راه خروج از بحران توسعه و تمدن، كه كشورهاى عربى دچار آن هستند، چيست؟ دكتر على حرب، با اشاره به اهميت فرهنگ در جهان معاصر و فقدان فرآيند توليد انديشههاى قابل مصرف در عرصهى عمل در اين كشورها، ادعا مىكند راه حل خروج از بحران توسعه و تمدن، نفى نگرش جزمانگارانهى ايدئولوژيك، اتخاذ روىكرد جديد مبتنى بر انتقاد از خود، و حركت به سوى پلوراليسم و جامعهى در حال تداول (جاىگزينى) است. وى به جاى نقد ديگران نقد خود را پيشنهاد مىكند و بهترين راه دفاع از هويت خود را كنار گذاشتن نظريهپردازىهاى مبارزهجويانه مىداند. نويسنده مىپندارد در جهان معاصر، هيچ نظريهاى به تنهايى نمىتواند الگويى براى تغيير جهان باشد. ايشان تأليف ابداعهاى معرفتى در تخصصهاى گوناگون و تبادل تجارب و دانشها را از لوازم روش پلوراليستى مىداند. وى، با تأكيد بر انگارهى نسبيت و نفى حقيقت ثابت و تصريح بر اينكه انديشهها حاصل تجربههاى بشرى است، تقديس انديشهها را ناصواب مىپندارد و، در عين حال، به نگرش به آيندهى جهان، با اتكا به گذشته (سنت) و درك زمان حال، توصيه مىكند. دكتر حرب، جهان امروز را فراتر از مقولههاى دولت -
ملت و دولت - ايدئولوژى تصوير مىكند و جهانىشدن با نگرش جامعهى تداولى (جاىگزينى) را راه مقابله با فعاليتهاى خشونتآميز مىداند. به زعم ايشان، امورى همچون دغدغهى هويت، ثوابت امت و بارهاى ايدئولوژيك و پيشفرضهاى دگماتيك، مانع اصلى جهانىشدن و نفى دستاوردهاى غرب است. نگرش پلوراليستى و نسبيتانگارانهى نويسنده، كه در لابهلاى مقاله به آن تصريح شده، نقطهى اتكاى مدعيات ايشان است كه در جاى خود مورد نقد قرار گرفته است.