خريد و فروش دارو و وسايل بهداشتى‏

- خريد و فروش روغن، داروهاى روان (مايع) و عطرهايى كه از ممالك غير اسلامى مى‏آورند، اگر نجس بودن آنها معلوم نباشد، اشكال ندارد ولى روغنى را كه از حيوان بعد از جان دادن آن مى‏گيرند، چنانچه در شهر كفار از دست كافر بگيرند و از حيوانى باشد كه اگر رگ آن را ببرند خون از آن جستن مى‏كند، نجس است و معامله آن باطل است؛ بلكه اگر در شهر مسلمانان هم از دست كافر بگيرند معامله آن باطل است مگر آن كه بدانند آن كافر، كالا را از مسلمان خريده است(1).

- بايد(2) دارويى را كه مثل شراب، عين آن نجس است معامله نكنند(3)، ولى‏ معامله دارويى كه عينش نجس نيست و به آن احتياج داشته باشند اشكال ندارد(4).

- خريد و فروش تيغ، ماشين خودتراش، ماشينهاى نمره‏ريز كه در تراشيدن‏ صورت و غير آن بكار مى‏رود چنانچه به منظور استفاده حرام نباشد و يا ندانيم كه آن را در مصارف حرام بكار مى‏گيرد، اشكال ندارد(5).

- خريد و فروش و توليد خمير ريش، چنانچه مصرف حلال (غير از تراشيدن‏ ريش) داشته باشد اشكال ندارد؛ مگر آن كه به قصدِ مصرف در حرام بوده يا دانسته شود كه براى حرام مصرف مى‏شود(6).

- خريد و فروش مجسمه و صابون يا چيزهاى ديگر كه روى آن مجسمه دارد، اشكال ندارد(7).

- فروختن يا مصرف كردن عطرهايى كه در تهيه آنها الكل به كار رفته و نيز فروختن لوازم آرايش زنانه به وسيله مرد، اشكال ندارد(8).

س: پيه و چربى حيوانى كه از كشور خارجى غير مسلمان براى تهيه صابون وارد مى‏شود، حكم خريد و فروش و مصرف صابون آن چيست؟

ج: خريد و فروش ميته (حيوانى كه به طريق شرعى ذبح نشده است) و انتفاع از آن براى منافع محلَّله (مصارف حلال) مقصوده جايز است. اگرچه احتياط مستحب آن است كه پول، در مقابل رفع يد و مانند آن داده شود و اگر خريد و فروش آن براى خوردن باشد حرام است(9).

س(10): پخش الكل صنعتى و سفيد به اين جانب محوّل شده، احتمال دارد بعضى‏ افرادِ دريافت كننده، از اين سهميه سؤ استفاده كنند، تكليف شرعى بنده چيست؟

ج: در فرضِ سؤال، اگر شما به عنوان مصرف درمانى به ديگران مى‏دهيد، مجرد احتمال، ضررى ندارد و اگر يقين داريد كه به مصرف شرب محرّم مى‏رسد، دادن الكل، در صورتى كه به قصدِ خوردن آنها بدهيد اعانت بر گناه است و جايز نيست(11).


1- توضيح‏المسائل، مسأله 2059.
2- اراكى ره: بنابر احتياط واجب ...
3- گلپايگانى ره: اگر پول را در مقابل ظرف آن يا در مقابل زحمت دارو فروش بدهند، اشكال ندارد (توضيح‏المسائل، مسأله 2066).
4- توضيح‏المسائل، مسأله 205ٌّ.
5- استفتاآت، ج 2، ص 7، س 8.
6- همان، ص 6 و 7، س 7.
7- توضيح‏المسائل، مسأله 2069.
8- استفتاآت، ج 2، ص 34، س 93.
9- همان، ص 5، س 3.
10- بر اساس فتواى آيت‏ا... گلپايگانى ره.
11- مجمع‏المسائل، ج 3، ص 65، س 8.