پس از پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي و حاكميت نظام مقدس جمهوري اسلامي، عرصه نويني در طرح مباحث ديني، اخلاقي، فرهنگي و... گشوده شد و بستر مناسبي بري شكوفايي انديشه ديني، در اين ديار فراهم آمد. در ساليان اخير، موافقان و مخالفان انديشه ديني به عرضه آري خويش ـ در ساحت هي گوناگون اعتقادي، فرهنگي، اجتماعي و سياسي ـ دست زده اند. در اين ميان، مطبوعات نقش مهمي را ايفا كرده اند آنسان كه با گشت و گذاري در مجلات و روزنامه ها مي توان سير تحول انديشه ديني و چند و چون آن را نظاره كرد.
بي ترديد مطالعه روزآمد انديشه هي ديني و آشنايي با جريان هي فكري معاصر، نيازمند مقدماتي است كه شايد يكي از مهمترين آنها، مطالعه مستمر نشريات داخلي باشد. بديهي است كه اين امر، خصوصاً با نظر به تنوع و تعدد نشريات، بدون صرف زماني طولاني امكان پذير نخواهد بود; و كاري است كه براي بسياري از علاقه مندان مقدور نيست. از اين رو، اصول بهره وري اقتضا مي كند كه با اتخاذ روش هي مناسب، هدف ياد شده با كمترين هزينه زماني تدارك گردد. يكي از مناسب ترين روشها تدوين مجموعه هايي است كه با تلخيص مطالب مندرج در نشريات و گزينش محورهي اساسي آن و حذف مسائل حاشيه ي، جوهره اصلي آرا و انديشه هاي نويسندگان را به خواننده انتقال دهند تا امكان آشنايي با بيشترين مقدار مطالب، در كمترين زمان ممكن فراهم گردد.
مجموعه اي كه اينك پيش روي شماست، به قصد انجام رسالت مزبور فراهم آمده و در پي آن است كه مخاطبان را با جديدترين انديشه هاي ديني و مسائل فرهنگي، اجتماعي و سياسي مرتبط با آن آشنا سازد. در تدوين اين مجموعه تلاش شده است كه ابتدا با وارسي جديدترين شماره مطبوعات داخلي، مقالاتي كه با نگهي نو از مقولات نظري ديني سخن گفته و يا به مقولات كاربردي ـ البته از زاويه مباني تئوريك آن ـ پرداخته اند، شناسايي شوند و سپس چكيده و لبّ دعاوي نويسنده با بياني روان عرضه گردد. همچنين، سعي شده است كه تا حد امكان ديدگاه نويسندگان با استفاده از همان قالب هاي كلامي به كار رفته در مقاله منعكس شود تا آنكه امانت در نقل، به بهترين وجه ممكن مراعات گردد.
از ديگر اهداف اين مجموعه، طرح ديدگاه هاي مخالف و چيدن آن در كنار آري موافق است تا آنكه خوانندگان را در يافتن تصويري جامع تر و عيني تر از وضعيت موجود انديشه ديني و جريانهاي فرهنگي كشور مدد رساند.
از اين رو طبيعي است كه بخشي از مطالب، از ديدِ تهيه كنندگان اين مجموعه، مورد تأييد نيست و در معرض نقد و انكار است. هرچند نقدِ علمي و اصولي اين آرا، كاري بايسته است، بخش اصلي اين وظيفه بر عهده خوانندگان هوشمند است و تنها در پارهاي موارد نقدگونهاي با عنوان «اشاره» آورده شده است.
اميد است اين مجموعه ـ كه با نام «بازتاب انديشه» عرضه مي شود ـ بتواند با توجه به خلأ موجود و گستردگي نياز، به شايستگي در خدمتِ غني انديشه ديني و رشد و توسعه فضي فرهنگي قرار گيرد. بويژه آنكه عمده مخاطبان اين مجموعه، نظريه پردازان، تصميم گيران، سياست گذران و مجرياني هستند كه دامنه نقش آنان، به نحوي حوزه فكر و فرهنگ را شامل مي شود و بديهي است اطلاع رساني مداوم و ارائه نمايي كلي از فضي مبادلات فكري ـ فرهنگي به اين «خواص» تأثير غيرقابل انكاري بر تجهيز فكري كل جامعه خواهد داشت.
در پايان، بر خود لازم مي دانيم كه از مؤسسه فرهنگي طه و پژوهشگران گرانمايه آن، كه در تدوين و تنظيم اين مجموعه ما را ياري رساندند، تشكر و قدرداني كنيم.
مجموعه ي كه پيش رو داريد بيست و هفت شماره از مجموعه ارزشمند مجله «بازتاب انديشه» است كه معاونت پژوهشي دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم با هدف آشنايي و دستيابي آسانتر پژوهشگران حوزه و دانشگاه با جديدترين توليدات عرصه فكر و انديشه، آن را از طريق شبكه بلاغ در اختيار علاقمندان قرار مي دهد.
فهرست ها و نمايه هاي متنوعي كه در اين مجموعه قرار گرفته است به شرح زير است:
نمايه موضوعي: مقالات اين مجموعه در بيش از يك صد عنوان دسته بندي موضوعي شده كه مراجعه كنندگان با انتخاب موضوع، به مقالات مورد نظر دسترسي پيدا مي كنند .
نمايه الفبايي مقالات :مقالات باز تاب به صورت الفبايي با عنواني كه بري مقاله انتخاب شده و بدون تغيير يك جا آمده است كه بري دستيبي به مقالات مشترك يك موضوع قابل استفاده است.
نمايه پديد آورنده گان: نام نويسندگاني كه مقالاتي در اين مجموعه دارند، در فهرستي الفبايي به همراه لينك مقالات هر يك آمده است، براي كساني كه مي خواهند با مجموعه نظرات و احياناً نقد انديشه نويسنده ي آشنا شوند، استفاده از راه پيشنهاد ميشود .
آرشيو: مجموعه بازتاب انديشه به ترتيب انتشار نيز به مجموعه اضافه شده كه اين بخش در بردارنده مقدمه هر شماره و«نمايه مطبوعات» است كه در انتهي بعضي شماره ها آمده است.
شبكه بلاغ اميدوار است كه بقيه شماره هاي منتشر شده بازتاب انديشه را نيز به زودي در دسترس محققان و پژوهشگران ارجمند قرار دهد.