مخاطرات و فرصت‏هاى جهانى‏شدن‏

متن
سيد محمدكاظم سجادپور ايران ، 18 - 20/3/81
اشاره
بازتاب شماره 27

مقاله، كه برگردانى از سخن‏رانى آقاى سجادپور در مركز مطالعات عالى بين‏المللى است، پيرامون زمينه‏هاى طرح جهانى‏شدن، نظرات مطرح شده در اين باب و چگونگى تحليل اين پديده به بحث مى‏پردازد. بحث جهانى‏شدن پس از پايان جنگ سرد و بر اساس اين نظريه مطرح شد كه روابط و مفاهيم حاكم بر نظام بين‏الملل تغيير كرده و جهان به سوى يكپارچگى در حركت است. عمده‏ى تحليل‏گران اين بحث سه گروه‏اند:

متن

1. پروژه‏انديشان يا كسانى كه جهانى‏شدن را مرحله‏اى جديد و امروزى از روند ديرباز استعمار مى‏دانند؛

2. پروسه‏انديشان يا كسانى كه آن را ادامه‏ى يك تحول تدريجى تاريخى مى‏دانند؛

3. كسانى كه معتقدند جهانى‏شدن پروسه‏اى است كه ممكن است به پروژه منتهى شود؛ همچون پروسه‏ى سرمايه‏دارى كه به پروژه‏ى استعمار اقتصادى انجاميد.

از ويژگى‏هاى مهم مطرح شده در اين بحث، كاهش نقش دولت - ملت‏ها در صحنه‏ى بين‏الملل به سود افراد و NGOها، و تغيير مبناى قدرت از تكنولوژى و مواد خام(سخت‏افزار) به اطلاعات(نرم‏افزار) است. تأثيرات فرآيند جهانى‏شدن بر اقتصاد و فرهنگ موجب شده بعضى كشورها آن را كاملاً بپذيرند؛ بعضى آن را تنها از بعد اقتصادى بپذيرند و از نظر فرهنگى تكثرگرا باشند (چين، هند و فرانسه) و برخى نيز هنوز تصميم نهايى اتخاذ نكرده‏اند(ايران). به عقيده‏ى آقاى سجادپور، عدم تعريف مشخص از «Globalization»، وسعت سطح تحليلى اين تئورى و نيز توهم كاهشِ مطلقِ نقش دولت - ملت‏ها، مانع تحليل صحيح تئورى جهانى‏شدن است.