| ابرأ: | برى كردن، برى كردن ذمه |
| اجرتالمثل: | دست مزدى كه معمولاً براى مثل چنين عملى داده مىشود |
| اِحبال: | باردار كردن، آبستن كردن |
| احتياط مستحب: | احتياطى است غير فتواى فقيه و لذا رعايت آن الزامى نيست |
| احتياط واجب: | امرى است كه مطابق احتياط است و فقيه همراه آن فتوا نداده. در چنين مسائلى مقلّد مىتواند به فتواى مجتهد ديگر عمل كند |
| اذن: | اجازه |
| استفتأ: | مطالبه فتوى، سؤال از نظر مجتهد در باره حكم شرعىِ مسأله |
| استمنأ: | انجام دادن عملى با خود كه موجب خروج منى شود |
| اِضرار: | ضرر رساندن، ضرر زدن |
| اِضطرار: | ناچارى |
| اقوا اين است : | نظر قوى بر اين است، فتوا اين است |
| اهل ذمّه: | اهل كتابى كه در بلاد اسلامى با شرايط مخصوص اهل ذمّه در پناه حكومت اسلامى قرار گرفتهاند |
| بالغ: | دختر يا پسرى كه به حدّ بلوغ رسيده (رجوع شود به مسأله 2252، رساله عمليه) |
| بعيد نيست: | فتوا اين است (مگر قرينهاى بر خلاف آن در كلام باشد) |
| تذكيه شده: | حيوانى كه با رعايت موازين شرع كشته شده باشد |
| تلذّذ: | لذّت بردن |
| تمكّن: | توانايى |
| تحاذق: | ماهر |
| حايض: | زنى كه در عادت ماهيانه است |
| حدّ: | عقوبتى است متعلق به بدن كه شارع، مقدار آن را تعيين فرموده است |
| حشفه: | سر آلت تناسلى مرد |
| حيض: | قاعدگى، عادت ماهيانه زنان |
| دينار: | هر دينار يك مثقال شرعى است كه هر مثقال آن 18 نخود است (چهار مثقال شرعى معادل سه مثقال معمولى است)/ |
| ديه: | مالى كه به جبران خون مسلمان يا نقص بدنى پرداخت شود؛ مقدار مالى كه در مقابل جنايت واجب است پرداخت شود |
| رجال: | مردان |
| ريبه: | نگاه كردن به گونهاى كه ديگران را بدگمان كند. نگاهى كه توأم با شهوت و هوسانگيز باشد |
| ضامن: | عهدهدار، بر عهده گيرنده |
| ضرورت: | ناچارى، اضطرار |
| ضمانت: | بر عهده گرفتن، عهدهدار بودن |
| ظاهر اين است: | فتوا اين است (مگر اين كه در كلام قرينهاى براى مقصود ديگر باشد) |
| عاقله: | منسوبين مذكر قاتل از طرف پدر را گويند مانند: برادر پدرى و فرزندان وى |
| عزل: | انزال نمودن در خارج از رحم براى جلوگيرى از انعقاد نطفه |
| علقه: | در لغت عرب به معناى كرم كوچكى است كه از خون تغذيه مىكند (زالو) |
| عورت: | آنچه انسان از ظاهر كردنش حيا مىكند (كنايه از عضو جنسى زن و مرد)و اندام دفع (مخرج مدفوع) |
| غرض عقلايى: | هدفى كه از نظر عقلا قابل قبول و پسنديده باشد |
| فتوا: | رأى مجتهد در مسائل شرعى |
| فى حد نفسه: | در حد خود، به خودى خود |
| قاصر: | كسى كه كوتاهى كرده است. چنانچه اين واژه در مقابل بالغ به كار رود، منظور كسى است كه صغير، مجنون يا سفيه باشد و به بلوغ عقلى نرسيده است |
| قصاص | نوعى كيفر و مجازات در مورد جنايت و ضرر جانى به ديگرى است |
| كراهت: | مكروه بودن (رجوع شود به مكروه) |
| لوث: | اماره ظنى است نزد حاكم كه بر صدق مدّعا اقامه مىشود، مانند يك شاهد يا دو شاهدى كه تمام شرايط شهادت را ندارند/ |
| مأذون: | اذن داده شده |
| مباشرت: | به نفس خود كارى را انجام دادن، بدست خود، كار كردن |
| متنجس: | هر چيزى كه ذاتاً پاك است ولى در اثر برخورد مستقيم يا غير مستقيم با شئ نجس، آلوده شده باشد |
| مُثله: | بريدن گوش يابينى يا لب كسى |
| محتضر: | كسى كه در حال جان دادن است |
| مَحرَم: | بستگان نزديك انسان كه ازدواج با آنها حرمت ابدى دارد |
| مُحَرَّم: | حرام شده، حرام |
| مُدّ: | پيمانهاى كه تقريباً ده سير ظرفيت دارد، معادل ده سير |
| مُستحب: | پسنديده، مطلوب، چيزى كه مطلوب شارع است ولى الزامى و واجبنيست |
| مسكرات: | چيزهايى كه مست كننده است |
| مضطر: | ناچار، ناگزير |
| مُضغه: | پارهاى از گوشت |
| مكروه: | ناپسند، نامطلوب، آنچه انجام دادن آن حرام نيست، ولى تَركَش بهتر است |
| موثّق: | كسى كه مورد وثوق و اعتماد باشد |
| مورد اشكال است | صحيح نيست و در اين مورد مىتوان به مجتهد ديگر مراجعه كرد (يا محل اشكال است) |
| ميت: | مرده، جسد بىجان انسان |
| ميته: | مردار |
| نجس: | ناپاك، پليد |
| نسأ: | زنان |
| نفاس: | خونى كه پس از زايمان از رحم زن خارج مىشود |
| نفسأ: | زنى كه خون نفاس مىبيند |
| نفس محترمه: | كسى كه كشتن و آزار او حرام باشد |
| واجب: | هر كارى كه انجام آن از نظر شرعى الزامى است |
| وارث: | كسى كه ارث مىبرد، جمع آن ورثه است |
| وصيت: | سفارش، توصيههايى كه انسان براى كارهاى پس از مرگش به ديگرى مىكند |
| ولوج روح: | داخل شدن روح |
| ولىّ: | كسى كه به دستور شارع مقدس سرپرست ديگرى است، مانند پدر و پدر بزرگ و حاكم شرع |
| يائسه: | زنى كه سنش به حدى رسيده كه از عادت ماهيانه افتاده است |