ضمان در تزريقات(1)

- اگر تزريق آمپول منجر به فوت مريض شود، موجب ضمان است هرچند - عملِ تزريق كننده - با اجازه وزارت بهدارى باشد. پس اگر عمدى بوده قصاص دارد و اگر شبه عمد بوده ديه بر عهده تزريق كننده است. اما اگر خطاى محض بوده، ديه برعهده عاقله اوست.

- اگر مريض، تزريق كننده را در مقام معالجه ابرأ نموده باشد، ديه ندارد.

- در صورتى كه مريض نداند تزريق كننده، اجازه تزريق ندارد و به خيال مجاز بودن، وى را ابرأ نمايد، اجازه مريض (در صورت پيشامد حادثه) موجب رفعِ ضمان نمى‏شود(2).

س(3): شخصى در اثر تصادف انگشتانش قطع مى‏شود و راننده، او را به‏ بيمارستان برده و معالجه مى‏كند. اطبّاى كادر بيمارستان، در زدن آمپول كزاز مسامحه مى‏كنند و مجروح مبتلا به كزاز شده، فوت مى‏كند. آيا راننده يا طبيب، ضامن ديه هستند؟

ج: عدم ايجاد مانع، موجب استناد قتل نيست(4)، پس در فرض سؤال، نه‏ راننده ضامن است نه طبيب، هرچند به خاطر مسامحه در زدن آمپول، مرتكب حرام شده است(5).

تزريق براى روزه‏دار و مُحرم (در حجّ)‏

- احتياط واجب(6) آن است كه روزه‏دار از استعمال آمپولى كه به جاى غذا به كار مى‏رود، خوددارى كند(7).

- تزريق آمپولى كه عضو را بى‏حس مى‏كند يا به جاى دارو استعمال مى‏شود(8)براى روزه‏دار اشكال ندارد(9).

س: تزريق آمپول در حال احرام، در صورتى كه خون بيايد، براى تزريق كننده يا مُحرِم كه تزريق شده چه صورتى دارد؟

ج: اگر نمى‏دانسته اشكال ندارد(10).


1- بر اساس فتواى آيت‏ا... گلپايگانى ره
2- مجمع‏المسائل، ج 3، ص 212، س 97
3- بر اساس فتواى آيت‏ا... اراكى ره
4- توضيح: اين كه كادر درمانى، آمپول كزاز نزده است (مانعِ ابتلا به كزاز را ايجاد نكرده است) موجب نمى‏شود كه قتل به آنها استناد داده شود. (مؤلف)
5- استفتاآت، ص 235، س 19
6- گلپايگانى ره: احتياط مستحب است. (توضيح‏المسائل، مسأله 1576)
اراكى ره: اكل و شرب در مورد مذكور صادق نيست، بنابراين اشكال ندارد (استفتاآت، ص 51، س 12)
7- توضيح‏المسائل، مسأله 1576.
8- گلپايگانى ره: فرقى بين آمپولها نيست و اگر لازم شد و تزريق نمود روزه او باطل نمى‏شود. (توضيح‏المسائل، مسأله 1576)
اراكى ره: اكل و شرب در مورد مذكور صادق نيست، بنابراين اشكال ندارد. (استفتاآت، ص 51، س 12)
9- توضيح‏المسائل، مسأله 1576
10- استفتاآت، ج 1، ص 479، س 139