لمس و نگاه در آزمايش(1)‏

اگر پزشكِ ناهمگن (در صورت نبودن پزشك همگن)، جهت معالجه يا كارهايى‏ از قبيل تشخيص نبض، گرفتن خون و ... ناچار شود به بدن نامحرم نگاه كند، يا دست به بدن او بزند (در صورتى كه استفاده از دستكش هم ممكن نباشد)، در اين صورت لمس و نگاه اشكال ندارد. البته در اين موارد، بايد به مقدار ضرورت بسنده كرد، يعنى اگر تنها با نگاه كردن يا لمس، بتواند بيمار نامحرم را معالجه كند، بايد به همان نگاه يا لمس (آن هم به مقدار ضرورت) اكتفا كند و زيادتر از آن جايز نيست(2).

س: در بعضى از مناطق ايران جهت ازدواج دستور تهيه آزمايش خون را مى‏دهند، حال اگر دكتر زن جهتِ آزمايش نباشد، آيا دكتر مرد مى‏تواند جهت گرفتن خون اقدام نمايد و يا اگر دكتر زن هم باشد ولى در اثر بى‏توجهى و غير آن، دكتر مرد به اين عمل مى‏پردازد. در اين صورت، آيا آزمايش جايز است؟

ج: اگر آزمايش مستلزم لمس يا نظرِ حرام باشد، جايز نيست(3).

س(4): انجام آزمايشهاى ضرورى توسط افراد ناهمگن چه حكمى دارد؟

ج: در فرض ضرورت، حكم ساير ضرورتهاى ديگر را دارد كه به مقدار رفع‏ ضرورت، اكتفا مى‏شود(5). (به مقدارى كه ضرورت برطرف شود، بايد اكتفا كرد)


1- يادآوري : مسائل کلي نگاه و لمس در بخش اول کتاب - احکام مشترک بزشکي - به تفصيل ذکر شده است
2- تحريرالوسيله، ج 2، كتاب النکاح ، في الفروع المتعلقه بالنظر & ص 243 & مساله 22.
3- توضيح المسائل امام (ره) به ضميمه استفتاآت - بخش استفتاآت - ص 420
4- بر اساس فتواي آيت الله اراکي (ره)
5- استفتاي مستقل از دفتر آيت الله اراکي (ره)