن است ولى عددش متفاوت است «وقتيّه» ناميده مى‏شود.

عدديّه: زنى كه عادتش در هر ماه از نظر عددِ روزها يكسان و از نظر زمان متفاوت است «عدديّه» ناميده مى‏شود.

معيار پيدايى (تحقّق) عادت‏

اگر زن دوبار به يك صورت خونِ حيض ببيند، عادتش محقّق مى‏شود. منتها در وقتيّه و عدديّه مورد اتفاق است؛ ولى در وقتيّه يا عدديّه فقط حضرت امام(ره) فرموده‏اند: تحقّق عادت با دو بار مشكل است و شايسته است احتياط را ترك ننمايد؛ يعنى هنوز حكم به تحققّ عادت نكند.(6)

معيار به هم خوردن عادت‏

حائض(7)
1- يك بار برخلاف عادتِ قبلى ديده است: عادت قبلى زايل نمى‏شود.
2-دو بار ديده است‏
-- هر دو بار به يك شكل بوده‏است: عادت قبلى زايل مى‏شود.
-- مختلف بوده است:روشن نيست مگر بيش از دو بار باشد كه عرفاً صدق‏ كه اين زن عادت معيّنى ندارد كه مضطربه خواهد شد.

---

1- البته همان گونه كه ممكن است مبتدئه دختر باشد احتمال دارد زن نيز باشد، در صورتى كه زود ازدواج كرده و اولين حيض او در خانه شوهرش واقع شده باشد.
2- توضيح المسائل مراجع مسأله 496.
3- همان، مسأله 478 و 494.
4- به ناسيه (متحيّره و) مضطربه هم گفته‏اند. در اين صورت، مبتدئه را عام گرفته‏اند كه دو فرد دارد:
الف) زنى كه نخستين بار حيض ديدن اوست.
ب) زنى كه عادت معيّنى پيدا نكرده است. (مضطربه به معناى اول). العروه‏الوثقى، ج 1، فى الحيض مسأله 8.
5- توضيح المسائل مراجع، مسأله 499.
6- العروه‏الوثقى، ج 1، فى الحيض، مسأله 9؛ تحرير الوسيله، ج 1، فى الحيض، مسأله 11.
7- العروه‏الوثقى، ج 1، فى الحيض، مسأله 10؛ تحرير الوسيله، ج‏1، فى الحيض، مسأله 11 و 12.